장음표시 사용
191쪽
Enimvero universalia constituuntur similitudine partiali individuorum seu singularium, vel minus universalium, seu eo, quo unum individuum alteri individuo ct unum minus universale alteri minus universali simile Σ32. Ontol. , ut adeo entibus Omia bus singularibus sinu. l lunatis etiam i sint omnes veritates universales. Quamobrem cum ideae . divinae contineant entia omnia singularia, ct veritates omnes singulares , quae ipsis iniunt pcr demonstrata s eaedem quoque veritates Omnes universales continere debent. In superioribus jam ostendimus . Deum videre omnia singularia in seipso , quae an mundo quolibet loeum habere possunt , ios. , id luet deduximus ex id eis , quae dantur in intelleitu ipsius. Demo. stravimus etiam ipsum omnia universalii intueri in omnibus singularibus vi principii rationis lassicientis omni possibili nil do inter se eombinatist β. io7. . Vindicavimus quoque ipsi seeundi m mentis operationem in gradu absolute summo i3I. . J im veritas inest secundae mentis operationi , sive judieiis f. si 3. Lot. ae propositiones ideo dicuntur Veritates , quatenus ipsis inest veritas . si gulares nimirum , si sebjectum fudirit ens singulare seu individuum ; univei sales autem , si subiectum suerit ens Eniversale. Quamobrem per superiora
jam patere videbatur , Deum veritates omnes singulares &univeriales cognoscere. Enimvero cum subinde usus sit hujus propositionis , quod in ideis divinis veritates omnestam universales, quam singulares contineamur ; eam diseristis verbis enunciari opus erat. Quoniam tamen non minus in si stemate , quam in superioribus abunde ea demon. stravimus, quae aperte loquuntur verilatum omnium uniis versalium in singularibus inexistentiam , in h e adstruenda prolixiores esse noluimus. Revocentur in animnin , quae de mundo rationali doeuimus in si siemate i f. 28s. σpart. I. Theol. nat. I, inprimis demonstrario , qua evincitur. eum omnes veritates universales continere 9. 263. pari. I. Theol. nat. x Repetantur etiam , quae de cognitione veritatis
192쪽
eatis Deo asserenda demonstravimus in superioribus I. I M.ta sere P. Lia plurimum lucis effundetur Teritati propo.
Veritas omnis a Deo est. Etenim in ideis divinis verurates omnes singulares S universiales continentur I. 176., o is quem Enimvero ideat divinae sunt actus int.llectus Usitas , quo habeat aΜ- omnia possibilia singularia o univerialia distincte atque si- Istram, mul repraesentantur c II3. . Veritates igitur omnes tam universales, quam singulares a Deo sunt , coulequenter cum praeter eas non fingi possit alia , ωnviis a Deo veritas
Nimirum persectioni intellectus divini tribuendum non anodo , quod judieiis de singularibus S uniueualibus insit veritas, eum is sit ab omni errore prorsus immunis f. 136. . nec ejus judicia nisi eista sine c/9. i33. . nulla incertitudine in cognitionem divinam cadente c9. 434. ἱ Ferum etiam quod in ideis divinis omnia possibilia contineantur f. 17 . ita ut Praeter ea, quae ipsis insum , nihil possibile intelligatur. atque adeo judicta divina ad omnia sngularia & -1τersalia RMendantur, nee fingi quidem aliquod possit, quod intellectui divino non insit. Omnia adeo vertina . qualiscunque tandem ea sit,i originem suam ad Deum refert. S vi ortua
divina diei meretur. Osundimus in si stemate a63.
an. I. Theol. nae. . mundum rationalem omnes veritatea niversales eontinere, quemadmodum intelligibilis omnea angulares eontinet 9. 2o2. 247. Pan. L racia Nar. J , qua' rum aliquas limitato quod im modo nos cognoscimus insen sibili goa. ao6. pari. I. Thra. nat. δε Quemadmodumataque mundus intelligibilis. quoad nos sensibilis , est op Dei ἰ ira non minus rationalis opus divinum existimari debet. Sive igitur ueritates singulares , sive universales mediteri 1..pus divinum contemplaria & .ejus parriculam aliquam imspicere 41bi datur, quatenus Teritatem agnoscis.
