장음표시 사용
861쪽
supra numer.3ψ. Prout certus est alter casus, quo usu. e veniant tamquam damna,et iri teresse loco fructuum ex re promissa,vel acquia enta conseque sidorum,quia nempe do-tans promiserit pecuniam pro dote promissam inuelli re in ioca montium
vel bona stabilia fructifera, cum tunc absque aliss requisitos currat interesse ex obligatione taciendi, ut paritereti di-αim supra. Cessant ite accedente statuto vel coimo suetudine loci huiusmodi usuras etiam 'illo casu decernente, ut est in urbe Statutum I 37. quod mulieri viduae usuras dotales aduersus dotatem tribuit eiusq;
dispositioi e indistincte procedere siue
mulier sit inops siue non, ac siue dolans sit pater, vel traneus firmatur dict. deo. 85.apud Fedon. ubi de huiusmodi Statuti validitate no dubitatur, ut no esse dubit adum est probabilius,quia cum dotis ratura sit ut in bona fructifera inuestia tur , ut ex fructibus mulieri necessaria prouisio suppediretur, hinc proinde probabile omnino videtur, ut ex hoc saeto verisimiliter sequendo atri, debitoris culpa non sequato mulier seritetur indemnis ; Et licet ista sola ratio, saltera in Curia Romana in hac materia usurarum nimis rigorosa de per se ito sussciat
ad usuraria in regularem assequuti inem, negari tamen non potest idonea, et ericacem esse ad validandum statuta in vel consuetudinem, ex quibus ita decernatur,quia se in pu militat saepe dici a principium, ut vi urae non dicatur recipi ia- quain lucrativae accessiones ex pecunia ob temporis dilationeat, i bd loco alimentorum tamquam damni rei laurati.
uae, it aut Statutum cperetur iis uua probationem damni,quod declarat inductu ex eo quod mulier non habet dotem ex qua se alere debebat.
Tertia principalis istius discursus pars
percutit mulierem agentem seluto matrimonio cotra haeredes viri dotem restituere debentis, an scilicet ob retar datam testitutionem usuras exigat, vel petat , Et in hoc distingue uda sunt tempora , an scilicet versemur infra annum luctus pro dilatione 1 lege concessum ad restituendam dotem in pecunia cun- sistentem, vel post annum praelat utri ,
seu verius post cessatam dictim dilatim
nem, quae in plerisquae Iocli est maior
vel iiii nor ex iuribus municipalibus, ac in multis casibus cessat omnino.
Durante siquidem dicta annali, seu alias statuta legali dilatione, certa est regula negativa, quia dilatione pendente
Dota .dicta quaea. 3o. m. 3 3. Bois dicto cap. 2oarum. 8 s. me. apud Merim. depi-guor. decis Io .uum. I. aly communi ter absque controuersia, quae Bla vertitur,
vel super dilatione praesita, an stilicet ex aliquibus circumstanti js cesset, necne, de quo plene Amatu, Mi supra ; Vel super alimentis, an ad ea mulieri suppediis talida huiusmodi dilatione durante haeredes teneantur, de quo late agiit Amat. c, Dotar. ubi supra, ad quos relatio su D ficiat, cum hic articulus potius onerum, quam usurarum dotalium materiai percutiat.
Anno autem seu alias dicta legali dilatione cessante, Aut concurrit extrin-65 seca circumstantia interusuriorum inductiva in quocumque pritiato creditore, quia scilicet lucri celsas,tis, vel damni emergentis ratio legitivis vigeat,et tuc nulla subest dissicultas, quia mulier esse non debet in serioris conditionis quolibet priuato creditore, quae praeserti damni emergentis ratio frequenter ii muliere contingit, vel quia ad secundas nuptias transeat prima dote secundo viro constituta, ut in specie A nat. dictis rest. 49. vel quia propriam filiam nuptui tradat ut stupra dictum fuit. Aut vero ista particularis circumstatia deest, itaut versemur in puris terminis generalibus, ct tunc satis variant scribentes, Aliseni ni simpliciter pro vidua respondent, ut per Ariar mesa diacto cap. 18 Iib. I. ubi alios colligit aliosq; deducit Obtar. dicta q: LI. 3 o. Num 39. vers sed contraria cum aliis per ai-cto cap. rotarum. 9s. Ali; ad libent distinctionem de qua supra , an scilicet supe
si ut liberi ta inqua matrimonii reliquiae
tera ad materiam hic allegare contingit.
862쪽
TertIa vero opinio maiori, et grauiori Doctorum calculo recepta, et in Romana Curia admisia, est regulariter negativa, quam late post antiquiores
Surii. di Taqu 24s.latissime omnes sere cumulans Osinis Io 8. m. de alimen.
