Augustini Leyseri ... Meditationes ad Pandectas quibus præcipua juris capita ex antiquitate explicantur, cum juribus recentioribus conferuntur atque variis celebrium collegiorum responsis et rebus judicatis illustrantur. Volumen 1. 13.

651쪽

tatis petitio, meis in jenim Oud, leviores probationes statilinden, die exceptiones altioris indaginis aber ni t pigetalleu,

sonteria in das petitorium vermistii aeerden.

i II. Interdictum quorum bonorum heredi etiam partiario contra

Alan aliter tamen, quam si ius eius liquidum V contradictio aduersiarii altioris indugiuis si Guod in L. I. I. Quorum honorem dicitur, interdictum

nostrum esse adi placendae possessionis universorum bonorum, Captari non Oponet, ut propterea heredem parilarium excludas. Nam quum bonorum post illo certae etiam

partis detur, L. 6. pr. de Bonorum possessii nibus, interuictum quorum bonorum, quod inprimis pro tuenda donorum possessione introductum fuit, ad hanc certam partem petendam instituitur. Sicut ergo hereditatis petitio cohere di contra coheredem, qui integram hereditatem tenet, Pro parte datur, L. I. q. l. Si pars hereditatis, ita & interdictum Quorum bonorum, quod remedium possessorium actioni petitoriae accurate respondet. Necesse vero est, ut Ius cinheredis interdicentis firmius appareat, quam exceptao, qua coheres possessor eum excludere tentat. Nam si utrinque aequalis incertitudo adest, possessio illi, qui eam iam habet, relinquenda & confestim ad hereditatis petitionem deVinniendum est. Adferam exemplum: Mortuo locuplete Viro, sororis eiusdem filius hereditatem confestim occupat, le

652쪽

s s MEDlTAT AD PANDECΤ. testamento heredem scriptum ostendens. Et exstabat quidem defuncti testamen tum, sed erat per procuratorem iudicii oblatum, ia inde dubiis maximis involutum. Igitur defundii frater, aequalia cum possessore iura ab intellato

habens, ambages tamen & moras hereditatis petitionis metuens, interdictum quorum bonorum parat, ante aurem ICtos Helm stadienses consulit. Hi vero,'mense Maio annicia Dccx X. quod sequalia utrinque argumenta & paria ex utraque parte Doctorum. Agmina, testamentum per procuratorem oblatum tam probantium quam improbantium, viderent, interdictum quorum bonorum dissuaserunt, &. hereditatis petitionem praestare crediderunt: at der Procurator Abine ani et O. August. i t4. ini Nahmria Aran; Daniel ScrgenS und stiner δfauen ein Testamen turn reciprocum, morinnon gran; Dein rich Molbe ;um einigen Erben einelifestet unddie andere Uerni Ne au89esolesten ivorden, geriotli: ubtrgeben.

sint, ehet demnat die δrage, ob des Testatoris Truder, Conrad Terge, deii Terstorbenen niit beet bin, delatam hereditatema osciten, bonorum possessionem decretalem susten, unditasti erisIgter Contradiction liber die Dalbidi id deg Erbεε deg interdicti quorum bonorum sith bedienen ibiane, oder jcho bIOS hereditatis petitionem an stellen niuite. Nun iii Imar lede deitvor einem, ivel er lini pruch an ei ne exbflast machet, bifer, dacter stati der meitiaufiigest und verbrufisi en hereditatis petitionfidi ;u'rderit mit in den Teph der erbschaluidaen Euther ;u sesten fudie, und die remedia praetoria und interdicta, morinnen mithleberqehuna der in altiore indagine bestehenden Exceptionen dem Actori so fori dii Possest inertanni mird, anstelle. meae ei Iabee detino: der in dem vermedii ten Tei amente benaniate Ecbe eitis

653쪽

SΡ. D. INTERDICTI QUORUM BONORVM cte. ' 639

Interdictum quorum bonorum V remedium legis ulti C. de Edicto D. Adriani toll. prorsus condeniunt.

o. . Hislaria edicu D. Adriani exponitur.