193쪽
β. I 78. ira inveni Deo competit ars fui eniendi in gradu abse&Iesu no. emii Deo af Vi intellectus divini producuntur ideae rerum, quibus ves ritates omnes universales 2 singulares continentur I76. , supposita realitatum , quae ipsi insunt, distinctissinio ac s-' multanea cognitione f. 87. uestri , adeoque Deus ex iis , quae ipsi insunt, deducit veritates omnes. Quamobrem cum arte inveniendi ex veritatibus cognitis clerive tur aliae incognitae, seu quae ab assumtis seu primo cognitis diversae sunt f. 434. 'ν . narp. ; Deo tribui debet ars
inveniendi. Enimvero cum ars inveniendi major concipi nequeat, quam qua ex veritatibus omnium primis derivam tur ceterae omnes , veritates autem de Deo, utpote omnium entium primo β 33.), omnium primae sint; Deo utiquae ars inveniendi in gradu absolute lummo competit.
Liberanda est notio artis inveniendi ab omni desectu, quem in nobis involvit, ne quid Deo vel tacite tribuatur, quod repugnat . 37. . Dum nos ex veritatibus eo itis alias derivamua a priori, ex definitionibus ae propositionibus jam cognitia ratiocinando colligimus eas 3. 46L PDM.emyy, adeoque sueeessivo intellectus actu. Enimvero in Deo nulla datur statuum sueeessio s3. 48. , sed intellectus ejus aruis unicus est F. I 4. IIo. , nee tertia mentis operatio ipsi ubbui potest nisi per eminentiam . I3i. . Hoc tamen non obstante unisus ille actus nostro eoneipiendi mφdo resolvi potest in plures certo ordine a se invicem dependentes , ita ut alius ordine prior sit altero, etsi non tempore, nee sine hoe . dine distincte a nobis intelligi potest, quemadmo dum ex iis abunde patet , quae de intillectu divino hactenus demonstrata sunt. Absit itaque , ut tibi persu.adeas . quasi Deo tribuatur cognitio sue silva , dum ipsum unum dependenter ab altero cognoscentem nobis repraesentamus. Deinde nos a priori veritatem inventuri, eam , quam quae rimus, nondum cognitam ae perstestam habemus , dum
194쪽
eam, quam sumimus, cognoscimus. Enimvero in Deo, in quem nulla cadit statuum successio f 48. , ne fingi quidem potest aliquod tempus , quo veritas quaedam nondum
fuerit cognita. Quoniam tamen veritatem unam ab alia dependenter cognoscit, aut, si mavis veritatem unam tanquam ab alia dependentem intuetur , quemadmodum modo observavimus; veritatem Unam tanquam nondum cognitam spectare licet, dum ea cognoscitur , a qua dependet alia. Intuitus adeo dependentiae veritatum a se invicem respondet laeeessioni actuum intellectus in cognoscente finito, quihus a cognitione unius devenitur in cognitionem alterius.
Unde anus istos successivos per eminentiam continet . 8 s. Ontol. , nec a nobis distincte intelligitur , nisi in eos resolvatur sI. 678. Log. . Quodsi haec probe perpendantur, notionem arris inveniendi Deo tribuendae quin habeamus genuinam haud quaquam dubitari potest. ,
Ars inveniendi eombinatoria est, qua veritates aliarum ara inores.
