장음표시 사용
551쪽
Tea quod per hypothesin ipsam vel confutantur, vel saltem
dubitationi obnoxii redduntur. Notanda haec sunt in genere de omni theoria errorum in Theologia naturali ad , tendorum & ad alios quosvis errores, praesertim funumentales, applicanda, ut praesentis instituti ratio perspiciatur. Neque enim dubito fore hebetiorum aliquos, quam ut methodi leges lassicienter introspiciant, qui mirabuntur
aut ridebunt, immo damnabunt, errorum Systemata methodo demonstrativa condi, quasi errores non minus, ac veritates demonstrari possint. Dantur utique errorum SP stemata, quatenus abitudo uno polito juna istud vulgare sequuntur plura, & quemadmodum in systemate vero aberratur a veritate, ita & in systemate errorum aberratur ab . errore. Quemadmodum vero ad veritatis solidam cogntitionem pervenire non licet nisi via demonstrationis syst male veritatum condito ς ita nec immota datur errorum agnitio, nisi errorum systemate perspecto, quod a demonstrationibus vacuum esse nequit. . In hoc autem systemate non demonstrantur errores, sed nexus errorum cum errore fundamentali in conspicuum producitur. Atque sic demum discimus , quo sundamento subverso totum corruat aedificium, ne in particularibus erroribus co utandis inanem operam sumamus & magno conatu nihil agamusi.
3 34. Dei ica θ- Si quis mundum sat ut in Deo coaeternam , nee stsi concedis
pothesi. nisi ideam ejus, mim es. Etenim qui mundum statuit Deo
coaeternum eique non relinquit nisi ejus ideam: is et ad, mit omnem potentiam extra se agendi consequenter Deus non dat rebus aratis, ut in esse suo perseverent, nec tribuit agendi vires , neque actiones earum ad certum mnem dirigit. Quamobrem nec mundum conse at g. 84 a.
Ian. I. Theol. nai. , nec ad action: Creaturarum concur
xit g. 876. pari. I. Theol. nat. J , neque easdem gubernat' I. 899. farr. I. Nea. nar. . Cum itaque Deus rebus pro-ὸ . . Videat, Diuili do by Corale
552쪽
De Fatalysemo, Dei o F Naturali o. In
videat, quatenus eas conservat & gubernat, atque adactiones earundem concurrit s. 92 a. sart. I. Neol. nai.9, quinundum Deo statuit coaeternum nec ipsi concedit nisi ideam ejus, providentiam divinam negare tenetur. Qui Deum cxis fere concedit, ejus tam cia providentiam negat,
Deista est g. sa9. . Deista igitur cst, qui mundum statuit Deo coaeternum, nec ipsi concedit iusi ejus ideam.
Hypothesis Deistica non unica, sed multiplex est. Etenim Deiste negant providentiam Dei, qum existere agri
scunt. Non una vero erroris hujus ratio est. Pro ratio-.
tium adeo diversitate , ob quam providentia divina negatur, diversie nascuntur hypotheses Deis aer tot nimirum sunt numero, quot dari possunt errores, quibus providentia divina tollitur. Non igitur Deistae omnes de mundi ad Deum relatione eadem sentium. Prolixiores esse nolumus in nexu errorum demonstrando , unde in hypothesi prinsente sumimus coaeternitatem mundi atque Dei, mundique a Deo nonnisi quoad eognitionem dependentiam, non Vero demonstiamus, s Deus non aliter circa mundum vers tur, quam ut eum cognoscat, mundum esse debere ens necessarium atque adeo ipsi Deo eoaeternum. Verum est dari ideam mundi in intellectu divino f. I 8 I .part. I Theotuat. J S Deum cognoscere omnia, quae sunt atque fiunt in hoc universo f. 939. 94 o. pari. I. THOL nat. 3. Sed V ritati admiscetur error, quatenus mundus ponitur coartesenus Deo S ab ipso prorsus independens , s a cognitione discesseris. Ex eo igitur, quod Deus dicatur substantia r Praesentativa omnium mundorum possibilium prorsus illimitata, perperam infertur Deismus, multo minus recte atheismis, cui Deum existere sbique hoc universum quam distinctissime repraesentare repugnat 3. II. . Etenim, d,stincta mundi huius in intellectu divino repraesentatio nec creationi mundi, nec providentiae divinae repugnat. Ecqua enim de cavi fieri pollet sint veritas una alteram tolleret 8 Nemo
553쪽
s36 Pars II. Sin. II. Cap. II.
