장음표시 사용
881쪽
a s tur, et tunc, Aut praeuia aequali promis 'sione utrique, unicuique sua rata soluta est altero absente, vel alias non consen tiente, Et certum est patrem non teneri nisi pro ea virili quam recepit, pro alia vero Bluta filio remanent actiones do peculio, vel de in rem verse, eodem modo quo de tota dote filio soluta disponit
sext. in d. S. Ira grediamur, Aut utriq; insimul soluta est, uel ambo eam recipere consessi sunt, et tunc aliud est quaerere, an de iure praesumatur peruenisse
tota ad patre, aliud uero, an dato quod
ad utrumq; aequaliter peruenerit, teneatur nihilominus pater ad totam , quasi quod recipiendo insimul cum filio, consensum, ac iussum praestiterit filio me. dietatem solui. Ad primum effectum pendet resblutio ex facti qualitate, Si enim filius nedum sub potestate, sed etiam sub administratio ite , ct gubernio patris vivat,itaui pater matrimonij onera serat, ac familiam regat, bonaque administret, et tunc intrat praesumptio, ut tota dos ab utroq; recepta, ad solum patrem peruenerit, tam ad effectum ut intolidum 1 nuru cogi valeat, quam & ut ipse mei filius dicatur eius creditor, dictamq; dote ex paterna haereditate perceptam deducere valean, Quinimo etiali constaret ad alium finem torte filium futile emancipatum, seu quia ex statuto ob matri. monium sui iuris sit effectus, si tameia
vere in ligura filii familias in domo paterna vivat sub patris torali educatione, ac administratione, tunc venit idem diiscendum ; Si vero filius est emancipatus, vel alias vivendo seorsum sciat Oneraia matrimonii, atque absq; alia patris participatione admisit stret, Et tunc quo ad
ipsos patrem, & silium inter se potius
urgere videtur praesumptio contrari ,
ut nemph tota dos ad filium peruenerit,cu apud eum esse debeat tota dos, apud quem sunt onera matrimonii, ut pluribus allegatis firmat Mer . ae pignor. d. lib. 3. q. 49. nu. 47. , sed in ordine ad mulierem vel habetes causam ab ea, siue praesumatur tota ad virum peruenisse,si. ue iuxta regulas generales, ut quilibet ex correis censeatur suam virilem recepisse, certum est 'contra patrem con petere actionem ad suam virilem.
Disse ultas vero est, an adueritis ra.
trem competat actio in selidum, notia quidem ex aliquo dotis priuilegio per
quod contra iuris regulas plures correi,
dis absque solidi obligatione ultra virilem teneri debeant f quia doti hoc priuilegium de iure non competit iuxta veri rem sententiam de qua Surd. cous 88.
refert contrarium tenentesin, sed ex ea ratione quod patiendo filio aliam medietatem Blui, censeatur dictae solutioni praestare consensum in hac materia vim iussus habetem; Et in his praecisis terminis loquutur Thes. d. quas. 46. Ocheram
ad 13. ; Verum quaestionem credo decidendam cum eisdem terminis de quibus in praecedenti inspectione super dote , quae tota filio de patris consensu soluta fuit, quodque circa ratam a patre non habitam talis consensus implicitus, sit quidem aptus ad causandam eam obligationem fidei usibi iam, ac subsidiariam, ad quam cogi poterat, non autem principalem , ac directam. Congruum est demum inspicere, an & quando dicta paterna obligatio uno ex dictis modis contracta, legitime soluatur per dotis receptae restitutionem eisdem coniugibus, vel alteri ipsorum constante matrimonio factam, antequam casus dotis restituendae de iure euenerit ; Et circa istam qii aestionem frequenter in foro contingibile in , duae formandae sunt inspectiones; Una scilicet in videndo, an Sc quando pater inuitus cogi valeat a filio acceptam dotem sibi restituere, Et altera, an restitutio pacisce, ac de mutuo consensu facta filio ipsum liberet ; Aduertendo ut praemisi, quod hic non agitur de restitutio ne,quae mulieri ex iuris dispositione, tam a socero, quam a viro facienda est ob diuortium, vel inopiam, seu alium casum, ob quem constante matrimonio dotis
repetitioni locus fiat, sed de casu in quo nulla restitutionis causa subsistente quoad ipsos coniuges, ipsis vel uni ipsorum a socero, de patre respective dos resti
Qtio ad primam, quoties pater filium 27 emar. cipauit, atque hic seorsum vivit, vel
882쪽
vel viuere intendit, ac matrimoni onera supportare, tunc certum est eum v