lin. de piruor.decisa γ alias pluries, alij-que late congesti per Amatum dicta re fi q. uum. 8 9 plures deducit
Bos dicto cap. 1 o num. 94. Leotar. dicta aquais. 3 o. uum. 39., qui tamen pluribus modis ducunt eam temperandam esse . Caeterum bene attenta mente Doctorum unam vel alteram opinione tenentium , atque considerato usu communi, ab humana etiam ratione regu lato, sicuti indiscretus rigor esset negativam tenaciterae indistincte recipere, ita error esset manifestus assirmati uaniag iteraliter admittere; Merito igitur ex
caluit distinctione c6trouersia de facili componenda videtur, dissidente'; opiniones ad concordiam reducendae. Aut enim versamur in loco ubi ex re cepta consuetudine de quolibet credito pecuniario data mora admittitur cursus interusuriorum ratione lucri cessantis, vel damni emergentis absque interuentu requisitorum OIbes in dicta l. 3. de eo quod certo loco, eo quia illa tamquam notoria habeantur pro probatis, ut passim admisitim est in Regno Neapolitano licet moderno tempore ob dissicultate occasionis inuesti edi coeptum suerit dubitari ut constat ex Cane. Iat .aicta deo. 97 .uum. I in edi seq. ubi Giezius in addit. , et tunc inanis videtv r ista quaestio, quoniam si fauore cuiuslibet priuati creditoris usurae currunt, sortius id dicendum est fauore mulieris, quae inferioris conia ditioni sese non debet, ut in s cie ad.
Gi supra & pluribus relatis Bost . dicto
Quod generaliter est firmandini in quibuscumque alijs casibus in quibus inspecta etiam iuris disi, tione cuiaq;
priuato creditori decernatur interes ut est prcsertim quando per Principem, vel Rempubl. inuitus impeditur propriuereditum exigere, tunc enim incongrua videtur istos casus deducere in his te minis dotalibus pro limitatione conclusionis negatiuae pro regula constitui solitae ut supra, cum tunc qualitas d talis, vel muliebris nil habeat pecu
Aut sumus in loco, vel casu, quo cem tum sit per priuatum creditorem huiusmodi interiiseria praeredi, nec exigi PDLse, ita ut quaestio reducatur ad speciale dotis priuilegium, ac materiam, et tunc iuxta ea quae superius num. 62. insinuata sui, inanis labor est disputare de futuris, in quibus de facili mulier cum proPtio facto absque legis beneficio sibi consultare potest, urgendo haeredes ad restituationem, vel adhibendo solitas cautelas cuicumque creditori prosicuas , cur adimplemento scilicet requisitorum ut supra , Quare tota quaestio esse solet super fructibus praeteritis, quos di Enguo inperceptos, seu exactos, et inexi
Quo ad exactos, ac perceptos, Aut habiti sunt indirecte in alimentis, quia
nempe vidua continuando habitatione in domo viri, et non curando de resti. 67 tutione dotis, alimenta ibidem aliaque necessaria ab haeredibus habuerit, et lucquidquid plerique dicant rigori ni natum haerentes late deducti per Casili.
dicto cap. 4y. qui eorum rigorem insectatur, barbaru, ac irrationabile, humanoq; usui communi contrarium esset asserere,' ad huiusmodi alimentorum restitutionem vel imputationem mulier teneri deberet, etiamsi ditissima esset, ac aliunde prouisa, itaui ex fructibus aliorum bonorum extrado taliu ex quibus ali potuisset, locupletata esset, Curi enim dos detur propter alimenta atque ad ea suppeditanda, soluto quoque m trimonio parari, ac investiri seleat, neq; adsit in debitore sustiscatio , vel in creditore deprauata intentio , tunc nullia subest ratio, cur usurae labes, neque per somnium sit excogitabilis, ut bene sirmat etiani Leotar. dicta quaest. 3 o. ex
863쪽
num. I.; Idque verum siue in eadenti domo viri, siue domi propriae alimenta praelata perceperit. Aut non ipsa alimenta haeredes sup peditarunt, sed passi sunt mulieri retentionem , seu continuaram possessonem 6s aliquorum bonorum viri, ex quibus triticum, vinum, oleum, habitationem, aliaque ad usum, ac alimenta necessaria percepit, eo modo quo viro vivente percipere solita erat, ut frequentissime contingit, Et tunc licet nonnulli rigo- rosi censores, canonum dispositionem in hae materia usuraria iudaico mor ad literam sumentes putent huiusmodi fructus laqua ex pignore in sorte imputandos esse, ut colligunt Hodierna contri 3 8.iu e cano tride f.97., A t. dicta reuel. q. uum. 9o. & omnium dati Osiu. iacto cap. 49. lib. s. ex numer. 3I. Adhuc tamen barbara, et irrationabilis videtur haec opinio, ut in specie fructi uex bonis perceptorii post plures Leotar. dicta g.3o.u ψ9. atq; ex aequitate admititit Resa quavis in his materi, omnium Mundi Tribunaliu rigorosior apud Sri
Ideoque mirandum est quomodo in c6silio Neapolitano apud Cine. Otrii Iadeelf.97. dictum tuerit tructus esse in sortem imputat dos, dum in eo Regno facilius quam alibi interesi pecuniarum detur, nisi dicamus istuctuum imputa tionem esse faciendam cum interesso iuxta deducti per Fontanea. decietos. Oduabus sqq. Prout eadem ratione, si nec at menta, nee dictam patientiam in fructuum per-6ρ ceptione haeredes praestauerint, sed an nuam , vel menstruam assignationenia sub nomine alimentorum, vel interu&riorum alimentis congruam etiam ex conuentione praestauerint, quam bona fide, et absque deprauato animo consequendi lucrum ex retardata pecuniae statutione mulier in suam substentatione erogauerit, idem per omnia dicendum venit, ut plene per Leotar., loco risi, et habetur supra dile. I 2I. Et in summa quidquid rigorosi censores dicant, prudens iudex animadue tere debebit ad sinceram, vel deprauatam intentionem mulieris, ex iacti, et personarum qualitate regulandam, an
