Augustini Leyseri ... Meditationes ad Pandectas quibus præcipua juris capita ex antiquitate explicantur, cum juribus recentioribus conferuntur atque variis celebrium collegiorum responsis et rebus judicatis illustrantur. Volumen 1. 13.

731쪽

ra sunt, ut dubium nullum relinquere videantur. Ait

Marcus: Vis est tunc, quoties quis id, qa id deberi sibi putat, non

per iudicem repositit. Atque tamen Sureus de Micio D. Marcisi. Ι9. 2O. negat, decretum hoc Pertinere ad eos creditores, uui res fidei suae a debitoribus commissas repetentibus non restituunt,cui ICtivitembergenses apud illustrem Bergerum P. I. Resipansio 8 I. adientiunt. Factum, quod illi referunt, tale est: Frater a vidua defuncti fratris commodato acceperat equum, nec restituerat ita tuto tempore, caussatus poetius, quum ab ipso repeteretur equus, se esse heredem frutris, deberi sibi resiexpeditorias, adeoque equum hunc, quem possideret, frustra se restituere urgeri, quem mox sit recepturus. Addit Suevus: Vidua, quum exciperet fulum

de Jolin, in hoc quidem iuvari non p0terat, Tum stolium non committatur absque possessime. L. i. β 9. F de vi vi aranat.

Equum autem ex commutato libere conchserat vidua, tvrcle nee

edicto locus erat. Verum interversia utique fuit possessio. Ducit claris verbis Marcellus in L. 2O. de Λ uir. vel amitti possis interverti domini possessionem, quum reposcenti ei commodatum non redditur, nisi iusta la rationabilis caussa non reddendi fuerit. Haec iusta & rationabilis caussa est, ut recte ait Gothi redus ibi lit. X. quando commodatarius

propter factos in rem commodatam sumtus iure retenti

nis utitur. Quaestionem autem dominii referre, & caussam possessionis sibi mutare, est contra L. 3. g. I9. de Adquiri uel amitt. post atque adeo pro iusta & rationabili caussa vem ditari nequit. Quapropter aliter in simili caussa iudicarunt ICti Helm stadienses mense Augusto anni CIDII ccxiv. Hugo nempe Wiperto, qui seX millia debebat, gemmam pretiosissimam dat, mandatque, ut eam pro certa pecuniae lum

732쪽

M. DUII. DE POEM EOR . QVI SIBI IPSI IUS DIC. os

Wi pertus iussa facit, sed supra summam, quae ipsi definita

fuerat, sex millia clam accipit, eaque in nomen suum imputat. Post aliquod tempus Hugo, gemmam suam longe ultra eam, quam iusserat, summam pignoratam fuisse, comperit, 'uaeritque, quam poenam ipertus rῆomeritus sit. Responium fuit, incidisse illum in poenam uecreto D. Marci flatutam, & ius crediti amisisse: Dat Hugo dem Wiperi ein gemisi 96 pretiosum um eine nahmhoste Zumme SeldeS ;u vel sesten aniverirauet, melleὁ diefer aut gelhan, aber Ohne Diisten deε Hugo oooo Thaler mehe dardus genommen, um fit deren Negen einer antem Hugo habenden eluid, goderung bevahit Iu masten. Sor au6 na gehentd dem Huso, der ruegeia tiner hon dem Collegio im istamen deS gandeS guriten an ibii qemad)ten Praetension in Berhali gerathen, und ιueddi ister Specification stinebriermhgtnεμρὲmungen Norden, groster Nodiheli, Arantuns stiner Ehre imb

733쪽

uum decretum D. Marci A ceterae, quae id confirmantia extendunt, leges saltem de pecuniis & rebus loquam tur, quaesitum fuit aliquando, an poena amissionis illis etiam infligenda sit, qui non rem sed personam debitoris comprehendunt. Et gravissimae erant rationeS eorum, qui istiu modi etiam creditorem debitoris personam privato carceri mancipantem iure crediti eXcidere exi stimabant. Namque atrocius est sine dubio facinuS, Personam, quam rem Capere. Atque adeo argumentum a minore ad maius hic locum invenire videtur. Deinde ratio istius decreti sino dubio est prohibitio violentiae privatae, quae ratio certe M ad eo qui personam debitoris capiunt, Pertinet. Porro in L. ult. C. de Privatis carceribus inlihendis constitutum est, ut hic, qui alium privato carceri includit, caussam, quam habet adversus inclusum, amittat. E contra dissentientes, odia iapoenas non extendi sed restringi oportere, M benigniorem interpretationem faciendam esse, ex C. 49. de Reg. iuris in 6.

