장음표시 사용
231쪽
Grol. l. I. c. I S. T. V l. a. c. 17. . a.
IV. Aia etiam ex sola stitudine jus Perfectum acquirimus , ut inde oriatur Restitutionis Obligatio, si occasione ejus Damnum alLquod patiamur b Sola Aptitudo verum & Persectum Jus seu Dominium non tribuit, quia id ad quod apti sumus, non statim nostrum est ; & sic eo interverso, super Damno accepto queri non possumus.
U. Sed amioli ex bae Aptitudine , Ius verum habeo petendi juxta aliis ZQuamvis Civis non indignus, adversus Civitatem non habeat Jus proprium ad Ossicium aliquod, habet tamen verum Jus petendi juxta aliis, in quo, si per vim aut fraudem ab alio impediatur, exigere potest aestimationem, non quidem totius Rei expetitae, sed incerti istius Damni, & spei incertae obtinendi Munus petitum. VI. Quando MO. alicui mandat Collationem Magistratis , an contra eum babet se verum ot. d. Resp. adversus talem Mandatarium habet Jus proprium & 7-ς-3 verum, ita ut si ex indigni Electione Damnum secerit, ille hoc
nostra Zd. e. t . R. Damnum aliquis secisse intelligitur, non in ipsa Re tantum, sed & in Fructibus, sive illi percepti sint, sive non, si in gιω- tamen ipse eos percepturus erat, deductis impensis in Fructus factis, & in Rem necessariis & utilibus, ex Regula, quae nos votat locupletiores fieri cum aliena jactura. Sic & spes Lueri aestimabitur, secundum propinquitatem ad Actum, ut in semente spes Messis, prout vel instat, vel remota est. VIII.
Art. b Sic si, nerbi gratia, Magistratus quidam Inferior, Munus quoddam Conserat cuidam . tametsi non digniori altero , non potest dignior , illum obligare ad reparationem Damni quod nullum est. Disjtjrso by GO le
232쪽
tenentur θAffirmatur & quidem interdum alii tenentur qui momen- d. e. r tum attulerunt aut ad totum Damnum, aut ad Partem , vel facien- --
do vel non f iciendo ; idque vel Primario vel Secundario. Primario qui Jubet, qui Consensum requilitum adhibet, qui Adjuvat, qui receptum Praestat, aut qui alio modo in ipso crimine participat. Qui vetare debet Praecepto, aut opem ferre ei cui fit injuria, & id non facit. Secundario, qui Consilium dat, Laudat , Assentatur , qui non dissuadet cum debeat; aut Factum reticet , quod notum facere debet ii sive haec Obligatio oriatur ex Lege, sic Vasallus vel subditus, revelare debet Domino vel Regi , Consilia contra ipsum suscepta ; sive ex officio ι sic quicun- a. Pend. que Magistratus vel officialis, suo Superiori tenetur ad omne 6. I. Damnum , quod ex Silentio , circa ea quae concernunt Officium, in ipsum redundat.
etiamsi alii non concurrissent r e Tamen hi laudatores sunt puniendi, quia laudando rogLλaugent malitiam 3 licet non teneantur ad Damni Reparationem. c. f. 1 Ad eam tenentur , qui Suaserunt vel Iuverunt ideo, quia si ipsi hoc non fecissent, alii defuturi non fuissent, qui suasissent aut juvassent: nam sicut hi obligarentur ex delicto , si fecissent, ita Gνοι. d.& illi, quia fecerunt, & impulerunt eum qui Damnum dedit. l. a. c. 7.
Uterque quidem obligatur & Mandans & Mandatarius ;verum quia patrator facinoris immediate dedit Damnum , & scire , debuit, rei turpis Mandatum non obligare, primus conVenitur , aliterct pota eum qui Mandarunt , vel alio modo Damnum de- Xulpis derunt.