scilicet bona fide, ac sincerε id actui
sit, ut mulier de sua dote viveret,quemadmodum vivente viro vivebat, vel ut usuras fraudaret, atq; more toeneratricis lucrum ex pecunia ob dilationem perciperet, atque his casibus in quibu agitur de perceptis non intrant conliderationes, an mulier diligentias adhibuerit necne, et an sit inops, vel diues , cuina
semota dicta fraude , ,ea deprauata intentione sin dubio non piaesumenda)sbia dictae malae fidei abstutia sufficiens
videatur, ut perceptos, et consumptos mulier non restituat, neque imputet , Iniquum enim ac asperum esset, ut it mulier per quotidianas, vel menstiuas diminutas solutiones in iii menta erogatas, dotis sortem diminueret, atque se indotatam redderet, infinit re si audes per uersutos haeredes simplicibus mulieribus parari possent, Neque usurarum consideratio intrat, cum recte intrare valeat illa alimentorum ad quae haeres bonam fidem agnoscemi r credere voluit se obli gatum,in dubita enim adlicitam potius quam illicitam causania actus est referendus, et ex qua ratione saluantur Statuta super hoc disponentia, quae alias data usura, ut saepiuς dictum, est, nullatenus saluari possent,et ex qua ratione Statutorum saluantur citat L conuentiones , ut infra. Quatenus vero de usuris, vel fructi. ro bus percipiendis, seu inexactis agatur, Et tunc si aliqua conuentio cum haeredibus inita fuit de certa annua, vel menstrua solutione praestanda, nisi urageant coniectam deprauatae intentionis ioenerandi, et quasi per immaginariam nouationem conuertendi creditii dotale in alium contractum usurarium, ac scenerati iiii, quidquid aliquorum rigor statuat, videtur etiam ex praunissis pro muliere respondendum, quamuis e
set alias diues, ac alimenta ex alijs eius bonis perceperit, quoniam si in his te minis admittimus, ut eadem Rota indubitate admittit, validitatem brat uti decernentis usuras viduae ob retardatarnia solutionem a viri haeredibus praestandas,ut infra, ergo admittere debet conuentionem, cum a pacto ad Statutum, et econtra in hac materia non sit prohibita argumentatio , ut supra dictunia
864쪽
Et quidem id magnam habet ratione,
ac aequitatem, cum enim dos mulieris alimoniae, ac subistentationi deliinat sit, proindeque de communi usu seleat in bona fructifera investiri, lainc proinde dicuntur ex rei natura, et qualitate probata requisita pro lucro , vel damno , atque rectE mulier dicere pilest , se non de aliis bonis, sed de dot vivere velle, quoniam haec victui desti nata fuit; Neque videntur posse simul stare adimissio stituti, et reprobatio di.ctae conuentionis, cum haec in dubio ad excludendum delictum relerenda sit ad
rectam intentionem conueniendi hosfiuctus loco illorum alimentorum, quae Iaa .imus vivens uxori propter eandein dotem prae stare tenebatur, eodem modo quo vir si viveret, atque ab uxore separatus esset, praestare teneretur,noti autem ad deprauatam voluntatem 1 oe-xerandi nisi de ea vere, vel coniectura. liter constet, usura enim est peccatumia, et hoc non datur sine animo deprauato cum animus propositum disti arguantinaleficia , veritatem igitur intentionis ad malum effectum lucrosae accestionis non iuris apices attendere Cportet.
Hinc propterea ibri ius meo iudicio respondendum venit pro validi-γι tale dispositionis per testatorem ordinatae in , qua praecipiatur, ut donec dos mulieri restituitur,cerra annua,vel men- qtrua summa praestetur; Licet enim te- sator non possit usuras, permittere, nec admittendum sit eius praeceptum desit uendo usuras, donec legatum in sorte praestetur nisi in casu quo numquam legatarius sortem repetere potest,sed eius solutio posita sit in haeredis arbitrio, ut
a . RoLm Vrbeurtana nati s . Aprilis a 6 7. Bubio δελ-2. p. I o., ubi de maceriacum aliis per Castu. de atimentis aliis Llom.cuntroue .c. 8 Se habetur, b tit. de br. disc. 29.cuseqq.; Attamen quia isto casu vir alimentorum obligationem pOtius agnoscere visus est,atque continuare illud onus ad quod ratione dotis vivens tenebatur, hinc proinde non videtur de huiusmodi dispositionis validitate probabiliter dubitandum, cum nulla
ratio vigeat, cur maritus uiuen, propter dotem teneatur uxorem alete, et propter eandem dotem risi valeat hoc onus
ad haeredes transsendere;Et quamuis ita
lateat magis comune Doctorum opinionem esse in contrariu, Vt constat ex cu mutatis per Amatum dicta rem. 9. num S .ct per C ELatim cap. 8. numer. I4 m sqq. , attamen videtur sententia nimis rigorosa sapiens potius de iudaico stylo intelligendi leges & canones ad li.
teram , cum recte dici valeat talem dispositionem continere potius recognitionem bonae fidei super restaurationet damni, nisi deprauatae intentionis laenerandi suspicio in muliere prudentis iudicis arbitrio contrarium suadeat, cum alias videatur rigor inordinatus humanae rationi, et usui omitino contrarius quod insinuo magnis Tribunalibus Si vero nulla intercessit corruentio , ita ut huiusmodi usurarum peti tio ex so-ν, la iuris dispositione proueniat, ct trincintrare videntur considerationes habi in per DD. deductos per Sur ae dicta qυ .