ut de Interdicto quorum bonorum scribunt, remedium. '. Edicto D. Adriani toll. tanquam ad fine Interdicto nostro commemonare & explicare solent. Sed Illi entia praeter necessitatem multiplicant. Nam remedium hoc prorsus cum interdicto convenit, unumque ac idem Scilicet praetor iam diu ante Adrianum Imperatorem hei ua in testamento seu scriptis seu nuncupatis bonorum POHellionem secundum tabulas, & ex ea interdicium quin Tum bonorum dedit, Cuius natura, ut supra ex L. vlt. C. quorum bouorum dixi, haec est, ut, amputatis & in secuΠ- clam actionem reiectis frustrationibus atque exceptionibuSaltioris indaginis, possessio consestim in eum, qui testamento liqpido nitebatur, translarretur. Accidebat autem sae- Pluscule, ut heres institutus actionem suam longius disserret. Ita vero fisco principis fraus fiebat, cui vicesima he- Ieditatum extraneo relictarum ex lege Iulia debebatur. Quapropter Adrianus in gratiam fisci, nota, ut Vulgo creditur, heredum, edixit, ut heres in testamento vitium apem tum non habente institutus possessionem intra annum pe-

654쪽

64 MEDITAT. AD PANDE . teret ac impetraret, appellatione omni remota, post annum non audiretur. Hoc edictum Adriani ad nos quidem

lentimam tit. q. n. I. I tit. C. de Micio. D. Adriani tost. sat lucidis coniecturis collisimus. Abolita deinde , icesima, retentum est tamen diu illud ab Adriano introductum annuum spatium, eoque elapsio, hereS testamentarius a petitione exclusus. Quod indisnatus tandem lustinianus in L. ult. C. de Eulam D. Adriani vetuitu missionem seripti heredis in possulsionem hereditatis ullis angustiis temporum coarctari, eique, qui si e Rost annale tempus, sive post maioris aevi curricula, misius fuerit, dummodo ex legitime formato testamento missio processerit, ullum temporis obstaculum obiici, nisi ordinaria praucriptio completa fuerit. Hoc unum est, quod noViter iit ista lamosa lege ult. constutuit lustinianus, de cetero interdictum quorum bonorum, sieut id ante Adrianum A sub Adriano M post Adrianum fuerat, confirmavit, ut scilicet heres, qui iudici testamentum, quod in prima figura sine omni vituperatione appareat, ostenderit, statim in possessionem earum rerum, quie testatoris mortis temPore fuerunt, mittatur, contradictor vero, cuius ius altioris indaginis sit, ad ordinarium hereditatis petitionis iudicium ablegetur.

Remedium ex L. ult. C. de Edicto l). Adriani iure Romam summarium 6l sialtem.

At moribus Germaniae in procul lim exsequutivum deduci potest. Quae

655쪽

SP. D. INTERDICTI QUORUM BONORUM &e. Quaestionem hanc, utrum aetio ex L. ult. C. de Edicto D. Adriani exsequutiva, an summaria saltem sit, operose ventilat illustris Bergems in Suppleni. ad Secita Disc.for. P. I. pag. 4I. & in ea decidenda summum, qui Dresuae est, provocationum senatum a ICtis Lipsiensibus, Vitembergentibusti Ienenssibus dissensisse ait. Mihi res planissima videtur. Si solum ius Romanum & ipsam legem ultimam, actionis huius sedem, inspicis, actio haec nullo modo exsequutiva dici potest. Exsequutivum quippe processum lustinianus & iuris

Romani auctores ignorarunt prorsus, atque adeo heredibus aut legatariis tribuere nullo modo potuerunt. Dederunt ergo laltem processum summarium, admiseruntque excruptiones etiam intricatiores, ira tamen, ut eas breviter proponi ac probari, seu, ut pragmatici loquuntur, demonstrari oporteat, operois autem ProbationeS non admittantur. Apparet hoc hiare ex his d. legis ult. Verbis: Sin autem alia

quis contradictor exstiterit: tunc in iudicio competenti caui is iupossessknem missionis V subsequutae contradicIionis ventilentur: U es pcllestis adquiratur, qui p0tiora ex legitimis modis iura

