장음표시 사용
181쪽
MBER arcu NDus 1 igis interpretes.sunt enim siclum pendere grana hordei trecenta odiuaginta quatuor. quot grana esticiunt quatuor drachmas. nam cumscripulum, ut tradunt Arabes, de quibus Iudaei medicinam superios ribus seculis expresserunt, grana hordei pendat uiginti quatuor, soquitur ut dracsma pendat septuagintaduo: quatuor uero drachmae ccc Lκκαν II r. sed ipsi de tanto granorum numero detraxerunt quatuor: uel quod ratiocinando aberrauerint: uel quod, cum quatu Ur drachmas statera examinarent, hae ipse plura hordei grana non pependerint: uel denici quod cum tot granorum numerus his Hebraiis cis literis notatus esset rata sinistra postremae literae pars sensim evanuerit,altera simillima dimidiae parti reliquar, quae designat quatuor, remanserit. Quia uero sexaginta sicli essiciunt maneli, quam Graeci, Hebraeos imitati, ιυα , Latini minam uocant, erit manet, siue mina Hebraica librarum duarum Sc dimidiae. quod etiam tradit Iosephus Iudaicarum antiquitatum libro decimo quarto capite
σπιαμ. Id eae Abstulit etiam Crassus scilicet) auream trabem solidam, ex minis trecentis conflatam. mina uero apud nos pendit libras duas & dimidiam. Quoniam autem talentum minus est quinquas ginta minarum, consectuitur ut sit librarum centum uiginti quinque.
quot libras ei attribuit Epiphanius, qui sic scribit. παλαι ρ δε γυγαλβα ορ παρ θμ υρκε - Imae Hoc est. Talentum est mensura quae superat omne quod pon/dus examinat. secundum autem librae rationem centum uigintiquinoque librarum existit. quanquam Epiphanius non de minori talento, sed de maiori loqui uidetur. Rursus quia talentum maius, ut Ioseophus scribit, est centum minarum, sequitur ut sit librarum ducent rum quinquaginta. At si luscum sit uiginti gerarum, quos nunis mos Graeci οβοuis uertunt, pendit gera obolum Atticum & quintam esus partem. Ponderum autem grauitate declarata sacras Hebraeorum literas his usas suisse more instituto p meo ostendam orasus a talento. Cicar non modo Iosephus Graece reddit ταλαν , sed ante septuaginta interpretes. quos D. Hieronymus secutus Latiane couertit talentum. ut libri egressus ex AEgypto cap. vicesimo quinto. : MNn Σ'ari ba n Vi m 2n a Id est. Ex talen to auri puri facies illud, cum uniuersis sis. loquitur autem de candelabro. Septuaginta sic transferunt. τάλαν π χρυσίου U DPοὐ ποιήσου - τα σκιsin os e. De quo candelabro cum scribit Iosephus ci. car talentum significare dicit: ut supra explicaui. Hieronymus cum eis facit. Omne , inquit, pondus candelabri cum uniuersis uasis suis
182쪽
habebit talentum auri purissimi. Et Zachariae capite quinto. zν a nan Hoc est. Et ecce talentum plum Si serebatur. septuaginta. κῶ laud ταλανγν φωλίβδου διωρ pia . Id est. Et
ecce talentum plumbi quod eleuatur. Hieronymus. Et ecce talens tum plumbi portabatur. Maneli Graeci, ut dixi, uertunt m V, Romani minam . quae uocabula tantam habent literarum cognatioonem, ut Graecum ab Hebraeo, Romanum a Graeco fluxisse uideatur. hoc uerbo pro pondere utitur Iosephus, quem tanquam testem supra citata. idem ponit Machabeorum liber primus capite decimo quarto. με- ταῖ--σίμων γρ νου Πάπρ εις ὀιοπίδα χυσῆν ραγαλ- θολκῆς μωρ χιλ ουμ εις γ Sνσα -2ς αὐτους ἡ- συμμυχἱαρ. D. Hieronymus. Post haec autem misit Simon Numenium Romam , habentem clypeum aureum magnum , pondo minarum
mille, ad statuendum cum eis societatem. At iecel, quod Iudaei his nostris temporibus pronuntiant schehel ut dixi. 8c quod septu ginta & eos secutus Iosephus conuertunt λκλος, nostri theologi etiasicius. ex quo apparet ueteres legisse sicei,no secet, multo minus schohel. Graeci, qui abhorrent a uoce peregrina, possunt reddere uvτράδραχι , Romani semunciam. hoc pondus usurpant sacrae lite
Hoc est. Et munus eius castinus argenteus unus centum re triginta siclorum. phiala una argenistra septuaginta siclorum secundum siclum sancti uari j. Septuaginta ina