part. 5. iualys, an scilicet mulier sit inops vel diues; Si enim est inops aliunde alimenta non habens, atque diligentias adhibuit pro dote consequenda, licite petere potest usuras loco alimentorum pro quibus dotis partem consumere, uri aes alienum c6trahere coacta init, ne detur iam drclum inconueniens , ut ita ob haeredum moram ct culpam mulier innocens indotata remaneat, adeoque notabile praeiudicium patiatur, licet cum inordinato rigore, etiam his casibus usurae negentur per multos con
gestos per Castu. qui eis adhaeret dicto
Caeterum quod de circumstantia diligentiarum dicitur , recipiendum non videtur copulative cum inopia, sed haec sela ad istum esse tiam sussciens videtur, quia sussicit ita mulierem damnum pati,
vel pasiani esse ex mora haeredum, ut usuras tamquam damni restaurativaximiat; Neque ad moram inducendam aliae diligentiae postulantur, cum ipsa dies a lege prςscripta moram causare cit-catur, ut plures colligendo probat Amor dicta resol. 9.nu. 93., in με, ubi adest
viri deiunis promissio de dote restitiae da soluto matrimonio, quia tunc aciest dies
865쪽
die; c5uentionalis, quae sortius mora inducit ea dispositione revin Lmagnam C. de eo hen.:- c ittenoripui., ideoq , videtur quod diligetiae alteriistim cu inopia desideretur, ut neni pὰ mulieri inopi absq; alia diligentia usurae debeantur in restauratione damni, ut supra, et non indigenti , quae fecit debitas diligentias ex parte sua, neque dotem assequi potuit, pariter de antur, quamuis esset diues tanquam interesse lucri cessantis, seu verius restauratio damni emergentis instippeditatione illorum alimentorum quibus dos de sui natura erat ab initio destinata, quod satis probatu dici videtur eo ipso, quod mulier pro dotis coim sequutione diligentias adhibet, etiamsi alia requisita non iustificentur, quo. aliavi ipsa legalis dispositio, vel con munis totius Mundi consuetudo inuestiendi pecuniam dotalem in bonas a. fera, ex quibus mulier Lbstentari valeat , stat loco probationis, quae per priuarum creditorem facienda esset, ut M. ne Amat.dicta refit 49.nion, 9 , atque non discrepat Intur . quaes. 3o. num. IIct firmat quas. 79. Diu num. so. , it aut n6 videatur isto casu mulieri aliud concedi , nisi quaedam habilitatio ab it lo maiori rigore probandi requisita , cui subiacet alter creditor priuatus ii quo regulariter vigere selet suspicio fhe-
norandi, quae ex a s natura, et qualitate in muliere agente pro sua dote regulariter non intrat, cum haec non sα-
stori , ut est pecunia priuatorum, sed alimetis, ac substentationi sit destinata. Istud enim non diceretur interest lucri cessantis, sed damni emergentis pro quo non est necesse adhibere requi sita per Pati Caura in La. de eo quod certo loco, sed sufficit quod creditor tu rit immediate passus damnum, ut supra
nullistis concordia 27. Ianuam Io q.
Eiebis, et in alijs, ergo eo ipso quod mulier adhibet diligetati as, ac denunciat debitori se cum te velle sibi victumis parare dicitur damnificata in se alendo ex alijs bonis, quae ad hac esse tum opus
fuit erogare, et ex qua ratione Statutum Vrbis data interpellatione dat istas usuras indefinire, licet mulier sit diues.
Ad ei sectum autem, ut mulier dica tur inops intrat dubitatio, an ip a teneatur probare inopiam uti iundamen a tum intentionis, vel dicatur iuris prae imprione probata, ita ut sit onus haere dum probare contrarium; Et quamuis
Rota decf. i . num. Iq. pari. s. recent. ex
Pontano de alimentis, et aliis mulieri hoc onus iniungat; Veriua tamen est, ut ex ratione text.in i. uin s Mutius mulier non praesumatur habere alia bona quam dotem, ut in specie ad ei ciuini de quo agitur Gra . de excepi. cap. 32. numer.5.2 Gaur cf. unum. s. Leotar. quae 3. 79num. y ι .Peuia de . a 237. Rot. deci f.383.