vociferabantur. Deinde, D. Marcum in L. t 3. Ihιod metus caussa poenam amissionis non simpliciter in eos, qui sibi ius. dicunt,

734쪽

SP. DUII. DE POEN. EOR. QVI IPSI SIBI IUS DIC. 'it

dicunt, sed in hos qui sibi in eam rem, de qua lis est, ius dicant, statuisse, urgebant. Tum ultimum supplicium, cui

lex I. C. de Privatis carceribus eos, qui privatos carceres eXercent, silbiungat, graVem satis poenam esse, ut alia praete ea opus non sit, dicebant. Denique, L. I. C. de Privatis carceribus non esse genuinam, nec in antiquis editionibus re-

periri, sed a Culacio demum ex Basilicorum libro 6o. qui ibber sexagesimus nec ipse authenticus est tit. S. suppletam fuisse, atque adeo legis auctoritatem non habere, ottendebant. Et erravit profecto Cuiacius, si credidit. legem hanc a. se aperte legi l. contradicit, unquam in codice lustinianeoiisse. Recentior ea est, atque ad temperandum rigorem iuris Iustinianei facta. Nempe lex I. ut dixi, ultimum luppibcium statuit in eos, qui privatos carceres habent. Hoc durius ullum compilatoribus Basillicorum. Igitur libro 6o. tit lori. qui de privatis carceribus tollendis inscriptus est, pamtem saltem legis I. ex Codice Iustinianeo inseruerunt, alteram vero paxtem, quae de ultimo supplicio agit, omiserunt, ac pro ea legem nOVam adiecerunt, quae in locum mortis carcerem publicum tot dierum, quot quis privatum carcerem habuit, & praeterea iuris sui amissionem surrogat. Quamobrem Icii Vitembergenses, his moti rationibus, sic mense Ianuario anni cla I cc XI. responderunt: Titius

735쪽

non liberat. Creditor debitori suo ingentem iisnorum struem abstu- lerat, atque propterea actione spolii conventus, quum se condemnationem effugere non posse animadvertisset, sponte eam in locum suum reportarat; quo facto ipse debitorem ex mutuo convenit. Debitor vero edictum D. Marci per modum exceptionis opponit, seque propter illud ab instituta actione absolvi petit. Et tribunal Koissen-hutielense mense Novembri anni clam cc XIII. secundum

recte

736쪽

P. DUII. DE POEM EOR. QVI IPSI SIEt ivs Drarecte. Nam, cui damus actionem, eidem multo maFi CCeptio competit. L. IS6. l. I. de Rest . iuris. Deinde Caius in L. pen. H bonorum raptorum: Non prodein inquit ei qui in rapuit, ad editandam poenam, si ante iudicium rellituatrem, quam rapuit. Et clarius adhuc Vlpianus in L 6 de Furt se Qui ea mente alienum quid contrecιavit, ut luoi faceret, tametsi mutato cor illa id a0mino postea reddidit, fur est nemo enim tali peccato paenitentia sua nocens epe desiit. Atido

IX. Creditor, cui debitor potestatem dediti rem occupandi si hoc contra voluntatem debit0ris facit, ius crediti amittit. X. . 'Etiam 4creditor, qui, mortuo debitore, rem sibi debitam ex heis reditate iacente aufert, in banc paenum incidit. :

Excusatur tamen tunc, quum defunctus hoc ei permisit. isputant intci 1 e I .li aequalibus argumentis parique numero, utrum decretum D. Marci cesset in creditore qui tempore contracti debiti sibi potestatem res debitoris si hienon fodierit, occupandi stipulatus privatim earum possessi nem ingreuus est. Provocat utraque pars ad L. a. C. de Piagnoribus, quae tam obscura est, ut neutram iuvare pollit Ego tamen cum Mevio P. 4. dec. 2I7. sentio, atque, credito rem vi privata utentem pacto illo non iuvari, sed credito suo excIdere, puto. Committit enim talem vim, quam D

