Tractatus de matrimonio, et censuris. Authore R.P. Gaspare Hurtado, Mondeiarensi e Societate Iesu, ..

121쪽

alius notabilis incurabilis superueniens est sufficiens ad disselationem sposaliunx ex parte illaesi , inquo etiam conueniunt commu- - niter Doctores. Quod etiam Sanc extenditia notabilem oris foetorem, fortiori extenditur comnuiniter ad defectumnotabileni in fama, aut in honore superuenientem,quia

ob quemlibet ex dictis impletio sponsalium fit notabiliter onerosior illaeso. Et ob desectum notabilem in pulchritudi ne superueniendem sponsae, dissolui possunt sponsalia ex parie sponsi, ut contra Ouar.Α.

--m .pse .cap. s. docet Sanc disbut 13. quia ob dinum desectum impletio spons

lium fit sponso notabiliter durior, aut notabiliter miniis grata s& etiam disilui possint ex parte spontae ob notabilem deformitatem superuenientem sponso ob eandem rationem, quamuis ad id maior desectus requiratur in vomi quod autem in dicto Op. quemadmo in tantaen fiat mentio deformitatis pro- mmmis ex amissione oculorum , aut nasi,

iton obstat, quia in eo non neg tu posse ob alias formitates dissilui, & haec deformi tas, tali defectus qui 1 nobis adduntur, sicut alli, qui in eo cap. assignantur , iure naturali simiuntad dissoluti me spintium. DIFFICULTAS XIV. Ob quam Ἀδει usa dissolui posvit stons lia. so nueniunt primo Doctores,ob notabi- alem alterius asperitatem o saeuitiam

. adue

122쪽

adaeritentem post sponsalia, ea posse dissolui ex parte alterius cita Sanc disputatione 38. T . MAEgid disputatione 23. numero 67 quod 'constat primo, quia ob illam impletio spon- alium Malteri notabiliter durior. Secundo; quia ob illam etiam fieri potest diuortium,

Vt Patet ex cap. literas I 3. de restitui spoliatorum: ergo a fortiori dissolui possunt sponsatia , quo argumento utitur textus in cap. quemadmodum s. de iureiurando,ad probandum ob fornicationem diffolui posse sponsalia, quia videlicet est iusta causa diuortij; in cap. autem veniem 1 qui clerici, vel vo- uentes, in quo mulier dicitur violasse fidem, non dicitur , quia resilierit ab sponsalibus ob seueritatem , quam audierat de sponso, sed quia violavit votum castitatis,quod emisit in manibus cuiusdam heremitae, ut deducitur ex contextu aut si dicitur violasse fidem, quia resilieri ob seueritatem sponsi, non est, quia seueritas non sit sussiciens causa, sed quia mulier illa absque suffcienti notitia seueritatis sponsi eum recusauit. secundo conueniunt Doctores, ob graues s inimicitias ortas inter sponsos, dissolui posse sponsalia ex parte utriusque quia tunc imoletio sponsalium fit utrique notabiliter grauior, & quia ex eorum impletione potest

malus exitus prudenter timeri.

Diis olui quoque possunt ex parte utriusque ob obstinatam parentum contradictionern, quando ex ea prudenter timetur aliquis malus Zitus,ut a ducitit fetid. num. 68 quia uiri

123쪽

etiam timc impleri sponsilium fit utrique inotabiliter grauior. Tertio contra Baldum in Alexandrum de Neuo conueniunt Doctores,ob paupertatem superilementem , quando ob eam non potest

solui dos promissa, dissetui posse spontalia ex

parte alterius, quia tunc censentur celebrata sub conuentione, aut quasi conditione dotis, ut constat ex cap. ab M. 3. de conditionibus appositis quod est verum, etiam si paupertas absque culpa contingar Imo quando nulla facta pirum ne dotis, saperuenit pauper las,etiam possunt diisolui ex parte alterius,utia. Ontra Couar.A. Decretal. p. i. cap. 1. docent -- sanc disputis'. & Henrili, de matrimoniori se cap. 1 . quia ob illam impletio fit altis not biliter onerosior, & quae , principio existens am prudentem ab sponsalit is retraherer.

ei alteri ex sponsis ingentissima diuitiarum copia superi nisi, itero in eodem statu per-

nos dimile existimamus, quia dicta mutatio est ita notabilis, ut ex se efficiat impletio, i 'nox biliter g mori mis-αouae principio existense iamprudentem sponsalibus retraheret. Sane. Tandem concludimus, Ut aduertunt S nc. He q. Egid. Quamcumque notabilem mutationem spontalibus superuenientem , quae eorum impletionem reddat notabiliter

dissiciliorem, esse sufficientem ad Orion disesolutionem ex parte illius , cui redditur diffise . ciliora