centi in Bonon. dotis 27. Ap iliis Io 6. Bi-obis deci f.398.part. 9. receut. Quinimo etiamsi haeres probaret mulierem alia bona p. lidere, neque sum-cit, nisi probet illa esse tructifera, et talia quod ex eorum fructu mulier alimen ta aliaque necessaria percipere potuit, quia non tenetur vendere bonorum prinprietatem, neque iocalia, ut uiuat beneriista dicta de so 37.RM. in allet. decf. 398.part.9. recent. , His vero cessanti
bus, quia mulier sit diues, neque aliquas diligentias adbibuerit , utique usuras non petit, nisi iis casibus quibus alias cuique priuato creditori competerent , vel in casibus sequentibus, ideoque negligentiae propriae totum imputet . In ijs tamen casibus in quibus alias ex sola iuris dispositione usuras iacia deberi constaret, fallit conclusio ubi mulier ex ordinatione Principis, vel alio . Superioris impedimento absque proprio facto impeditur dorcin exigere ad instar mutui necessari j, quod per quemcumque priuatum creditorem fit Principi , vel Quitati, ut in oneris compensationem possit esse usurarum productiuum, et quia cessat deprauata intentiosi erandi,ut in his terminis specialibus obseruat Surd dicta quae . s. m. y s. O
concerrere videtur, cum in quocumque creditore iuxta plurium senteotiam id procedat ab alijs impugnatam, ideoque
desuper immorandum iacit videtur, in nostram peculiarem materiam non percuriat; Crederem tamen isto casu mitius cum muliere procedendum esset , atque
866쪽
atque facilius usuras admitti, quoniam in ea viget lam repetita ratio se alimentandi ex dotis accellionibus, quae no viget in pecunia priuati creditoris. Cessat item dicta negativa conclusio, ubi ex Statuto inductum sit viduae soluto matrimonio usuras pro tempore retardatae restitutionis dotis ad certano laxam praestari, ut est in Urbe Statutum 137. lib. I. quorum Statutorum validitatem admittit communis schola Docto-xum ex plene congestis per Amat. dicta refot. 4'. num.98. , 5c constat ex sequentibus Rotae decisionibus occasione dicti Statuti ribis vel consimilium emanatisae substinet Leotar. quas. 79. ex Et licet quamplures Auctores numero,ac auctoritate graues huiusmodi statuta
reprobare tanquam usuraria conentur ,
a priori sententia est recedendum, non attenta distinctione Leotar. dicta quae L79. num.ψI. Ofer. , an scilicet Statuta id decernat tanquam interesse, vel tanquam ali menta, quoniam in dubio dicro itio as licitam causam alimentorunia est referenda, neque in Statutis admittenda est interpraetatio criminosa si alia licita dari potest, quamuis fortassὰ ex usu loquendi statuentes vocabulo interei se vel usurarum usi essent, quia non rerum vocabula, sed substantia attendenda est.
Idque potissimum in Urbe, quae est
Christianae Reipublicae caput, atquω in concernentibus praesertim torum internum magistra, huiusmodi statutum sit canonigatum a Papa , ad quem priuatiue huiusmodi usurariae materiae declaratio pertinet, Quamuis enim plerique voluerint statutum Vibis peculiare habere rationem, quia confirmatum est per Papam, ideoque ad exemplum trahendum non sit Gabr. consi s3. m. lib. 2. Gratian. discept. ψ65. num. iΣ. & alij. Attamen insulsa est huiusmodi consideratio, quia Papa non potest iuri Diuino dispensare, neque usuras permittere , unde, Aut actus est usi rarius , Aut non , Si est, utique Papalis confirmatio nihil prodest ; Et si non est, nil prohibet, ut aliorum locorum statu ta idem decerne , re valeant,vel partes conuenire, ut egregie Adae ad Gregori dec f. 9P num. 9., sic
est superius dictum pluries Dicendum est igitur, quod cum Papa sit legitimus
iuris diuini interpraes, atque . ad ipsum declarare pertineat, an sit necne usura , confirmando dictum statutum, dicatur declarasse veriorem opinionem negativam, ideoque tauquam declaratio de. seruit pro omnibus.
Vt sit locus statuto Vrbis, non sum cit sola mora ex lapsa temporis inducti, sed requiritur etiam interpellatio pro
decis. 178. , &passim ; Non est tamen forma praecise seruanda, sed sussicit eam adimpleri per aequipollens, unde si haeredes voluntarie se obligant ad huiusnam di solutionem, dicuntur ita se habere
pro interpellatis adden. ad Gregor. δε f. 269. num. 8. Rot. deris. inpar. re
Atque si longo tempore stauerint usuras praesumitur interpellatio , qui seluendo declararunt se interpellatos, α
desii 2I. Aprilis issa. Cerra, ct is nuam I 63 2. Bichio, quarum secumda ea
decis. pos Z . ; Et licet hoc restringi
soleat, ut nempe solutio iam per haer des operetur interpellationem ex tunc
pro filictibus sed usuris futuris , non autem pro praeteritis, quasi quod non liceat voluntarie soluere decursu post
elapsum tempus restitutionis, dum in materia usuraria voluntas partium nil valeat operari, Attamen id non videtur recipiendum, quia non sumus in motaria usuraria, neque videtur prohibitum per hunc achim debitori se declarare ab initio debitorem, ac interpellatum, ut aduenitur etiam in praecedentibus. Omnia quae dicuntur de muliere vidua, & soluto matrimonio contra vir 77 haeredes, fortius procedunt matrimonio con stante contra virum ad restitu rionem dotis obligatum ob diuortiunia sua culpa sequutum, ut in his terminis hoc decis 28 f. 3 oo. ρ.6. recent. , vel in casu assecurationis ob vergetiam ad inopiam Milli u. decisa II. repeti et decis a s 9. ρ. . iuer. Galeot. lib. 2.controu. 63. num. 2. , vel in quocumque casu quo
867쪽
yli ex propria eulpa onera non substinet ά dotem habet in manibus, ut est dictu
Procedunt item haec in donation 78 propter nuptias eodem modo quo de dote dictum fuit, cum haec 1 pari cunia' dote procedat, ut reprobatis dis. P.Mc.
