장음표시 사용
511쪽
NATU B. QVA EST. LIB. V. 5 i I invehet2 Magna pars erat pacis humanae, maria praecludi. Non tamen, ut paulo ante dicebam, queri pos
sumus de auctore nostri Deo, si beneficia eius Cor-Tumpimus , et ut essent contraria, efficimus. Dedit aille ventos ad custodiendam caeli terrarumque temperiem , ad evocandas supprimendasque aqua S, ad alendos satorum atque arborum fructus: quos ad ma-
saeculis expletum , erueris. Haec autem migra tio Senecae tempore non magis evenire potuisset, quam illa, quae Hunnorum motibus a saeculo tertio quartove usque ad saeculum sextum medium, Alarico, Genserico, Attalo. al. ducibus orbem terearum
Occidentalem inquietabat devastabatque. It λ. - Non video, quid Senecae aetatem tutam praestitisset ab illis, nonnullis saeculis post, ingruentibus gentium migrationibus, quibus ne firmissimum quidem validis. simumque imperium sine ope ain. gulari restilisset. Haec res forsan omnium, quae publicae memoriae mandavit historia, maxime est meis morabilis eademque expliealu dissieil. lima : quod, caeteris tacentibus, me
dieum quemdam non ita pridem primum publice dixisse miror. Mel.
Doeher 2 Ne hic praetereatur Gn...i Met Pro an in crurus ait, suturum indicativi pro futuro coniunctivi ratione grammaticae , ut videtur, normae absona. At usum illius indieativi Pro eoniunctivo a coniunctionibus, qui hunc regunt, pecidente non abhorrere ab indole linguae latinae , mihi persuasi. In hune sensum neque
referri debebunt Plauti Poen. I, 3, 85, ego iam fatao scies; aut Terentii I 'horm. II, 4, 7ηr iam Jaxo id aderit quia faxo ut Puto, credo et similia Parenthetice interiectum est, quod recte monuit contra Seioppium Peritonius ad Sanelii Minervam IV, 7, P. 706 , neque loca , qualia Plauti Aulul. I, 3 , 23, ne ρersentiscat Miaunum est assconditiam ; et Bacchid. I. 4 , Αο , quaeso scribes quid pinas; quia graecissant, quod observandum erat PopInae de usu antiq. loe. e.
III , neque quum est Institui. III, 7, et licet poterit Pandect. VIII, ut eorruptae latinitatis . Neque huc sa eiunt Servii verba ad virg. Georg. I, 4 55r Fiatirum indieatiri pro futuro
coniunctiMi: quum ibi de usu abso lulo , non de syntaclico agatur. Atqui hunc eurndem praesentis esse in hoc ipso opere supra vidimus ad II, 56, 2. Ergo neque suturum a Seneca sic adhibitum esse soloecismum , iure dicetur. At an pendens aut relativum eum indicativo construi pluribus videbitur non boliae esse latinitatis. Neque tamen et hoc exemplo caret.