Nemo hoc dixerit, nisi male sanus. Immo si quIs sums tit, Deum esse substantiam, quod quae omnes mundos possibiles sibi quam distinctissime repraesentat; ex eo omnia deo ducere licet, quae in systemate. de Deo demonstrantur. Neque enim idea mundi in intellectu divino eum aliter repraesentat , quam i, est. Quamobrem si a posteriori im' quirimus, qualis sit mundus, haud dissiculter demonstra
tur esse eris contingens, consequenter cum per hoc non
existat , quod Deus eundem quam distinctissime cognoscat, eidem porro tribuenda veniunt, unde eius actualitas dependet. Immo cum Deus ponatur omnes mundos pos-sbiles sibi repraesentare , non tamen existere intelligatur nisi unus f. III. pari. I. Theoc nat. s in Deo admitte da sunt praeter ideam mundi adhuc alia, per quae actuali-ras hujus, qui existit, determinatur, non Vero ceterorum.
Quid quod ex natura appetitus, quem involvit perceptio, sequatur mundi quoad actualitatem dependentia a Deo IRelegenda hic sunt, quae in systemato annotavimus noe., - g, Io 9 .Pan. I. Theon nati).
ias res no Etenim si Deus nonnisi mundum ipsi coaeternum cogno- cessarium. scit, in eo non datur ratio sussiciens actualitatis seu existentiae ejusdem s6. Ontol. . Quoniam tamen sine ratione sitfficiente nil esse potest . To. tol. 9, adeoque ratio etiam dctur necesse est sussiciens, cur hic potius existat mundus , quam non existat; ea in ipsa mundi cssentia contineri debet. Enimvero ens necessarium est, quod rationem issicientem existentiae sitae in essentia sitia habet g. 3o9. Omol. . Erit igitur mundus hic adspectabilis ensnecessarium, consequenter Deista Deo nonnisi nudam c
gnitionem mundi ipsi cimurni tribuens bunc ipsum ens necesiarium facit. Patet
554쪽
De Ea alimo, Dei o F Naturalismo. 33
Patet adeo Deitam admittere debere mundi existentiam absolute necessariam, s eum Deo coaeternum statuit, nec nisi nudam ejus cognitionem eidem tribuit. Ex sola coaeternitate necessaria mundi existentia , multo minus eius a Deo independentia inferri minime potest, adeoque nec ex aeterrittate mundi Deismus redhe insertur ; ac facile erroris sui redarguitur, si quis hoc faciat.
. II 6. Si Deipa Deo nudam cognitionem mundi ipsi coaeterni mori- tribuit; mundum vi propria existire sibique eluentaum i nam in Apo Hamiset socere admutere tenetur. Etenim si Deista nu- tibio stradam Deo cognitionem mundi eidem coaeterni tribuit, hunc mundus Gipsium ens necessarium facit . s s s. ). Quoniam itaque propria ex ens necessarium vi propria cristit, ac sibimetipsi ad exi-stes.stendum sussicit .a 6. para. L. Theol. nat. ; Deista Deo nudam cognitionem mundi eidem coaeterni tribuens admittere tenetur, mundam vi propria existere sibique ad cxiastendum sussicere. Dei sta itaque Deo mundi sibi coaetemi nudam cognitio
nem tribuens admittere tenetur independentiam omnimo
dam ejus in existendo a Deo, atque adeo ex hypothesi ejus exi steret mundus, etiamsi nullus daretur Deus, nec ulla est coexistentiae Dei& mundi ratio lassiciens.