geri posse ad restitutionem dotis, quς ibi et se debet, ubi sunt onera matrimoni j ex deduci. per Barbos infecunda parte
l. I. in princ. nu. I ., iud. Lincum dotem f. transgrediamur num. 22. dc omnes
concordant quoad subitantiam restitu rionis absque difficultate, quae sola est circa modum, an scilicet cogi valeat ad eam restituendam libere, vel possit pete
Et in hoc absolute dicendum videtur, eum non posse urgeri ad restitutionem
liberam , etiam nurus consensu accedente, nisi illius tot bona stabilia possideat,
quod dote omnino cauta existente, cer- uicosa, ct animosa potius, quam rati nabilis esset patris oppositio; Licet enim dici posset quod tacta restitutione ne .cessaria soli tilio iuxta unam sentetiam , pater liberationem consequatur, etiamsi illius es siciatur deinde no soluendo, multo fortius si fiat de consensu etiam mulieris,ideoq; ad ipsam ulterius no pertinet
de huiusmodi cautela esse sollicitus, Noper hoc tamen patris intui esse cessat,ne que iniusta dicitur eius oppositio, Tum quia non desunt Doctores volentes adhuc patrem teneri curitie dotis cautelam
ut infra, ideoque in iis quae in puncto iuris dubij, ac in Doctorii opinionibus consistunt , mera stultitia est ubi res est in fieri, sub clypeo unius opinionis
quae reputetur magis communis, de vera periculo se exponere , cum notum sit quantum de facili per Tribunalia iuxta pro tempore resideatium gentium opiniones mutentur, ideoq, seniper prudenter agit se cum cautela facti tutum reddere.Tum etiam quia clarius interesi habet ob onus alimentorum ad quae distipata dote tamquam pater teneretur erga filium , ct nurum aliunde non habentes Sc. Sed si filius emancipatione non Otactante adhuc in paterna domo Viuit, atque in futurum cum uxore vivere intendit, ibique necessaria ad victum percipere , tunc certa econuerso crit negatitia, ex eadem ratione, ut ibi iii dos ubi sunt onera matrimonij, cum non principaliter ratione patriae potestatis, sed
potius ratione supportationis oneruia Lapater dotem retineat, eiusque fructus percipiat, ut per eundem Barbos tors eitato numero imme ara sequenti ad D a allegatum, S ad quem soliun in hac parte relationem habere sufficit. Filio autem existente in potestate, et tunc, Aut in paterna domo adhuc vi-uit , atque necessaria percipit, et omnino impertinens esset petitio; Aut vivit seorsum cum uxore matrimoni j oner ferendo, & tunc, aut haec separata habitatio sequuta est de consensu patris, et verius pariter videtur adinstar corvi quae de emancipato dicta sunt, patrem teneri ad restitutionem, ex iam dicta ratione, ut ibi sit dos ubi sunt onera matrimonij , neque pater isto casia de alio co- quaeri debet, quam de se ipso, qui vinluntarie sibi praeiudicauit adhibendo a sensum separatae habitationi per filium, electae. Aut filius dissentiente patre ab eo sciparatur, atque recusat vivere cum eo
qui pr6ptum se onerat eum in domo es
uxore retinere, ac necessaria pro matri
moni j oneribus suppeditare , et tu quaestio est potius facti, quam iuris,p
dentis iudicis arbitrio terminanda,i ta facti circumstantias ex quibus Gusa: iustitia, vel iniustitia dignoscatur, certa enim regula tradi non potest, cum saepe una, & eadem causa ex persenarum, temporum ,& locorum qualitat
in uno casu sit iusta & in altero sit iniusta , et sic attendenda est iustitia vel in iustitia causae ob quam filius vult vi, uere seorsum Si enim causa est iniusta,
utique, neque dotem, neque aliment petit ut per Bal. Novell. par. 7. priuil. 3 nu. s. e, Barbos. d. g. Iraggrediamur nu. 27. etiamsi concurrat circumstantia talis quae iustitiam praese ferre videatur, si
alia grauior urgeat in contrarium, qaan doque si quidem concurrit indiscretus rigor paternus, vel nouercalis molastia,
aut alia similis causa, quae de per se iudicari posset idonea ad separationem , secte conuerso ob malos filii inores, vel vici, usque coniiugis imprudentiam, honestatis periculum, seu famae praeiudicium
immineret si extra domum, ac vigilantiam pateraam viuere iuuenibus permitteretur, tunc enim ex duobus malis minus eligendum erit, atque potius permittenda est senis asperitas regulariter
iuuenibus utilis, ct proficua, quam tu
883쪽
uenum periculosa licentia, et sic simili.