tum & triginta siclorum scilicet) pondus eius. phiala una argentea septuaginta siclorum secundum siclum sanctum. Hieronymus. Obtulit acetabulum argenteum appendens centum triginta siclos: phialam argenteam habentem septuaginta siclos ad pondus sanctuarri. Gerali denique Graeci ζοβολον, & Latini etiam obolum uertunt. is quoque uidetur pondus suisse: tametsi hoc ipsum sacris literis confirmari non possit. nam Hebrari cum res paruas ponderarent id genus obolis sine dubio sunt usi. Nunc accedamus ad tertiam partem rationis institutae. Talenatum congregationis est, ut dixi, minarum Hebraicarum quinquaginta. pendit enim sicloru sanctuarii tria millia. quod ex capite xxxvii
libri egressus ex AEgypto percipitur. sed septuaginta interpretes quia
putarunt siesum pendere tantummodo duas drachmas Atticas, dimisdio minus quam reuera est, talentum congregationis conficiunt. co
183쪽
coetus lustrati, centum talenta,& mille septingenti septuaginta quin sicli. ut singulum caput daret drachmam unam, dimidiam scilicet sicli partem, secundum siclum sanctum. Omnes qui transierunt, dum Ius strarentur, ab eo qui fuit uiginti annorum & supra fuerunt sexaginta myriades tria millia quingenti quinquaginta. Nam calculis subductis iterum consequitur ut unum talentum essiciat tria millia didrachmo. rum, siue mille quingentos siclos . quot sicli essiciunt tantum modo quinque S uiginti talenta. Sed ipsi siclum δίδραχμον pendere putarunt: ut etiam reddunt, siquando reddere ipsis placet. quae res ge nuit hunc errorem. in quem opinione septuaginta raptus Epiphanio us si de talento maiori loquitur, ut loqui uidetur propterea quod etiam ipse putet siclum pendere duas drachmas, aeque ac septuaginta intero pretes deflectit de uia. Quod uero ad minam attinet magistri Iud gorum, qui legem interpretantur, recte ei siclos assignant sexaginta. id enim asserit propheta, per quem istis non licet discedere in aliam optonionem. Uerum parum considerate IV a id est mina ab eis nominatur etiam R , id est libra. quod uerbum de Graecis, qui ipsi quo λι ρα solent dicere conuertunt. etenim libra est siclorum uioginti quatuor, siue drachmarum xcvi. mina uero Hebraica siclorum sexaginta, siue drachmaru ducentarum & quadraginta.etsi enim du/plicem libram habent magistri, Hebraicam, quae pendit siclos sexaspinta,& de qua scribit Dauidiam hus:atcp alteram Grscam, quae pendit siclos uiginti quinq; ut tradit magister Salomo: tamen utraque ressius nuncuparetur Para id est mina: illa propter autoritate sacras riim literarum: haec propter Graecorum consuetudinem loquendi. ii . . quibus Graecis magistri minorem libram sumpserunt. etiam uiginti quin sicli essiciunt centum drachmas. quot drachmarum Attica nata ona est, non libra Romana. itaque magister Salomo nihil necesse haobuit scribere talentu congregationis complecti centum Sc uiginti mis. i. nas Atticas, quas ipse libras nominat: cum potuisset scribere eiusmo . 'di talentum continere quinquaginta minas Hebraeis usitatas. At Eo e ,
piphanius qui legit in euangelista libram recte scriptum reliquit. ἡ βλιπια-σπιαεωοὐχ ci. ουδουπια εχει sατῆρας δύο. eris τηρῆασυ Mν ἡ ρ ρ ρώα, δε δίδραχue ιρ . Hoc est. Libra duodecim est unciarum: uncia habet duos stateres. stater quidem est
dimidia unciae pars, habet uero duo didrachma. Sed quod idem Epi- p 3 Phanius
184쪽
quarta unciae,dimidia stateris pars est, duas pendens drachmas. nam drachma est uncie pars octaua.uocabatur autem Iolce etiam drachma
eiusde ponderis Etenim siclus non est quarta sed dimidia unciae pars. pendit enim drachmas quatuor ut Iosephus memoriae prodidit, Sed vicia i iis. I. - - - γ ipse Epiphanius sequitur septuaginta interpretes, qui inter, l . dum conuertunt Ιαχmp. Nec minus Epiphanius Iapsus est per errorem cum sesum dici scribit quadrantem. ut enim quadras sue/rit quarta unciae pars apud Hebraeos, erat a reus nummus,siclus uero argenteus. In errore etiam uersatur D. Hieronymus cum scribit in