g. III. Dei a Deo mundi eidem coaeterm nudam cognitionem eri- Δuando Mens munaum facit ens a se. Si enim Dcista Deo tribuit nu- mundus ensdam cognitionem mundi eidem coaeterni, hunc ipsium cns a sie in hν necessarium facit .s 36. . Est vero ens necessarium ens thesiiDiastica a se . 3 3. pari. I. Theol. nat. ). Ergo Deista Deo tribuens nudam cognitionem mundi eidem coaeterni hunc ipsumens a se facit. 'sinopi Theol. NM. Pars II. P
555쪽
Meltas adeo mundi cum hypothesi Deistica Deo nudam mundi eidem coaeterni cognitionem tribuente indivulso nexu cohaeret, quemadmodum hypothesi atheisticae 3. 37. , Unde haec Deismi species atheilmo proxima & quae atheus de mundo tenet, eadem quoque De ista in hypothesi pra, sente de eodem statuere debet. Nimirum cum atheo de- sendere tenetur, quod mundus sit independens ab ente alio ab ipso diverso 3. 39. & quae porro superius de eodem demonstrata sunt f. 44o. Eseqq.). Etsi enim admittat dari
Deum, quem existere negat atheus g. II.); cum tamen mundus ipsi si ens a se, quoad mundum perinde est, sive Duus existat, sue non existat. In hoc igitur casu ab atheo. parum dissere Deita. Non tamen inconsultum est, ut abatheo adhuc distinguatur. Quoniam enim Deum, em persectissimum, admittit; erroris sui facilius redarguitur quam atheus & ad veritatis agnitionem adducitur. Ceterum cum omnia, quae in hypothesi athei de mundo in superioribus demonstrata sunt 3. o. e seqq.), ex aseitate mundi ded cantur, propositiones singulae de Deista in praesente hypothesi eodem prorsus modo, retentis ipsemet singulis verbis, demonstrantur, quo supra demonstratae fuerunt. Non igi- tua opus est, ut easdem denuo huc transferamus. Ne vero
quis sibi persuadeat, singi Dei stam, qui si atheus I propinstionem sequentem addere lubet.
- 3 s8. P sigilitas Non impossibile es , ut Pis admittat Deum experribs et eos ra tamen non 'ibuat nisi nudam mundi isse coaeterni cogni- iusicae, in stonem. Etenim ens persectissimum este possibile inde- qua mundus pendenter a contingentia hujus mundi adipectabilis d emasse. monstratur s. 13. , cumque Verum sit, quod demo strari potest f. 344. Log. , independenter a contingentia mundi verum esse intelligitur , em persectillimum esse possibile. Ens persectissimum Deus est 3.14. . Independenter itaquc a contingentia mundi intelligitur, ens
556쪽
1stiusmodi, quale dicimus esse Deum, possibile esse. tanimvero ex eo , quod cras isti uinodi, quale Devin dic mus , possibile sit, porro demonstratur, Deum necessario existere I. at . . Quamobrem independenter a contingentia mundi intelligi potest, verum ine , quod exi-Bat Deus, ens persectissimum. Jam mundus oriri nequit nisi per creationem c s. 337. , ex nihilo producendus, si
exiliere debet cf. 336. . Enimvero cum naturae rerum nulla competat potentia creatrix I. 767 garr. I. Neol. nat0, nec ulli enti a Deo communicari possit f. 77s. pari. I. Theol. t. 2, a potentia naturae & animarum nostrarum ipse sp cie diversa , seu alterius prorsius generis 776. mo. L. Theol. nat. 2 , adeoque nullam idem ejus habeamus ; diolim fuere plurimi, qui quid ex nihilo produci posse negarunt , & hodie in eundem errorem ut eadem de causis incidant aliqui, impossibile non est Quodsi ergo mumdus ex nihilo produci nequit, necesse est, ut vi propria Guistat, adeoque sit ens a se f. aT .part. L. Neocno. 9. Non
igitur impossibile est , ut quis admittat dari Deum , as Orat tamen mundum esse a se, adeoque aeternum s. 3 s. esseqq.part. I. Theol. nar.2; consequenter eidem etiam aeterno
f. 74. pari. LTheo nat. 9 & mundum hunc sibi reprasum tanti .ri. non tribuat nisi nudam mundi hujus eidem coaeterni cognitionem.