Ara. 9. e Interest enim Societatis Humanae , ut tales Laudatores puniantur , ne scilicet habitum contrahant Damnum dantes approbandi; eva. dantque postmodum laudibus suis causae principales. Diqjtirco by Corale
233쪽
XI. Quid si phιres delictum comvsserim p
is L . R. Aut Aetus est Individuus ad quem multi concurrunt, sed φ. 3. s. q. ita ut ex unius opera integer Actus potuerit sequi, neque sin- ' 4 gulis certa pars possit assignari, ut est Incendium, Aggerum por-
fossio , & timiles Actus, ct singuli tenentur in solidum ; ita tu
Str. . men ut si omnes simul deprehendantur, aequales Damni partes singuli sarcire debeant, & ubi reliquis elapsis unus tantum d 69 prehenditur; ab ipso Solidum , st. non tantum Damnum quod dederunt, sed omnia quae ex actus vi sequuntur exigi polst. Item si ex deprehensis aliqui non sint solvendo, hoc onerat reliquos. Et in eo differt reparatio Damni ab exactione poenae, quod uno Solvente reliqui liberentur, cum idem damnum bis re
' parari aequum non sit; hic solida poena singulis, qui ad idem facinus concurrerunt, infligitur, justum enim est, ut qui malum, fecit, malum serat: aut Actus est Dividuus; ubi Singulis certa velut Pars as lignari potest; ut si plures fustibus alium invadant, . quorum unus Capiti vulnus infligit, alter Brachium rumpit, teretius Oculum excutit; & singuli non de tora Laesione , sed qui iaque pro eo , quod secit, tenetur. d Εtsi per modum poenae,, si reliqui elabantur, & unus deprehendatur, interdum deprehensus pro, omnibus solvat.
XII. Quibus Exemptu illustrantur 3
μοι. d. P. Homicida injustus tenetur solvere impensas, si quae factae. 7- sunt in Medicos; & iis, . quos occisus alere ex officio solebat , puta Parentibus, Uxori, Liberis dare tantum, quantum illa spes pnss. l. i. Alimentorum , e ratione habita aetatis occisi, valebat : non au- e. i. s. tem Lucrum speratum & incertum , quod occisus sacere potuis-Z Qt.b . sit, si diutius vixisset; . nam tale Lucriam non est inter Bona, M-βη nostra, & futurum Tempus aeque ad Damna, quam ad Lucra patet. Sic qui Mutilavit, tenetur ad Impensas & ad Estimationem ejus, quod qui Mutilatus est, minus poterit Lucrari s ita
Art. II. d Deprehensus poterit a ceteris exigere quod pro ipsis,ndust. Art. ret. ce Vitae eius diuturnitas, ex circumstantiis, atque exm quos: evenit verisimilius dijudicari debet.
234쪽
2I9& Cicatrices interdum aestimantur, f ut si Puellis innuptae Facies deformetur , quae Nubere non potoit, nisi ampliore Dote constituta, nam oris gratia Lepe est Dotis instar. Sic adulter & adultera tenentur non tantum Μaritum indemnem praestare ab alenda proles etiam ad Liberos supposititios pro suis Alendos nemo tenetur; sed& Legitimis Liberis, qui Jure Naturae in Successisne bonorum Parentum praeseruntur illegitimis, rependere, si quod Damnum patiantur ex concursu ita susceptae Prolis ad Hereditatem. Qui Virginem imminuit vi aut fraude, tenetur ei resarcire, quanti minoris ipsi valet spes Nuptiarum; imo & Ducere tenetur, si ea Promissione corporis usuram impetraverit : Jure enim Naturae inter Pactum Matrimonii, ejusque i executionem nullum requia ritur intervallum; & cum solus Consensus Nuptias faciat, non erit turpis , Conditio , eris mihi Gor, si statim tanquam Uxor Corpus tuum mihi praebueris. Fur & raptor tenentur rem subtractam reddere cum suo Incremento naturali, A cum cessante Lucro a & si Res perierit, summam iustimationem; si enim ubi invitus rem Uendo, ex Affectione illam aestimare possum, cur
furi qui invito mihi auseri aliquid remittere deberem. Et si fur sit suspensus, Heredes ad idem mihi obligantur; quia sicut aliud As alienum ita & Hoc selvere debent, nec poena huic persech tioni praejudicare potest. In hac Classe ponendi sunt, qui legitima Vectigalia fraudant, ce item qui Iudicio injusto, Accusatione injusta, & Testimonio injusto Damnum dederunt. XIII. quid tenetur, qui Contractvi aut Promi ni causis a dis dolo, vi, aut Mem injusto Z , N. Tenetur eum quocum actum est , in integrum restituere, si
c Damnum quod puellae ex facie ejus deismata orisi potest, ex Ciris cunistantiis magis vel minus aestimandum est. g Hic est Animadvertendum, Magistiatum propter sententias a se imiuste latas inadvertentia, atque ex Infirmitatibus Naturae humanae adjunctis , non teneri ad Damni reparationem; populi enim non censentiar Summum Impetium detulisse, ea conditione, ut sive Rex sive I lagistratus in Rem. blica, Officii sui omnibus partibus maxima cuni attentione semper iunge. rentur; Quis enim Mortalium voluisset ac potuisset talem sibi imponere obligationem.
