Georgii Agricolae De mensuris & ponderibus Romanorum atque Graecorum lib.5. De externis mensuris & ponderibus lib.2. Ad ea, quae Andreas Alciatus denuo disputauit de mensuris & ponderibus, breuis defensio lib.1. De mensuris, quibus interualla metimur

171쪽

LIBER PRIN Us et si

in hac explicatione Mauri sequuntur. Ipsi autem Mauri, qui Arabice

stripserunt quod diuersas habeant proprietates loquendi,diuersis insterdum utuntur uocabulis. Corboni uero esse heminam declarat his uerbis Avicenna. Corboni olei fiant unciae ix. corboni uini unciar tacorboni mellis unciae πms.Hanc mensuram Rasis interpres lib.mi continentis uertit phialam: Avicennae lib. m. codiam Graeco nomine

appellat. utero scribit de curatione eius dissicultatis spirandi, quam Graeci in e nominant. Rasis uerba sunt. Post horam detur in potu post eas,pitulas scilicet, phiala media . Avicennae. Et expectetur hora una,& detur in potu post eas media cotyla aquae mellis. Verum phi, lamensiira non est, sed genus poculi. Keiliati autem, ut arbitror,

manata Graeco uerbo,quod esst 3 ολυι quocirca Maurorum interpretes interdu conuertunt calicem. Rasis enim postea de eadem re loques iubet dare calicem unum mellis, cum antea iussisset dare phialam mea diam. Avicenna uero cotylam mediam . ex quo intelligimus Keiliati eam mensuram esse quam Grsci uocant πιπιρτην, Latini quartarium,

utri propterea quod quarta pars sit sextarii. Barbarum hoc uerbum usurpat Avicenna in unguento ex succis,' λῶῖν Graeci nominat Fenugraeci Sc seminis lini & altheae albae singuloru Keiliati unum. Et in Gegmate quodam . Granorum myrti Keiliati m s. utitur etiam eo Serapio in eiusdem eclegmatis compositione:&Rasis lib. vii. de strusmae curatione. At acetabulum a Mauris appellari tatius percipis tur ex multis locis Dioscoridis & Serapionis, in quibus de hsidem reobus loquuntur. uerbi causia.Dioscorides deruta. Mατ μαρ-ῖρ δε αν Pογς ολ οἱυβα ς - απόλμανς ποθsem P -ω . Id est. Letalibus

uenenis pro antidoto est semen eius acetabuli mensura potum cum uino. Serapio de eadem. Et quando sumitur in potu ex semine cuius quantitas unius risius cum uino est medicina conferens multum medicinis mortiferis. Dioscorides de Psyllio. Δω R-λωαίνοι mς- δυοῖν GK- κοτυλους. hoc est. Oportet autem

acetabuli mensura lusum madefacere in duabus aquae heminis. Seras pio de eodem. Accipiatur de eo quatitas risias teratur& infundatur in duabus cotylis aquae. Eadem mensura dicitur a barbaris anecfune. Dioscorides de cucumere svluestri. Maocpullis Aoσυ τιταργν οἱ epotat oum μίγμα ' χόλυώ. Id est. Et cortex quarta acetabuli parte datus purgat pituita & bilem. Avicena de eodem. Aut de cortice eius quarta an sene in die facit uomere phlegma Sc cholera rubeam. Ansdreas Alpagus reddit hacsenesi, Serapionis interpres quarta acasse. Sed cuathum est κυαθί .nam Mauri Graecum nomen Arabica barbarie deprauarunt. cui etiam praeponunt articulum & alcuathum no

minant. id uero perspicuum est ex uerbis Archigenis. quae Rasis Arabice uertit. Archigenes enim apud Galenum lib. um . de compositio O3 ne

