장음표시 사용
261쪽
XXVI. In merito seu delicto quomam veniunt examinanda ρΕxaminanda veniunt Causa, quae impulit, Caula, quae retrahere debuit, & peribitae Idoneitas ad utrumque. Vix quiLquam gratis malus eli, aut si quem malitia propter se ipsam delectat, is ultra modum humanum processit. Pars maxima ad peccandum ducitur Aflectibus, quorum aliqui impellunt ad declinandum malum , & maxime naturales sunt, ideoque inter Appetitus , honestissimi; & quae Mortis, carceris, doloris, aut summae egestatis vitandae causa injuste fiunt, maxime excusabilia videri solent. Caeteri Appetitus ad bonum aliquod tendunt vel verum, aut imaginarium. Vera bona sunt Virtutes & earum Actiones, quae ad peccatum nunquam ducunt, omnes enim Virtutes sibi invicem adhaerent; sed sunt alia Bona Malia , quae ad Malum impellere possitnt, & sunt aut Delectantia, aut quibus Delectantia obtinentur; Haec Utilia vocantur, ut Possessionum abundantia ; licet interdum praebeant occasionem pe candi. Imaginaria vero Bona ; sunt Excellentia super alios, quatenus a virtute & utilitate sejungitur, & interdum a sola Nativitate desumitur, vel Munere, cui quis praesectus est ;& vindicta, quae ex inimici dolore voluptatem capit e quK quo- magis a Natura abeunt, eo sunt foediora, & delicta propterea commissa minus excusabilia. XXVII. Caifa, qua a delinquendo ab rahere debuit, φιoti
N. Alla Generalis est, scilicet injustitia, eo major, quo maius alteri damnum insertur. Ideo primum locum obtinent delicta consummata, deinde, quae ad actus aliquos, sed non ad ultimum processerunt i in quibus tanto quidque est gravius , quanto ulterius processit. In utrovis genere ea injustitia eminet , quae Publicum ordinem perturbat, ut est crimen Laeta Majestatis, ac proinde plurimis nocet. Sequitur ea, quae Privatos tangit. Maxima hic est, quae ad Uitam adimendam ducit; proxima , quae Familias perturbat, quarum fundamentum est M
trimonium ι Postrema, qua res singulas expetibiles spectat, sive directe
262쪽
directe subtrahendo, sive dolo malo causim dando damno , quod secuturum probabile est; sic ita incendio & persesso Aggere multorum summae calamitates ' Mortes spectandae sunt. Alia est specialis, interdum enim ad injustitiam generalem aliud accedit vitium , puta impietas in Parentes, inhumanitas in Propinquos , ut in parricidio , ingratus animus in Beneficos 3 gravius enim assicit ab amico, quam ab hoste illata injuria. Non parum quoque refert, quo in loco aut tempore delictum fuerit perpetratum. Sic foedius est in Templo stuprum committere , quam in caupona. Sic in Consessu Judicum pulsari gravius est, quam intra privatos Parietes. Sic gravius delinquit, qui se inebriat die Precibus singulariter destinato , quam qui alio die &c. XXVIII. An etiam vita anterior fimiti cum delicto in AE imationem venit θAssirmatur; apparet enim major pravitas, si quis saepIus Gror, αdeliquit ; quia habitus mali actibus sunt pejores. Et hinc isti, δ*- quibus alioqui non malis, sorte aliorum exemplo aut data occa-Hone seductis, subito aliqua peccandi dulcedo subrepsit, mitius puniuntur , quam isti, qui peccandi habitum contraxerunt, &totum vitae genus immutarunt, nisi sit delictum atrocius. XXIX. Personae mitudo, quidnam confert ad omnandum meriation seu delictum
M. Persenae aptitudo, aut ad considerandas causas avertentes, mori e vel ad succumbendum affectibus incitantibus ι Quare considerari ao. s. r. solent Temperamentum , Aestas , Sexus, Educatio, & circums tantiae actionis. Nam pueri S sceminae & crassi ingenii homines maleque edocati, justi & injusti, liciti & illiciti discrimina minus habent cognita r 3e in quisus Bilis praevalet, iracundi sunt, & quorum Temperamentum est sanguineum , ad Veneremproni sunt , tum vero huc Iuventus, illuc Senectus inclinat. Haec tamen non ita simpliciter accipienda erunt: sed in pueris Eugi. b. ldistinguendum erit, an doli sint capaces nec - ne ; inter steminas με utrum simpliciores sint, an vero nequitia Sexum superent; &in
