장음표시 사용
421쪽
casariani 'Meuinti si irrumpunt In urbem, in en-ti ιlade recedunt. Facinus descrL
393 HISTORIARUM Turcae strenue subsequuti , disjecto haud parum .'
vallo , caedem cumulant. Nec desiissent, ni Caesariani, illuc ut antea per aggerem progressi, coniectis e transverso telis, vitae ipsis periculum obtulissent. Desiderati in eo conflictu Brandeburgensium amplius ducenti, Τ earum pauci . At longe illustrior Christianorum clades Idus Quintiles nobilitavit . Lorica inter duas ad exteriorem oppidi angulum turres interiecta, diu concussa machinis late
ruinam secerat , a quaveratque fossam ruderibus . Turres ad removenda illinc muralia tormenta pro scindebantur . Coeptum ariete opus casus celeriter
absolvit. Sub Cassiarianorum vineas, jam per collis dorsum propius adductas, Turca' subterraneo tramite pervadere aggress1, fallente arte , subjecerant
ampliori e duobus illis propugnaculis specum, qui
succenso intus martiali pulvere divulsus, ejus interius latus secum abstulit . Re Lotharingius comperta , non ultra cunctandum ratus, agmen ad imrumpendum instrui jubet . Duo fuere militum millia, quibus tanta , uno gloriae stipendio mecrens, Iuventus sese adjecturam profitebatur , ut plurimi retinendi fuerint, ne multitudine acies impediretur . Ut quisque natalibus clarior, ita & virtute, ad primos ordines progressus, videri voluit. Dato signo, per stragem murorum accelerant gradum. Duplici vallorum sepe Thraces aditum iam occlus rant, atque illuc, qua parte poterant, direxerant catapultas 3 quae tempore laxatae luctuosam cladem
422쪽
edidere . Haec tamen nullam Germanis iniecit mO- 1686. ram, quin illico superato ascensu hostem impellerent, ac dissipare claustra niterentur. Igne, ferro, plumbeaque glande repulsi, urgebant se se, obviosque Turcarum obtruncantes, qua saltu, qua diductis aut revulsis palis se se inferebant. Par erat obnitentium ferocia, multisque nobilium quoque Virorum,
qui in primis ordinibus digladiabantur, corporibus
sternebatur solum . Quo tandem aspectu monita oppugnantium acies , cum nec munire locum , ,
nec figere pedem posset , remeandi consilium capit. Facto, dum recederet, spatio Turcae vicissim irruunt , hostemque per declive proturbant cumulata strage . Subsidiaria legio ad tumuli radices manserat ', eoque, dum streperet pugna, LO-tharingius venerat, ab nimia illustrium Adolescentium audacia iis metuens. Dubius an praelium restitueret, ubi novit impervium iter acceptamque, cladem, suos in mediam legionem receptos intra muniationes reduxit. Trecenti in ea pugna gregarii cecidere praeter septuaginta minorum ducum. Luctus auxit mors Principum V Udersiae & Piccolominet, alterius Fratris e Vexari ducibus Hispanis proceribus, aut miserati.
