장음표시 사용
581쪽
De Anthropomorphismo, . & Idealismo. Materialismo
I. 379. AMMe --ita dicuntur, qui Deo tribuunt corpus humanum. Amisopomo hisemus adeo est error, quo affirmatur Deum habere corpus istiusmodi organis instructum , quale est humanum. Et hunc errorem Anthropomorphismum crassam appellare libet.
Errorem hunc in primitiva Ecclesia amplexi sunt quidam haeretici, anthromo hitae ideo appellati, quod Deum in figuram humanam transforment. In eundem inciderunt , quod Scriptura sacra de Deo loquatur passim hum no more, ipsi tribuens vel organa, qualia habet corpus humanum , Veluti oculos, aures, manus; vel talia, quae sine Organis, quale habet corpus humanum, intelligi nequeunt, veluti quod deambulaverit in horto, quem Paradisum Vocamus. quod ex coelo descenderit in terras visurus, quia ibi agatur.
g. 38O. Qui Deo corpus humanum non tribuunt, eum t men ad similitudinem animae nostrae concipientes tacite admittunt, quae limitationes in ipsium inserunt, Murop morphistas appellare soleo. Ut adeo Anthremmor imussiabulis sit error, quo Deo per modum animae repraesent to tacite tribuuntur limitationes.
Haee anthropomo hismi species hodienum multorum animos occupaVit, nec error agnoscitur, immo non desunt, . qui Diuili Cooste
582쪽
qui ab eodem alienos Fatalismi & Atheismi reos arbitrantur. Quamobrem ne subtilem cum crasso confundamus, illi deditos Anthropomorphistas appellare libuit, cum hunc amplexi Anthropomorphitae cludum dicti fuerint.
s. s 8 I. Anthropomor ita Deo tribuunt organa senseria in sense Orgoa semst prio , veluti oculos, aures, nares. Etenim Deo tribuunt soria Deo in corpus humanum I. 379. . Quamobrem cum corpus sense premis humanum organis senistiis sit instructum, veluti oculis, tribui auribus, naribus, Deo etiam organa senibria, veluti oc IOS, aures, nares tribuere debent. Enimvero organa se Bria, quae sunt partes corporis organici, in sensu proprio talia sunt. Anthropomorphitae igitur Deo tribuunt organa senseria in sensu proprio. Anthropomo hismum crassum Rabbini quidam desemdunt, quemadmodum eri libro MSQ Ra I, quem Adamo ab angelo R. ψωIdatum somniant Rabbini; ex libello inhias sive νοι. quemadmodum vocant Judaei Germani ac P Ioni , & ex Tractatu Talmudico is dasara probat Emen meverus, Prosessor quondam linguarum Orientalium in Academia Heidelbergensi , tm entdeaten Iubenthum, hoc est, Iudaisino detecto pari. I. c. L p. a. & seqq. Tribuunt vero Deo etiam quemadmodum caput, ita oculos in capite. Quemadmodum Vero corpus divinum monstr sae faciunt magnitudinis , ita quoque caput eidem propo tionatum fingunt, distantiam oculorum facientes 3cio goo. milliarium. Milliaria vero intelligunt divina, quorum unum est 1 oooooo. ulnarum divinarum , ulna aurem una quatuor spissimas divinas excedit latitudine palmae, Ac spissi ma una exporrigitur ab uno mundi extremo usque ad ali rum. Nostrum non est inquirere , quomodo dicta qua dam S. S. in abusum trahant, ut speciem quandam errorubus insulsis concilient. Suffcit a posteriori probasse anthropomorphitas , quod Deo tribuunt corpus humanum,
583쪽
eidem quoque organa sensoria in signiscatu propeso tribue. re debere. Neque vero dubitandum est, hodienum cis e inter Iudaeos, qui errores istos anthropomorphiticos Rabbi
norum veterum amplectuntiir. Immo cum nostro aevo
non desint, qui ad anthropomorphismum crassum propius accedentes errores defendunt, prouti paulo post constabit; si quis hypothesibus eorum insistere deberet, in insulsos istos errores Rabbinorum haud dissiculter incideret. Quamob
rem e re nostra censeri debet, quod eundem his comm moraverimus, ne vel quis inscius foveat errores, unde alii
insulsi fluunt, qui in divinitatem maxime injurii sunt. . I 82. suo do Anthropomor is artiunt Deum ea, Pae sunt V sunt in Deus ih mundo, cognoscere beneficio organorum sensoriorum corporis. Et-pothes an- enim tribuunt Deo organa sensoria, veluti oculos, aurcSIM nares in sensu proprio f. 38 a. . Nemo Vero non Expe-
phitarum ritur, se sensu quid in mundo hoc adipectabili percipere procnm c minime posse, organo sensorio deficiente, voluti neminem, a fac videre, quae sunt ac fiunt in mundo, absque oculiS,nem,nem quid audire absque auribus, neminem odoratum percipere absque naribus. Quamobrem & anthropomorphiatae affirmare tenentur, Deum, quae sunt & fiunt in mundo non cognoscere absque organis sensoriis , veluti visibilia non videre absque oculis, audibilia non audire absque auribus, odoratum non percipere abSque naribus. Si inunt itaque Deum ea, quae sunt ac fiunt in mundo , c snoscere beneficio organorum sensoriorum corporis.