u Verossio, ubi in specie de accon-n cio, etiam: i dictae donationi , seu lucro ii constante matrimonio locus fiat ob di- is uortium, vel vergentiam ad inopiam, Caualre., Miui κ., Uupra..i Et ε conuerso, in illis casibus,in qui- bus usuras deberi est firmatum, cessant Ty quando per ipsammet mulierem stat quominus ei dotis restitutio fiat, ut tria cie Ruc apud Merlimde pigubr. decifi 7 o. per tot, ct conferunt in sertioribusi terminis deducta de usuris viro debitisi constante matrimonio Iupra num. 3I., Οue hic possunt applicari. i Solet item linutari, ubi mulier fuit: tutrix haeredum viri, vel alias haeredita i So ria bona administrauit, ita ut sibi po- tuerit satisfacere,quonia usuras pro tali: tempore non petit Bal. cons. 86. in .
num. 6 . seqq. Fontaneia. M pa I. el. I. ' gl. a. p.5. num do. , Ofeiff. Amat. aere- fol. q. num. Ioi., qui ita ccuum. IO3. fir- met ob non redditam rationem tutelae retardari non poste dotis restitutionem,
n5 inde tamen per hoc cessat limitatio,
quia stant simul quod restitutio sibi no: retardetur, sed quod sibi adscribendum
' sit cur eam retardaverit ἱ Quod u.;E intelligendum est, ubi nauuit pecunias' ex quibus dotem sibi ipsi restituere po- ' fuit, vel mobilia, & alia dona quae distrahere potius expediebat, Secus autem' si aderant tantii in stabilia antiqua, alia-ρ que pretiosa, quae iure prudentis Tutri-
cis alienari non expediebat, ut annuit etiam Surd. ubi supra nu.7 3.,3c aduerti- tur in praecedentibus. Caeterum ubi usu me dotales taxania habent rigorosam, longinue malo C. qu in importent fructus bonorum stabilium, aliorumque este tuum haereditatis, ut est in Urbe, ubi usurae laxantur ad septem cum dimidio, bona vero vix
fructant tria, tunc omnino videtur di culpa redarguenda tutrix , cur bon stabilia non distraxerit, ut maiores Vsuras euitaret, dum culpa, Se negligentia redundaret ad propriam utilitatem , nisi facti circumstantiae sint tales, quod bonam, sinceramque fidem in muliere praesti erant, quia nempe mater haeredum , probabiliter credens, seruato consueto ordine naturae, dotem apud em tanquaeius filios, & haeredes remansuram non iudicauerit expedientem alienationem , Verum isto casu nou intrat ratio usurarum, cum mater & turrix, ita sincere agens cum filiis, de solis alimentis in domo habitis contenta esse videatur, nec rigoro, ε agere, ideoque rigor rigorem compensat prudentis i idicis arbitrio, in quo totum hoc repositum videtur, ex bonorum, temporis, loci, bc personarum circumstanti js regulando. Soluto vero matrimonio morte mulieris, compertum est a viro vel eius haeredibus mulieris haeredibus usuras non
81 deberi, nisi in ijs casibus, quibus cuiliubet priuato creditori pro quocumque- credito pecuniario deberentur late Casili. dicto cap. so. lib. 8. in prive . , & interminis fi orum, & heredum petentia dotiu restitutione a lacundo viro Rot
eteit recepta conclutio, quam sane intelligendi m credo, nisi ratio alimento rum etiam intreti Si eitim secundus v rfiliis primi matrinionis aliut,de non prouisis, retenta dote, alimenta in specie
vel pecunia p aettiterit, seu isti pro alimentis, quae alias ex restituta, ocinuestita dote percepturi suis lent, ae alienum contraxerint, non videtur quae legat , vel humilia ratio suadere unquain possit, ut morosus debit ar ad liaea teneri non debeat, tanquam ad damni emergentis restaurationem, cuius immediata causa
fuiste videtur dicta restitutio non facta; Vel si aliquis ex haeredibus sit foemina
quae nubat, quia tunc incipiunt currere usurae pro ea rata, quae in dotem data , fuerit, ut notatum est supra num. 64. De Dote Ooo oo ex
868쪽
. ex . f. edita tamina Salaiani a. D --bris I 6 3. Veroseis, alijs. Quando aure liuiusmodi usars deberi. tur in omnibus praemissis casibus possunt 8a etiam conueniri, quoniam ubi usurarusubstatia est licita, atque 1 iure permissa, tunc indubitatε permissa est circa eas
partium conuentio ad summam tamer holiestam, & verisimilem,ut in sua mate- . Nasub tit. de V r. , Pro ut eadem actione petuntur qua dos , quinimo veniunt in sententia quat nuis. de eis mentio facti non esset ad not.per Barii l.item veniunt f it n. 3. depec haereae. Ubi Bal. cγω teri Rot. in Ianuen. separationis thret Q. Δην i6so. Mettio. Iinpossibile aute videtur omnia ad ista materiam pertinentia colligere, atque Sa de plerisque habetur actum supiv in , casibus particularibus, quos mihi occasio dedit disputare,& de alijs apud ali gatos, acetiam apud B sin pariter longe post haec scripta edito traitatu de Duia te ; Illud tamen, ut supra dictum est, principaliter pro meo iudicio in hac
materia aduertendum venit, praeterrimcirca mulierem pro dote constituenda, vel restituenda, alimenta, vel annuum quid percipientem , ut non indisereto rigori aliqaorum Iuristarum, vel Moralium in sola litera iminoranti uni deferendum iit, sed discrete pro facti qualitate , 1ii reuera concurrere dicantur ea requisita , in quibus usuraria prauitas consistere videtur , mutuurriaicilicet verum, vel interpraelatiuum , nec non deprauata creditoris intentios conerandi, ac suffocatio debitoris, qui ut dilationem obtineret, pro ea i nultus usuras pati coactus est , atque ad hanc Veritatis substantiam reflectetidum
Desidehissoribus dolui; Et in specie, An et quando pater sponsi tene
tur pro dote se obligare, ac doth trias securare,vel obligatus centratur; fit quando dotem filio restituendo ab obligatione eximatur.