172쪽

δὶρ ἀ Vis εκ si λειμμάτων. hoc est. In aths autem stomachi molesths, his quibus idem uritur cum exolutione,uel animi deliquio, uel appetis tu deperdito,ex qualicuno tandem causa, febri excepta, aquae frigidae cyathos tres aut quatuor ab rbendos dato bis terue per interualla. Serapio sic conuertit lib. v.continentis. Quod si fuerat inflammatio cum interiectione lamentabili cum sebre, da in potum ad modu trium cu

lis tosti partes cominuentes cochlearium unum aut alterum damus ieiunis ad emolliendam aluum. Serapio de eadem. Ex scilla assata pars una ex sale astato & trito partes octo.& detur ieiuno pondus unius fas geriti ad laxandum uentrem. Eadem mensura dicitur sahaliel.quod ex isdem scriptoribus percipitur. Dioscorides de scammonio. λαμβ επαχ A-δώαμρ γ μῖν τιλιν Πια υQιαρια. μὸν δ.β. v A lλο χsον.α. hoc est. Sumitur autem pro uiribus, summum, tria cochalearia: mediocriter, duo; minimum, unum. Serapio de eodem. Et

dolis eius sit secundum sortitudinem eius qui sumit. & persecta sitfahaliel trium:& media,duorum: & parua,unius. Eadem quo dicitur cosanarium a Mauris, uel eorum barbaris interpretibus. hoc a tem uerbum asciuerunt ex Graecia, & ita formavit ut esset aptum suis

auribus. Dioscorides de sulphure. Mns: θουρε A Mil ινι-ορ υPι eis ιππιπορῖωρ - μετιο , ἡ μετα ἰῶ iocpum λαμβ ομνον. id est. Regium morbum emendat impactum fronti cochlearii mensuara: uel cum ouo sorbili sumptum. Serapio de eodem. Quando accipis

tur quantitas unius coclanarii & sumitur in potu cum aqua aut cum

quam iecur excitauit:& dissicultati spirandi,quae recta fit ceruice cum melle sumpta cochlearia mensura.Serapio de condisi. nam sic appellat hanc herbam. De qua si accipiatur pondus coclanariu cum melle pro/vocat urinam,& consert hepatis spritudinibus,& coartationi anheliatus quae cogit hominem erigi & tussi.Quanquam cochlearis vox nomodo est i Mauris immutata, sed etiam ab eorum interpretibus &lia brariis multis modis corrupta. Arabes autem, siue Mauri Paulum 2Eginetam secuti ad has mensuras Romanas ad Jciunt duo mystra. quorum maius capit tertiam heminae partem: minus dii nil π :

173쪽

Mystrum uero serapio uocat mustarum, quod in Graeci uerbI priore

syllabavrecte esset scriptum: Avicenna, siue potius Alseir, metarum quod in eadem operperam. at hic ad uerbum de Paulo AEgineta ex Pressit ea quae scripsit de pondere trium liquoru,quos unaquae mensura Romana capit. quae uerba barbari interpretis sic Latine redde

da sunt. Amphora Italica olei pendit libras LXXII .uini, LXXX. mellis curas. Congius olei pendit libras ita. uini, N. mellis, Xuis. Sextarius olei pendit uncias xv m. vini, ππ. mellis Trivia. Hemina olei pendit uncias IN. uini π.mellis, mitis. Mystrum maius osses pendit uncias m. Dinitu.&scripula vita. millis, tuis. Acetabulu olei pendit drachmas xv m. vini,uncias II. scripula XII. mellis, uncias m. scripula ita. Cy thus olei pendit drachmas xii. uini,unciam Is. scripulati H. mellis unocias Π.drachmas Π.Mystrum minus oles pendit drachmas vi.uini, scri la xx. mellis,drachmas im. Attam e Paulus, & caeteri Graeci,qui

cum eo faciunt, i Galeni sententia dissident, ut alias explicaui. Quin Arabes libram 8c unciam no pondera tantumodo, sed etiam amensuras esse nouerui. scribit enim Serapio. Et Κist quidem apud Romanos capit libram unam & duas tertias . est ergo unciarum uiginti.& Κist Alicaticu capit libram unam 8c mediam. 8c libra est unciarum

duodecim. Nam sextarius Romanus continet uncias mensurales ut ginti: Atticus uero,quem ipse nomine deprauato,cui praepositus sit articulas, Alicaticum uocat,sesquilibra. Arabes autem, siue Mauri mena suras Atticas iisdem uocabulis, quibus Romanas,nominant. quae Atticae etiam describuntur, ut alibi declaraui, in totidem minores: una amphora excepta.quae capit duodecim congios. Nunc iterum paucis uerbis obscura illustrare oportet, & aduersaria euertere . Habet Aorabes peculiarem amphora, quam Serapio nominat aldorach. ea coma