c n uuaestionibus Hebraicis in Gcnesim γP3 hace. quod in hoc loco r pro didrachmo scribitur semuncia est PT s secet uero, qui Latino
sermone siclus corrupte appellatur,unciae podus habet. nam uncia est octo drachmarum,non quatuor: semuncia, quatuor,non duarum, ut
ipse falso putat. si tum enim in aliis locis recte assirmat esse quatuor drachmarum, ut hic etiam recte dimidium, sραχlit . Sed cuius L . ponderis suerit siclus alter, inter quem & siclum sanctuarii,quem iccir o i .. . si toties sacrae literae repetunt,fuit discrimen eaedem non docent, nee t.. I.; Iosephus explicauit. uerum Salomo interpres librorum ueteris testas meti dicit siclum sacrum ad profanum duplam habere proportionem: ut ille sit idem quod Graecis τι πάsραχχιον , hic idem quod Hilaχ is ἀ- μου. At Arabum pondera sunt haec. manes, rotulus, sacros, cc - sextarium aureus, darchimi,garme, onolosiat, danich,Κirat, Κestus. δε λι- L. - id est mina libra,uncia, semuncia,denarius,drachma, scripulum,obos lus lupinus, siliqua, aereolu: S praeterea granum. Mina autem penditi L. . . uncias rivi. libram uero distribuunt in duodecim uncias. unciam di. uidunt in duas semuncias, in septe denarios, in octo drachmas. drach ι si . . ,-; mam partiuntur in tria scripula, scripulum rursus secant in duos obo/- . , ' - - los: obolum, in sesquilupinum: Lupinum, in duas siliquas: siliquam, in duo aereola:aereolum, in duo grana. Ita se habent pondera,quibus Arabes utuntur. ea uero sunt partim Romana, Graeca partim. deuibus omnibus dicam singulatim. Manes quod minam signial q, sicat,ab Hebraeo uerbo,quod est rura uidetur fluxisse. certe Ara K-- -- - hica uocabula permulta Hebraicis naturali quadam coanatione iun/ς guntur. quod memini Iacobum Mantinum Hebraeum Hononiae mis, - - ς' . hi narrare cum abhinc sex & uiginti annis Arabicas literas,& quidem ' interdum me praesente,disceret ex Baptista Leone, ni fallor, Tuni senasi. is Aser a Leonis X.pontificis Romani triremibus captus, ex Mahu
185쪽
metano Lelus erat Christianus. sed redeo ad minam. Eam Arabes duplicem esse tradunt . alteram uiginti unciarum, alteram sedecim. seris hil enim Serapio. Mina Romana est unciarum uiginti mina Alicatica de Basaria est unciarum X via Et Avicenna Serapionem, ut fatetur, socutus. Mina Romana est unciarum uiginti mina Alanthalita&AEgyptia est unciarum sedecim. Quae iterum sunt conuersia de Graecis. erenim apud Paulum Aginetam scriptum in libro septimo est. ἡμHῖn λῖκη Mil αθυπliae uμνῶ ἡ ωμαικuso. κ. Id est. Mina Atorica & AEgyptia habet uncias X vi. mina Romana uncias X X. Est uesro ea mina, quam Paulus uocat Atticam & AEgyptiam, medica: quam Romanam, Alexandrina. Sed reuera Attica mina duplex suit: uestus, drachmarum septuaginta quino: noua, quam etiam medici usurparunt, centum. Medicam uero proprie dictam, quae est drachmarum crixum. Paulus iccirco Atticam uidetur nominasse, quod Graeci medici,maxime uero Attici, ea sint usi: similiter Agyptiam, quod Agyptii medici: exceptis Alexandrinis. qui propriam usurparunt, & quidem eam quam appellat Romana. sed qua de causa conqcere non pose sum. Uerum manes esse minam ex Dioscoride & Serapione, qui eius uerba uertit, potest intelligi. Dioscorides scribit de uino scillitico. Ne OGMN oμνης κν κεκαθ -ης ψας.γ.η, μεις γλεύκους stuυμεVolui Ira λινυ p. Hoc est. Accipito scillae concisae&purga. De minas tres, ac immittito in musti boni amphoram Italicam. Seras pio de eodem uino. Accipitur scilla & mundatur & inciditur, accupiuntur ex ea tria manes. & pro icitur super eam ex musto bono Italiae amphora una. Item Dioscorides de aceto scillitico. λαζὼν μαν ψαμἱlsας ιμυς Id est. Accipe ipsius minam
unam,ac immitte eam in duodecim sextarios aceti acris. Serapio. Su matur quantitas unius manes, & prothciantur super eam duodecimiast aceti. Rotuli autem nomine, quod designat libram, his no.