1 Auria parum inforo frequens , discuntur ratio, cur leges prohibentes eiusfirim darionem non ut in usu, de quo po I num A.
a Fidei bores dotis consituendae, Oel co si laesoluendae non prohibentur.3 Pro dote autem conferuanda , vel resintuenda dari prohibentur, etiamsolis Donte tradat .
mitationes recensentur psesertim accedente iuramento attenta dinipositione iuris canonici cycis Mulier eos iante matrimonio , an possit agere contra virum, ut ponat uotem in tuto, illamque ascoret, et num ex hoc Praetextu retaris r
Iulio in M. 6 μου prioris matrimonν , an agaut cim tra matrem hi nubam , vel vitricum, ut ponat doIem in tuω, vel praei iei
7 De casibus Osecuramenti , vel cautionis petendae remissiciὰ.8 De obligationes j ad resilutionem A tis babitae per eonficium remissu8. V De obligatisne patris pro dote sabisa per Atam au ter mi tex. in l. si citdotem 5.transgrediamuris. l. ma.
nali es hodie antiquata, sed viget in matrimonio spiri ali , Dude Pater cetipsis au douandum Aio υο-lemi ascen erea, factos ordines patri mnium,s cuius tituliam possis or.
II Constituitur regula, υt ubi antiqua a natio propter nuptias non est in u,
869쪽
restituenda eamque cautam reddere, ae etiam pro lucris cum hoc loco di Liae donationis fucce erit. xet. Au procedatilum insito inpotesatet , vel etiam tu emaucipato.
a 3 Haec paterna obligatio est fulvsia=ia ct quatenus silius no babeat bona, cum
quibus dotem cautam reddere valeat.1 Dem quatenus ipsi patri dos soluarur , o Istio de eius consense, et nou alias, ideo non procedit in dote con
Is Bona cautela pro ordinatoribus eico missorum, ut e euisen alienationes bonorum eicommiss7pro restitutione dotium.16 T in electione patris facere donatibnem propter nuptias de iure antiquitussire blitam, ct euitare dictam obligationem a ecurandi. 17 ce ut etiam haec obligatio, Missius imiguas nuptias contrahit. 12 An pater teneator se obligare tamquam principalis , vel fusciat ,οι se obliget tamquam si eiuGr. 19 Auus paternur, quavdo ad hoc onus te neatur,mater autem, et alij quicumque ascendentes, vel coniuncti nou
Eo Pro dote soli patri soluta, an Aius ν
maneat obligatus , et an pater dic. tur recipere dotem nomine proprio, i l ut μν admini Irator. a. 1 An boua haeredis patris ut Dyothecatamtilieri so casu pro dotis assecuratione , vel resistitione. Filio solo dotem recipiente, an pater adhuc remanear pro ea obligatus, di- singuuntur plures casus .
13 Ivid in tua maperia At dispositum de
Σ Quid υbi ex Statuto, vel consuetudine Uiui familiae per matrimonium eximitur a patria potestate. 1; Patre, et Uis insimul dotem recipienti bus , quomodo remaneant obligati, et ad quem dos peruenis praesuma
15 An teneantur insolidum, et an ris haseat hoc priuilegium vetendi infit dum plures correor, et debitores., Filius an er g ndo cogat patrem inui. tum ad Abi restituendam dotem ha bitam. 28 Quando pateμ ressituendo dotem Aiaci nurui constantematrimonio Mia resisti e dicatur, aestatus maneat Visa obligatione.
haec tractatio de ndeius-i-P Υ . soribus doti ii, quonianu, vel ex eo quod dispositio
rio usu abolita sit, vel ratione iuramenti frequentissimὰ in omnibus seria dotalibus instrumentis apponi consaeti,vel ex dispositione iuris canonici in cap. per υe iras de donat. inter virum ex uxor. in utroque foro recepta, vel tandem quia huiusmodi quaestiones euenire solent ii casu inopiae, in quo dictarum legum dispositionem moderari placet multis, ut inibi notatur. Vtcumque tamen sit, atq;vtra ex praemissis rationibus subsistat, numquam fideiussorum dotis obligationem frequenter ad forum deductam meo tempore vidi, vel audiui ex isto capite impugnari ; Quare non incongrua esset sola remissio ad Hemigium de eiu r. cap. 6.