Terent. Adelph. Iv, 5, 35: Infelis
haud scio an illam re υera nunc amat 9 aut, si minus probatur graecisSanslatinitas, Ulpianus Digest. XI, 3, 9:
quaeritur affa est. Meliores auctores huius structurae nunc non habeo, quam eredo aeque impuram atque raram esse. Mutandum itaque censeo esse in hel in i ehad pro MMecturus
sit, ut supra lib. III, 27, 3, ubi vide, etsi etiam in Digestis suturum indi
cativi pendet ab ut, XIII, 7, 3 , hoo
512쪽
L. ANNAEl SENECAE turitatem cum aliis causis adducit ipsa iactatio, attrahens cibum in summa, et ne torpeant, movens. Dedit ventos ad ulteriora noscenda; fuisset enim imperitum animal, et Sine magna experientia rerum homo, si circumscriberetur natalis soli fine. Dedit ventos , ut Commoda cuiusque regionis fierent Communia, non ut legiones equitemque gestarent, nec ut perniciosa gentium arma transveherent. Si beneficia naturae
utentium pravitate perpendimus, nihil non nostro malo accepimus. Cui videre expedit 7 cui loqui 2 Cui
non vita tormentum est 2 Nihil invenies tam manifestae utilitatis, quod non in contrarium transserat
consemisse , in mea tenehuntur, et mox P, rescrimerunt, ut obligabitur. Mel. Aιέrahens cibiam in summia, aristas
in summis culmis collocando cibis σιτοις deinde adaptandas. MM. Gentium . Aut gentibus aut ci tum
erit legendum, Dum auctorem non
universe loqui indicani proximae legiones equitusque. Mel. - Gentium. Nic omnes codd. et edd. praeter Mureti, qui dedit, gentibus. Gronovius observat , in codd. Bri t. haberi, ci-Fium, quod verum esse puta l. Mihi quidem glossema του gentium esse videtur. Vniverse loquitur h. l. Seneca,
nullo ad res patrias et imprimis ad bellum Siculum et Achaicum respectu habito. Ruhk.
Si beneficia.... accepimus. Nolionem hanc, quae Senecae animo imprimis obversabalur, recurrere et repeti S 3 exlr. non mirandum est: quanquam Nereor, ut, vel ipsa multorum nam de omnibus quis hoc contenderit Z abulentium pravitate concessa, hae sententia cuiquam se sit probatura. Ab uno paucisque ad omnes plurimosve non valet consequentia. Mu. - Proximam de bonorum abusu sententiam crimine salsi absolvit conditio adiecta: si .... PerPendimus ἰ quapropter ipse, ne male intelligatur,
sed non ideo non, ait, sunt ista natura sua bona, si υitis abutentium no-
cem. Iam Plato eam expressit de Leg. I, 37, t. VIII, verbis: Παν πυε tecta πουηρου δεσποτου τε καὶ ἄρχοvτος un- λοντος πρατ μεvov. Clarius Aristoteles Ethie. IV, 3: Ωv εστι χρεία .τιε , sim τουτοtς ποησθαι καὶ ευ και κακως. Itidem post Senecam Aurel. V ictor. Caesar ε 3: Boni malique inremblica nihil est, quod in diseerstim rea ei nequeag moribus Praesidentium. Eoel.
Cui Midore ex edit Z etii loqui Z Celebratur senis Algonthini ex America responsum , cui quum videndi, audiendi et loquendi sacultatem peritissimi medici reddidissent, ille primum gaudere, laetari, at mox hominum malas artes, dolos, trepidationem , scelera pervidens , tempus desiderare quo caecus et surdus et mutus fuerat, se ignoraulia rerum gesta-
513쪽
culpa. Sic ventos quoque natura bono suturos invenerat : ipsi illos contrarios secimus. Omnes in ali- Mquod nos malum ducunt. Non eadem est his et illis Causa solvendi, sed iusta nulli: diversis enim toritamentis adtentandum iter impellimur. Vtique alicui. vitio navigatur. Egregie Plato dicit, qui nobis circa sexitum in m testium loco dandus est: minima esse quae homines emant vita. Immo, Lucili carissime, si bene furorem illorum aestimaveris, id est, nostrum, in eurum seliciorem suturum sume quam scientia clamans. Bouil. Bono futuros est ex emendatione. Gronovit, quurn antea esset, bonos f.