Posta mutatione in organo sensorio ponitur perceptio objecti sensibilis in id agentis 948. Poch. empiri . Anthropomorphitae itaque similiter sibi imaginantur , posita mutatione in organo senserio divino poni perceptionem objecti sensibilia in id agentis. Neque animum advertunt ad modum , quo perceptio a mutatione organi dependet.. zumunt, quod de nobis eYperientia insinuat, sine mutatio
584쪽
ne, quae in organo accidit, perceptioni ob lecti sensibilis non esse locum. Quemadmodum itaque nos nihil videremus
sine oculis, nihil audiremus sine auribus, nec qualitates corporum perciperemus sine ceteris organis sensoriis; ita nec Deum quicquam videre sine oculis, nec audire quicquam sine auribus, nec qualitates corporum percipere sibi imaginantur absque organis sensoriis ceteris. Facile igitur apis paret, eos Deo tribuere organa sensoria, quod nullam habeant notionem modi ea, quae sunt ac sunt in mundo materiali , cognoscendi absque organis corporeis. Ρhilosophiae est explicare modum, quo Deus praesentia in mundo cognoscere possit 3. 3I. Dise. pracbm. . Ejus adeo ignorantia in errorem incidunt, atque huic tribuendum , quod, quae de Deo humano more dicuntur in S. S., non explicentco, qui Deum decet, modo. Non igitur reprehendi potest. quod Philosophus inquirat in modum , quo Deus omniaeognoscit & in serie rerum actuali praesentia a praeteritis atque futuris distinguere valet. Ceterum ex dictis quoque perspicitur, etsi hari elici in antiqua Ecclesia, qui Anthropo-morphitae dicti, errorem suum defenderint clictis S. S. non impossibile esse, ut eundem errorem committar, qui S. S. minime legit. Immo pro certo habeo haereticos istos eidem obnoxios factos, non quod humano more S. S. de Deo loquatur; sed quod modum, quo Deus absque organis sensoriis ea, quae sunt ac fiunt in hoc mundo adspectabili, cognoscere possi, concipere minime Valuerunt, pro certo suis mentes, sine organis sensoriis, quae sunt ac fiunt in mundo cognosci minime posse, ut adeo non S. S. male intellecta
ipsos seduxerit in errorem insulsissimum , sed philosophiae ignorantia, quae praejudicio locum secit , ut S. S. male intelligerent eodem occoecatum possilentes animum. Peris
peram autem autor Dactatus de Philosophia Scriptura: interprete exemplo hoc hypothesin suam probare nititur,
uod, quinam si Verus S. S. sensus, nonnis ex philosophiaecidi possit. Etenim praejudicia ex ignorantia philosophiae prosecta obstare quidem possunt, quo minu. Verum S. S.