Prehendit libras tres ac fere aequalis est sextario castren si. scribit enim serapio. Aldorach librae tres.idem utitur hae mensura in descriptione oles absynthitis. Fundatur, inquit, ex oleo sesamino in pyxide dorach unum:berbae absynthd unciae duae. Avicenna quo . ecipe olei sesamini dorach unum absynthii uncias duas.etsi non sum nescius Alpa/gum id tanqua mendum correxisse, ac uertisse donach:& Hali sic scimhere. Sume oles fisami menas duas, oculorum absynthii unciam. Sed hie quia conficit dimidiam oles partem si heminas, quas corrupte no minat menas,intestigit Atticas,no dissentit ab Avicena & Serapione. Cu prs terra cadus sit amphora Attica, errat Stephanus,interpres Hali, in descriptione theriacae ubi uini iast duo, uertit cados duos,cu sextarios II.debuit uertere.Na & Serapio scribit.Et uini antiqui odoriseri acuti iast duo 8c sunt librs tres: & Avicena. Et uini antiqui odoriferi iast duo. nes uero Paulu AEgineta sequuntur,qui ait. οἰνον S 54M.β. Id est. Uini falerni sextarios ii. At dimidia congii partem o 4 Graeci

174쪽

xs 4 DE EXTERNIS MENfvRis Graeci nominant. quod uerbum Arabes de Graeco expressescunt missochaus. Dioscorides lib. ii. scribit de curatione adipis. Λ δ' 'μγη εις χυῖαρκῆ μίαν, προχονιπιαν, καπνην ωπικῶν α' ταλrόδ' I Mupeli mosis. hoc est. Sequenti die in ollam fictilem, tricongialem,nouam,ea omnia una cum adipe in icit .addito autem&uini dimidium congium. Serapio de eadem re . neu accipe ollam nouam, terream, capientem circa libras παπ. & pone in ea adipem Sc species & adde super hoc ex uino unu missochaus. Hoein loco si acceperimus libras mensurales Serapio recte tres cogios Romanos exposuit. De sextario, hemina,quartario, acetabulo, cochleari nunc plura in medium proferre non polsum.in cyathi locum Avicenariae interpres lib. l.de regii ni ne aquae&uini supposuit briata. quae uox Italica est,& barbara quidem. nec briata mensura est, sed poculu aeque ac calix & phiala. Avicennae uerba fiant. Super cibum btialas duas aut tres bibere non nocet ei qui consueuit. Rasis de eadem re scribit libro xxv. maioris operis cap. l. Quare in autumno debes potu uti super cibum, aut post cibum in modica quantitate tribus cyathis. Libram posstremo mensuralem Rasis interpres conuertit rotulum. Galenus in libro de uenarum incisione sic scribit de adolescente qui oculoru inflammatione laborabat. Mil αφέ θἱ τ υξωτ Mpαάνυ u uus adrat Nπας. γ. 6 ἄνιμ ααν Γρας νατης. Id est. Abstuli prima statim missione sanguinis libras tres .deinde secunda nouem post horis una. De eodem risis maioris operis lib. Π, cap. u. Erat quida iuuenis quem minui & extraxi quasi tres rorulos,& nona hora unum. Idem Rasis Dbro quarto eiusdem operis cap. it. Recipe granorum granatorum ac totarum drachmas XX. mastiches drachmam unam. coquantur in rotulo uno aquae usq; dum perueniat ad medium. Serapio. Coquanturcu libra aquae donee remaneat medietas. Ex quibus satis perspicuum est libram mensuralem ab Arabibus, magis uero ab eorum interpreti bus, rotulum nominari. Sed de Arabum mensuris satis super dictiuquae uero iuniores medici barbari seripserunt de mensuris, quia n5 solum indocta sunt, sed etiam molesta Sc putida, cdsulto non pe sequor. Ia deniq; praeter dictas mensuras sunt aliae uel Graece uel de quibus Graeci scriptores prodiderunt. quas quod ut dixi,ne medicae essent,neo Georgicae, nec hippota tricae, non explicaui. sunt uero hae. quartas rius Laconicus, dadix, mares,cophinus, cyprus,semicyprum, modius Cyprius. medimnus Cyprius.ῖabenum. De pluribus aute Iulius Pola lux libro quarto cap. XX iii. 8c Epiphanius scribunt, sed de quartario Laconico Herodotus lib. v i. qui inscribitur Erato, facit mentionem. νε πιας est, inquit, αγα πασας g εῖ, uino i μνου - φικνος eosAdriam δηιum s i*κιορ-Ημεροιών.