Et licet iusta etiam causa accedente, velint plerique patrem urgeri non posse ad dotem restituendam, sed sufficere ut se promptum exhibeat ad subministran. da necessaria pro virer, alijsque matrimoni j oneribus, eo quia inter patrem, et . filium in potestate nulla lis esse potest L bis nulla de iudi c., et tenet in specie
Romancin s transgrediamur num. 2 o. cum
quo simpliciter pertransit Barbosa in dicta fecunda parie ogis prima in principionum. 16. circa medium, Contrarium tameverius putant Ar L, I l. Alexan. Oalsi in eodem S. tran grediamur Balatae
lius re digesta firmat Barbos. in dicto S. transgrediamur num. 2 sqq. , recla aduertens opinionem Romani procedere de iure Digestorum, quado nulla lis inter patrem, et filium esse poterat, neque filius dbminisi aduetitiorum habeat Secus autem de iure Codicis, per quod aduentitia filio qucruntur quoad domitatu, et quia dotis viii infructam non habet pater ratione patriae potestatis ut habet de alijs bonis aduenti tisis, sed sola rati
ne supportationssis onerum, qua cessante, rationabile non est, vi dos apud eum remaneat, atq; ista videtur Veritas, cum eodem tamen praesupposito, ut sollicitudinem cautelae pater habere possit ut supra,quoties causa est indisseres, vel pr uenit ex culpa , vel facta patris, secus autem si proueniat tali facto filii, quod iudex iste concedat separatam cohabit tionem, quia tuc ne ipsius culpa sibi pro sit,et ne detur iuuenibus occasio assecta.di rixas cum patre, ut ita dotis admini strationem habeant, videtur tenendum
Cognito igitur ex praemissa quando 2ῖ pater inuitus cogi possit addotem filio
restituendam, hinc resultat cognitio, quando restituti' dicatur voluntari vel coacta, quibus terminis praesuppositis, Quatenus pertinet ad secundam in spectionem, quando scilicet restitutio dotis facta per patrem soli silio absqui consensu nurus, vel etiam utrique ipsum aiberet, ita cGmuniter distinguunt D. D. Aut restitutio est coacta. illaque sit
filio de consensu nurus, et tunc certa creditur patris liberatio, quamuis deinde
filius essiciatur no soluendo,quonia cecsare videtur illa amaritudo quae viget in casu solutionis factae soli filio,ut ex mente iure dotium quem sequuntur ibid. Balae. & alij obseruant Bal. Noeli. dicto priuil.34 nu. s. Bar f. dicto
ubi γ A., et certum credit Fontanel cl. 6g f. I ear. I . m. si . ., quoties
de fraude vel collusione no constat, neqi aperta est dilapidationis suspicio propter malam vitam, et imprudentiari
Aut fit soli filio absque nurus interuentu, et pariter videtur,cesiatibus si au de ac suspicione praefata, patrem liberari, quia dum iure cogente restituit, non
debet legis auctoritate remanere deceptus , ut constat ex eisdem allegatis; Sed si restitutio est voluntaria,tuc etiam ac- cedente consensa nurus, patrem non liberari concordant,quia non potest mulier suam conditionem facere deterio rem peractum mere voluntarium im
portantem quamdam speciem prohibitae donationis. Verum &ista quaestio videtur magis secti, quam iuris, proindeque ex facti qualitate, et circumstantijs terminanda, ut diuersimode ita terminandam esse recollat ex dictis decisionibus S. Consili j Neapolitani a b li I., et Franctum ideoque, Aut sumus in restitutione voluntaria, et tunc certum est eam non sustragari, atque periculum dissipationis patri imprudeli cedere debere ; Aut sumus in necessaria, et tunc, si sumus insieri, perpetuo optimum erit consilium, tam patris restituentis, quam iudicis restitutionem prccipientis, sollicitudinem habere de cautela dotis, vi nempὰ ces 1 te idonea cautela, detur turὰ inuestita in bonis stabilibus, vel locis montium, aut censibus idoneis; Si vero sumus in facto esse , quia dos iam absque isto prudenti consilio de tacto restituta, et consumpta esset, et ruc, Aut restitutio secta est de madato iudicis coram quo pater de liu iusmodi cautela opposuerit,atq;ex partesia diligentias secerit, quantum in is erat, sed eis non obstantibus dotem ii bere restituendam demandauerit, et tile videtur ut cessante collusione sit libera tus ne alias legis, ac iudicis auctoritate
884쪽
coacto restituendo deceptus remaneati Aut facta est absque mandato iudicis, seu etiam illo accedente, sed absque aliqua oppositione, qua facta verisimiliter iudex ad praecisam coactionem no prQ- cessisset, et tunc sii iiiij conditio erat talis, quod prudens pater familias tute ditem sibi administrandam committe poterat, quia nepe iacultatibus idoneus, ac itidus' rixas,et prudens esset, ita visu cessiva dotis consumptio, potius ex adversa ibi tuna vel alio inopinato accide ii euenerit, et videtur pater excusandus, quamuis iactum iudicis non intercesserit, Onist pari sunt, quem cogi vel cogi
posse ; Aut conditio illis erat euidenterjuspecta, quia nempe tutionis, vel alias
imprudens, ac di issipator, et tunc ce lum est , neque legis, neque iudicis co-a t. onem illum excusare, quia debebat coram iudice opponere, omnesque diligentias ex sua parte adhibere, ad instarcius , qui de mandato iudicis alteri sol uit quam vero creditori, cum iudici
non sit resistendum, sed bene replicat
dum, ita ut oppositione non facta vide iur factum iudicis suisse assectatum pro eollusione coloranda, ut in specie obseruatur apud Frauch. icta decis. 38 i. Aut tandem coditio silii erat dubia, Se in dubio videtur sauore dotis respuen. dum, quia no dicitur vacare a culpa pater, qui habendo modum tutum resti, iuendi dotem cautam cum idoneo inue- iii mento, illam libere coniugibus iuuenibu, dimittit, Atque lianc sententiam rigorosam in ordine ad patrem, aequam tamen in ordine ad mulierem, in iudicando,et consulendo tute credo recipiendam , in ea parie dotis, quae conlisa in pecunia poterat commode investiri in emptionem stabilium, vel aequipollentium; In ea vero parte quae inuestimento apta non est, sed visibus matrimoniali bus necessaria, ut sunt corredalia, et imcalia , tunc mitius est procedendunia, atque facilius pater excusandus erit, ita ut nisi constet probabilem adfuisse ii morem dilapidationis, data legali coactione, semper consequatur liberatio. nem, maxime quia in huiusmodi corre d lium dilapidatione concurrit et ianui culpa ipsius mulieris, cui ex communi usu potius , quam viro ipsorum cura, et
custodia incumbere solet, prudenti. I men iudicis arbitrio in quo tota hete materia reposta videtur; Longe autem post haec sub paestis otio si ripta, istat uaestionem in soro, atque in concretoisputaui, in casu de quo supra disic. 93, ideoque; ibi videri poterunt.