Rutili. Sic Mentos. ... fecimus. Similia Plato t. IX. pag. 428 bip. hahel: au ἐσαὶ παρὰ ταυτα γιγvεσαι προς το φλαυρογ,
Ου Has θείαv, αλ ατηυανθρωπιvnv αἰ- τι-θαι χθρη φύσιν, Ουκ es δίκη διαυε- μουσαν riv αυτωv βιου. MM. O . ... ducunt. An venti verum est, omnes in aliquod malum nos ducere posse ἱ sed si hoc auctor posuisset, sententia fuisset tritior: quin potius dicit, homines esse tam malos, iit qui navigatione venisTum DPe uian tur , suo id faciant malo. Ruhk. Frustra Rul, h. De malo morali sermo est. Botiit. Sed iusta nulli. Abusus cogitatio tantopere animum Senecae occupavit, ut videre negligeret, multas Esse navigandi causas iustas, e. e. si quis ad officii siti munera obeunda, quae titilla sunt, mittatur et naviget, siquis, quod ipse supra S 33, posuit,
ad ulteriora noscenda, ad eommoda cuiusque regionis exploranda bono publico solveret, etc Riah . minima. Gronovius emendui mi.
nimi. Ingeniose quidem, et egregie, sed vulgala ferri potest. Sensu, tamera 'idem manet. Bene fecisset, si locum Platonis indicasset: nam nisi hunc altuleris, cave emetides. αλλ.
Egregie malo. ... Misa. Locum Platonis quaerendo ego quoque aliquot horas perdidi, ut verear, ne hoc eo sit operosius atque vanius, turri quod sententiae oblique expressae indicio verbosioris cuiusdam sententiae summam Seneca dare potucrit, tum quod ea expressa suerit ita scripto quod arn, quod interierit. Hinc mirum est Gro-
novium potuisse tentare locum, cuius sontem nondum repererat. Sententia, quam continet, est sane eximia, et vult, homines saepe tam stolidos esse, ut totam vitam eo nanciscendo absumant, quod nacli vita fruantur. Hinc illud intae dispendio emtinciar Ues. Simile est Maximi Tyrii. Dissertat. XXXVI, 2 : Φο6ουραυοιμεν Θάενατον , με φροντιζοντες τοὐπιι et Iuvenal Sal. xxa, 501 : Nou muter
Mitam quidam Patrimouia quaerunt, Sed Micio caeci P Pter Patrimonia inmunt. Seneca ipse Epist. iv, 2: Non indos quam ex histolis causis Ditia coralemnaintur. Hinc uicumque Praeserenda est lectio Misae alteri Mitia. Κoel.
514쪽
dem enim turba volutamur, magis ridebis, quum cogitaveris, Vitae parari, in quae vita Consumitur.
Vitae parari, in quae Mila e--- allaborant, sudant ut vitam aliquandomitur. Sie eodex Nieot. apud Obs, iucundam sibi praeparent, his vitam meum , et sie iam antea Pineianus totam laboribus insumunt. Πoeat siegregius eoniecerat. Haud multum ab- mil. Serm. lib. I, Sal. Ilia se emludit et ex Coloti. Antea: υi Λ parari dura terram qui Mertit aratro, Pe s- ea, qtir a Milia consumitur. Buhh. - dus hic caupo, miles, nautae e per Virae Drari, in quae ritia consumit . Omne Audo a mare qui etire r. hae Argutantem de more suo ui elausu. mente D rem Sese ferre, senes vi in lain saeiat vides. Simillima porro haee olivi tata rece net Aiunt, quum sigio et θεσις hvie quam Iuvenalis habet, sim congesta eMaria.. . Denique sit η-Sat um i Et propter uitam Miυe i nis quaerendi , qutam a haBeas plus, perdere eatissas. Non idem sensus la- Patimatem metuas minis ea inire L. men. II. l. enim Annaeus hominum δorem Dei as, parto quod e a.
amentiam irridet qui dum navigant, Bouil.