Grat. d. e. 17. S. I Mecf. La. c. I. s. 6.
235쪽
. iff. quid ab eo acceperit; quia ille jus habuit , tum ne desperetur , f. 8. tum ne cogeretur. Illud ex natura Contractus, quae Κqualitatem exigit; Hoc ex naturali etiam Libertate, quae non admittit, ut alter alteri vim injustam inserat, sed vult, ut a mutua Laesione Sir, abstineamus. His annumerandi sunt, qui id quod ex ossicio fa- 73' cere noluerunt, nisi pecunia accepta.
debeat PGm3.d. e. N. Si quis cogatur metum vel vim adhibere, ut exieat sibia . S. 18. debitum stricto Jure per Contractum; Alteri jus non esset eum infringendi, propter talem Vim , qua juste & necessarib Ptioc. usus fuit; Conventiones enim & Promissa per justam Uim exa ta, Ualida sunt. Sibi ergo imputet Alter si laedatur, & in vo Iuniarium ex Voluntario ortum , Moraliter habetur pro V
XV. Si V Magistratus non inbibeant latrocinia aus pia raticam Grat Le. N. Tenentur ex negieetii, si non adhibeant, quae debent ae 37- s zo. possunt adhibere Remedia, ad impedienda latrocinia ac piraticam. . , si Legibus prohibeant, ne Amicis noceatur, parati etiam M sint, noxios, si reperiri possunt, aut punire aut dedere, praei rea jus in bona raptorum reddant, ipsis imputari nihil potest. XUI. Si Milites aut Terrasres aras Clissarii contra Imperium A
inicis noceam eci M. cc. R. Reges non tenentur, nisi sorte in culpa sint, ut si sorte solvant Stipendia; tunc enim non tantum. i. i L militibus tenentur de Damnis inae secutis, sed & iis, quos mili-
ας tes inedia coaeti male habuerunt. XVIL M si mancipium alicuius ais auimaI mibi minuum dedit aut pauperAin, ille mibi obligatur ZGM. . M ATrmatur; cum enim ante Divisionem Bonorum ius habuerimati
Art. i . δ Si Animes instigatum, Damnum alicui afferat, tenebit talis Instigator ad ejus reparationem.
236쪽
ab animali, quod mihi damnum dederit, Reparationem istius de re sis. quocunque modo quaerendit, per hanc Divisionem hoc jus mihi subla- m . tum non est , & cum ipsum animalis corpus mihi propterea sit obnoxium , si Dominus illud retinere velit, oportet ut retineat cum juribus, quae corpus istud sequuntur , & aut Tilimationem Damni solvat, aut animal noxae dedat. XVIII. Poresne Danimis dari adversus Honorem-nimam Z . Dari potest verberibus , contumeliis, maledictis, calum- Groe. d. e. niis, irrisii , aliisque similibus modis: & Damni Reparatio hic T. f. aE. fit culpae consessione , exhibitione Honoris, Testimonio Innocen regi. h.Ltiae, & per ea , quae his similia sunt; quanquam & Pecunia tale Damnum rependi poterit, si laesus velit, quia Pecunia communis est rerum utilium Mensura.
CAPUT XVIII. De Legationum jure.