263쪽
in crassi ingenii hominibus, an inter Moratiores versati sint, an non; utrum delictum Juri Naturae, an Juri Positivo repugnet; in iracundis an habuerint justam irae causium, an non &c. Interim ex ira & metu delicta commissa minus odiosa. sunt, quam quae ex voluptatis nascuntur desiderio , quod & minus essica citer movet, & differri & aliam sibi materi. am sine injuria quaerere facilius potest. Hi ne omnino illud tenendum est, quo Animi eligentis Judicium debilius est, & magis impeditur naturalibus Causis, eo delictum minus est. XXX. At vero in paenis requiritur phylo , quae par ea delicto, seu Tatio ; ergo nec plus nec minus debet pati is, qui punitur, quam is, adυersus quem delicitum commissum es, V sic baCautiones Aut superjhis P. Quando par passio requiritur In poenis, id non ita accipi debet, quasi qui alteri nocuit deliberato & sine causis culpam valde minuentibus, tantundem nocumenti nec amplius serre debeat; nam sic par effet periculum innocentis & nocentis; nec satis caveretur hominum securitati, si malis non immineret .major metus a Legibus, quam Bonis a malorum petulantia : Praeterea evenit ut interdum delicta quaedam non consummata puniantur tanquam consummata, ut si quis hominis occidendi causia cum telo ambulaverit. His adde, quod Tatio ab lutus & strictus in su-rimis delictis non possit habere locum, e. g. adulterio, stupro , laedo concubitu, crimine laeta majestatis &c. Nec etiam in injuriis, quae corpori inseruntur commode potest locum habere, sic si rusticus rustico colaphum impegerit, & percussus alteri reponere debeat, quomodo aequilibrium accurate servari poterit, &quomodo constabit, qualiter libratus prior colaphus fuerit. Unde sequitur, istos, qui Tationem requirunt, tantum innuere velle, pinnas delictis proportionatas esse debere, ne scutica disenum horribili Flagello sectemur, aut securim meritum scutica soleave caedamus. Ideoque consummatis criminibus major debet poena respondere ; sed quia morte nihil est gravius, eaque iterari non potest, natra eam necessiario consistitur, additis tamen interdum pro merito cruciatibus.
264쪽
XXXI. Visomodo ergo spectatur maguitudo para 8 P. Cum respectu ad patientem ; quia enim est laesio, quae pro diversitate objecti, quod laeditur se cst magna vel parva ; Quare
consideranda omnino est persona punienda; alias uni eidemque delicto mox major, mox minor poena imponeretur. Nam mulcta eadem pauperem onerabit, divitem non onerabit: & vili ignominia leve erit malum, honorato grave ; & haec est intrinseca taxatio poenae, cui interdum accedit eausa extrinseca, quae est ingens periculum ab eo , qui deliquit; plerumque autem necessitas exempli, quae nasci solet ex generalibus invitamentis ad peccandum , quae reprimi nisi acribus remediis nequeunt.
XXXII. sthi isti invisamenta PK. Invitamenta praecipua sunt Consuetudo & Facilitas. Sic ob facilitatem furtum de pascuo gravius punitur, quam furtum de domo : & apud quasdam Gentes furtum a domestico commissum , quum ab extraneo. Consuetudo facti , seu ubi ali. quod vitium in publicos mores abiit, etsi aliquid detrahat de culpa in Judiciis, tamen ubi Leges sunt ferendae, efficit ut eidem reprimendo poena sit intendenda , seu poenae acrimoniam flagitat, ut in duellis coercendis. XXXIII. Altera pars Iuris aggratiandi, in quo consi iis PN. Ubi poena est arbitraria , potius ad minuendam eam debemus csse prompti, quam ad augendam, & faciliores ad absolvendum, si fieri possit, quam ad condemnandum; seu Judex poenam, si tuto poterit, remittat, sin minus temperet. XXXIV. An ob pista causam Bellum suscipi potes ρν. Bellum poenale nullum est, ut supra diximus, quia poena exigitur propter transgressionem Legis, quae a Superiore inferioribus seu susditis tantum praescribitur; & Bellum inter pares, seu qui tales se credunt, geritur.