aliorumque prqcipua nobilitate . Quadringenti vulneribus debilitati ; in his centuriones signiferique ad octoginta , Commercii Princeps, Uido Starembergius, Ascalonae&alter Uexari Duces, Ausber gi Comes , Uillarsi Marchio 3, extremumque vitae discrimen adiit Princeps Eugenius e suprema Allin
423쪽
do, HI sTORIARUM 168 n. brogum familia, qui rejecta veste diu multumque Tu e 2 versus in ipsa agminis fronte decertavit. Quae dum agun- ,,uisist . tur , terra iub Brandeburgensibus movit, concussa Quo Iuccesu. nitrato pulvere , quem duplici inductum euniculo
Thraces incenderant.Nec mora fiequentes erumpunt
rati, incautos, dum ardente alibi pugna nihil sibi
timendum crederent, oppressum iri. At contra, ut in proximo diligentius excubabant. Tantis proinde jaculis fregere ingruentium impetum , ut turbatos ad primum conjectum in fugam verterint. Mox t men in Bojoarios ingenti virtute rediere. Rotundum arcis apicem haud parum tormenta dilaceraverant , sed nondum ita patebat hiatus, ut collato Rasus in Aojοa- pede manus conseri possent. Huic dilatando supposuerant nitratum pulverem; verum inani eventu, quippe qui retrorsum ignem vomuerat, intactis moenibus. Rem certius molituri, vineas adduxe rant ad fota labrum, ibique locum stationi occupaverant non sine acerrima contentione, in qua CO-mes Fontana pro legato, qui praefuerat rei gerendae, aliique plures mortem oppetiere . Magnum illinc oppidanis periculum objiciebatur; quocirca ad expediendum infestum marginem educuntur . Pulsi primum, postridie sub fgnis, & ingenti agmine , pugnam renovant. Locum frequentiori milite inse- na-derant Bojoarii , ab hesterno periculo redditi eautiores . Itaque atrox praelium initur. Par erat ambin rum virtus, impar conditio. Thraces spreto pyrobalistarum ictu, manibus pedibusque enixi, in ag
424쪽
gerem prosiluerant, continuoque suorum adventu, cum impellente multitudine dilatari cogerentur, sta- ωtionarios corporum potius mole quam ferro pulsos, loco divellunt. Hi ordine primum se referre, qua quam ex alto immineret hostis; mox vacillante
gressu , quippe declivi impeditoque itinere, distrahi;
effuso demum cursu atque adeo meticulose terga da--ρ. iare, ut cum plures suae gentis & Misniensium co- calum. hortes e propinquis castris auxiliatum venissent, non modo non se tenuerint, sed illas, communicato pavore , secum abreptas in fugam traxerint. Turcae magna cum fugientium caede ad machinas jam processerant , corruperantque infixo canaliculis clavo
tria majora tormenta , mortarium unum ; terreni
quoque aggeres delebantur, nec .ullus erat saeviendi finis ; clim Octovir tanta suorum iniuria conster- σαων ad Illud natus: en, inquit, meo iterum periculo redimenda accurris. meorum est salus. Durum est, nonnisi me p sente eos vincere; at pulchrum ut a me discant verum . decus, Sc vires capiant. Haec dicentem excepit ingens
praetorianorum globus , citatoque cursu ad praelii locum profectus , suos aciem restituere ac siilere ρο- dein jubet. Verum vincebat imperium metus ; Scipia , praetorianique turba propulsi vix consistere gradu poterant. Plures tamen qua minis qua precibus sibi adjunxerant , Sc quantum licebat, modo βμε μές θη- abrepti modo impellentes, ad hostem enitebantur ;& pugna oritura videbatur atrox Sc luctuosa ; cur
horrendus fragor, & lux spisso pulvere oculis sub-
425쪽
Quomodo direιν pia pugna a casu incensus martialis pulvis
magnunc arci da renum assert. Prator Abdius ad deditionem β licitatura Ferociter respon
4oa HIs TORIARUM ducta, tellus quoque sub pedibus nutans, utramque aciem pavore adeo attonitam reddidere, ut quisque ignarus, quid istud rei esset, S sibi metuens, hostium oblitus ad suos retrocesserit. Ubi desedit turbo , patuit quid actum foret. Arcem Bojoarii, dum ingravesceret pugna, frequentiori ollarum procella
percutiebant. Harum una penetrato specu, ubi ingens ad tormentorum usum bellici acervus pulveris asservabatur, concepto igne , longe lateque incre
dibili nisu quicquid obvium habuit, dissipavit,
diffracta murorum mole , laceratis supra mille Mortalium cujusque aetatis corporibuS , corrupta proximo in horreo magna frumenti vi , rOstro quoque propugnaculi fere moenibus nudato , quamquam parum disperso interiori aggere. Tanta clades magno foenore acceptum a Bojoariis damnum rependit ; quorum in eo certamine ad
trecentos necati , dejectusque a fossae crepidine, & tumuli dorso miles . An etiam praetoris emolliisset animum, inclinassetque ad deditionem, Lotharingius per literas tentare voluit , misso qui eas deserret Comite Κinigsego , datisque trium horarum induciis, quae diligenter servatae ; quin etiam inter propinquas stationes amice fainitiariterque sermones intermixti ; adeo invicem hostes alterius admiratio virtutis coeperat. Lotharingit literis a praetore in haec verba datum responsum et non ea se hactenus ignaviae, non oppidum imbecillitatis argumenta dedisse ut deditionis spem fecerit. Nunquam