II. Θιomplex. III. Itis mittendi Legatos ex quo iure sit. IV. Quibus competat. U. An illis qui impari Redere
UI. Q id si Ciritas per Bellum Citale ita scindatur , ut dubium sit a qua parte set Ius
Imperii. VII. An competat rebellibus. VIII. Quaenam in hac materia de Legatis ad ius Natura Gemtium referri soleant. IX. An omnes Legati admitti
X. Quot sint reiectionis Causa. suid si quis Legatum sine camsi rejecerit. XI. Cur Legati Jure Naturae N Gentium sint Inviolabiles. XII. Si Legatio aliquid contra Salutem Dip. moliatinam occidi possi. XIII. An esiam hoc is cm
237쪽
Kire . I. I. delegat. c. Ian. 22.
an ipse Princeps occidi possit. XIV. An Lex de non violaudo Legato etiam obuet elim per cujus Territorium transit. XU. An jure Tationis interfici aut male tractari Insis. XVI. An ejus Comites, ML
XIIII. An Legatus Iurisdictionem in suam Familiam habeat.
t XIX. An Legati bona Asobilia pignoris causa, υel ad debiti solutionem capi possint. XX. An hoc Iure Creditoribus denegato Deile V recte quis
e. T Egatus est Minister Publicus, a Summa Potestate ad a- liam similem Potestatem missus; ut Negotium sibi d mandatum nomine Μittentis proponat & tractet. II. Quotuplex es Legatus PN. Omnibus Legatis debetur quidem eadem Fides 3 & pro ter Personam mittentis, omnes sunt Sancti & Inviolabiles; cum non omnes eadem solemnitate & iisdem Ceremoniis recipiantur, factum est, ut dividantur in Legatos cum Charactere Repraesentativo , & eos, qui Principalem suum ratione Honoris & Praecedentiae non repraesentant. Et hinc Alii sunt Legati primi ordinis, in specie dicti Gefmdun, Alii sunt Tegati secun-ὸi ordinis, ablegati communiter dicti, Alaesisten , Gallice vves , licet haec Vocabula tape confundantur. Haec Dillinctio iusum habet ratione Praecedentiae: Legatus primi ordinis praesertur Legato secundi ordinis, quanquam posterioris Principalis praecedentiam praetendat. Sic Rex Galliae Uiennam mittit Legatos se. cundi ordinis, quia Legatus Regis Hispaniae in Imperatoris Aula ipsi praesertur. III. Ex Diuitiaco by GOosli
238쪽
III. Ex quo Iure es Ius mittendi Legatos ru. a Ius mittendi Legatos est ex eo Iure, ex quo est Grol. I. T.
Negotium, propter quod mittuntur; si mittantur vel ad Pacem c. r8. Si. faciendam, vel ad eam per Foedera & Paeta magis confirmatidam , Jus Naturae, quod vula ut in Pace vivamus , eorum Ad - . missionem Ρraeeipit eum essectu, & sic specialem ipsis praestat se- fri, ali . curitatem. Si mittantur propter Commercia, aut similia NegO- ter. Text. tia , quae communem necellitatem & utilitatem inter omnes Geniates continent, Jus Gentium eos & Admitti & Sanctos vult. Si mittantur vel ex civilitate, vel ex singulari amicitia ad Congra- ι 8 dig.itulandum, e. g. propter Matrimonium , Nativitatem principis , ullire. obtentam Uictoriam &c. Jus Civile, seu potius Voluntas ejus, ad quem mittuntur, eorum Admissionem , & Sanctitatem specialem , quam Jure Gentium habent, confirmat. Sic Juris civilis, seu voluntariae tantum sunt Ceremoniae, Solemnitates , Obviationes, & Ηbspitii Jura Specialia , seu ut Legati vivant Sumptibus & Expensis ejus , ad quem mittuntur.. IV. Vitibus competit Iin mittendi Legatos Psis hoc Ius competit , qui Summi Imperii sunt compotes Cro . d. inter se, quia hi soli jus habent tractandi de iis Negotiis, propter quae Legati mittuntur, & ab ipsorum Persena tantum &Sanctitas & Securitas Legatorum derivari poteth & debet. Le- seri. Pol. gati Provinciales, Municipales, seu qui mittuntur a Viceregi- ix. hus , Praesidibus, vel Ducibus Belli, non fruuntur Juribus Leta Horre La. gatorum Specialibus, seu Jure Gentium competentibus, sed Bi-κ re Civili reguntur , vel potius gaudent tantum iis Juribus, quae i. d. hea haec .el ista Majestas istis tribuit. Principes Imperii Romani- e. i. Germanici, quia ipsorum Potestas est Majestati analoga , & quia Iv'. Jura Belli, Foederum&c. ipsis conceduntur, Legatos mittere possunt etiam cum Charactere. Quo accidit , ut alii Reges Le gatos ad ipsos mittant, ' ipsorum Legatos agnoscant, licet for- no. Hum te Solemnitates soli uc in Regum Legatis, in receptione ipsorum de Stur.