6tenderit, siυe qui antea detinens contradicendum putavit. Verum Germani breviorem longe Viam habent, scilicet processum exsequutivum, in quo exceptioneS omnes, quae in conistinenti probari nequeunt, reiiciuntur. Hic processus exsequutivus toties locum habet, quoties, ut Bergerus in HecIis

processus exsto. β. 9. ait, omnia libelli capita e documento in continenti probari possunt, seu, ut Ludoffici in der Einteis tumet ni Ciuil - Proces c. δ. β. 3. rem effert, dast die Nedite den enigm iu Eute ben proce sum exsequutivum tingessitiret haben melche den aerund threr gan;ens lage deminiciter silera honinung und aus ein mal deuilio vor augen legen tbnnen; qui e iam exempli loco legatarios & fideicommissarios testamentum nullo visibiis vitio laborans proferentes commemorat.' Tom. VIL Mmm m . Quid

656쪽

ε a MEDITAT AD PANDE . Quid opus ergo est, ad legem illam ProVocare, quum longe melius remedium habeamus 3 Consentit die etlavretre Eaci sistae Pro Us - ΘGnuno: im 2snhange f. q. Nec movet me in contrarium ratio, quod beneficium processus exseruulivi saltem in favorem instrumentorum obligatoriorum,on etiam testamentorum, introductum sit. Ego quippe processum exsequutivum non pro solis instrumentis obligatoriis, sed pro omnibus documentis liquidis & indubiis,& magis etiam pro publicis, qualia pleraque testamenta effestient, introductum credo. Generalis introducti piocessus exsequutivi caussa est, ne hi, quorum ius in aprico veri, tur, diu langueant, nec ab his, quorum postulata obscvii, xa videntur, longo processu fatigentur, sed confestim ad possessionem deveniant, atque interim, donec adversarii ius suum ex caligine in lucem producant, re, de qualis est, fruantur. Quae caussa non ad sola instrumenta obligatoria, sed ad omnia documenta tam eblica quam privata refertur. Acilio ex L. ult. C. de Edicio I). Adriani tollendo tunc locum non habet, quum kSitimus contradictor ades.

Legitimus contradictor dicitur, cui talis exceptio competit, quaeri processu exsequutivo locum habet, id est, qua in continenti. 3 probari potest. Talis etiam est exceptio rei inter alios actae. vetat Iustinianus in L. ult. C. de EdicIO D. Adriani toll. tunc,' quum legitimus contraditior exsistit, heredem vel l gatarium in possessionem rerum a defuncto relictarum com festim mitti, seu caussam in iudicio competenti ventilari iubet. Quis ibi per legitimum contradictorem intelligatur, DD. invicem totis voluminibus certant. Ego, si mentem M

657쪽

SP. D. INTERDICTI QUORVM BONORVM die. verba Iustiniani accurate considero, legi timum contradicto rem ei omnem illum esse credo, qui res hereditarias se iusto titulo tenere dicit. Hunc audiri eXceptionesque eiu3 cognosci, breviter tamen & summarie, Vult imperator. Verum enim vero postquam hodie, ut modo dixi, processus exstaquutivus introductus atque ad actionem ex L. vlt. C. de Ddict. D. Adriani extensus fuit, legitimus contradictor erit omnis is, cui talis exceΡUO COMPetit, quae in processu ensequutivo admittitur. Admittuntur Vero in processsu exsequutivo eae tantum exceptioneri quae in continenti sunt li. quidae, id est, ex ipso illo, in quo actor actionem suam fundavit, vel etiam ex alio documento indubio & guarentigi, is probari postunt. Sic e. g. si is, contra quem ex testamen, to agitur, tertius posses r ut, atque ius testatoris in res eas, quae petuntur, non abnoscat, iS exceptionem rei inter alios actis, quae ex inspectione teitamenti in oculos illico incuriarit, iure optimo opponet. CuiuS rei exemplum & de eo sententiam ICtorum vitem bergentium commemorat Promses in Specimine CCCLXXXI. de AcIime ex legato, medit. g.

A Iioni ex L. ulti C. de Edicto D. Adriani hiprimis obstat em. ceptis vitii visibilis.

Testamentum etiam iudiciale vitio visibili laborare potest. XIV. . Tale visibile vitium est, quum ex proto do, quod super testa emto conjectum fuit, e gentialia testameriti requisiita non apparent, uel uerbis adeo obsecuris proponuntur, ut susspicionem in

animo rudicis excitent.

658쪽

Vitium visibile es, quando tesses uel personae iudiciales non ex . testatoris uoluntate, sed iussu heredis advocati fuerunt.. XVI. Vitium visibile est, quando in testatore moribundo animus det,

beratus non apparet.