515쪽
516쪽
Naturam et causas terrae molim doete et explicate enarrat. Ipso iam senaavb Imperio Neronis, Pompeii eelebre Campaniae oppidum terrae motu de . sedit in iuventute eitia et Imperio Tiberii , XII urbes Asiae perditae. Noa metuendus lamen terrae motus I quἱa magnitieum a lam magna musa perire. In eausas deinde terrae motur inquirit. Thales terram, eeu navigium, aqua ferri et sueluari, alii aquarum sub terra laten Ium fluctu agitari crediderunt Nae oecasione ad quaestionem famosam digreditur, de Origine Nili. Arist teles, Theophrastus, Callisthenes caeternum Alexandri erimen, a quo iniuriosa neeatus a vIHium terrae motorem faciunt: quibus Noster Meedit. Ex motu Campano pestilentia oria, quae ovium thi greges exanimaviti quidam etiam terrore lymphaliel erravere. Denique in mores Telapsus, non terrae motus, non suetus , non arma metuenda docet; quia rem pusillam , hominis vitam . tantum petunt, quam auriculae dolor, aut pra leviter os sus, auserra potest.
517쪽
I. Ρompeios, celebrem Campaniae urbem, in quam
I. ARG. Oecasione eversorum Poma peiorum in Campania agit de terrae motibus, praecipue ut terrorem de mat minuatque. Tum de Ragilitate humanae selieitatis sermonem trahit, ei de omnium hominum aequalitate. Quaedam subiunguntur de aliis urbibus quos similis casus olim amixit. Rotia. - Fausta huic Iibro praelahqrex auctoritate clari nostri περιηγητ ιν Al. de mmbiade, et inesse semina omnium , quae recentiores de vi elais sticorum vaporum dixerint. Vide eius Itin. in region. aequinoct. t. Is Pag. 49 et eonseri Herne optisc. IV, p. 256. Mel. Pompeios, celebrem Camaniae urb. Factum hoc est secundum multos, ann. urb. 8 7, post Chr. nat. 63. Sed si nostrum audias vid. not. 3 bis et Taelli An. XV, 22, sequaris, se etiam est a. 8l6. Is ait: Et motu terrae Iebre Ciammulae πρidum, Pomμrii magna eae Parte Proruit. Funditus autem sedecim annis post. a. 79 post Christi nativitatem mersum esse repetito terrae motu novimus a Dione Cass. LXVI, 23. Nostro demum aevo ex alta voragine , in quam motus terrae condiderant, resuscitalos esse Pompeios, Herculanum e Stabias ann. Chr. n. 4720, etc. et harum urbium antiquitates sub titulo Pitture ae Ereolano inde ab a. 4757 edi eoeptas esse constat. Uin. Amann enim in literis ad erudit. d
al. ubertim de iis exposuerunt. B. - Cf. quoque doctiss. v. Camillus Perege. Taciti locum non malo ' cum nostro componere conatiis in thesἰItal. IX , II, p. 238. Tum vid. et Reimamini ad Dionis Cass. lib. LXVI 23. Mel.
518쪽
L. ANNALI SENECAE ab altora parte Surrentinum Stabianumque littus, ab
altera Herculanense conveniunt, mareque eX aΡerto Peductum amoeno sinu cingunt, desedisse terrae motu, vexatis quaecumque adiacebant regionibus,
Lucili virorum optime, audivimus : et quidem diebus hibernis ; quos Vacare a tali periculo maiores nostria solebant promittere. Nonis Febr. suit motus hic, Regulo et Virginio Consulibus, qui Camp niam nun-
disretis . Surrentum, ni is Cam paniae merid. apud Picentinos, Sar- Num inter et promoni. Minervae, haud proeul Salerno adversusque insulam Capreas. Πodie vocatur Soris remo. Proximi colles vinum ferebant optimum. Botat. Stabianumque. IIane Uulgatam Et optimam lectionem corruperat Mu- retus, dum rescribit Saliariumque, etiam eontra Plin. Nat. Hist. lib.
eone nire putabat, ut ingenii. non naturae opus intelligeremus. Optime tamen Gronovius veterem ieetionem reposuit. Reductus est sinuatus , interior, abditus, ete. Sed haec nune vel e Virgilio nota sunt. Cs Lexiea. MM. - Et ex Horatiano hemistichio r reducta vatiis. Κoel. Hibernis. Aristoteles quidem auctor est Meteorol. II, 8 , p. 782
init. , Vere, et autumno saepius terram moveri, aestate et hieme rarius.