585쪽
sensum assequaris, & iisdem conformiter eandem ut inreris preteris, in causa sunt; non tamen ideo necesse est, ut verum S. S. sensum assequi minime valeas absque subsidio philosophiae & norma interpretationis si philosophia. Non nego varium philosophiae in interpretanda S. S. esse usuin, quemadmodum luculentis exemplis comprobavi in systemate , ubi consensum S. S. cum philosophia evicit sed ideo non sequitur, nisi ante demonstretur in philosophia , quid veritati consentaneum sit , constare minime - posse, quemnam sensum Verbis S. S. tribuere debeamus,
ne a Veritate aberremus & salsum pro Vero amplectamur, quemadmodum vult autor Tractatus impii.
g. 383. Sensius Wo- Anthropomo iura Deo tribuant sensis in Agnificatu 'te Deo tri- prio. Dco enim tribuunt organa sensoria in significatu uti ab an- proprio, quorum beneficio cognoscat, quae sunt ac fiunt riso modi in mundo I. 381. 382.). Enimvero facultas percipiemphitic di objecta externa beneficio Organorum sensoriorum pro
prie sic dictorum est sensus proprie sic dictus s. 67. Wr
chol. empir. . Ergo Anthropomorphitae Deo tribuunt semius in significatu proprio.
Nemo reprehendat, quod confuse tantummodo indicemus modum sentiendi, scilicet quod fiat beneficio organi corporei, cum tamen distincte explicetur in desinitionibus sensationum, organi sensorii ac sensus fg. 63. 66. 6 .Phch. empir. . Neque enim hoc obstat, quo minus ex istis definitionibus de errore Anthropomorphitarum statuamus. Mihi dubium nullum est, Anthropomorphitas, quos memorat Historia ecclesastica, non habuisse nis confusas sensuum , organi sensorii & sensationis notiones. Quodsi enim distincte cognovissent , quid sibi velint organa sensoria & quidnam ad sensationem conserant; non Video, quo modo in errorem adeo insulsum incidere potuissent, qui Scriptura: sacrae automate permoti Deo tribuebant perfecti
586쪽
De Anthropomorphi mo, Materialiseno m. 369
nes summas, veluti omni scientiam, omnipotentiam, omni- praesentiam. Neque credo hodienum accidere posse, ut
philoisphus, qui distincte cognoscit, quid sint sensus, quid organa sensoria, in Anthropomorphismum crassum incida , praesertim si Deo illimitatas competere persectiones agno- scar, Quamobrem facile conceditur, ipss non aliam fuisse notionem sensus proprii, quam quod quid percipi non possit absque organo sensorio, seu, quod perinde est, beneficio
hujus organi perci tur. In quonam vero hoc beneficium consistat, cum ignorarent, nec negarunt modum dependentiae perceptionis sensibilis a mutatione in organo, nec ipsam . mutationi in organo contingentis speciem, sed eam tacite supposuere, quae vera est. Quamobrem nil obstat, quominus ex definitionibus psychologicis de errore anthropo-morphitarum statuamus , eis inibi contenta ad ipsorum mentem tantummodo confuse indicemus.
s. s 84. In f thes Anthropomo hilarum Deus praesentia tanquam Suom spraesentia cognostis; quia in organa senseris agunt. Etenim Am Deus methropomorphitae Deo tribuunt organa scn Bria & sensus in sentia cogno significatu proprio I. 381.383. , statuuntque Deum be- sicaris hue neficio organorum corporis cognostere, quae fiunt In mun- thes antir do I. s 8a. . EnimVero nemo non experitur in scipis, pomor ut praesentia non cognosci tanquam praesentia beneficio Or- rum. ganorum sensoriorum corporis, nisi quatenus objecta externa mutationem quandam iisdem inducunt, seu in eadem
agunt. In hypothesi itaque Anthropomorphitarum Deus praesentia tanquam praesentia cognoscit, quia in organa
sensoria agunt. Constat nos videre visibilia, quatenus objecta visibilis radios luminis in oculos immittunt, quibus in humore crystallino refractis delineatur visibilis imago inversa in retina. Quoniam anthropomorphitae Deo tribuunt oculos in signi-