XVII.

Vitium visibile est quando testamentum simpliciter ad interrogationem vel propositionem alterius conditur, si quidem non an ret, testatorem huic antea voluntatem Damo exposui Fe.. XVIII. i Vitium visibile est, quando testator animam agens aliqua mentis proe tumultu mortis angi liatae fgna edit. XIX.

Vitium usibile est, quando testator, antequam testamentum c sceret, alienationem mentis palus in actu testandi perfectissimum intervallum non habuit, sed saltem in conspectu inumbratae quietis postusfuit. T. egitimus contradictor, cuius in actione ex L. iat. C. de . - Ela D. Adriani rationem haberi oportet, sine dubiolε est, qui testamento, ex quo adversus iplum agitur, Vitium aliquod isibile opponit. Opponi vero tale vitium potest testamento non solum privato, sed la iudicialiter confecto.

659쪽

SP. D. INTERDICTI Q RVM BONORVM cte. 6 sQuantacunque enim sit iudicii fides, ac integritatis Si sole.

Iimitatis pro eo praesumtio, fides tamen haec & praesumtiocedit veritati, maxime, si haec in oculos incurrat. l rit autem vitium visibile etiam tunc, quum requisitum quoddam essentiale testamenti m pro collo aut instrumento non apparet, atque adeo defecisse arguitur. Rem Optime exemplo illustrabo. Summa circumspeξtione in moribundorum testamentis, quae cupiuscule uolo, metu, importunis flagitationibus eliciuntur . opus est. Prudenti lime igitur legislator Saxo in Constit. q. Part. v tria ad hoc, ut testamentum moribundi subsistat, requirit, quce tria requisita tamen non singularia quaedam iuris SaXonici sunt, sed ex recta ratione Sc iure communi hausta per totum terrarum orbem desiderantur. Conitare ergo cie his ex ipso proto- collo aut instrumento debet. Si ncm conitet, vitium visibile aderit, & amo ex L. ult. C. de SycIo D. Adriani toll. l. cum non habebit. Communicavit mecum Praeses responsum ab ipso nuper admodum mense Martio anni CIOI ccxxx I. exaratum, quod, quia hanc & ceteras a me praemissas theses mirifice explicat, hic adiiciam: Ist der Statimcister ιu

660쪽

MEDITAT. AD PANDECT. straviensi, dux Suerinensium cum Streiicensium duce de hereditate contendebat, sed, quia diuturnam litem pr'videbat, ad interdictum quorum bonorum confugiebat, felicissimo eventu. Namque iudicium Imperii aulicum die II. lanuarii anni 1697. possessionem ipsi adiudicavit, & duci Stre. licentium decretum, ut loquuntur, salvatorium natione petitorii dedit. Cuius petitorii dissicultates quum animadverteret dux Streiicensium, maluit, transactione die Martii anni i7OI. Hamburgi inita, pauca accipere, quam centum annos litigare. Perso ad privatum exemplum. Lex est in Ducatu Brunsvicensa, ut, mortuo sine liberis alterutro coniuge, superstes integram hereditatem, exclusis defuncti fratribus & sororibus, capiat, nisi defunctus vel pacto vel testamento aliud constituerit. Accidit vero in urbe Bruns i-ga, ut Alexander quidam cum Berenice uxore pacta dotalia conficeret, atque in his certam pecuniae summam uxori relinqueret, reliquum patrimonium suum cognatis suis restitui tuleret. Mortuo Alexandro, Berenice ex lege communi succedere mavult, &, pacta dotalia nulla cile, ac praeterpa a marito ante mortem re 'Ocata fuisse, dicit, testesque& argumenta offert; quorum examen ac disceptatio viginti annos poscere videbatur. Quid facerent cognati,

quibus instrumentum quidem publicum & liquidum sup- petebat, sed tot annorum lis Intolerabilis videbatur, eo magis, quod vidua confestim post mariti mortem possessio.. nem adprehendisset, & inde tumius lon3i iudicii facile latura euet. Consulti ergo ab iis ICti Helmstadienses mense Ianuario anni co D cc XV. interdictum quorum bonorum institui iusserunt: die neunte δrage betanget, ob Berenice,

traq