Arι. 4. i ta definitione poenae, principiisque antea positis, atque a Grotio Confirmatis patet, circa Bellum poenale, Auctoris Nostri opinionem esse falsam.
I. 16. D. depina Grai. c. 2o. s. g. c. l. f. a. aliter.
265쪽
XXXV. Au ergo qui par ius 83gibius obtinent, non b.Mbent Jus paenas insigendi qitibiisvis personis, Ius Natu est Gentium immaniter violantibus PN. Non; quia punitio requirit subjectionem eius, qui punitur, seu es h effectus Imperii & Judicii, quod non exerceiatur , nisi in subditos. Et quemadmodum Rex Hispaniarum non potest punire peccata, quae in Gallia committuntur. ita nec pescata barbarorum, qui barbare vivunt& quorum peccata ceiadunt in offensem Dei & peccantium perniciem, nisi ipsi subjiciantur, His adde, quod par sit ratio peccatorum, quae contra Jus Naturae committuntur, nisi cedant in alterius Regis injuriam , & sic barbaros punire deberent propter sornicationem, furtum, & ebrietatem, quod est labsurdunti. XXXVI Datume his parvale propter delicta adversus Deumcommissa N. Non, I. quia non datur Bellum poenale propter delicta. contra Jus Naturae commista, ut modo diximus. a. quia omnes Gentes e persuasione suae Religionis ita damnarent alias Gentes, .& sie in toto Mundo esset Bellum Universiale in universas Geniates. 3. quia quamvis Deum offendant, tumen suarum Possessio num habent Dominium, quod ipsis invitis sine facto ipsorum , ne quidem a Rege ipsorum auferri potest', multo minus ab alio. Rege Bello, quod non est justum sine injuria vel inserenda vellillata. XXXVII. An ergo Rstigio cirissana Bello non potes propagari ZNon; nam salsa persuasio de Deo est morbus menti inhaerens, ad quem proinde curandum non iis, quae in corpus tantum penetrant, sed doctrina & sedula institutione, quae in. Animum leniter instillata descendit , opus est; & alia omnia . pro arbitrio Civilis Magistratus sanciuntur; sola Religio non imperatur, sed ex percepta Veritatis opinione, accedente Divini Numinis Gratia, bene praeparatis Mentibus insunditur. Quoi
. accidit, , Art. Iure Naturae, atque civili, non Ius est, ad omnes culpas aliorum, poenas extendere; distinguendique sunt accurate casua in quibus ,
licita est poena, ab iis in quibus fit illicita. Duili od by Cooste
266쪽
a I cidit, quod ubi quis Religione ducitur, in eo nullum habent v seid. momentum vexatio & dolor; stet illic licet carnifex, licet tor intract. tor ferrum & flammam admoveat, non quid passurus, sed quid se
XXXVIII. An Arma possinit sumi ad Uin Christianos, ideo quia Christiani Aut 3 pag. Non; quia in Disciplina Christiana nihil est , quod Hu
manae Societati noceat, imo nihil quod non prosit; & eorum Conventus non sunt hachanalia, aut Coetus turbandae Paci, sed Virtutum Scholae. Hinc qui in tales saeviunt, ipsi in ea causi sunt, ut puniri juste possint, imo a Deo puniendi. Multo magis qui Christiani sunt, & in eos saeviunt qui Christi Legem pro vera habent; sed de quibusdam , quae aut extra Legem sunt , vel in Lege sensum videntur habere ambiguum, & ab antiquis Christianis non eodem modo sunt exposita, dubitant, aut errant, suppliciis qui eos grassantur, perinique faciunt. Nec admittendae sunt Ilae Excusationes, nova omnia metuenda esse , praesertim Coetus: Nam neque metuenda sunt Dogmata , quamvis nova , si modo ad Honesta omnia, atque ad exhibendam Superioribus obedientiam ducant; nec suspecti esse debent Coe tus Proborum Hominum, & qui latere non quaerunt nisi cogantur. Cror. d.