De exactione dotis a viro ficienda qualis actio ei competat, et ad uales diligentias teneatur,& qua o etiam dotis inexactae sic debi, bitor; Et quomodo exactio probetur vol dicatur legitimo facta ut dotis debitor liberetur. Et de actione competente si muli ii ad exi endam dotem a dotanu.s VI MARIUM . . t C Osi viro e uxorem matrimonium competis actis pia
competit actio. 3 Ipsa mulier dotis debitrix imputaret non poten viro cur dotem ab ea ma
Idem ιbi dos debet ν ὰ parentibus Do
1 avia de dote debita per fratres , vel
alius coniunctos dotantes ex Abiu charitatis , et ex o scio iudicii.
te, vel tu alio dotante ex necessib
ces m an quando coeatur aestio,itaut perie uis nom. Hi cessi cedat
V An muliere agat contra dolantem pro do te viro tantum promisa ab ue ii litis, mel hae edom cessione. ad Mulieri viri vira Ven bas cum a d
885쪽
rantem pro dotis eos mione, M ,
et quando obsiet exceptio non imple menti ob non factam renuneiati nem, vel non impletam assam reuet
dis a mat naturam legitima, eiusque iocosuccedat. IE Au ritans a mittatur ad praefandam C Deei m pro quantitate iuxta terminos Auth. hoc nisi C de soluti, et
mutatio monetarum cuius periculo
redat remi M., se dote in pecunia δε rens aru p=bmi tu argentea vel aurea, vel sis iat dare tu auea . , 4 Andriani liber8 fluens dotem qua conuentum erat debere inuellisi, li.
adimpletam matrimoni j conditionem sub λ D dotis promissio fa-ὶ censetur, regula est, M ut soli viro absque interuentu mulieris aduersis dotantem actio pro dote constituta assequenda competa ne dum ubi ipsi viro tantum promissa est, vel viro simul, et uxori, sed etiam ubi ibit uxori ad tex in G. deact., et obhg. l. Apro te paterctae do promi , et pus um in C. lib. s.de Iurta .defuit.3 lanatrine nit.
IMd Io. ex num.34. Franch. a f. 3 3. n. I.&alij comuniter, quoniam data costitutione dotis videtur constitutus vir procurator ad illius exactionem. Et licEt de iuris rigore ad legatus uxori relictum vir non habeat actione, ei tamen de aequitate competit, ut alibralatis firmat Esau ecf52.mιm. 2. apud Meriin.de pignor.et alibi, it aut videatur
c usio hodie plana, ideoq;huius disca sus inspectio versari videtur quoad dirulitentias quibus vir in exigendo dotem sit adstrictus, it aut alias debitoris periculum sibi cedat, atque ad ineo tam
Est benὰ verum quod si maritus vivat, sib potestate paterna, tunc patri, non ipsi , quatentia cohabitet cum patre, ac ab isto ierantur onera matrim ait, avpetit actio dotis exigendae Gratiam di
diuersmatenus igitur pertinet ad exactio nis onus quod viro incumbit, habemus textum expressum in LAexrraneus ydetur. t. ubi deciditur marito imputari non debere cur ab ipsamet muliere, vela socero dotem non exegerit, secus autem ab extraneo, nisi ex liberalitat
hic debitor existat,atq; iuxta hae distinctionem inhaeretes textui prccedere videntur plerique scribentes ibidem, Vera qui1 n6 in omnibus ita simpliciter praemissa procedunt, ideo sequentes cassis distingi tendi veniunt. Primus est in ipsamet muliere quae 3 se dotauit, et hanc planum est non posse
viro imputare,cur eam non urserit iuxta claram dispositionem textus praedicticum quo transeunt omnes, nisi eiusdem viri dolo est tum sit quominus solutio sequi non potuerit, quia nempe pecunia
ad id destinata in alios usus viro incumbentes ex istius persuasionibus per sim plicem mulierem sit erogata. Secundus casas est iii parentibus qui-- bus reuerentia debita est ite insolidtinia exigantur, atque horum retpecta regu lariter pro viro quoque respondendum est per text. praedictum,qui licet loquatur de patre, de et tamen aeqtie intelligi de matre, Savo, aliisque, quibus eadem reueretia debita est, quod in specie sirmatur in Romana uotis 22 Iuv I 66 a.