124쪽

cium; quia contractus sponsalitius Vtpote 3

non perfectus , sed inchoatus,non conferens dominium, sed ius ad rem , factus pro re non accepta, sed accipienda . quae non a cipietur adisiluaturi tacite fit addita com t Critione, aut quasi conditione, quod si adsit

notabilis mutatio, ob quam impletio sponsalium fiat notabiliter onerosior , resilire, in is, cui fit talis. Obseruandum est,ut optime sanc.& Egid Sanciri omnibus dicitis casibus, in quibus diximus dis lui posse sponsalia, id esse verum, quamuis sint iuramento confirmata ob rationem

f ciunt ad rerin di ut rem, etiam Asiam quod ρυπesserunt. DinΟ - ου' πια Conuentur Doctores,causis dictas,quan s do fuerunt ante sponsalia , S: ante ipsa fuerunt cunilae , non iussi cere ad dissetutionem sponsalium , ut patet. tamen dimculias, an etiam sufficiant , quando suerunt

ignoratae.

Paludam in dist. 'in est. r. artic. 3. M. partem negativam tuetur, quam etiam pro-vabilem censet Supplementum Gabrielis φ.Ga quaest. a. artic. . dudi'. R deduci videtur ex capit quo nodum s. de iureiurando, tum absolute dicitur ob fornicationem prae,

125쪽

cedentem non posse dis tui sponsalia.

Sanc vero disput 6 3 Henriq. II de ma-- rii norio cap. 4 Basilaib., .cap.r8.partem affirmativam tradunt,quam supponunt commimiter Doctores. Et merito , quia ob causas praecedentes alias sufficientes, quamuis moratas , impletio sponsalitini veia est linncilior, qu m apparet, quando ignorantur, non minus ac ob ipsas quando superueniunt: ergo quando praecedunt, ignorantur, sussiciunt ad diuolutionem jonsilium , sicut quando superueniunt. Est ergo haec doctrinavera solum, quando ignorantia , aut error cause alias suffcientis fuit causa sponsalium, id est, quando sponsalia non fierent , si quando fiunt esset notitia didrae cause non vero quando Morantia, aut error non fuit causa sponsilium , id est, quando etiam fierent sponsalia , quamuis principio esset notitia dicti causis r quia innoc casu impletio sponsalium non esset dissicilior, qui ea ad quam etiam obligaretur, si esset notitia cauis. Cap. autem ιμ----- quod nobis vi

detur aduersari, dum m eo dicitur ob forni cationem praecedentem non posse sponsalia dissetui , exponitur communiter in bene. quando etiam praecessit notitia Amicationis. Obseruandum est , causam alia sussicientem, quando praecessit,i ignorata fuit igno tantia, quae fuit causa contractus sponsaliiij, ita sussicere ad dissolutionem illiuε, ut vere

a su- fiat validus quidquid dicat Basilius, quia

tunc

126쪽

cinc adest conl)nsus simpliciter circa mate iam Libstantialem, nempe circa personam, Se etiam adest titulus. Et quamuis conti actui sponsalitio ob cius imperfectionem iacite insit conuentio in quasi conditio, quod non adsit notabilis mutatio ; hac tamen conuentione, aut quasi conditione contractus sponsalit ius non fit vere conditionatus , c eius valo non ita ab illa dependet, ut si causa Praecedat,non fiat a principio validus,& semper fuerit nullus, Sc quando causa non praecedit, valor contractus sit suspensus usque ad

euentum, aut non euentum cause , quae ponitur quas pro conditione, ut si eueniat, ex tunc absolute sit non validus dum non euenit , sit suspensus , quia vere non est hoc modo conditionatus,sed vere absolutus, quia quando dicta causa praecedit, quamuis ignoretur,4 ignorantia sit causa contractus , fit valide ob rationem dictam , 8c quando post factum contrinum euenit, vere,ahiit absolute,& vere validus perseuerat, ut supponitur in dicto cap. quemadmodum , dum dicitur sponsam post sponsalia fornicantem, frangere fidem desponsationis alias ex sponsalibus factis absque aliqua expressa conditiones, ut regulariter fiunt, non oriretur impedimentum publica honestatis, quia non oritur niui ex sponsalibus abso itis,ex quibus etiam oritur,quamuis post ipsa facta eueniat causa ah ssufficiens, si neuter resilierit. Conditio ergo, aut potius conuentio , aut quasi conditio. quae tacite inest contractu sponsali tio,vt ad-