De Poenarum communicatione. I. Quid si penarum Communiis
II. Quotuplex. III. quibus modis 'ctores t neantur ex subditorum delicto. IV. Quomodo ex patientia. U. Unde scientia in Imperant
bus praesumatur. VI. Quomodo teneantur ex receptu.
267쪽
IX. Qiud si delinquens iu k- cinii Gui confugiat. X. quid mi Abia. XI. Ex quo jure puniendus sit
delinquens, hui non quidem deditur , sed is Populo apidquem ess punitur. XII. Vimmodo subditi teneantur ex delicto Imperantium. XIII. An subditi in Superiorum delicta non constartientes pu
XIV. Vuomodo poena Univertatis , V petua singulorum dif
XU. Pan. e ius in Universitatem an seinper , ij quamdiit duret. XVI. An exemplum Dei delicta Parentum in liberis pos tres Generationes privientis, Homines imitari possunt. XVII. Au paena ut Honores VP inia ad poteros transeant.
ulla alicujus delicti communic tioue da=nnum sentire possimis. XIX. Qiιomodo alieni peccati oc- ea ne uuitan aliquando p
um obligare possis. XXI. An ad Exilium. XXII. An Cisitas liberis occasoue delicti Paterni ea aufer re possi qua babituri erant is Cloitate. XXIII. An ergo nemo ob δε- fictum alienum puniri possc XXIV. Qiιid dicendum sit de Legibus, quae liberos veὶ codinatos ob crimen Patris vel cognati puniunt. XXV. ΛΜ subditi recte priniantur ob Regis delictum. XXVI. An Deus populum ob Davidis peccatum puniverit. XXVII. Au delinquentis Heres
I. Quid es panarum Com micatio pGrol. I. a. N. Noenarum communicatio est, qua alius quam qui delia ς λι 3 9. quit, occasione delicti propter factum suum praecedens poenae sit particeps, ct punitur hic non tam ex alieno, quam e suo delicto.
268쪽
IM. Duplex , aut Civitas tenetur ex facto singulorum ; vel singuli tenentur ex facto Civitatis. III. Vilibus modis Rectores aliorum in crimen venismi P . Duobus modis, patientia & rcceptu. IV. Vuid iuris eirca patientiam PN. Rectores aliorum si sciant subditos delinquere , prohibere ponunt & debent, & si non faciant, ipsi delinquunt: sic Pater, qui scit filium suum delinquere, & prohibere potest, & non facit, ipse delinquit; sic Dominus, Ephori Sc omnes, quorum
Officium est, ut alios regant, veniunt in communionem delicti R. poenae. Idem ad delicta a subditis patrata pari ratione reserri debet; veniunt enim hae Regulae ex Naturali aequitate; sic Reges qui patiuntur ut subditi exerceant piraticam & non prohibent, tenentur ad Damnorum Reparationem. Ρariter autem concurrere debent facultas prolubendi, scientia, &. non prohibitio, ut quis ex facto alieno teneatur.
V. Unde prae nuntur Imperantes scire R. Facile praesumuntur scire , quae conspicua sunt, & quae sunt frequentia : & ut dictum suit a Veteri Oratore; quod a multis fit a nemine ignorari potest. VI. Qiιid juris de receptu adversu poenas 2 P. Civitas, apud quam degit delinquens, alterutrum facere debet , aut ut ipsa interpellata pro merito puniat nocentem, Vel ut eum permittat arbitrio interpellantis; sive sint subditi perpetui , sive post crimen commissum ab aliis ad alios confugiant, & fiant subditi temporarii. UIL An ergo Rex veI Populis musricte levitvr ad dedendum y P. Non ; nam quia talis delinquens, dum apud nos reperitur , subditus noster est , in eum habemus Imperium, non alius;
d. c. ΣΕ. g. a. u. a. d. c. aris f. a. n. E.