de tempore prcialissionis hic dotas erat non soluetido , seu ita breui post ordiniboactiouis actione facultatibus defecit, quod vir non sit de negligentia imputabilis;Si enim postquam solutionis diescessit dotatas fuit aliquo tepore idoneus, it aut vim non negligerare dotis exactio de facili sequi potuisset tunc intrat difficultas in qua Franch.decf. 4 et . relatis utriusque set tentiae auctoribus nihil si mat, sed magis communem insinuarea videtur sententiam contra Cai Irensem , ut nempὰ vir adhuc sit excusabilis ea ge iteralitate diei. in . extraneus , Idque procul dubio verius asserit Amanes
Verum data culposa negligen tia, con
886쪽
trarium iuxta sententiam Castrens in s ro videtur recipiendum, prout saepe re. cepisse Rota Romanam constat in punctualibus terminis dotis non exactae a patre is Romana tis 3I.Ianuary Issa. Bictio impressi. apud Salgad. in labr. deci3. repetit. decis 2II. par. II., ac dotistion exactae a matre in Romana ritis ia. May i6s2. 'utingeris, quod in eisdem terminis matris dixit etiam Rot. Auenio. nem apud Leturent. de f. s.num. I. 2., eoque relato miren. in I. hae aedictaliquas. 2 . Num. 29.; Idque magnam habet rationem , cessat siqui dein ratio textus maritum excusans cur socemna non urserit, non dicebatur enim urgeridum facultatibus idoneus commode s lutionem facere poterat, Et econtra
maximum indὰ praeiudicium mulieribus causari posset, dum dotis constitutionide tempore nuptiarum acquiescentes, illius exactionem hec solent, nec possunt
Bene verum quod haec differentia in ter parentem vel extraneum dotantes coiisideranda videtur, ut maior ilegii- gentia In primo, quam in secundo dest. deretur, it aut imputari non possit marito cur aduersus secerum eam exactat diligentiam non adhibuerit, celere inque exanionem non curauerit sed quamdam rationabilem humanitatem, ac reuerentiam exercuerit , quod prudentis iudicis arbitrio ex facti circumitant ijs venit iu d.candum,secus autem si nimia fuerit negligentia, quae socordia dici valeat, ut latius post haec scripta diceba in Romana de Alterys dis. II. Tertius est casus aliorum coniunctorum, qui miserationis , atque charitatis ratione per legem ad dotandum obligati , darem constituunt, ut sunt frater,
patruus, & alij de quibus dilo. 1 2., ct tunc Aut isti de tepore promissionis seu
natae actionis ad exigendum erant non soluendo , ct nulla dignoscitur dissi cultas quoad viri excusationem, Aut ex post fauci facultatibus ceciderunt, it aut aliqua negligentia adesse dicatur,& tunc quamuis ex generalitate rex. in dicta l. Fextraneus contra maritum videatur posse res iideri, adhuc tamen cum eodem temperamento supra insinuato est pricedendum , cum in istis dorantibus gra. tia pietatis, & charitatis eadem ratio vigeat imo maἰor, charitati siquillam ac humanae rationi repugnat, ut qui ex charitate pauperem coniunctureia prouidere curat , ab isto praecipitanter, ac inhumanὰ urgeatur, & sac remittendum est pariter iudicis arbitrio lex maiori vel minori negligentia regulando.
Quartus est casus in extraneo sub c ius nomine alios omnes intelligimus subo praecedentibus casibus non compraehentis ) dotante ex liberalitate, quonian in eo viget eadem ratio insolidunia cogi valeat, ideoque dicendum est idem quod de parentibus firmatum fuit;
Si enim huiusmodi dotans de tempor apertae actionis, ac postea idoneus fuit, it aut commodθ, ae absque asperitate per virum non omnino socordem exigi potuerit, non videtur subesse ratio cur excusationi locus fieri debeat, ut benEaduertit Fontaneu. υbifupra u. γ 2. Quintus est casis in extraneo dotante ex necessitate, qualis est liaeres patris, vel alterius ex legali necessitate, stulta beralitate dotare debentis, S nolentis , item stuprator, au t raptor, siue homicida patris, , similes, atque istorum res pem, nisi maritus probet omnes debitas diligentias adhibuisse, neque per ea stetisse, quominus dotem exigeret, regula est generalis contra virum per texta iudict. i. siextraneus , quam genera iter post alios firmat ri . num. 16
par. . rec. apud Merlin. de piguor. decis 63. num. 7. apud Zacch. de oblig. Cameri
decis 2o3. num. 5. , ac in alijs de quibus supra dicto dis. i., ubi patet non deesse contradicentes ibi videndos . Sextus est casus debitoris dotalis non exacti, quia nempe mulier, vel quilibet dorans nomina debitorii exigenda viror in dotem assignauerit, & tunc intrant text. in Ly eum dotem, ct i dotem ἀπι-
tr . de iur. doc, quarum legum terna ni confundendi non sunt cum terminis dictae Iinextraneus, tanquam omnino diuertis; isto igitur casti, Aut debitores de tempore promissionis erant id net, aut i,on; Si non erant tunc intrat inspectio, an censeatur maritus eos quoad facti veritatem proprio periculo suscepisse necne, de qua fuit alibi actum bivero tunc erant idonei, atque cessio fuit pro soluto,it aut adiit delegatio, a
887쪽
tenc indubitatum est futurum periculucedere damno viri, tanquam eorumdem nominum domini iuxta claram disposutionem dictarum legum. Si vero cessio fuit pro soluendo, seu etiam nomina praedicta data sunt tanquam species, & tunc videntur applica biles ijdem termini d. l. siextraneus, ut nempe vir de sola negligentia habita post natam actionem ad exigendum teneatur, ut in specie viri negligentis disidicere, & exigere Societates officiorum
