장음표시 사용
251쪽
Legibus βῶ teneatur. VI omodo aute Legem panalem latam.
XXIII. Quotuplices sint Causa ad ignoscendum Probabiles. Vitae fit Causa hit seca. XXIV. sit a sint Cause extriu-
quae a delinquendo ab rasere debuit. XXVIII. Ait Vita amerior simul cu; ι delicto ni fila rationem
XXIX. Perso Le aptitudo quid conferat ad 2Ephnandulii Me riti ni seu delibutis. XXX. An in paenis requiraturpiam olim aio par delicto , a1rvero eruendi possit ad inajus
XXXI. Vita fit. intrinseca 1 mna taxatio, strin extrinseca. XXXII. Ait praecipiis inciata=1ienta ad peccandum, V an propter facilitateiu V consutastidi rein peccandi poenae intra
XXXIII. Ubi polia es arbitraria ait rectius mi Iuatur.
XXXIV. Ait ad pae Iam exia gendivis Bellum fuscipi possit. XXXV. An Reges jus habeant puniendi qua is personas Ius Naturae re Getitium violaνι-
XXXVI. An detur Bellum poe-riale propter delicta adversus Deum coiivnissa. XXXVII. Ait ad Dygione; et Christianatu propagaridanι Bellare liceat. XXXVIII. Ait adυersus Gristi nos quia tales, vel eos qui Christi Legem pro vera quidem babent, sed circa eius Biterpretationem halluctuanti ri
I. Consideratis Pactu ut psisnut reparari , quomodo ea porro co D meranda sumi e T punienda. II. Quid est mna R. Poena est malum pyssionis, quod infligitur ob malum a tionis: seu poena est noxae vindies & delictorum coercitio.
252쪽
ν. a Passionis malum , est omne id, quod per modum coa in a. tionis, & pro imperio, alicui imponitur propter malum actionis, c. ZO. . I. seu propter delictum praecedens, sive in agendo , sive in omittendo consistat ; omissio enim comprehenditur hic sub actione. Huc reseruntur operae , quae alicui pro pinna iniunguntur, ut si quis condemnetur ad metallum, ergastulum, exstruendum vaL neel. tum &c. si scilicet tantum considerentur ut molestae , & ut passiones sit . propter praecedens delictum ι si enim considerentur ut operae de-hitae vi Summi Imperii, etiam invito possunt injungi, sed poena non sunt.
Morbum conivomis, aut Co in Mutilum , aut alias im-Πιritates N. Quamvis respectu Dei poenae possint vocari, & etIam Ita μοι. d. appellari soleant, tamen hominum respectu poenae non sunt 3 c. a . f. risquia hae requirunt & praecedens delictum & Superioris Sententiam. Hinc etiam ante Sententiam latam carcer pro pinna ha- , , hi Mberi non potest , sed tantum pro custodia. m.
R. Jure naturae non tantum aequum est, ut qui malum fe- Marib. docit, malum serat, verum etiam Ρraecipitur, ut delinquentes pu- crim. tis. niantur; nam eadem opera , qua prohibet delicta , Praecipit pota Pydivam, & Lex, nisi sit imperfecta Sanctione non caret. ''d ι
an ad Expletricem seu Commuta ruam e regi. h. eo . Pertinet ad Expletricem seu Commutativam, quia est G e 3 tantum maj. I.
Art. t. ca Quandoquidem sensationibus injucundis assici possit mens . Independenter a Corpore ; Hinc poterit educi distinetio inter poenas ; Aliae scilicet mentem independenter a corpore, Aliae vero Mediante corporeiso assicient. Disit iroo by GOoste
253쪽
. I. u. a. aliter. Grol. c. ΣΟ. S. S.
. s. I r. aliter. Eiexl. b. c. f. 3, de jur.
tantum collatIo rei cum re, seu solum consertur poena cum delicto: si hoc sit magnum vel parvum, & poena est magna vel parva. Sicut in Enitione eis collatio Mercis cum Nummis , quanquam alibi Merx cadem plus, aliba minus valet, itemque Nummi. Hinc quoque est cur ad hanc aequalitatem & Propotationem observandam, poenae magnitudo non tantum nude spectetur , sed cum respectu ad patientem ; nam mulcta eadem pauperem onerabit, secus quam Divitem, & vili ignominia leve erit malum, honorato grave.