737쪽

M' MEDITAT. AD PANDECTiura publica, quae magistratuum auctoritatem stabiliunt, pactis prixatorum immutari non debere. L. 38. de Pactis. Tunc tamen cum Creditore mitius agendum puto, quando bona eius fides apparet, &ipse verisimiliter credidit, debitorem in occupationem consentire, aut possulsionem vacuam esse. Commemorabo exemplum: Debitor creditori suo, si ei ante mortem suam non solvisset, facultatem dederat, bona hereditaria ingrediendi, heredesque suos vetuerat quidquam ex iis adprehendere, priusquam creditori statis. factum esset. Mortuo debitore, creditor potestate sibi data utitur. Heredes contra eum ex L. I 3. Obiod metus causa agunt. Et videbantur iure optimo agere. Peccant quippe creditores, qui res suas vel sibi debitas ex hereditate iacente auferunt, quemadmodum in Specimine CCCLXXI. de fecIibus aditae hereditatis,medit. S. Ostensium. Excusantur Vmro, siquidem defunctus, qui de rebus suis pro lubitu disponere potuit, hoc eis permisit. Vide Gothofredum ad L. I. q. 2. Ouod legamrum lit. h. Absolverunt itaque reum IoiHelm adienses mense Martio .anni CIDIO CCXXIII. ux his rationibus: Es falli die pinna Legis I 3. quod metus Caussa, da b et Zouldner Ribst in per Eers reibutis dem Impetraten Nam nati iemem stibilerben seme Urbs ast in Teiih Iii nchmen, segeben, und stinen Erben fish deren vor Impetratens Testiedi, suns anὲumassen verbolen, hinaees.

Hi, qui rem debitoris sui vi vel clam auferunt, praeter amissonem iuris sui, poenam etiam publicam s liment. XIII. Nunquam tameia eam, quae in fures S raptores ordinarie sta-

tuta est.

738쪽

Sed femper extraordinariam, aliquando etiam corporis adficitum.

Amissi uris, in eos, qui sibi ipsi ius dicunt, statuta, civilis sine dubio M privata poena est, perquam laes3 satis- fit, poena publica tamen non tollitur. Secundum indolem iuris Germanici enim publicae privataeque poenae in uno delu o concurrere possunt. Vide Speculum Saxon . lib. I. art. 3.& lib. ψ. art. ὸ2. in fine, item Speculum SMυ. art. 177. I79. 184. Sed qualis erit illa publica poena' Num forte ad statutum in fures & raptores supplicium deveniri poterit Τ Non puto. Deficit quippe animus lucri faciendi, sine quo furtum committi nequit, I. I. de Obligationibus, quae ex deliola, M. I. I. de Vi bonorum raptorum. Adde Carptovium P. q. Constit. 38. def. a. interim, quum arbitrariae poenae, siquidem cirumstantiae id exposcant, etiam ad mortem usque extendi possint, iudex et, qui contra debitorem suum vim atrocem adhibuit, vel cum estrictione rem abstulit, monis fustigati nisue poenam infligere poterit. id 9uod luculento exemplo in sequente meditatione illustrabitur. In praetens ICt rum Helmstadiensium responsum mense Februario anni COIOc XIX. exarratum pro prioribus duabus thesibus fi mandis adiiciam: tiat lismue Golithe bed gehalleuem elathbre in Sute betanni, das er Idcob Qqcruictetig Sittiden in Dambesein ' ferd dub dem Mors e meggeniten, und Dan6 Aurgen Dan, ten;ii vertaufen hingeseben; ob nun Nol stine vorgebrame Ent. Miuidigunx vasi der verilorbene verni te i in i is meidieihaler ab seborget, und thni, sto v rfelben halber an gehatteb vferd tu habten, vergbnnet, er aut soloeε blo ε in dem stibichen, istine Vulah. latig datardi ἔu erlangen, Niggcsuhret, mit nidis bestheiniqet mrd,

739쪽

Illud,

740쪽

Illud, antequam hinc discedo, adhuc moneo, poenam ordinariam non saltem illi remitti, qui vero debitori suo rem abstulit, sed & ei, qui hunc debitorem suum esse falsus credidit. Nam M qui errat, etsi in culpa sit, dolum tamen non committit. Certe leges contra eos, qui ipsit sibi ius dicunt,

statutae eos etiam Complectuntur, qui res alienas, quaS suaS