datas in dotem ex terminis extraneus dixit mi. is Romana domus 22. Iun. Ios . Meltiadecis num4. par. II. Nc., atque ita dos in hoc
ab alijs casibus differt , quod cecsionarius , cui nomen debitoris pro soluuendo cessum fuit, non tenetur de periculo nominis cessi,nisi magna culpa, lo laque negligentia intercedat iuxta sententiam, in qua residet Curia Romanae , di quae verior videtur maritus auten de qualibet negligentia tenetur, , merito quia bonorum dotalium administrationem a lege sibi iniunctam suscipere dicitar, ideoque in ossicio boni administratoris delinquere videtur, non curando debitam adhibere diligentiam temnore opportuno super debitoris exauione, de ne alias mulier ex legis dispositione sub eius administratione vivendo eiusque speratae diligentiae,& curae iuste acquietando decepta in
Quod sano modo intelligendum est,& tenus tale tempus lutercesserit, quod probabiliter exactio per diligentem patrem familias sequi potuerit , Et quae de viri negligentia dicuntur, procedunt ubi exactio libera erat, sectis
autem si ficto iplius mulieris impedita, quia neu pu correspectivas conuen-
tiones ipsa adimplere noluerit, ut infra, ves alias vir excusabilis reddatur, ut ad
sensum , quia si excusabilis ergo non ne-
gligens nequὰ culposus; Prout e cona
uerso ea quae de viri excusatione dicta ,
sunt procedunt cum praesupposito quod
vir aliquem actum praeiudicialem non
secerit; Si enim per accepti lationei' vel consessionem liberauit promittent uequamuis aduersus consessionem vel alia actum habeat exceptionem , attamen
q; ad interesse uxoris, & in ipsius pnaeiudicium habenda est pro exam iuxta ea quae notamur supra in materia dotis confessatae dis.1 sq. In casu vero quo vir de inexacta dote
se obligatum agnoscendo, eam uxori restituit, vel quamuis de iure ad inexactam 2 non obligatus eam voluntari ε de suis bonis mulieri restituere voluerit, non dubitatur eidem viro, vel eius haeredibus superesse actionem contra dotatem pro dote exigenda , neque ex eo quod voluntarie illam adhuc non exactam uxori restituerit, vel reliquerit,dotans remanet liberatus, nisi sit ipsamet mulier quae dotem constituerit, ut in his punctualibus terminis firmauit Mia in alias allegata Romana dotis 13. Maj I 6st. Hu- tingeris, ubi testatore mandante totam dotem solui de suo uxori,quamuis is huc integram a dolantibus non exegisset, ieciditur viri haeredibus integram esse actionem ad residuum non exactum consequendum a dolantibus,& de qua causa liabetur Iupra di c. 7o. Viro autem excusato seu alias eius cutipa mulieri proiicua non existente, itaut huic expediat aduersus dotatem pro do-9 tis exactione se dirigere,tunc intrat dubitatio, an tam constante, quam soluto matrimonio, seu alias facto casti restitutionis, ei competat actio directi ad dotem soli viro constitutam a dolante exigendam, vel necessaria sit eiusdenia viri, seu haeredum cesso.
liu quae illo de raro est in sero con
tingibilis,quoniam cum fere omnes conistractus dotales continere soleant oblitigationem Cameralem frequentis limam in & Statu Ecclesiastico habentem in ventre stipulatione Notarit pro omnibus quorum interest, vel quarantigia ut in Etruria, vel etiam Notari j stipi lationem pro muliere absente, siue tur mentum, hinc in his omnibus casibus cessat quaestio ut post alios in his termi
U. 3I. num. 29 lib. l. Gregor. decis. 97. ubi add. R . in Romana Sarviani 6. Iun.
1639. Veroseis in principio, idemq; si dos
debita sit ex Statuto Gabr. di I. cones. 3.num. 3. A grad. dict. U. 3 I. num. I .
Et quando haec omnia desint, cui mulieri competat hypotheca aduersus
888쪽
omnia irai et iura viri, non prohibebitur aduersus hoc nomen agere ram
num 32.,itaui non videatur opus huius articuli disputationem assumere. Quando autem contingeret assumendus, quamuis in stricia iuris disputatio. ne ob assistentiam textus in I. in socer S. Gusj. Aurimaraim. substentari posset opinio contra mulierem de qua per Franc&decis33. et alios relatos per Fomeanea. υbi supra num. i3 . O seqq. Conclusiue tamen procedendo, adhuc pro muliere in praxi est respondendum, vel quia etiam in punctis iuris verior sit c6
rraria sententia late comprobata per Oderebium eonf. I 3. & alios relatos per Fontaneu. num. 2 o. seqq. per Greu. de
seu D primo ne ab I o. Cane. latri π- fuit. r. 8.num. yI., ac benἡ defensam, et probatamper Artograd.dicta OV. 3 I. uυ- meri 1 8 9sqq. Vel quia saltem de aequitate, ac ad inanem circuitum euitandum id in foro recipiendum sit, ut receptum esse in Senatu Cataloniae testatur Font - rellinum. 32. E eqq.; Atque in eodem Sac. Consilio Neapolitano, a quo ema nauit dicta cGtraria decisio apud Friacb. testatur S tWHila. de fi 3 o. , Et in specie casus de quo supra, ubi nempe viri ne gligentia in exigendo intercedit, quod mulieri detur ad uel fus dotantem saltem hi dicis ossicium adu. ad Gregor. dict. δε-
Noli immorandum tamen est in huius articuli disputatione,cum extraneum sit
ab instituto, in iis quae sero parum utilia sunt diutius immorari ; Et haec ubi versamur in casia quo per matrimonij disi solutionem, seu alias factus est casus resti tutionis dotis.