ex m. IO . ad totum 239. ubi ad satietatem omi.ia ad materiam deducit Gurarier. de iuram. con m. par. s. cap. 2I. dc
Harprect. qui ex Henrigio magis compendiose restringit materiam in s. in o innibus primo inIiit. de eiustor. ex nu. 8. ad totum 22. , de ad Larream plene discurrentem derisI. Verum ne plae totaliter sicco materiam illam pertra uisesse videamur, compendio e ob eruandum est, fideiussores dotis constitutae per dotantem soluendae non esse prohibitos ad text. in I. cum dotis e. de iure Glium, Ac etiam qui citata iura in I. i. O 2. C. ne eluus. δε-tium den W,solum casum d itis a viro c
seruandae, seu ut aliqui putant) restituendae percutiunt. Et licet cuiaecius adiit. praeae obseruet, neq; 1 muliere se dotante fideius rem praestari debere, tex t. vero in a. l. cum desis loqui de extraneo pro muliere expromittente, qui scilicet animo no- ualidi per virum uti debitor est agnitus&cum quo pertranseunt Facchis. lib. S. De dote O o o o O 2 con-
870쪽
mrou.7 7. se .ct m prefλυbi furanum. I9. Attamen cum lex prηdicta cassidotis, quae 4 muliere constitur g est expresse contineat, dictae aut e leges nouae istum casum nullatentis percutiant, hinc no vid tur cur in disputatiua etia ratione per simplicem dictione ex quae verbo promitto causa elegatioris loquutionis in a. l. cum desiis forte adiecta est, huiusmodi restrictione admittere debeamus, prout indistincte in casu dotis constitutae soluendae absolutum dicit Fontaneu,
Dotis vero restituendae fideiussores 3 praeitari posse suadet regula generalis ,
per quam in omni causa a iure non excepta lici tum est fideiussores adhibere E ceptio autem ex dictis legibus Codicis deducta percutit solam dotem conseruandam constante matrimonio, ut clare in d. l. r.& pro certo supponit Harprerit. loco citato num. 8., cum pro fideiussori. bus praestandis pro restitutione facienda in casu soluti matrimoni j si re videantur aperta iura se l. exceps. 7. in prisc. vers. e mariti j de except. 9 l. vnie. g
cum aut m verso cautione vis. C. de rei v-xor. act. i Econuerso autem dictiminia legum dispositionem ac rationem indisestincti procedere pro dote restituenda supponit absolutum Fontaneu. d. numa . Atque restituere , dc consseruare ad hunc essectum esse idem, nihilque interesse, ex Bar , ct Bal. Noueli. obseruat Henrigius d. c. 6. n. i46. in . Et hanc esse magis communem α veram ex Bal.
Larrea d. dec.7. num. i . ; Quod & mihi verum videtur, alias enim salua esset dictarum legum dispositio, viro enim. idoneo existente, nil interest curare de conseruatione dotis, pro qua restituenda solent tantum fideius res quaeri tam in cari soluti matrimoni j, quam in casu inopiae, quando etia c6s ante matrimonio licet improprie dos restitui dicitur. Possit igitur dicta conclusione, ut si- deiussores dotis conseruandae, vel restituendae a viro praestandi non sint , Illam ampliat magis communis D D. schola, ut procedat etiam si volens illos tradati Licet enim plerique sentiant dicta prohibitionem procedere ad solum effectu, ut inuitus ad id maritus cogi no valeat,
num. 3. is ner, In contrarium tamen est magis communis, ut relatis utriusq; sentetiae auctoribus firmant Facesim Iib. 8. contr.97. Euri . d. cap.6- n. as 3. ubilate sundamet a Bal Noueu. in contraria deducta confutat, & sequutur Harpre I. ibidar. I i., carrea Gisv.m 16.
Limitatur primo in pignoribus, quo- nia licet pignorum, ac fideiu rum dario aequiparari videatur, att*men in his terminis receptum est pignora dari posse, non fideiusores, atq; disserentiae rationes expendunt HarpreAI. et bifupra n. I 7.Henrisius ibid. num. I 29. O egg. Secundo limitatur soluto matrimonio
tio ubi pater fidei ubet pro filio , quod bene declarat Henrig. m. I ψ9 Ohqr , ct conserunt quae in ira de paterna obligatione notantur, atque hanc limitarionem ad quoscumque coniunctos ex. tendi obseruat, sed dubitatiue Guttier
Quarto ubi vir ad inopiam vergit Henrig. pleri ex nam. is .; Quinto in
tertio dotem una cum viro recipiente, ae se tamquam correum, α principalem idebitorem obligante Henrig. num. I9s. Guttier. n. 9. Barbos in Lycum dotem 5. transirediamur num. 38. ubi hanc dicit veriorem quam tenent etiam plene allegati per Lar eam d. dec. 7. nu. 2. i Et licet ipse num. 2 . contrarium verius probare Giendat, quia tamen ipsemet fatetur priorem esse communem,ac etia quia in praxi videmus ea recepta, idcirco omnino teneda videtur, Et haec est sorte una de maioribus rationibus ob quas usu vibdemus fideiussores substineri, quonia hodie non datur fideiusso, in qua fideiussor ex stylo non obligetur tamquaiano correus principalis. Sexto ubi sideiustar, non ad coniugis, sed extranei dotantis fauorem,idem HAErigius ex num. I98.; Septimo accedente iuramento, ut idem ex num. 2o2- , et
quidquid ipse dubitet, verissimam limitationem esse constat ex Guttier. d. v. 2I. v m. I ., de absolutam supponit Fou ta u. d. Haus. i 2. Nos Uuic. Numer. I R., Et quamuis Larrea cum He igio de caeteris contrarium late probare contendat nunt. I 8. O seqq. , nullatenus tamen videatura limitatione recedendum, quoniani