N. Recta ratio dictat, hoc Jus competere Superiori, seu illi, qui in Civitate habet Majestatem : infligitur enim poena propter Legis transgressionem post Cognitionem factam & Sententiam la. tam, quod Jus tantum competit et , qui habet Summum Imperium , vi cujus Leges seri, & transgretares punit. Hinc omnia mala, quibus quis in Bello subjicitur, huc non pertinent , licet inserantur propter praecedens dolictum.
rem facit, es φωgi ex Hominum Censu se detrudit in bestiarum numerum, quae minini subjacent pN. Delictum Imperium nec conseri, nec adimit, nec Superiorem nec inferiorem facit; alias uxor Maritum, filius Patrem, servus Dominum , subditus Regem punire naturaliter possiet: &si in Naturali Libertate degam , & alius contra me delinquat, Reparationem damni & Cautionem per modum Balli exigere li
P. b officio judicis nihil decedit, licet sit indecorum &
Legum Reverentiam valde minuat, si ex ictor Iustitiae iisdem vitiis maculatus sit, quae in aliis vindicat; videtur enim non vitiis irasci, sed eorum dulcedinem aliis invidere.
Art. 9. b Non agit nomine suo , sed principis sive summi Magistratus, cujus voluntatem in tali casu exequitur. Disiti su by Coosli
254쪽
X. An Homo potes ab Homine puniri totum puniendi careo, ut solum voluptatem capiat ex paena
Non ; nam Homo ita alteri ipsa consanguinitate alligatur, eQ .r ut nocere ei non debeat, nis1 Boni alicujus consequendi causa; & ad poenam veniendum est , non quasi dulee sit puni- Grol. b. re, sed utile. Dictat enim Ratio Homini, nihil agendum esse , quo noceatur Homini alteri, iiisi id Bonum aliquot habeat: propositum. In solo autem inimici dolore ita nude spectato μοι. e nullum est Bonum, nisi falsiim & imaginarium , quale in Divitiis ao. 4. supervacuis, multisque aliis rebus ejusmodi reperitur. Et qub Homines V negligunt rectum rationis usum, eb ad vindictam sunt pro.' 'niores secundum illam Sententiam Juvenalis. -- quippe minuti Semper V infirmi es Animi exiguique voluptas Ultio ι continuo sic collige , quod Vindicta Nemo magis garideat, quam Remina. XI. Vitia ergo Utilitates issam faciunt petuam p . Quae sumuntur ex Fine poenarum. Finis poenae Alius est Internus, qui est Satisfactio Justitiae, & hunc etiam Deus in omni poena intendit; c Alius Externus, qui praeterea aliquid 1o. S. 6. utile atque Bonum erga Societatem Civilem respicit; aut Utilita- u. 2.tem ejus qui peccavit, aut ejus cujus intererat, aut indit tincte quorumlibet. I. t I. XII. Vita petita rupicit primum Finem ZQuae constituitur in Emendationem, peccantem reddens Grol. c. meliorem, Medendi modo, qui est per contraria. Nam quia 7 omnis Actio, praesertim vero Deliberata ac frequens, quamdam gignit sui Proclivitatem , quae adulta Hubitus dicitur; ideo vitiis,
quam Art. is . ce in Soc et as civilis, sue Qtii eam repraesentiant sibi in scopum non proponunt dirigere Ac tus internos , led Tintummodi Externos , quibus Tranquillitas publicii conciliari possit, poenisque avertuntur homines ab a tionibus externus, quae eam turbare possunt.