RMk. Regulo et Virginio constitibus. Non Virginium hune celeberrimum intel-vgii qui Vindicem novas res in Gal- iis molientem devicit , imperiumque a milivibus oblatum bis respui , , consulatumque ter gessit, et in anno honoris mortuus Tacitum habuit dignitalis successorem et virtutum laudatorem. Nam ille consul fuit ann. P. Chr. n. e. 79, 83 , 97. Alioqui huic nomen T. Virginius Rufus. At ille de quo Annaeus nune loquitur, Paulus Virginius Rufus appellatus fuit. Regulus vero in Fastis L. MemmiuBegulus dicitur. Caeterum nota in iisdem fastis nominari Regulum et Virginium consules anno 63 , non si quod contra Annaeum eos stare qui rem ad 64 reserunt, Elare demon
vehemens ille terrae motus anni 4783aecidit mense Februario et terrae motus Vlyssi pone vulg. Lisboae Lusitanorum, Lictonna , Limae, Guati-
maIae Novembri. V. Sehloezeri Geogr. Amer. II, p. 856. Rei causa esse potest in maiore eopia vapomm Perhasce tempestatea et in maiore veritorum tum externorum, tum internorum frequentia. Vnde Aristote inles Meteor. II, 8, imprimis rem repetit verbis r Σειοvται uv εαρος γ δὲ μετοπωρου μαλιστα καὶ εs ἐπομ
ται πvευματεσταται. Sed huius regulae, si vera est, exceptiones ab ipsis veleri hus commemoranturo Vis
e. a Laurentio Lydo, qui in inaio
519쪽
quam securam huius mali, indemnem tamen, et toties desunctam metu, magna strage Vastavit. Nam et Herculanensis oppidi pars ruit, dubieque stant etiam quae relicta sunt. Et Nucerinorum Colonia, ut sine clade. ita non sine querela est. Neapolis quoque
privatim multa , publice nihil amisit, leviter ingenti
malo perstricta. Villae vero praeruptae passim sine siniuria tremuere. Αdiiciunt his sexcentarum ovium
gregem exanimatum , et divisas Statuas e motae post hoc mentis aliquos atque impotentes sui errasse. Quorum ut Causas excutiamus, et propositi operis contextus exigit, et ipse in hoc tempus congruens CaSus
Quaerenda sunt trepidis solatia , et demendus ingens timor. Quid enim cuiquam satis tutum videri potest, si mundus ipse concutitur, et partes eius solidissimae labant Τ Si, quod unum immobile est in illo si- t
libello de Mens. III, pag. 304 .
terrae molus, qui hoc mense saeti sint, commemorat. Mel. Villae.... tremuere. In vicinia Nea
polis , haud dubie propter regionis moenitates , multas suisse villas ineollibus aedificatas apparet: hine Stea-bo lib. V. p. 497 sq. lips. lucem ae-eipit. Rufi .
Adiiciunt.... DDium gregem exanimatum, haud dubie halitu teterrimo.MM. - Ρercussarum ovium iam su
pra meminerat Il, 42 , 2, et infra memorabit 27 , ε . Mel. Diseisas. IIoc est, disiectas et Da
etas statuas. RMI. . potentes reduxi ex antiqq. edd. et omnibus codd. mss. Fortunatus e coniectura, imρotes. Impos est anti quior, sed inrix obsoleta, sorma υ
eis, melioribus ling. lat. meloribus impotens praeserentibus . noe mutandi studium debetur amori archaismorum , qui multos et eos egregios viros doctos saeeuli decimi quinti et sexti invaserat: nec Gronovium ipsum hoc vitio earuisse scimus. Sed Senecam parum aut nihildum his archaismis,
quibus A. Gellii et Apuleii opera
abundant , tribuisse constat. Adia. Gium gregem... errasse. Similem rem Annaeano effato nonnulIis curiosioribus maris ad mons rosam altitudinem elati propius advectis accidisse refert Strabo. lib. VI. p. 424, quos dieit saetos esse ἔκρρονας ovoιως τοῖελιχἈπρικοῖς. Huius rei tit in attonitis similis eausa alienatae mentis suil subitus terror. Mel. .