stris temporibus non modo Arabes utuntur, sed, ut mercatores nou bis narrant, etiam incolae Asiae minoris, Syri, AEgypti j, Asri,Mauri,ae
plures ali, Rursus uero Paulum Aginetam imitatur Arabes. is enim stribit. ηλι ΠαIO. ιβ. Serapio. Libra est unciarum duodecim. Sed lis bram appellari ab Arabicis scriptoribus rotulum intelligimus ex Ra- . - se&Avicenna. Ille scribit libro cotinentis duodecimo capite primo. - IRecipe staphisagriae rotulum unum. Avicenna libro tertio cap. de epi ---. Hthematibus & emplastris ad ischiadicam: Staphisagriae libra una. At sacros unciam dici ex Serapione&Rase percipimus. Serapio L. . O- in delicio. Quando bibitur ex fructu eius sacros laxat phlegma. Rasis . in libro continentis uigesimosecudo. cap. eiusdem numeri. Et sumere de in . tructu eius ad pondus unciae unius laxat phlegma aquosum. '
186쪽
Sed sextarium esse semunciam declarat his uerbis Serapio. Libra est unciarum duodecim & mina Romana est unciarum uiginti. Et mox. Mina est sextariorum quadraginta,libra est uiginti quatuor sextariorum. sextarium igitur dimidia est uncia. Deinde idem scribit. M.
xtarium est drachmarum trium&danie Hus. aut aureorum ius.
Aureus autem ipsis Arabibus signiscat denarium.quod ex Avicenna perspicuum est qui Serapionem secutus ait. Aumius &andani his
est uncia una: 5c unaquaeq; earum est MMελ-m septem . nam unciam constare ex septem denariis in alterius operis libro quarto explicaui
Darchimi uero quod Hebrei medici vica I nominant est Glca uox ', ab utristyliteraru immutatione corrupta.est autem
octaua unciae pars. at Serapio propterea scriptu reliquit, darchimi est aureus unus, quod interdu drachma significet denariu apud Arabes, ut etia apud Grscos. Sed darchimi esse drachma hinc intelligi potest: Paulus Agineta 8c ignotus Graecus scribunt. ο κi ολκας Q. γ μHoce Cyathus drachmas pendit X a. mystrum minus sex. declarant uero pondus oles quod capiunt hae mensurae. . rapio & Avicenna ex sententia Uigilis. Cyathus oles est darchimi xi . mystrum paruuin darchimi sex. Quoniam uero ιλκu interdum nagnifieat drachmam, eam uocem similiter deprauarunt Arabes, Ralla uocarunt. Dioscorides de Pino. hamm,ς τωρ φυζMων ολ sua. Id emo cinerosis soliorum drachma una: siue holce una. Serapio de eodem. Quando bibitur ex solio pini pondus allii cum aqua & melle. Sed ολκ interdum idem esse quod drachmam in quinto libro alterius operis ostendi. Dicitur etiam inκti ab Arabibus ologinat. Dioscorides de pyti uia. Irtis A ςυμ- ολκα. γ. Hoc est . Foliorum auatem drachmae tres. Serapio de eadem. Folia Iaxant si accipiantur de
eis tres ologinat. Garme uero, quod etiam Ke et dicunt. atque transiectione Scimmutatione literarum factum uidetur ex Graeco uerbo, quod est gramma, significat scripulum .id autem demonstranti se