426쪽
quam tantum in se dedecus admissurum. Germani 1686. absisterent potius oppugnatione , ac meminissent: Martem communem , fortunam volubilem esse. Quo nunc propensura sit, in incerto manere . At
istud haudquaquam sibi dubium e illam, ut ad se
accedat, illicere dc sua fide & militum virtute, non desiturum . Lotharingius comperto, hostium fer citatem nonnisi armis domari posse , huc omne consilium vertit. Suffoderant Caesariani, molliendo aggressuris itineri, jam lacera tormentis moenia, subjecerantque sulfureum pulverem . Uerum, ut ii hac non semel oppugnatione, infelici eventu, seu cuniculariorum imperitia seu fraude, seu ut peritio res existimabant nam & oppidanis quandoque accidit collis indole, qui saepius recta penetrari ingen ii um saxorum obice prohibebat ; & circumeuntes obliquo de caeco itinere fallebat locus ue quin etiam , clim nonnunquam altius robusta mole fulciri caveae
exterius latus non posset, faciebat acclivitas ut illac - et
ignis erumperet, quia major in vertice obsistebat . terrae cumulus , ut modo res fuit. Etenim marti lis pulvis in flammam conversus viam sibi e transve so fecit, ejectaque humo ducentos Caesarianorum vario mortis genere contrucidavit . Quamobrem una machinarum ope excindere oppositam a prae
diariis rudi congestu loricam , iterque expedire opus fuit. Rem hostis deturbaturus, intentos operi ab omni parte aggreditur 3 sed statim repulsus cessit. Hunc Brandeburgenses prosequuti, intrarunt insi- E e e a dias
427쪽
gredi statuit. Ordo rei gerenda
4o4 HIs TORIARUM. dias , in aedium ruinis prope interiora urbis moenia collocatas . Telis circumquaque oppressi nam lecurulia tormenta balistaeque ex alto jaculabantur magna caede majori tumultu referebant se se , de Turcae infestis gladiis haetabant tergo. Iam prope ad machinarum locum accesserant, nec ibi res mansura videbatur, nisi Lotharingius cum subsidiaria legione eo volans, repressa Turcarum audacia, depulisset a sociis periculum ; redditoque iis animo redire ad pugnam ac secum inserre pedem, parta-demum sed cruenta quidem victoria, suasisset. Exercitus quotidianis conflictationibus minuebatur. Satius proinde visum, quicquid militum minutis prae Iiis periturum foret, in unam superandae urbis aleam dare. In id postridie, qui fuit UI. Kal. Sextil. , Lotharingius de maiorum praefectorum sententia statuit,
ingenti certamine armorum fortunam periclitari. Quocirca milites curare corpora, atque animOS pa
rare jussit. Equitatum, qui trans Danubium com modiori pabulationi, ει coercendo Agri ae praesidio, ne infestam commeatibus navigationem faceret, stativa posuerat, silentio noctis redire jussit, tabernaculis N paucis excubiis in speciem relictis . Ei l cum assignat ad castrense vallum, si forte Vilirius ,
qui accelerare cum valido exercitu viam nuntiabatur , equitum alas ad maturandam obsessis ope praemitteret. Sic deinde rei patrandae ratio constituta . Tria Caesarianorum millia, magno Theutoni
ci ordinis Magistro e Neoburgensi familia duce,
428쪽
suis adversum vineis conscenderent clivum, qua parte murum continentibus ruinis straverant per centum passus 3 decem Brandeburgensium centuriae, quibus ipse supremus earum praesectus Sconingius, dum facinori darent operam, praeesse voluit: qua ille sibi, angustiorem licet, aditum patefecerant . Illos par trium millium subsidiarium agmen, hos duum millium prosequeretur . BHOarius ex altera parte irrumperet, quantis sibi posse viribus videretur. Simul exercitus in omnem casum paratus, instructis ordinibus haereret armis. Ubi illuxit, catapultς majores viam, ea nocte palis longuriisque obstructam, aperuerunt . Dein signo accepto, processere acies pacato grestu,ne ordines per impeditum caementis iter dissolverent. Turcae horrendis clamoribus obviam fuere . Pugna primum manualibus ollis multoque fabrefacto igne, mox ferro atque hastis incaluit. Caedebantur passim corpora multo morientium gemitu, nullo succedentium pavore . Utrinque obstinaverant animis, Vitam potius quam locum dare; de diu ferociter retinuere , quamquam feriendo urgendoque magno vici 1sim impetu compingerentur . Primi Caesariani inclinarunt, partim terra ac saxis contusi, parti Voragine absorti, quam rupto specu egesserat ignis e martiali pulvere ad dextrum latus alta ruina eductus. Dum perciti alii metu , alii vulneribus tumultuantur , repente oppidani clamorem tollunt ;intentis gladiis in hostem procurrunt 3 impeditum turba, & fallente ruinis solo non sine caede eXpellunt i586.