269쪽
& sic nos, ipsum , non alius, punire possumus, quamdiu apud nos est. Ne autem delictum ipsius videamur probare , & sic nos participes facere, cum aut dedere , vel punire debemus; quamvis sontes deposcentibus interdum optio detur, quo cumulatius fatis fiat. Imo jus hoc deposcendi ad poenas, eos qui extra territorium profugerunt, apud pleros lue Europae populos circa ea demum crimina usurpatur, quae Statum Publicum tangunt, aut quae eximiam habent facinoris atrocitatem. Minora mutua disti mulatione transmitti invaluit, nisi Foederis Legibus aliter convenerit.
III. An isi, qui a Ciestate sunt dediti V non receni ab aliis ,
P. Si alter Populus conceta jure non utatur, erit is qui deditus est eo loco, ut a suo Populo possit puniri aut non puniri , ut multa sunt delicta, in quibus utrumvis fieri potest. Nam haec deditio , quae nihil aliud est quam civem alterius Populi Potestati permittere, ita ut de eo statuat quod voluerit, jus nullum dat aut adimit, quia tantum est factum , quod executionis juris alieni tollit impedimentum; sed Decreto aliquo aut Judicio , nisi Lex aliqua factum velit haberi pro re judicata , opus cst; & sic Ius Civitatis , ut & Jura & Bona alia non amittuntur, nisi interventu vel Decreti vel Iudicii vel Legis, &sic manebunt ei cujus fuerant. Si deditio accepta sit & postea casu aliquo reversus sit, is qui fuerat deditus, is Civis non erit, nisi ex novo Beneficio.
IX. Vitia si delinquens in locum Gli confugiat Τ
R. Asyla prosunt illis , quos immeritum odium insectatur, vel qui deliquerunt casu aliquo; non autem eis qui commiserunt , latam culpam, & quod Societati Humanae aut Hominibus aliis sit injuriosum : Nam qui initio Jura ista constituerunt, infelicibus quidem misericordiam, at his qui malo animo injuriam
intulerunt, poenam expectandam voluerunt. Et si quis deliberato animo hominem occidat, vel Civitatis Statum turbet, aut aliud crimen committat, hunc sanctissimum Dei Altare non patrocinatur ; sed aut puniendus, vel dedendus, aut certe amovendus est.
270쪽
Sunt loca publica Auctoritate ad Innocentiae Auxillum Praesidium constituta , ut interim Cauta Iustitia cognoscatus.
qiis Iura es pinite ιδιs ; au secundum Dra Loci, ubi delia quit , au secundum nostrae civitatis Iura Quod si id cuius accusatur delinquens non sit vetitum Grol. c. Iure Naturae aut Gentium ; res dijudicanda erit ex Jure Civili Populi, unde venit , si secus, secundum nostrae Civitatis jura ; 'Ius enim Naturae & Gentium poenas non determinat.
Si consenserint in crimen , aut consensu ac suasu Summae Crol. e. . Potestatis at squid fecerint, quod sacere non licebat.
Quanquam regulariter Decreta, in quae major pars con- ω it sensit, habeantur pro Decretis Universitatis, sicut etiam pauci e. ai. g. 7.dissentientes teneantur ea observare, & exequi; tamen in delic. u. t to aliter se res habet, & ad eos non pertinet, qui aut non consenserunt, vel aliorum sententiis victi sunt. Ita tamen ut in disterdum Civitati adimantur, quae habet communia, scilicet Muri, netlhI. . Navalia, Naves Bellicae, Arma, Hrarium, Agri Publies Sc. Ω sic etiam Insontes damnum aliquod sentiant. At si singuli, ob delictum Universitatis citra consensum suum, ea amittant quae ipsorum sunt propria, injustum est.
Affirmatur; singulorum poena interdum est Mors; mors Grai. e. vero Civitatis est, si evertatur aut dissolvatur; singuli in servi. T. tutem poenae nomine rediguntur; Civitas vero servitutem Civilem subit in Provinciam redacta ; singuli Bona sua amittunt Conis fiscatione, sed Civitati adimuntur, quae habet communia, ut modo diximus. .XV. Dissili Ooste