Graetorum & Avicennaruerba. Paulus Agine ta&ignotus Graecus. γιι α μυκορ ωνου νουίας. P. γsἀμματα. η. Id est. Magnum mysstrum uini pendit uncias tres, scripula octo. Avicenna ex senteristia Vigilis. Mystrum magnum habet uini uel aquae uncias tres &garme vra I. Iidem Graeci. γ ιακ ον μειζον οι - γiάμματα ει ρα. hoc est. Minus mystrum uini pendit scripula uiginti. Avicenna. Mystrum paruum uini uel aquae garme uiginti. Atta et est apud Avicennam ubi de polypodio loquitur. Et potio eius sit sex tarmet. Κermet enim est sex Κerat. imo sit usque ad drachmas duas. Idem A. vicenna de elleboro. Et potio eius sit tres Κermet. Plinius libro vigesimoquinto capite quinto de eodem. Datur ad leuiter mollienda aluum
187쪽
plurimum drachma. item Serapio. Oportet ut detur aureus unus .ubi aureum in drachmae locum supposuit. Sed onolossat, quod deo
clarat obolum, Arabes a Graeco derivarunt nomine quod est ὁβολός. mutarunt uero β in ιν, & ad finem eius nominis adiecerunt set : quanis quam interpres Avicennar onolum reddit Dioscorides de cucumeo re asinino. πιλεια Gmς οβολος. Hoc est. Perseeta potio obolus. Plianius lib. uicesimo primo capite primo. Modus portione uiriuna a diis midio obolo ad integrum. Serapio. Dosis eius completa o nolo stat unum. & ad minus eius medietas. Dioscorides de agarico. ποιουρTIOSε κοφους Mu Σμοτηπις iuNam ' κτὶ τ ut . OISOM δε δυοῖν neo 'Moορ ιατ οἰνομυελιτ απρο Υις. πυρἱ ρυendi Id est. Contra tormina, cruditates, rupta, lapsus emcax. datur
duobus obolis in uino mulso his qui sebri caret: in aqua mulsa his qui febrem habent. Serapio de eodem. Consert punctionibus & humoribus uiscosis,crudis, & illi qui cecidit, cum dantur de eo duo onoloso
sat cum uino. Dioscorides de laserpitio. et mula I Mu on Βογνιν κρις βοuυ ολκίω π*'stias δίδου κώπαπίν . Hoc est. Nerouorum tensionibus & opisthotonicis formatum datur oboli pondere deuorandinisi Serapionis interpres uertit etiam onolossat: Avicenonae uetus iste onolum, Alpagus obolum. Danich autem, quod
pondus a Graecis θ ω, a Latinis lupinus dicitur, Arabes Cleopatram imitati aiunt pendere duas oboli tertias partes. etenim cum obolus pendat grana duodecim, ipsum pendit grana um. Scribit uero Cleopatra. οβολος; -ας. Id est.OSolus habet lupinu unum& dimidium. Serapio. Obolus est danich unum S dimidium. Rasis quoq; libro continentis primo capite quinto. Onolossat tres,id est danici, quatuor 8c mediu de agarico dato in potum conseri epilepsiae. Atiarat, sie Arabes siliquam Graeco uocabulo, quod est κοατον, deprauato nominant, est dimidia lupini pars. quod ex his Avicennae uerbis potest percipi. Et omnis Grat est grana quatuor hordei. nam
Lupinus odio grana hordei pendit. Sed Κestufide est quod Grae
eis χαλκοῆς, Latinis aereolum. Dioscorides de elaterio. ματ mς ὀβολός. u κόψωβόλον.παδίοις A-Hoc est. Integra autem potio est obolus: minima dimidius obolus. pueris uero danda duo aereola. Serapio de eodem. Dosis eius completa onolosa sat unum: Rad minus medietas eius. sed pueris non detur nisi pon ..dus duorum Kestus. Areolum autem duo hordei grana pendit. . quod granum apud Arabes minimum pondus est. At pondorum quidem, quibus Arabum medici utuntur, haec sere ratio est. sed nostrae aetatis medicos in libro de restituendis ponderibus & mensuaris auertam ab erroribus eorum, qui superioribus temporibus Arv
188쪽
bes sunt secuti. Restat ut de talento S alqs quibusdam ponderi.