Uertit

127쪽

uertit Sanc disp. 68 num. 4.haec est,nempe,

quod si adsit aliquid notabiles, quod ignora tur in principio, ignorantia quae est causa contracius, latione cuius quando postea apparet, impletio contractus apparet notabiliter dissicilior, aut quod si aliquid notabile postea eueniat, ratione cuius impletio ipsius contractus fiat notabiliter dissicilior,pouit is cui fit , aut cui apparet difficilior, resilire ab

sponsalibus, quod non est stricte conditio 4

euhis existentia dependeat valor, sed potius est modus additus, aut conuentio addita ipsi contractui eius valorem absolutum supponens Muc modus, aut improprie conditio est satis consormis intentioni cotrahentium, non tantum intentioni expressis, qua in te dunt obligari , nullam apponendo conditionem sed etiam intentioni tacitae, quia quilibet potius vult, ita promittere,& obligari, ut si eueniat notabilis mutatio, aut praecedat, ignoram,ob quam sibi sit,aut appareat difficilior impletio,alter etiam sit obligatus,& ipse possit pro sua voluntate essicere,quod fiat,aut non fiat contractus;& hac tacit appositione, quasi conditionis, conuentionis, sit quod ipse liber maneat ad resiliendum ab sponsalibus quia potest resilire cedendo iuri, quod accepit pro iureab ipse alteri collato, aus rendo,quod ipse alteri contulit)ωquod alter

maneat obligatus;quia vere non maneret,nisi

qui potest resilire ab sponsalibus,absolute a

quireret, haberet, & retineret ius acce

128쪽

si onsalitium eo ipso distrahi,disi tui, βω-

rari, quamuis neuter resiliat , tunc videlicet, quando eo, quod aduenit, fit illicita impletioiponsalium.

lutionem stransiuium, amittatius resiliendi,

Conuentur communiter Doctores,spon sysum conscium cauta sufficientis ami tere ius resiliendi , si accedat ad sponsam , ita Sanc dita6 6. Egid. disp., 34 dub ira qui μ' eo accessu, utpote tracto sub spe matrimonij, satis ostendit se cedere iuri resiliendi δε in priori consensu permanere. Nod etiam nos verum existimamus non solum in foro exteriori , quia in eo absque dubio ita iudicabitur, quia dictus accessus est vehemens indicium remissionis defcctus, cessionis iuris resiliendi;sed etiam insiti interiori conscientiae,quado accedit animo im ,

plendi sponsalia,non vero quando absque eo accedit , quia absque eo animo accedens non censetur vere remitter ac proinde quando absque eo animo accessit,poterit resilirrisi alia via, quὶm ducendo sponsam possit damno illato satisfacere eo accessis aliquod intulit, xlibere.Dicitur autem damna inferre,quando eo accessu,facto sub te matrimonis, pon- , si redditur minus apta ad nubendum alteri sibi aequali dicitur libere illud inferre, quando

129쪽

quandosciens se posse resilire accedit rima tunc accedit aduertendo id posse nocere Sed an sponsalia, a principio nulla inane valida Glula subsequuta, dicemus disput. ubi idem examinabimus de matrimonio a principio nullo.

DIFFICULTA XVII.

ad matrimonium contrahensim compellire.

Fui ηε antem occulto defectu sufficiente ad dis lutionem sponsalium alteri non pernicioso, posse licite contrahere cum ignaro defectus, quia si id esset illicitum,&peccatum,maximo omtra iustitiam. contra hanc autem non est, quia quaecumque alia inaequalitas praeter cor-lorum inhabilitate ad commixtionem carn nn , qua consummatur, & perficitur matri monium in quicumque alius desectus, quino est desectus ad commixtionem carnalem. non attinet ad iniustitiam , quae in hoc contractu committi potest,quia in eo nihil aliud traditur, quam corpus habile ad commixtionem carnalem, pro altero simili corpore,absitu eo quod necessarium sit esse natale adde ad id tantii exigitur secietas conius iis,

lla a

130쪽

guis, quamuis utilis sit ad alia, ut ad mutua obsequia, quae feri debent, quando fieri ponsunt;&ob hanc rationem id etiam est verum,

quamuis defectus , quo laborat, sit alteri grauiter ferniciosius,ut morbus Gallicus, grauis lepra , ut contra Ochagauiam, Magid. supponunt Sanc. illlucius,dum abs ure,

&absque distinctione aliqua defectus supno Filiiης-nunt id esse licitum , imo sanc dum id lupponit,exemplificat in morbo Gallico. Laborans ergo quocumque defectu potest licite contrahere cum ignaro defeci us, dum eum non decipiat positive simulans , seu fingens oppositum ioterit amen disii aulare, seu tegere defectum eum manitestare, ac proinde corrupta concedens usuram sui corporis non solum iam coniugi, sed etiam non coniugi promittenti sibi nuptias, potest licite defectum corruptionis artificio aliquo occilitare, ut aduertit AEgid. Mirinum.Α'. quia tunc non tam fingit se esse virginem, quis tegit,in dissimulat corniptio . nem imbrii interrogata, an sit corrupta,neget mentaliter restringendo , seu subinxelli gendo in communi existimatione, aucis dicendum tibi , non peccat; qpia non tenetur

ad interrogationem tam duram ni uoce restondere limo si intex Ma, an sit virgo,af tirmative respondeat mentiliter sibεendo in communi existimatione,non peccabit, saltem mortaliter ob eandem ratim lenti Est tamen dissicultas, an laborans occulto 63

defectu sussiciente ad sponsilium dissolutio;