Matrimonio autem constante,mulieri nullatenus competit exactio dotis, quae
Dii viro, vel sibi, et viro promissa est ad text. in I. ate de dos pro . , secus s lati mulieri facta sit, ut probat idem
textus per argumentum a contrario, et
firmat in specie post plures allegatos Carena restat. 53.,nisi maritus cui per mu
lierem dos sibi soli promissa cessa fuit
adhibuerit unum ex tribus remedii, is,
Mulieri tamen ad exactionem dotis io agenti se stare Blet exceptio non
adimpletae conditionis in dotis constitutione adiectae, qualis frequentius esse solet super renunciatione per ipsam cienda siccessionibus, et haereditatibus,
Verum in hoc adueri edum est, quod aut dicta promissio facta est a selo viro, vel etiam a muliere ; Primo casu subditistinguendum est, an promissio praedicti
sit correspectiva ad constitutionem d tis, necnE; Si enim non est correspectiva, libere poterit mulier agere contraiadorantes, quibus tantum actio superest agendi contra virum, eiusque haeredes pro interesse, quia non debet mulier ex viri promissone, quae dotis correspecti ua non sit impediri, ut bene in his te minis. alijs allegatis firmatur per Rot. in Asculana dotis 26. ny ab Z., et 2 Ianuary 16 8. Cese inter fias decf.22.
est correspectiua , seu etiam ab ipsa muliere promissio iacta est, et tunc non
dubitatur competere exceptionem notia implementi, qu.ae in quibuscumque exequuti uis, et priuilegiatis obstat, sed non semper haec exceptio apta est retardare dotis exactionem, vel quia ob approbationem capitulorum matrimonialiun
saltem ex ipsamet dotis petitione resultatem videtur virtualiter promissio adimpleta, vel quia longum temporis iam teruallum effluxerit, per quod implemetum praesi matur, ut bene in his psima libus terminis RoLin Beneuriana dotis 2 7 v I 6s3. O a Luany ios . Achis in causa de qua supra di c.29., quonianae ex longaeua dotantis acquiescentia in soluendo partem dotis, et non curam do dictum adimplementum videatur illud remissim, ut bene in allegatis deci-
Aonibus coram Celmo, et Dumaeuo , Sive
quia ex aliis coniecturis de huiusnodiremissione constet, ut ponderatur ita eisdem decisionibus, ex eo nempe quod dotans filiam deinde in eadem dote ta quam loco legitimae .astituerit , quia declarando velle dotem loco legitimae siccedere, tacite voluisse censetur remittere onus praedictuni cuius legitima est incapax,
Sςd in casu quo uis, vel similibus replica.
889쪽
i plicationibus cessantibus obstaret di m exceptio non implementi, tunc videtur polle mulierem aduersus eam se tueri ex priuilegio legitimae, quia nem-dos Quae correspective ad huiusmodi omissionem constituta est succedat loco leoitimae ; Adhuc tamen ex dicta d iis p mi ilione mulierem agere no posse puto , sed se dirigere debere ali)s r mediis de iure sibi competentibus pro te assequenda; Siquidem licet clarum sit te itimae priuilegium rei jciendi quaecumque onera, ut in his terminis dotis
eius loco succedentis notatum est supra Attamen quia in conix
ib conditio, quae alias reiicienda elinon vitiatur, sed vitiat, ideo dicend
est mulierem non posse uti contracta praedicto in parte contra contrahentiuvoluntatem, sed solum concedi liberta tem recedendi: et sic non poterat in parte impugnare,et in parte exeq'iurionem vetere, cum hoc solis ultimis voluntati bus concedatur, nisi versemur in casa
quo dos de tempore pacti non occupa.ret locum legitimae, sed sit qualitas po- ste1 superuenta, quia nempe constitutast per patrem, quo vivente nullatenus leait inaraeterminus i latrat, et deinde per eius mortem dos adhuc non e actito. cum legitimae occupauerit, tunc etenim contraria eiusdem patris voluntate non repus nante cessat onus dicti adimple. menti, atque virtute contractus a rerit, quoniam onus non tam cest re dicitur ex legis beneficio quam ex praesumpta eiusdem patris voluntate, quae iudubio rerum statu immutato praesui
turturi consormis, ut aduertitur i. Da c. is f., ac etiam disc.9o.Quoad modum exigendi a dolant siu per virum, siue per mulierem fiat exactio, non cadit multa inspectio, quia totum pendet ex secto, an scilicet constituta sit in specie, vel in quantitat , csim constito de ista qualitate sequatur de plano resolutio, ut solutio faciendast in specie, vel genere prout continet consti futa ei, in quantitate, tunc de quatuor dubitari contingi Primo an dolante non valente soluere impecunia fiat locus oblationi bonorura iuxta terminos aura e m ut
de buc actum est alibi ; Secitudo sinu
ta mutatione monetae inedio temporo inter promissonem&solutionem, ius periculo cedat mutatio, et in hoc nihil
videtur speciale statutum in iure quoad dotem, sed quaestio est terminanda iuxta generalem distinctionem bonitatis,
et alterationis intrinsecae, vel extrinsecae de qua actum est sub tit. de discum. i 2 2. ac etiamfabiit. de credito.