429쪽
1686. lunt in medium clivum . Ibi praesectorum voce honorariaeque exemploJuventutis , quae aderat plurima Sc frontem obverterat, recreata stetit aliquandia nutans acies, repetiitque pugnam . Verum undique telis ab omni parte micantibus concisa , rursus propellitur . Id ubi vidit Lotharingius, solicitus, ne hac demum clade spes sibi expugnandae urbis penitus praecideretur , subsidiarias cohortes admoveri jussit. Ipse galea protecto solum capite, strictoque gladio discurrens per incompositam aciem, partim
militum inertiam increpat; partim revocat animos Quo eventu me se, si cunctentur, ascensurum minatur atque experturum , iis sequid curae sit periculum Imperatoris sui . Jam ad primos ordines pervenerat, cum mili tes pudore incitati ac veriti ejus vicem, se se invicem adhortantur , editoque ingenti clamore tanta vi pedem inferunt, ut tum demum victa fuerit oppida norum ferocia, ultraque murorum stragem repulsa . Obrutum illic ruinis locum Turcae suspenderant n vem minoribus caveis in furni morem constructis . Has bellico prius refertas pulvere, ubi sese ibi eo stipasse Germanum militem conspicantur , repentd per vices inflammant. Flammae vi divulsa testudo simul cum egesta materia projecit in altum corpora virorum non sine gravi gemitu S: caede . Hinc vacillare acies ; quae novo identidem ichi repercussa confuderat ordines, &fuga passim intercedebat. Non amplius milites praefectorum vocem , non praefecti ing enitam virtutem audiebant. Omnia timor, strepitus
430쪽
pitus, horror occupaverat ; N hostes immissis eminus cominusque jaculis tumultum augebant. Enituit in hoc tanto rerum discrimine Lotharingit incredibilis animi consiliique vigor. Nam ubi majus occurrebat periculum, nunquam non prassiens affuit; S: modo submittere fessis integros, modo adhortari, uti praemii & gloriae memores extrema conarentur ,
absolverentque jam prope perfectum opus. Itaque pro se quisque collectis viribus in oppidum tendere ;de quamquam a fronte a latere tela conjicerentur, arma atque corpora oppidani opponerent , igne se roque mortem objicerent; attamen nemo gradum
cohibuit; quin & aliqui ignito pulvere in aerem jacti,
ubi concidissent , contusi licet ac vulnerati in pugnam redire visi. Denique , vincente omnia pertinaci virtute, per suorum atque Hostium cadavera in primum oppidi spatium pervasere. Sub idem fere tempus pari strenuitate nec minori concertatione Brandeburgenses diruta metnia , quae sibi ex adve sum erant , irascenderant. Illinc scorpionum ictu ab intermediis turribus Turcas dejiciunt. Animus erat ad interiorem fossam succedere ; sed immissa protinus Janirarorum legio consilium turbavit. NO-Va enim exorta pugna, nec prius dirempta , quam
Germani , abiecto progrediendi proposito , primo
in limine pedem statuerint, aggestaque macerie se permunierint. Inter haec Bojoarii ex altera parte mille quingentorum agmen admoverant ad majuSin arcis angulo propugnaculum, ubi pervium ruinis
Lothar strenuia tutis bellicaque scientiae magnum in eo praelio documentum dedit. Prima Buda n enia saperantur a