mtae.... exosse. Similem eastim
de terrae motu insularum Liparaea rum narrat Sirabo VI, p. 28t sq. ex Post lotiio. MIL.
520쪽
Sao L. ANNAEI 8 ENEC Ex unique, ut cuncta in se intenta sustineat, nuctuat;
si, quod proprium habet terra , perdidit, stare: ubi
tandem resident metus nostri 3 quod corpora receptaculum invenient 2 quo sollicita confugient, si ab
imo metus nascitur, et sunditus trahitur2 Consternatio omnium est, ubi tecta Crepuere, et ruina signum
dedit: tunc praeceps quisque se proripit, et penates 5 suos deserit, ac se publico credit. Quam latebram prospicimus, quod auxilium, si orbis ipse ruinas agitet 2 si hoc, quod nos tuetur ac sustinet, Supra quod urbes sitae sunt, quod sundamentum quidam orbis
esse dixerunt, discedit ac titubat 7 Quid tibi csse non
doeuerant, terrae motum non esse universae , utpote immotae, sed partium eius. Verum senem hie Tholmriee potius quam philosophiee, neque ideo serio loquἰtur, quum suerit eommunia Stoieorum opinio, et longe plurimorum antiquitatis hominum, terram in eenim mundi fixam esse et quietam. Cons. infra VII, 2,' a. meam villa Geom. p. 4 7 et 6 . De Iudaeis testis est Iosephus Archaeol. III, 77. Nihil tamen eotius, quam fuisse antiquorem, qui erederent.
terram eirea axem smim volui. V.
Plutareh. Quaest. Platon. VIII, 4; Sextus Empie. X. 475; Proetiis in Timaeum Platonia pag. 28 ; Simplieitia in Arἱ,tot. de Caelo p. 425 s. Diogenes La eL III, 4s; Ptolemaei. Almag. I, p. 5, et Theon in illum,
pag. 30, eum Bilhnhenii nota ad Tim. ex. Platon. pag. 50. Quae omnia loea diligenter expandenti vix dubium ma-riphit, Platonem iam imaginatum esse,llem si ila eMe msse, nedum ulconversionem terrae ei a axem erea
dilam esse ab aliquo negari possit. quod nuper ab hominibus, qui do iaetrinam saeuitalemque aliorum Ititeraria opera eensetidi prosilebantur. nihilo serius saetum est. Asel. Ae ae pMLeo Media. Delieata imprimis lectio hritannici regii, ae aemhliea eondis. Quasi direret, eaelum habet pro sulfugio. Tale est illud. ea lo legistir, qud non habet urnam. Gron. - Elegantiam ieelionis Iube iater agnosco, sed aberrationi ealami librarii tribuere pronior sum , quam Senecae . Nee loeum Lueani, lib. Vll, 8 9, a Gron. addu elum huc traxerim: non enim de inhumato G-nere sermo est, sed de studio vitam conservandi fuga. Vulgatam itaque non Aeseram. R I. Quod scindamentum . dixerunt. Raee omnium, qui terram stare et Ioeum universi medium fixumqti tenere alatuerent, sententia fuit quod eolligas in ea ex Arist. I. l. e de Gener. Anim. lib. I, 2, coli. au-eiore de Mundo quem exscripsit Io. Stobaeus, p. 812, ed. Beer. Suae