255쪽
quam primum fieri potest , adimen a est Illecebra , quod fieri
rectius nequit quam si Dolore quodam subsequente Saporem Dulcedinis amittat. XIII. Vi ibis haec punitio competit naturaliter ρIstis quibus naturaliter competit Imperium 1 in Familia Patri familias, ita ut pro natura Negotii aliquid asperioris disciplinae adhibere possit, ut diximus h. l. cap. parem fere Potestatem obtinent, quibus ineo Parentum Juventus gubernanda datur , ut sunt Tutores, Praeceptores, & Magistri, qui citra modicam coercitionem ossicio suo vix suisfacere possunt; d quamvis hae correctiones proprie poena non sint, verum vi Imperii Paterni vel similis competant. In Civitate Magistratui; ita tamen , ut hoc genus pinna: ad mortem usque procedere non possit; cum absurdum videatur aliquem Emendationis causa in eum statum redigere, ut Emendationis Specimen cxhibere non possit, nisi eo modo, quem reductivum vocant, in quantum ingeniis insanabilibus melius est , i. e. minus malum emori, quam vivere, quando certum est vivendo pejores evasuros. e Castigatio, quae fit verbis, magis consilium & admonitio videtur, quam poena; & si fiat vehementioribus verbis, non tam communi aliquo jure est concessa , quam vel Jure imperii, vel Amicitiae Lege. XIV. a paena respicit Finem Serandum PN. Ne ille cuius intererat, non peccatum esse, posthac tale quid patiatur ab eodem, aut ab aliis. Illud tribus modis curari potest : primum, si tollatur qui deliquit , deinde si vires nocendi ei adimantur; postremo si malo suo dedoceatur delinquere. Hoc, scilicet ne ab aliis laedatur, qui laesus est, punitione non quavis, sed aperta atque conspicua, quae ad Exemplum
per Art. I 3. d Quandoquidem Hae correctiones, ob oculos alterius Culis fiam ejus subjiciant, ab eoque agnitam, Molestum atquc injucundum in ta-em incidisse ei sit; Quare eo respectu poenarum nomen sortiri non possent 'ce castigatio quae fit verbis, poenae quoque nomen proprie sic di 'eniet.
256쪽
pertἰnet , obtinetur. Unde est, quod poenae infligi seleant in Locis Celebribus, & cum terribili Apparatu , ut horror vulgi animis incutiatur.
P. Isti soli, penes quem est Summum Imperium; et si in nonnullis Civitatibus Legislatores etiam privatis hoc jus permittere soleant. Sic Germanicis Nationibus ante Christianismum usitata erant certamina singularia , quae alicubi nedum satis desueta sunt, alicubi autem, ubi Officio suo recte & cum Ιmmortali Laude funguntur Imperantes, hodie sub poena Capitis prohibita sunt.
potest, vel tu Statu Naturali extra Civitutem I R. Adversus cum , qui me insultat, defendere me possum , interdum etiam Jure Belli ipsum occidere ; si desistat, injuriam illatam vindicare citra auctoritatem Publicam non licet. Jus
cnim Naturae vult, ut me non amplius laedentem amem propter Cognationem , quam inter nos constituit, non autem ut eum laedam.
f) Utilitas indistincte quorumlibet, qui Finis easdem
habet Partes, quas Ille qui ad laesum pertinet. Nam aut hoc agitur, ne qui uni nocuit, aliis noceat, quod fit eum tollendo , aut debilitando , e. g. Arma ipsi auferendo aut constringendo, ita ut nocere nequeat, vel emendando : aut ne alii impunitate illecti aliis quibusvis molesti sint, quod ex suppliciis conspicuis obtinetur seu Exemplis; quae ideo adhibentur, ut unius poena metus sit multorum, ut poenae genere caeteri deterreri possint.
Pulf. I. 8.c. 3. S IZ. Art. tr. f) Utilitati quoque poenam luentis prospicitur, eo ipso quod ad utilitatem aliorum poena ipsi infligitur; nam eo securus est, aliique a malo ipsi inferendo coercentur.
257쪽
Gret. c. ao. s. s. N. s. aliis
XVIII. Cui coimpetu Ius exigendi hanc pomu N. Isti qui Summum Imperium habet, & cui a Summo Isia perio hoc est concessum e sic quando apud quosdam Populos , & Patribus in liberos, & Dominis in servos, conceditur Jus puniendi plenum etiam ad mortem usque , est pamticula quaedam Imperii Auctoritate Publica exercendi. b Si punitio aut vindicta fiat in illis Locis, atque inter illas personas, quae certis Iudiciis non subsunt, vel adversus piratas , id ad Ius Belli pertinet, quod a Potestate poenas exigendi diversum est.