587쪽
cesse est ut admittant visibilia luminis radios immittere in o. culos Dei quibus restassis imago eorum delineatur.Equidem cum non repugnet, Oculi aciem esse majorem ea,qua pollet humanus, imagine magis distincta per structuram ejus in fundo delineata; dubitandum non est, anthropomorphitas Deo tribuisse majorem oculorum aciem,quam qua pollent humani, ita ut magis distincte videat visibilia, quam homines : non tamen ideo negari potest, quod videat eodem modo Deus,
quo vident homines, juxta hys, hesin anthropomorphitarum; consequenter quod in oculo Dei eadem accidere debeat mutatio, quae accidit in oculis hominum,quando vident, quoniam alias ad cognoscendum visibilia praesentia organo sensorio externo, oculis nempe, opus minime haberet. Non nego tale quid statuere esse apprime absurdum : sed ut pateat hvpotneseos hujus abs clitas, eandem evolvere tenemur. Similiter nemo non novit, nos audire, quae auditu percipi possunt, quatenus sonus in aurem illabitur. Quamobrem cum anthropomorphitae Deo tribuant aures in significatu proprio f. 381. , quibus auditu perceptibilia, veluti quae loquuntur homines, audit 3. 382. ; necesse est, ut admittantonos in aures Dei illabi, & in iisdem istiusmodi mutationem producere, qualis in nostris producitur, dum audimus. Quoniam non repugnat, auditum esse acutiorem eo,quo nos pollemus, ita ut sonos debiliores percipere detur, quam a nobis percipiuntur, adeoque auditus ad longiorem distantiam pertingat, quam ad quam noster extenditur: dubitandum non est, anthropomorphitas Deo tribuisse auditum nostro acutiorem. Hoc tamen non obstante negari nequit, quod ju ta eorum hypothesin Deus eodem mo)o sonos percipere debeat , quo nos eosdem percipimus: alias enim auribus ad audiendum non haberet opus. Facile apparet, idem prorsus esse statuendum de ceteris sensibus, veluti de olfactu atque ta- . Nec est, quod absurditatem manifestam quis praetem dat: ultro enim largimur absurdam maxime esse hanc hypothesin, quae absurditate sua semetipsam destruit, quamprimum distincte intelligi tur. 6. 8 .
588쪽
In tripothesi antire morphitarum Deas es passibilis. Et- Pausibili nenim in hypothesi Anthropomorphitarum Deus praesentia rivina in hy
. tanquam praesentia cognostit , quia in organa sensoria a-sothesi a gunt s 84. , adeoque mutationem quandam organis thrasamo sensoriis divinis inducunt. Quoniam itaque peractionem μ' -- m. sensibilium intelligitur , cur sensoriis organis divinis accidat haec mutatio, nonnisi ista polita ponenda; in illis coim
tinctur carundem ratio I. 36. Ontol. 2. Enimvero mutatio, cujus ratio extra subjectum eam subeunte continetur, passio est . 714. Ontol. . Mutationes itaque, quae a sensibilibus inducuntur organis senBriis divinis, passiones sunt. Quamobrem cum patiens sit subjectum pallionis, adeoqueens, in quo passio actu datur g. et O. Oniol. , passibilis vcro audiat, qui passiones admittit, seu in quo dari possimi; quin in hypothesi Anthropomorphitarum Deus sit passibulis dubitari nequit.
Nimirum eodem modo corpus divinum passibile singunt Anthropomorphitae, quo humanum a sensibilibus in hoc mundo materiali pati agnoscunt. Non jam ingredi licet campum controversiarum de passionibus & actionibus corporum a philosophis agitatarum, utrum scilicet passiones verae snt, an tantummodo' apparentes: qui enim Anthropomo phismum crassum fovent, non dubitant, sensibilia revera gere in organa sensoria corporis humani & mutationem eidem accidentem esse veri nominis passionem. Quamobrem veram quoque passionem esse mutationem in organis sensoriis , quae Deo tribuunt 3. 38 I.), fateri coguntur.