combinatione eruuntur. endi combi Specimen hujus artis est methodus, qua data notione spe- - ria quid elei unius formantur notiones specierum aliarum r H L I, per arbitrariam determinationem c g. Π6. Θ.). ln- primis vero huc speint ars combinatoria characheristica 3. 297. U A empiri,f. I 8o. Ars interiendi divina est ars combinatoria. Etenim arae μναι veritates omnes continentur in ideis divinis , sive singula- minariis res fuerint, sive universales g. I76. . Enimvcro ideae quaM s. divinae producuntur. combinatione possibilium primitivorum secundorum S derivativorum g. 94. esseqq.9, consequenter Veritates a Deo aliarum combinatione quasi cm-Mntur. Quoniam itaque ars inveniendi combinatoria est, qua veritates aliarum eOmbinatione cruuntur , 179. , ars inveniendi divina combinatoria est. Υ et Nemo Disitigoo by Cooste
195쪽
Nemo arrogantiae temerariae aut prorsus impiae trifluat , quod artem invenien4i divinam definire audeamus , quasi abyssum Divinitatis exploraturi. Perpendat enim , quae a nobis demonstrantur. utrum scilicet suscienter a nobis fuerit probatum , quod ea Deo con eniant nec ne,ct num ea, quae de origine idearum divinarum tradidi me Deum dedeceant , an vero persection, summae intellectus conse fiant. Quodsi enim non doeemus, nisi quae persectioni summae congrua sunt, & Deo convenire uerrum est; nemo habet , quod jure reprehendat. Ecquis enim jubet eognitio ni Numinis praescribi limites, quam nobis omnium maxime commendatam habere debemus 3 Ceterum praesens investi. ratio non curiositatis gratia fit , sed uti Iitatem certissimam spondet. Etenim cum intellectui animae Iimilito modo i sint, quae Deo insunt illimitato; eundem in uia quoque imtellectus imitari debet. Eo ma inveniendi ad divinam
6. I 8 I. Quoniam ars characterinica combinatoria signa ad inoveniendum utilia renabinare, eorundemque combinationem certa lege variare docet , ut sic eruatur Veritas f. 297. Poch. empiri , consequenter ars inveniendi combinatoria
est l. 197. ; Ara characteristica combinatoria proxime ad
artem inuntiendi divinam aecedit. Non est quod objietas , Deum non eombinando sgna
eruere veritatem , sed ideas rerum in intellectu divino resultare , ae veritates omnes in iis . possibilium ipsorum intuitive cognitorum combinatiora c=. 94. s seqq ). Etenim eum in nobis cognitio inmitiva arctis comprehend tur limitibus , symbolica opus habemus et unde intuirivae , quae Deo est , nabstituenda a nobis symbblica , ubi eum imitari voluerimus. Celeium hie in res igitur , s sublimior illa philosophia in potestate foret, qua ideae rerEm etiam a n his ex ipss attriburis divinis tanquam primis possibilibus
deducerentur , tum etiam artis charactei istieae combinat xiae fore usum maxime Praeclarum , eamque iPlom mn gis, quam
196쪽
quam nune , is potestite fore. isodsi quis ea . quae de arae charaaeristica & eharacterissim combinatoria ι. 29 . Eseqq Psia. empiriὶ diximus , eum iis conferre vosuerit, quae de origine idearum in intellectu divino demonstravimus i g. 94.σδεμ. , mutuam sibi Iucem utraque doctrina fissundet.