hus scribam. Apud Vitruvium libro decimo cap. xXXI. est talentum pondo cXX. librarum. Erigebatur autem, inquit, machina in altitudinem ad disiiciendum murum circiter pedes centum . item a latere, des xtra ae sinistra procurrendo, perstringebat non minus pedes centum. gubernabant eam homines centum,habentem pondus talentum quas
tuor millium.quod sit quadringenta octoginta millia pondo. Nam calculis subductis reperiemus talentum quod cπX. pondo pendit.quodsi E patria Agetoris Byzanti j speetas, est Byzantium aut Thracium. Habet etiam Hesychius talenta diuersa. λυγν, scribit, ολκηλὼχ AN, η ius. νει Mπννι, ῆἐυ - ἡ
brarum centum: uel centu uiginti quin*: uel centum sexaginta quinoque: uel quadringentarum: uel mille centum quinquaginta duarum. Eorum autem primum est Hebraicum maius, si quis libram pro mina Hebraica accipiat: alterum minus, si pro libra Romana. reliqua tria prorsus ignota sunt. Stater quo pondus quatuor drachmas rum significat teste Cleopatra. Θω is, ait, αγ δῖαχμὰς P. ' u resi Gγρ τι καιίραχμον. Hoc est. Stater pendit quatuor drachmas. uocant autem ipsum tetradrachmum. cum Cleopatra consentit iis phanius, Hieronymus, Hesychius. At αρσουιον cum pondus deo clarat, est duarum drachmarum,atq; omnino idem quod Latinis sicilicus. ιδυππι Πορ uero, id est dupondium,quod duo sint assaria, qu tuor drachmarum. scribit enim Cleopatra. απαξιομ csροχ ς. Id est. Assarium pendit drachmas duas. Et paulo ante. κω δυπούντυον ess uoliis ανει-Hoc est. Et dupondium similiter penis dit drachmas quatuor. Nam Romani pondus assis,quod primo erat librae integrae,iam saepe imminuerunt,ut tandem lege Papyriana, auotore Plinio, semunciales asses sint facti. Isti modi autem assis dimis. dium a Graecis dicitur αασvi , a M. Terentio Varrone assarius. φ'. . apud quem est in libro primo analogiae. Et non equum publicum mil m. ἡ Ieassarium esse debet scilicet dici)sed mille assariorum. ab uno enim γ' assario multi assarii ab eo assariorum. Eius autem assarii duplum,id δε-- r ..' est assem ipsum semuncialem, ridem Graeci etiam Romano uocabulo l-α δυπιςντορ nominauerunt. Acuero etiam uncia, quod quatuor eiusAEO ,- - ν . . modi assaria penderet, Iάπαρον se λικον, si eidem Cleopatrae fiatis ei dem habemus uocatur. At Graeci medici sextulam, quae est qua/tuor scripulorum,nouo nomine nuncuparunt ὶ ο ιον. quo utitur A tilia. M AEM, ν' ctuarius in aurea antidoto Alexandri. Sed Nicadri interpres id coriss rumpit. Sc Ssiον appellat. ἡ προία, inquit, d. Id est. Vncia pedit stagia sex.in tot enim sextulas diuiditur uncia. Et paulo possi
189쪽
LipER SE cvNDVs r 7sγshup κοαπα κ ρ. Hoc est. Stagium pendit siliquas quatuor*uigin ii. tot enim siliquarum pondus sextula colligit, . Postremo medici quasdam res simplices, ex quibus medicamenta
conficiunt, interdum non metiuntur nec ponderant, sed numero,uel manus coplexu sumunt. altero modo cum caeteris miscemus aliquot
amigdalas, pineas, zizipha,grana Piperis, Pruna,myxa, ficus, poma, myrobalanos,tamarindos: altero myrti, halicacabi,nardi Celticae & similium fasciculum ut est apud Scribonium Largum siue manipulum, ut apud Cornelium Celsum. G ciuero non modo Ao ius
δορ, id est fasciculum dicunt, sed etiam δεσιάδιον Myet sic. id est, fasciculum qui manu comprehendi potest.