Cum atheisini tandamentum si mundi astitas, Deista arutem nonnisi nudam mundi cognitionem Deo, quem exist re admittit, tribuens mundi astitatem agnoscere teneatur Veram ,.ss7.), quamdiu hypothesi tuae nuncium mittere recusat; dubium omnino videri poterat, num error istiusmodi in numero possibilium sit, qualem eidem tribuimus: neque enim delaturos existimo , qui pro atheo habituri sunt Deiliam mundo astitatem tribuentem. Enimvero ex
557쪽
m, .. propositionis praesentis demonstratione intelligitur, id inde esse, quod existentia Dei etiam independenter a continge tia mundi agnosci possit. Si quis existimet, in hypothesin Duisticam incidere posse eum , qui cogitat, in systemate
harmoniae praestabilitae animae non tribui nisi ideam mundi hii ius adspectabilis, negata reali dependentia corporis & re- rum in mundo materiali aliarum ab anima , & ad animae immitationem sibi fingit Deum; id non prorsus impossibile esse lubens concedo: Sed tum eum pueriliter errare pronuncio, nisi existentiam Dei admittat vi notionis persectissimi entis. Deum enim existere non alia de causa Armare potest, quam quod mundi existentiam absque eo concipere nequit, quod ubi facit, mundum pro ente a se habere minime potest, quemadmodum requirit praesens hvpothesis g. 37.). Etsi autem existentiam cntis persectissimi agnoscens Deum instar animae illimitatae fingat: non tamen id ideo facit, quod anima concipiatur substantia mundum limitato quodam modo sbi repraesentans,cujus nullus est influxus physicus in res materiales extra se; sed quod mundi realem a Deo dependentiam demonstrare non possit,quemadmodum fert demonstratio propositionis praesentis. Nullo igitur modo
defendi potest, quod systema harmoniae praestabilitae ad De-ismum, de quo jam nobis sermo est, ducat. Per errorem eidem tribuitur , quod alii errori erat tribuendum, nimirum impossibilitati apparenti productionis ex nihilo. ΡΟ- sto autem, sed non concesse, systema harmoniae praestabilitae in Deismum trahi; abusus, quem facit Deista, nulla ratio est, cur ipsum inter principia atheistica reseras, praesertim cum nihil facilius sit, quam abusum ostendi. Quam multae sunt in ipsa Scriptura lacra Veritates, ex quibus errores noxios deducunt multi; ecquis Vero, quae tradit S. S.,
dixerit errorum istorum principia y Spinos in Tractatu Theologico Politico ex iis, quae in Uerere Testamento de Deo docentur, infert Deum sese revelasse Patriarchis atque Prophetis secundum ipsorum imaginationem, atque idcirco negat praeclari quid de Deo ex S. S. addisci posse . nec xeram inde Numinis notionem hauriri concedit. Ecquis
558쪽
vero dixerit, damnandum esse, quod S. S. de Deo Ioquatur humano more, ae principia errorum pessimorum in ca- .dem contineri' Si veritatem profiteri non liceret, quam- , diu verendum, ne quis per abusum incidat in errorem ι vix ulla dabitur maximi momenti veritas, quae non rejicienda ret. Prostemur veritatem & ejus facimus usum , nemine reprehendente nisi insano: quodsi Vero quis eadem abutitur , ostendendus est abusus, ut errans agnoscat nulla comsequentia inde fluere, quem inseri, errorem.
I I9. Errat Deipa, si Deo, quem existere cognosiit, nonnisi mam Falsitas hy-ἀ eidem coaeserni useam concedit. Etenim si Deissa Deo,pothesin quem existere cognoscit, nonnisi mundi eidem coaeterni Desicarer ideam concedit; mundum hunc adspectabilem facit ens a timst . s s 7 atque necessarium I. ues s. . EnimVeromu dus hic adjectabilis s. so.'art. I. Theoti nar. cum clementis suis ens a se esse nequit s. sa. 736. pari. I. Theol. nat. 9di mundus g. 33 a. atque elementa ejusdem I. 329 .
33 i. entia contingentia sunt, & Deus fecit hunc mu dum adspectabilem ipsaque elementa rerum materialium 3.7 38.part. I. Theol. nat. 2. Errat igitur Deista, si Deo, quem existere agnoscit , mundi eidem coaeterni nonnisi ideam seu nudam cognitionem concedit *. 6 et 3. Vides itaque hypotheseos Deisticae, cum qua jam nobis
negotium est, falsitatem iam ostensam suisse in systemate deprima partis hujus f qndae Theologiae naturalis sectione. Qui igitur philosophiae nostrae sedulam navat operam, ei verendum non est, ne per principia ejusdem in hane incidat Deisini speciem. s. 56O.