Principia heuinistica divina sunt principium contradi- Principia Eionis principium rationis Iussicieutis. Etenim ideas heurisic omnium rerum in Deo ac in iis veritates omnes tam hin, divis versales, quam singulares s , I76. producuntur combin tione possibilium primitivorum S derivativorum per prin-eipium contradictionis & principium rationis sufficientis cae steqq. . Enimvero artificia heuristica' sunt regulae , quibus inventor aptus efficitur ut per principia ipsi perspecta veritatem incognitam erant c, 469. PBch. empir. ). Patet adeo Deum aliis principiis heuristicis praeter principium comradictionis S principium rationis siumcientis non habere opus , conlequenter ea esse principia heuristica divina
Dubitari . adio nequir , quin etiam nobis artiseiorum heu.risti eorum loco esse possint principium contradictionis Sprincipium rationis lassicientis : id quod etiam re ipsa expuriri licet . suloque loco disertium ex Ponetur. Enimvero cur principia ista cio bis non sussciant., haud diis euiter intelligitur, ubi superiora ad securatiorem mentis trutinam apis pendendo inquirimus in rationem, cur susciant Deo. Patefit enim id tribuendum esse summo Dei acumini , quo omnia, quae dive sa in uno insunt , a se invicem dissinguit, ' omnia universilia , quae sngularib is insunt , perspicitis io. m. se summae in ellen as persectioni , quo omnia dis in ne ae simul sibi repraesentat f. Is. , ei tra tertiam mentis operationem nonnisi per em nentiam ipsi tribuen
197쪽
eum nos careamus ; ex limitatae facultatis cognoseitivae usu in veritate nobis latente eruenda artificia alia partieularia resultant, quemadmodum suo tempore ex arte invenietidi elucescet. Exempli loco interea esse potest principium reductionis sa. Q h. empir. ., / fi I 83 Cur Deus r Deus in unoquolibet, quod es in He univers, videt t/tum univer rotum universum. Idere nostrae sensuales involvunt inte- sum videat is grum statum universi , ad quam reseruntur cf. i82. 'γM.qηMi rat. omnes status mundi anteriores g. 184. P ch. rcu. t ε p ' atque futuros f. 183. PDedi rat. P. Quodsi ergo distincte videremus omnia , quae in uno insunt, in unoquolibet, quod est in hoc universo S a nobis sensu percipitur , videremus totum univerium. Enimvero Deo competit acumen absolute sumimum 'I. IO9. , quo omnia, quae in uno
sunt, a se invicem distinguit , Ho. , ct quod animae competit, eidem tribuendum in gradu absolute summo β. 7o.). in unoquolibet igitur , quod in hoc universo
continetur, totum videt universum. Quo dii quaesi ris , quomodo idea sensualis unius involvat omnia, quae pertinent ad hoc universum; animo recolanda est demonstratio, quam dedimus in systemate f. 16i. pari. I. Theol. nat. . Patebit nimirum in idea sensuali imvolvi dependentiam sens bilis a ceteris omnibus tam praesentibus, quam praeteritis & suturorum a praesentibuὰ, quae distincte agnita totum universum exhibet. Inest igitur animae nostrae limitato modo, quod Deo tribuitur absque omni limitatione: id quod origini idearum in intellectu divino ex Deo superius c=. 94. π seqq. explicatae ad amussim conve- venit. Hic igitur propolitioni praesenti inprimis Ioetis est, ubi disserentiam animae atque Dei intimius inspicientana sissimus, & Psychologiae adeo rationali Pleniorem lueem as.s dimus.
198쪽
DS O competit voluntas in gradu HNoluse siummo. Cum Voluntas Deo voluntate appetamus bonum distincte cognitum vindicata. 3. 88a. 9O4. PDG. empiri) s voluntas quaedam rea- Iitas est animae inexisteng 3. 3.). Quamobrem cum omnis realitas , quae animae inexistit, Deo tribuenda sit in fradu absolute summo F. 7o.); quin ipsi etiam voluntas in gradu ablolute summo tribuenda sit dubitari nequit.
Nondum explieamus , quid proprie loquendo sit voluntas Dei; id enim demum net in sequentibus. Suffcit ramtummodo eognostere actum voluntatis Deo tribuendum este, qualis prodit, si ab omni desectu Iiberemus actum volunt
Voluntas' Dei semper fertur in optimum Deo com- Εjusdem ob petit voluntas in gradu absolute summo I. IS . , seu, quod idem est, omnium persectissima est. Quamobrem cum voluntas persectissima non appetat nisi optimum 'O. 0 h. ra , voluntas Dpi non appetit vili optimum, seu semper sertur in optimum.