Art. a Verissimile est Legationes ortum suum duxisse a Bellis, in quibus ab utraque parte pollulabatur ut tutae larent. . μ' Disitiroo by COOgle
239쪽
non adhibeantur. Haec enim, ut modo diximus, non sunt Iuris Naturae vel Gentium, sed pendent a voluntate illius, ad
R. Si Fcelus non contineat imminutionem Majestatis, Legatos mittere possunt. Idem dicendum de iis, qui ex parte subditi sunt, ex parte non sunt, pro ea parte, qua subditi non sunt, hoc jure gaudent. At Reges qui Bello Solemni victi Regnoque exuti sunt, cum aliis Regni Bonis & Jus Legandi perdiderunt. Item, qui Regnum dereliquerunt; item qui pulsi sunt Regno, ita ut nullum jus retineant; item qui abdicarunt Regnum.
Summum affectat perium , ut dijudicari vix possit , utri istidcompetat, & qiω Superior haberi debeas Necessitas huic juri locum sacit, & hoc eventu Gens u. na pro tempore quasi duae Gentes habetur. Imo fieri potest ,
ut nunquam deinceps in unum Populum redeant, & coalescant, sed pro una Gente duae posthac semper maneant, quarum unaquaeque absoluto Imperio & Regimine Summo utatur. Idem dicendum est , quando cum Jure admodum controverso de Regni Successione decertant.
N. b) Non ; & hinc eorum Legati plerumque in carcerem con jiciuntur : at ne Remedia Reconciliationis & excusationis ipsis adimantur, eorum deputati repelli non debent, praesertim si de innocentia sua docere velint. Sic piratae, latrones, proscripti , quia civitatem non faciunt, Jure Gentium niti non possiane, sed interdum tales qui sunt, Jus Legationis nanciscuntur fide
Art. 7. b Expedit enim summae potestati, ut tales recipiantur, ne scilicet vel damnum Regioni affetant, vel etiam eam invadant. Dissili Coral
240쪽
22s III. Guotnivu sunt de Legatis, quae ad Ius Natura U Gentimit referri solent rvt. Duo sunt, Prius ut admittantur , quamvis & hoc inter- G, M. d. dum pendeat a voluntate ejus, ad quem mittuntur, Vid. q. 3- in fin. Deinde ne violentur. N IX. Ais Ius Natura U Gentium orates Legatos admitti pra-
R. c Non, sed vetat eos sine causa reiici; secus quam ubi μ' - - Admissio pendet tantum a voluntate ejus, ad quem mittuntur , licet illorum rejectione peccetur in civilitatem vel amicitiam singularem.
X. Vt ot sunt Causae resectionis Z
F e. Causa potest esse ex eo qui mittit, ut si ille qui mittit , jur. Mi alterius ad quem mittuntur, Legatos antehac rejecit ipse; aut si callida Legationis simulatione saepe antehac decepit, & nunc simile deceptionis metuatur artificium ; quod autem veniatLegatus 3b dis. hoste armato,non videtur semper esse justa causa rejectionis. Ex eo,Qui aluer. mittitur, ut si odiosa fuerit Legati Persona, si crimine in ad- Grol. d. mittentis Territorio commisso notata, si perfida in Principem fuerit, ad quem mittitur , si contumeliis antehac eum proscide--ririt &c. Huc non refertur, si Legatus veniat ab hoste, & antea . . S. . i. fuerit subditus eius, ad quem mittitur. Ex eo , ob quod mittitur, ut si aperte constet, Legatum non venire, ut agat id Cret. d. quod aperte profitetur, sed ut seditiones moveat, & concitet Po-e. 18. L 3.pulum; aut si non ex Dignitate aut Temporibus conveniens V si sit; ut si Plures arcto Foedere uniti Pacem non sint facturi, antequam hostem superbum & perfidum intra justos limites ad Res. titutionem inique ablatorum coegerint, viresque nocendi ita ademerint, ut justa ultione posthac Securitati consultum esse appa-F f reat, Art. p. ce Si ab aliquo principe Legati quidum non admittantur, par Ius Regi , sive potestis eos mittenti, tribuit erga illius Le.