De a Deo non tribaens nφ mundi eidem c terni mandum deam creationem mandi negat.' Etenim si Devia mundum in a
559쪽
errationem statuit Deo coaeternum eique non concedit nisi nudam ineget. 1plius cognitionem,admittere tenetur,quod mundus vi propria existat, sibique ad existendum ipsemet sussiciat f. s s 6. . consequenter quod existere polli t, etiamsi nullus pon tur esse Deus. Negare igitur tenetur mundum cum et mentis sitiis a Deo else factum. Quamobrem cum mundus oriri nequeat, siquidem cum ortum suisse ponamus, ni si per creationem 3. 337. ; Dcista Deo non concedens labii nudam mundi ipsi coaeterni cognitionem ejus creati
Ostenditur etiam hoc modo. Si Dcista Deo non concedit nisi nudam mundi ipIi coaeterni cognitionem, mundum pro ente a se habet g. 3 3 7. . Quoniam itaqueens a se ideo existit, quia possibile F. 34. pari. I. Theocnar. ; mundum quoque ideo cxistere, quia possibilis, a
firmare tenetur, consequenter negare debet, praeter ii trinsecam mundi possibilitatem dari rationem aliam, cur existat s. 3 6. Ontol. . Quamobrem negare quoque tenetur mundum existentiam suam adeptum per creationem.
Ρoterat idem aliis adhuc demonstrari modis,sed opus non est, ut in evincenda propositionis praesentis Veritate multi imus. Etenim fundamentum huius speciei Deismi , de quo jam agimus, non est aliud, nisi quod actus creationis,une quo mundus oriri non potuit, siquidem eidem ortus tribuatur 3. 337. , pro imoisbili habeatur , juxta illud veterum male intellectum: ex nihilo nihil fit. Quod enim creatur, ex nihilo fieri debet cf. 697. t yneh. rat. Dei sta
igitur in praesente casu tanquam rationem saltem tacite sup- Ponit, mundum per creationem oriri non potuisse, ac ideo ortum ejus negans eum in actualitate sua a Deo prorsus inis
dependentem facit. Falluntur. Vero, qui sibi aliisque per suadere conantur, si Deua dicatur substantia Omnes munia, dos Diuitiam by Corale
560쪽
De Fatali mo, Dei ο s Naturalismo. 3 3
do, possibiles sibi distinctissime repraesentans , eo ipso negari
creationem. Neque enim Deista negat creationem, quod Deo tribuat cognitionem distinctam hujus universi ; sed quod ipsi tribuat cognitionem nudam & mundum faciat ensa se. Qui vero agnoscit mundi contingentiam, etiam qu ad ipsa elementa; ex ipsa vi repraesentcliva omnium munis dorum possibilium potentiam Dei creatricem & ipsum crea. tionis actum methodo demonstrativa deducit.
ideam cstncedens, dum creatisnem mundi negat. Mundus hic tum tertium
adspectabilis una cum ipsis ejus elementis I. 736. para. Misimi e I. Theol. nar. 9 factus est ab alio g. 737. pari. I. Neoc ver . nat. 2. Quamobrem cum in Deo contineatur ratio suta ciens existentiae hujus mundi adspectabilis s. 67. para. I. Neoc nat. 9, quin cum clementis suis a Deo factus sit dubitari nequit. Mundus vero aliter oriri non potuit nisi per creationem 337. . A Deo igitur creatus fuit. Quamobrem Deista Deo nonnisi nudam mundi sibi coa terni idem concedens errat, dum creationem negat
Idem quoque sic ostenditur. Mundus una cum es
mentis rerum materialium & animabus tam brutorum, quam hominum s. 333. , est ens contingens s. 33a . . Quamobrem cum ens contingens rationem lassicientem inessentia sua non habeat, sed in ente alio l. aio. Onto 2ς mundus rum elementis rer- materialium atque anim bus tam brutorum & hominum rationem sussicientem exbstentiae suae in essentia sua minime habet, sed in erige alio, nempe Deo s. 67. pari. I. Neol. nar. , quem existere non