In piratas enim ac praedones cum omnium hostes sint, quilibet homo miles est. XIX. An Leges Humanae, quae interfectionem quorumdam hominum permittunt, h/terfectoribus Itis vertim praefant etiam apud Deunt,au tantum inter homines impunitarem r
. Leges Humanae verum Ius praestant etiam apud Deum , quando Naturae & Divinis Legibus non sunt contrariae; id quod ex Finium connexione constare debet s Nam prout Fines obtineri possunt, vel non, ita & poenae possunt remitti vel intendi. Interim h ec Regula tenenda est, ubi Lex dolori indulget , poenam humanam tollit, non vitium, ut in Marito, qui adubteram uxorem aut adulterum occidit e si vero Lex periculum renpiciat futuri mali ex dilatione pinare, censenda est Jus ac p testatem Publicam privato concedere, ita ut jam privatus nonst. Sic qui hostili animo venit ad delendam Patriam, fures nocturni, latrones, & populatores agrorum nocturni recte o ciduntur , quoniam serum est Legis Auxilium expectare. XX.
Art. x8. fg Qirandoquidem poenae illae private infligerentur, ad exemplum Domellicis atque Liberis , potiusquam aliis Hominibus in genere fi
δ poenae quoque infligi possunt Pyratis. ut eo alii Pyratae, aliive ho. mines ab arte Pyratica exercenda d*terreantur. Disit iroo by GOoste
258쪽
. Non : primo enim Aetus mere interni, ut Cogitatio de peccato aliquo , Cupiditas , & Desiderium, quia Civilis Societas his non laeditur, non sunt puniendi; etiamsi casu aliquo, puta per consessionem subsecutam ad notitiam aliorum perveniant ;modo in externos non influant, tunc enim veniunt in aestimationem ; quia ad qualitatem & quantitatem meriti seu delicti maximum momentum adserunt, & multum interest, an dolo, nuvero culpa quis delinquat; item an cogitaverit tantum de stupranda Uirgine, an vero etiam eam prostraverit tametsi perficere non potuerit. Secundo puniendae non sunt culpae min res & quasi quotidianae s nam ab omni penitus peccato & semper abstinere supra humanam est conditionem, ut nunc est; unde dictum fuit cognatum esse homini peccare: tamen qui ob Corporis habitum , in Animum transeuntem, ut in quibus Bilis praevalet, iracundi sunt, vel quorum Temperamentum est sanguineum sunt ad Venerem proni, per adultam consuetudinem peccant, puniri solent ob culpam praecedentem; quia aut neglecta sunt remedia, vel ultro attracti in animum morbi. Tertio quaedam peccata interdum ideo non puniuntur, quia citra convulsionem Civitatis tolli nequeunt , ut lupanaria in quibusdam Civitatibus. Quarto illa vitia humana, quae ex corruptione mortalium communi resultant, quamdiu in enormes actus non erumpunt, non sunt punienda , ut . avaritia, ambitio, inhumanitas, ingratus animus, & in genere talia vitia, quibus opponuntur Virtutes, quarum natura coactionem repudiat.
XXI. An istoscere avi veniam dare licet tuterdum rLicet; sive poena penitus tollatur, ut fit in Dispensatione, sive minuatur, ut fit in Mitigatione; & non solum ante, sed& post Legem poenalem latam. Si enim Majestas totam Legem tollere potest, etiam Vinculum ejus circa personam aut factum singulare, manente de caetero Lege.