Tertio,an promist i pecunia simplici-
1 et ter censeatur promissa de secunia argentea, vel aenea,in qua re principalitervenit attendendus mos regionis cui innixa Rotioram Paenia deo. s 22. iuxta Veian tam alias 55 s. iuxta Lugdunen. im- prellionem, ceduit solationem faciendam esse in pecunia argentea in qua iii dubio cessante speciali consuetudine vi. detur iudicandum ex regula generali, ut dotis fauore censeatur promissui quid maius, et melius. Quarto, an dote promissa in quantia 4 pacto inuestiendi in sta bilia, vel aequi pollentia, illa possit libere
vim solui, it aut liberet dotatem,vel potius iste ad nouam dotem obligatus maneat, et iuxta istam secundam parteuia in puncto habemus decisum apud .uer-
tur malὰ solu ta, atque dolans ad nouam solutioneni adstrictus maneat, quod venit intelligendum, ubi soli viro absque mulieris valido consensu solutio facta fuit, quia iuri & cautelae iam quaesitis mulieri, siue facto suo praeiudicari non potuit, et ista est potissima ratio in qua
dictae decisiones fundatur, secus ea consentiente cum volenti no fiat iniuria, et soluens eius creditori remittenti legem
solutioni adfectam bene soluati, Et licet
ma nasit imprudentia patris,uel matris ita soluere, cu amissa prima dote denuo ad aliam do: e pulsari valeat, vidi q. noper hoc tamen sequitur primum debitum subsistere, sed ratum competet nouum iudicis ossicium ex nunc, quod satis expedit ad plures enectus.
890쪽
ss Exactio dotis quomodo probetur, vel praesumatur, Et de dotis praescriptione quando detur, necne.
et ab dicantur coniecturas cientes, Oisn ex eo, quod a pareat soluta dissecundo viro censeatur exacta a pri
3 In dubio regulariter non praesumitur tuta nisi probetur. De satisfactione oriente per confusionem actionum, quia dotis cretriar succedat dotauri, vel per compensationem ob permutationem mulierum .s Praesumptio Harutaria, an habeat locum in dote, O num. 13. 6 De praescriptione dotis, vel rei dualis plures casus Quinguunt . Ius υel actio petendi dotis consiturion , an est quanto tempore praescribatur. 8 Au O quando praescribatur a tertio fiandus, vel res ae talis. 9 Actio ad pecuniam mulieri competens, Ooiro in dotem data, an quomodo per tertium, vel eundem debitorem praescribatur . 16 in bonis datis in dotem ae Zimatis. ii Maritus , vel eius bares, quando dotem rectituendam praescribat. iE 'aesriptio de iure canonico non datur accedente mala fide , fed debet es , mala es vera non autem praes m-pta, tu cuius Osu dispositio iuris ciuilis remanet immutata. 13 Dos ἀn veniat sub sarato inducente praescriptiovem.
a mi soluta patri, ct Ais ad quem periueni e censeatur remisiuΘ, O quid de fluta viro, O mulieri, vel tota ad virum, quod geueraliter procedit in quocumque alio a L.
est in praesenti de Blutione probanda aliis quam per viri consessi nem cum de ista parti-
Sedi 5 cularis inspectio habea
tur . I sq. , ideoq; circumscripto casu confessionis, quoad reliquos probandi modos,&consequeter novi detur in specialibus terminis dotis aliquid in iure statutum, quemadmodunia cuiuscumque debiti solutio, ne dum per testes, sed etiam praesumptiones,&Giecturas probari potest, ita etiam dos ut in specie dotis probatur per risii mdec. 13 .Fontaneu claus i . , uni pa z. quae totius operis est finalis num. 66 e Gg, O 77. , R . apud Peniam decis. 2 7. iuxta Venetam aliis 3 sq. iuxta Lugdunensem apud Asertim de pignori dec.53. 9 6 ., Romana domorum de R garis i 7. Mis is q. Dunoetelio, inter suas decis 823. n.6. Ladvectem. 26. Noembris ioso. Corrado, decis 6.par. IIo e ct frequenter; Quinimo ubi agitur de probanda coiisignatione mobilium, α corredalium, cum iraec nonnis. in prie- sentia domesticorum, de consanguineorum soleant consignari, adhuc per istos testes alias minus idoneos huius modi probationes admitti obseruat trier. Alta. II. n. 8. Oseqq. llaene in in
Romana Faei commissi de Murii Σ. Iuni
a. bus versamur in claris Quoties aute ad coniecturales opus est coniugere, certa regula tradi non potest, sed totum re missum est iudicis arbitrio regulando pensato numero coniecturarum, alijsque facti qualitatibus, nempe dotautis seu debitoris diuiti js, ac facilitate, viri paupertate, vel diligentia, onerum si apportatione, cum longaeua acquiescentia, Heati s iuxta terminos gener es cui cummindisserenti materiae applicabiles , de