Muciis eth υτ. Motium. i. hoe est. Singulis autem primis cuiusquet mensis

175쪽

iliensis instantis & septimis diebus utriq; e publico detur uictima persecta Apollini mactanda, & serinae medimnus, ac uini quartarius Laoconicus. Quoniam uero Herodotus non declarauit illius quartarii ca/pacitatem liceat mihi ex his eiusdem scriptoris uerbis,quae paulo post

ωα Sen Aes et Θαω ταδis . id est. Regibus autem ad coenam non euntibus mittatur domum binae choenices farinae& uini cotyla. praesentibus uero omnia dupla dentur. Cum enim duae choenices emciant sex cotylas intellissimus farinam esse sextuplam uini. cum praeterea medimnus capiat choenices πLvli I. codias uero cxLi II l .constat sextam medimni partem esse choenices v m. cotylas aute γπlum ita

tot colylarum fuisse quartarium Laconicum coniicio. qui quartariussi filii quarta metretae pars,ut uidetur fuisse,Laconica metreta fere suit aequalis amphorae Romanae:nam tot capiebat colytas,quot amphora Romana heminas .attamen tanto minus capax filii hac quanto hemiana Romana capacior fuit quam Graeca cotyla. medimnus igitur sesquialteram proportionem habuisiat ad talem metretam. Pollux uero siescribit. hoc est. Da,

dix autem mesura est sex choenicum capax. Mares uero, sex cotylar

Sed nec idem nec alius scriptor nationem uel ciuitatem, quae sis dua/bus mesuris usa fuerit, nominauit. Verum Epiphanius habet marem Ponticum hoc multo capaciorem. μαμοῦ, inquit, HI D παμπον ni sic ἐρυο υθιῶρ. kι δε υθία σίνις δ' us: fisa: ν ὀχν, ωSε ειν μαξην γνωριν κω 1ssωρ αλεἱα 6 νῶν. Id est. Mares mensura apud Poriticos duarum hydriarum. hydria uero ipsis est decem sextariorum: ut fit mares Ponticus uiginti sextariorum Alexandrinorum. Pergit Pollux. ita φινο ' μύκον βοιώτον-. hoc est. Cophinus mensura est Boeotia ambas res metiens. id est tam aridas quam liquiis das. quod docet uerbis Stratiis tragici poets. capit autem tres cogios. ω Polluce consentit Hesychius. κόφινος μιLΠομ έας-hoe est.Cophinus mensura est capiens congios tres. . Ide Pollux stribit. - ρου γω-UM μεμοις αν πιέ-η κυ πον παρ' Id est. Cypru aut appellata mensuram inuenies apud Alcaeum libro secudo:& semicyprum apud Hipponacstem in primo iamborum. Sed harum mensurarum capacistatem Pollux non explicauit: ut nec Hesychius cypri cum inq t. -- -ς ιι Πον --ον. hoc est. Cyprus mesura frumetaria. Ueru idem Hesychius scribit. κια- νῆιασυμδίμνΥ. id est. Semicyprum diamidium est medimni.Ex quo intelligimus cyprum eiusdem, cuius medimnus esset fuisse capacitatis. Sed Epiphanius cyprum Ponticu traodit esse duorum modiorum. ex quo sequitur semicypru esse unius mo