259쪽
XXII. At Legislator aliquo modo Legibus suis obligatur, U I pos Legem latam, qua paenalis dicitur , nou videtur posse Dis
pensare circa paevam vel enim mitigare
R. Post Legem poenalem major quidem videtur dissicultas , R quatenus Legis Auctor ut Pars Civitatis spectatur, Lege sua interdum obligatur , non vero quia Civitatis ipsius Personam at que Auctoritatem sultinet. Nam quia talis est, potest Legem etiam totam tollere, quia Legis Humanae natura est, ut a vo-Iuntate humana pendeat, non in origine tautum , sed & in duratione; non debet tamen Legis Auctor Legem tollere, nisi probabili de causa, peccaturus alioqui in Regulas Justitiae Gubernatricis. Ante Lcgem poenalem, ubi Jus Scriptum non est, &poenae sunt arbitrariae , Dispensatio facilius obtinet ; quia quamvis naturaliter, qui deliquit, in eo statu iit ut puniri possit , non tamen semper necessario punitur, sed hoc pendet ex connexione Finium, ob quos poena initituta est, cum ipsa poena Quare si Fines illi per se morali Titimatione necessarii non sint, ut si sit peccatum paucissimis cognitum, cujus proinde Publica traductio non necessaria ut, sed potius damnosa , aut alii Fines ex opposito occurrant non minus utiles vel necessarii x ut in eo , qui Bene is merita aut sua aut Ρarentum repensari digna culpae opponit; vel si Finex in poena propositi alia via obtineri possint, ut in eo, qui verbis emendatus est, aut laeso verbis satisfecit adeo ut ad eos Fines poena jam opus non sit. Interdum tamen haec tria occurrere possunt, vel ut poena omnino sit exigenda, ut in pessimi exempli sceleribus; aut ut omnino non sit exigenda, ut si Bonum Publicum omitti eam exigat, vel ut liceat utrumvis. Secundo tamen casu, scilicet & poli & ante Legem poenalem hoc non faciendum est , nisi causa subsit probabilis, R delictum tale sit, ut Aggratiatio, ut loquuntur , possit locum habere ; ad quod homicidium reserri non potest, vel delicta, quae Lex Divina , aut recta Ratio, Gentiumque Consensus cupitis supplicio puniri jubet. Quae autem sint causis probabiles licet praecise definiri non possint ; tenendum tamen est, maiores esse debere post Legem , quam quae ante Legem spectabantur ; quia Lestis Auctoritas, truam servari utile eis, ad causas puniendi acccisi.
260쪽
P. Causiae solent esse aut Intrinsecae vel Extrinsecae. In trin- ot et sera , cum si non injusta, dura tamen est poena ad Factum scomparata, quamvis proprie loquendo, quando certae Circumstantiae occurrunt, quae delicti atrocitatem, qualem LeS pr suin Gutri tu ponit, minuunt, ex aequitate potius poena mitigetur etiam ab is . l. t. inseriore Magistratu , quam dispensetur. Aliud enim est aequa ς-
Legis Interpretatio, aliud Dispensatio. XXIV. Vita sunt Gise Extrinseca pyxe. Aut Meritum aliquod antecesens ipsius delinquentis, Vel Grol. e. Majorum ejus; aut alia res, quae ipsum commendat, ut Insi- aQ. Laetoine Artificium; vel si delinquens omnino sit necessarius ad conisTvationem Status; aut Spes magna sit fore ut peccatum Insignibus Factis eluatur; vel si Intercessio Magnatum interveniat I e. i. aut si ratio Legis saltem particulariter cesset in hoc Facto, de inmeI- quo agitur: nam quanquam ad sustinendam Legis Emeaciam satis sit ratio universalis sine repugnantia contrariae rationis; tamen cessatio rationis, etiam ejus quae particularis est , essicit, ut Lex facilius & minore eum damno Auetoritatri solvi possit; ut si sint Leges Sumptuariae, quarum ratio Generalis est voluntas Legislatoris , Particularis vero , ne inutilibus & immodicis Sum p tibus privati exhauriantur; Dives aliquis, qui has Leges trans. greditur, quia in eo ectat haec ratio legis particularis, facile Dispensationi locum faciet. Sic est justa Dispensandi Causa, si delictum per ignorantiam quamvis omni culpa non carentem , aut per animi infirmitatem superabilem quidem . sed dissicultet superabilem committatur. Interdum multitudo delinquentium gratiae locum facit, ne poena , quae ad servandam Societatem inuemia est, ad Civinatem evertendam valeat. XXV. Ut ergo recte is timemus plenam, quoinum sunt c insideramiuar P. Duo; id, ob quod poena instigitur, & Finis propositus. Ob quod , est meritum; Finis propositus, est utilitas ex poena. Puniendus nemo est ultra meritum, & intra meriti modum ma- 'ris vel minus peccata puniuntur pro utilitate.