589쪽
Ta Pars II. Sect. II. Cap. III
anthropo- vero senationes proprie sic dictae non perficiuntur , nisi movi ita- motus ab objectis sensibilibus impressus nervis sensoriis ad rummore, cerebrum usque propagetur g. Iri .Pschol. rat. . Necesse buenda. igitur est, ut Anthropomorphitae Deo tribuant nervos se
sorios atque cer brum. . Nimirum Anthropomorphitae non alium admittunt modum postibilem sensibilia, seu ca,quae sunt ac fiunt in mundo materiali, cognoscendi, nisi qualem in homine experiuntur. Quamobrem cum homo nihil sensu percipiat, nisi motus in organo sensorio nervis sensoriis improslus ad cerebrum usque propagetur, nec sussiciat sola mutatio, quae in organo sensorio accidit; nec hanc mutitionem, quae organo sensorio divino accidit , adsensationem sussicientem agnoscere possunt, adeoque in organis quoque sensoriis divinis ad
mittere tenentur nervos a cerebro ad ipsos propagatos,qui
bus a sensibili impressus motus ad hoc propagatur. Tribuunt Deo corpus, quale humanum est f. s79. ; quamvis humano persectius, ut, quae per humanum possibilia
sunt, Deo in gradu excellentiori tribuenda veniant. Quamobrem divinum quoque corpus nervis sensoriis & cerebro instruere tenentur, ut in eodem concipi queant sensationes
proprie sic dictae. . I 87. Idea mate- In ,sporis Mikro mo sitammm admittendae sitim in moriales siensi idea materiales rerum siensibilium. Etenim in livpothesi An- filiam Deo thropomorphitarum Deo tribuuntur sensationes in signiti-
ab Antis, catu proprio s. s 83. . Enini vero in significatu propriopismis hiris ideis sensualibus resipondent idear materiales in cerebro β. tribuendae. I 3. IVGrat. . Quamobrem id eis quoque sensualibus divinis idear materiales in cerebro, quod Dco juxta illam hypothesin competit g. 386. , respondere debent, cons quenter vi hujus hypotheseos in Deo admittendae sunt rerum sentibilium idear materiales
590쪽
De Anthropomorphismo, Materiali o m. 3 3
Nimirum cum in hypothes Anthropomorphitarum Deus praesentia in mundo materiali cognoscat beneficio organorum sensoriorum corporis 3. 38α. , & organa sensoria snt nervis sensoriis instructa, quae ex cerebro originem trahunt 3. 386. ; motus nervis sensoriis in organis sensoriis Dei impressus perinde ac in hominibus ad cerebrum usque propagatur. Quoniam itaque ideae materiales consistunt in motu ex organis sensoriis ad cerebrum usque propagato u f. II a. Ps h. rat. ; quin ideas materiales in Deo admittere debeat Anthropomorphita extra omnem controversam pinsitum est. Equidem non nego, fieri posse, ut Anthropo-morphita ignoret, dum nos sentimus, motum inintimi nervis sensoriis & ad cerebrum usque propagari, consequenter quod dentur ideae sensbilium, dum sensu a nobis
percipiuntur, materiales, adeoque nec de ideis materialibus. divinis cogitet; non tamen ideo recte concluditur , quod nuIlas ideas materiales admittere teneatur: ncque enim de eo
jam quaestio est, quid ignoret Anthropomorphita, vel quid' in dubium vocet, vim omnem hypotheseos suae animo nondum complexus ; sed id iam quaeritur, quid ex hypothesi
anthropomorphitarum sequatur. Sane haud raro ex hy- .pothesibus falsis deducuntur, quae ab eorum defensoribus non admittuntur: ast inde erroris sui redarguuntur. Neque etiam ex hypothesbus falsis alio fine deducuntur, quae ipssstantibus admittenda sunt, quam ut earum absurditas reddatur manife1ta.
s 88. In hpothesi A ibo morphitarum objectum aliquod visse Cur Deo non bile Deo tegi potest , ne idis videat. Etenim in hac hypo - omnia par thesi Deus videt visibilia , quia in oculos ipsius agunt, or in h1 - s. 384. . Quoniam itaque visibilia in oculos agunt thesi Aniis quatenus radios luminis in eosdem immittunt vi experie pomor is tiar; nec Deus in ista hypothesi visibile videt, nisi qua- rum. tenus radios luminis in oculos ejus immittit. Enimvero si inter oculum & visibile interponitur opacum , quod Cc cc 3 radios