diss

176쪽

dii. κυνῆ st, inquit, πα- Υῖς πῖς πω υἰς μίτρυ Di Ihρ. Κνκαιιάπιν μοsaei sυο. ος λάγιππι ειτ παρ αμ ις χοίκωμπαρῶ ῖς fisaepem πῖντι. ωs ἐνωπι - ον , t Saul. ν . o 'ει μέγας παρ αὐγis Itism/κε. Hoc est. Cyprus apud Ponticos inen/sura est siccorum germinii modij duo. qui ipsis dicitur esse choenicum quin . ut Cyprus sit sextariorum L. magnus enim modius eis est sex. tariorum XX v. At ipsis Cyprins insulae Cypri incolis, modius est muli. sextarioru: medimnus uero diuersus . nam Salamini js v. modiorum: Paphiis,quatuor&dimidi j. cuius rei iterum autor est Epiphani

autem Cyprii diuersum habent. Salamini: quide, siue Constantii quinque modiorum: Paph a uero & Solii quatuor & dimidii.

Sed gabenum eandem quam acetabulum habet capacitatem .scribit enim Hesychius γωβνα, ὀI-h Υι τρυβλta. hoc est. Gabena,acca tabula uel tryblia. uerum quae natio hanc mensuram usurpaverit, non declarat, ut nec Festus Pompeius oluath modis,cum inquit. Oluatium Antistius Labeo ait esse mensurae genus. Idem deniq; Epiphanius

multorum praeterea uasorum,quae sunt in sacris literis,capacitatem explicat. ut haec sunt. Campsaces, tryblium,alabastru, cyathus. Sed inmopsaces non omnibus est unius capacitatis. etenim aliis continet sexta/rios Nil. alingitii. tantu. κα--, inquit, υsa Pς ιβ 1ssωρ υδαγs orv ia Πορ. O A τῶ 1Mαεγιμαθεῖς καμψακης πιμαρωρ emi ἱέ sis. Id est. Campsaces aquae duodecim sextariorum aquae est mensura. at Heliae paratus campsaces quatuor est sextariorum. LXX. autem interpretes lib. m. Regum cap. tauri. r zτ uertunt . sed Hieronymus Iecythus. est uero ληκυθῖ' uasculum, in quo oleum uel unguentum

continetur. Sed alabastru & tryblium uasa, ut ipse sentit, eiusdem sunt capacitatis.scribit enim. αλάβαSρον μυξ βικιορ ιιρύ δευ ἄλιν χωρ, λι ραν έλαι . Υ Α μετρον em Iisου γ ῆμισυ. hoc est. Alabastruunguenti quidem vasculum est vitreum, quod capit olei libra: mensii,

ra uero, quae recipit dimidiam sextarii partem. Ut autem unguentum tanti precii, nimirum trecentorum denariorum, quod mulier indos mo Simonis leprosi super caput Iesu recumbentis est udit non plus pependerit quam libram tamen pyxis illa unguentaria non fuit ex uitro, sed ex alabast ite marmore facta. quocirca Horatius, quia idem marsmor etiam onyx appellatur, scripsit in odis: Nardi paruus onyx eliciet cadum