Qui negat, Deum semper velle, quod est optimum, eumdem committit errorem , quem committeret negans , eum omnia distincte ae simul eognoscere. Quemadmodum enim defectum intellectus arguit aliqua non cognoscere , Vel eo. gnoscere tantummodo confuse, & snecessive quaed ιm c moliere ; ita defectus voluntatis est velle quod optimum non est : id quod intelligitur ex iis , 'quae ad definiri nemvoluntatis persectissimae alias annotavimus s9. 6so. Pocta. raro, Disitired by Coos e
199쪽
rat. . sane quod nos non semper velimus, quod optim inest, non AEliunde provenit, quam quod quid sit optimum non intelligamus , adeoque defetius intellectus in voluntatem xedundat . ut S ipsa deficiat. Quoniam itaque desectus omnis a voluntate divina Meendus s9. 37. ; dicendum
omnino est, quod Deus nunquam velit nisi quod optimum. Vulgo in dubium non vocatur . voluntatem divinam esse optimam, adeoque eisneedixur, Deum velle, quod optimum
est, eum phrasis ista sensum alium habere nequeat; ast ubi ad particularia descendiinr , quae Deus vult, negatur sub inde , ea optima esse : sed id sine manifesta eontradietione fieri nequit. Alias dubitandi rationes. quas nonnulli assa.
runt . nunc seponimus , utpote suo Iaco refellendas. Prinhe autem notandum est . -Velle Deum quod est optimum. non quod nobis videtur πtimum fieri enim potest, M.
quod nobis optimum est , non videatur , ct quod 'idet non sit. Quodsi urgeas salsum esse . quod sumsimus , A,
re, ut nos semper velimus , quod optimum , si. quid si opibmum , semper certo cognosceremus; in casu partieulari. ubi speetem aliquam habet objectio . Laene respondetur a quod ut appareat , unicum proposuisse juvat exemplum.
Sint duo nummi aurei , qui non differant nisi ponderet primus ergo est , qui pondere superat alierum. Quodsunum eligere, alterum alteri relinqui jubearis ; fieri potin
ut nummum minoris ponderis tibi habeas , alterum maj xis ponderis relinquas alteri Teodit adeo voluntas in id. quod optimum non est , etsi noris te optimum non velle, consequenter nullus intestellius defectus in voluntatem hiexedundars videtur. Enimvero ratio aliqua adesse debet. cur malis nummum majoris ponderis relinquere alteri. uam tibi habere g. 7o. Ontia. . Et ob eam melius xibi vudetur eligere nummum minoris ponderis, consequenter hoe exemplo minime probatur , te probe conscium velle quod optimum non est. Smς non diffiteberis . te nummum majoris ponderis electurum , nisi ratio ista sistaret. Miritae autem in praxin influid propositio praesens, quemadmodum
in philosophia morali constabit. . , aio
200쪽
f. I 86. Deus est spiritus perfectissimus. Deus intellectu per- Spiritualius sectissimo f. 1i6. ct voluntate persectissima gaudet f. i84. sed spiritus persectissimus est , qui intellectu & voluntate gaudet persectissima 9 646. PIG. raria. Deus igitur
spiritus persectissimus est. ostenditur etiam hoc modo. Anima nostra spiritus est I. 6- . Uych. rat. 9 , nec negare quis ausit spiritualitatem esse quandam animae realitatem g. S. 4. QuanNb-Tem Cum realitas Omnis, quae animae inest, in Fradu absolute inuiro Deo tribuenda sit f. N. ; etiam spiritualiatas in gradu abiblute 1 immo eidem tribuenda, Consequenter Deus spiritus perscistissimus est.
Quodsi spitii uilitatem Dei superius posteriori modo pro hare voluissemus vi definitionis spiritus perfectissimi inde
inferre licuisset Deo competere S intellectum persectissismum , ct voluntatem persectissimam. Istiusmodi demo frario tyronibus conveniret, in quorum gratiam Theol giae naturalis eompendium concinnari poterat intellectu facillimum, s principia analytica, de quibus in superioribus diximus . rite adhiberentur , ct propositiones ceterae suo quaeqde loe i inde dedullis adjungerentur, omissis iis , quae majus acumen Postulant.
f. I 87. . Notinras Deo competit in .gradu absolute fit m s seu Nolunta M. Deus nih I prorsus mali vult. Etenim nos malum distincte vindicara cognitum nolumus f. 83i. 9OT. 0 h. e in , cumque nolitio non sit nuda volitionis Oinissio f.884 ω .e iro, sed peculiaris quidam actus animae, perinde ac volitio j. r88a. Pl ch. empiri) , quin sit realitas quaedam animae du