177쪽

guram attinet, aut catinus. quod uero ad mensura pertinet dimidiam sextarii partem capit. at sextarius Alexandrinus duarum librarum olei

pondus colligit. Huius autem sextarii Alexandrini dimidiam partem capit colyte hippotatrica . de qua in alterius operis libro secundo dixi. Sed uase quoμxponit Epiphanius, utuntur sacrς liters in libri Egressus ex Agypto cap.XXX vn.ubi Ori nominatur. id uero LXX. interpretes ItAλίν uerterunt. ut ibide κυαθον. de cuius capacitate idem Epiphanius sic scriptum reliquit. κυαθος rerρ ες ἱεμυ. μανεσκοθῶ Mγε τους κυοδθους uγprq u. hoc e Cyathus est sexta sextarii pars. menecoth autem scriptura nominat cyathos. Sed reuera cyathus sexotariis pars est duodecima, heminae uero sexta. Utrum uero vasculum hoc Hebraicum eiusdem suerit capacitatis, cuius Graeca mensura, quae κυαθω uocatur,an maior nescimus. Hydriae etiam capacitatem Epiphanius, cuius uerba supra citaui, explicauit: eteni j vero Hesychius. Apis , inquit, αγλειον χωρῆν Id est.Elenius uas capax quarta ij. Hesychius enim I IN uocat mensuram capacem dimidiae heminae. eandem uero mensuram Latini quartarium nominat: utri ut etia ante dixi, eadem de causa, nempe quod quarta sit sextarii pars. At τιταργρ etiam significare librae quartam partem, quam Latini quadrantem appellant,ut τρis p tertiam, siue, ut iidem Latini loquun 'tur, trientem:& εκ sextam, siue sextantem libro quinto De me suris Graecis abhinc annos sedecim cuin primu eos edere*,explicaui. Nec mihi ignota tunc suerunt haec uerba Dioscoridis, quae sunt in libello Demensuris&ponderibus Graece conscripto. γηοβαιοῦν ,οπς em o Tayυ υτυλους . ο--αίω, οπψ imp APp υτυλκοῦ. hoc est, A. . cetabulum quod est quarta heminae pars. Cyathus uero, qui est sexta heminae pars. Sed Dioscorides iste ut etiam ali j, quartarium sine appositione alterius uerbi πουπερυ nuncupatia quo Dioscoride, cu librum primum De Romanis mesuris scriberem testimonium sumpsi uvmp esse talem mensuram. Acetabulum uero idem ideo dicit quarutam esse heminae partem:cyathum sextam, ut declaret earum mensurarum capacitatem. Ita etvmp Pp, si significat librae quadrantem, nemo scriptorum usurpat nisi proxime fecerit mentionem librae, uel fiescripserit Ῥάπιργν Θ λιτρας. ut λι ρας,Υ i νε λώσρας. Similiter si τιταρτον quartam alterius mensurae partem signi fiscat, eam mensuram scriptores ad acere solent. quo modo apud Galenulib. i X. de compositione medicamentorum secundum locos Icodotus scribit iοδὼν υτυλης τι-ρ ρ.-τί si κυαθον as. hoc est. Rosiacri heminae quartam partem .id est cyathum unum & dimidiu. nihil necesse habeo

178쪽

habeo hic afferre uerba Serapionis, quae sunt apud eundem Galenum in libro secundo de compositione medicamentorum secundum genesta: nec Apollonii, quae sunt in primo de compositione medicamen, torum secundum locos, quod ea posui in alterius operis libro secudo, qui est de mensuris Graecis.Si uero τι ρ ρ declarat eam mensuram, quam Latini quartarium appellant, plerunq; solitarium, Sc non cum sextario,cuius quarta pars est, coniunctum ponitur. ut ab eo ipso Dioscoride, cuius supra mentionem seci,at ab Hesychion cum ait et παρτU, με ae των . Id est. Quartario, mensura liquidarum rorum,dc cum elen J capacitatem explicat.

PONDERIB vs LIBER

secundus.

Enserae externae multae & uariae fuerunt, pondera uero memorie prodita, pauca: quanquam regiones diuersae similiter diuersis usae sunt. AEgyptia quidesunt tri talentum scilicet mina Alexadrina,drachama: Syrium unum,mina nimirum Ptolemaica: Hobraica quatuor: Arabica plura,quae tamen maxima partem Romana uel Graeca sunt. Byzantium Prae

terea talentum 8c quaedam alia pondera sunt.Orsus aute ab AEgypthsiterum de singulis dicam. Talentum AEgyptiu pendit libras octogin ta. cuius rei autor est Plinius lib. XXX lii. cap. m. Qua uictoria de Cyro loquitur argenti quingenta millia talentorum reportauit, 3c crates rem Semiramidis . cuius pondus quindecim talenta colligebat. talens tum autem AEgyptium pondo LXXX. pendere Varro tradit. Mina uero Alexandrina est unciarum xx. id est drachmarum c LX ut libro v. qui de ponderibus Graecis inscriptus est,fusius explicaui. At AEgyptia drachma obolu pendit. scribit enim Cleopatra. μὴ Ausa ὁμωνυμως si λειπαι αγυ-bα . ἡτς εκ γν μ* ni vetoeῶικους δ χμους, μ/dis οβολον. α. hoc est. Drachmae autem nomine appellatur etia alia AEgyptia.quae sexta pars est Atticae drachmae unis cum obolum pendens. Sed mina Ptolemaica.quae Ptolemaidi urbi Phoenices fuit peculiaris duabus uncijs leuior est quam Alexandrina.etenim pendit uncias rivm. de qua eadem Cleopatra. ἡ π,Mme κη Io. ικ. m. ρη- πω τα υλβ. κολος. ηιιας α ι λουθα l

179쪽

LiBER s Ecv Nnus is itερίτα χαλκους λιβ. id est. Ptolemaica mina habet uncias Num. drachmas cXLI iii. scripula ccccππXH. obolos DcccLXIHI.lupinos IdccxcU . filiquas uoxcII. aereola viDccccxi I. Quinetiam Diostorides in libello de mensuris Sc ponderibus minam Italicam habet unciarum octodecim: qua si quondam magna illa Graecia, Ita. liae pars, non fuit uia, qui trali eam usurparunt ex nomine, quod nus dum ponitur, non possum augurari. Dioscoridis uerba sunt. A mλαουν, ουπίας in. τ-Sι ααρ κιάσειαρ. hoc est. Secundum uero usum Italicum uncias habet xvm. id est selibra: drachmas cπLim. Sed quia ut Cleopatra tradi idem pon/dus habet mina Ptolemaica,quis cote Biraduci posset ad suspicadum a librario aliquo ex uoce Ptolemaica Italicam faciam. At Hebrai, ca pondera sunt haec. bτο nara b nn a V Npn Ma siue, ut etiam prospiciamus hisnui ne literarum quidem Hebraicaria fieturas habent manitas.cicar sanetirarii cicarc5gregationis,mina,seces gerati. id est. talentum maius,talentum minus,mina,sicius, obolus. Cicar aute sanoctuari j pendit minas c. cicar congregationis minas L. mina siclos Lx. siclus ille sanctitarii geras κX. quia uero siclus pendit semunciam,mina pendit libras duas cum dimidia: cicar congregationis, libras CXX. cicar sanciuarq, libras cc L. gera autem quoniam est uicesima sicli pars pondus habet oboli Attici & quintae eius partis. Haec omnia rursus testimonio sacram literarum & Iosephi ac aliorum confirmanda sunt. Ita* cicar sanctitam esse c. minarum Iosephus libro tertio antiquistatum Iudaicarum capite septimo declarat his uerbis. κα- Hoc πον A cμ τραπέος, - π sς ιασημβρίαν - P πλησίον,7Sα α λυχνιάεκ κυπυ κεχωνsili η, emcκν , sαθμον ἔχον- ιυας Π μΥμ. εβραει ν stuυ μ κίκχαμ, ς ε vνικημλομῆνορ γλωπιαμ σημανει ταλαν ri . hoc est. At e regione mensis prope parietem,qui spectat ad meridiem, collocatum erat candes brum ex auro conflatum, inane, pendens centum minas. quod ponodus Hebrari uocant cinchares. id in Graecam linguam conuersum sis gnificat talentum. Hoc uero magistri appellant talentum sanctuaret, nos etiam maius possumus dicere. Sed cicar congregationis, quod alii uulgare nominauerunt, esse quinquaginta minarum ex capite triscellinoo ctauo libri egressiis ex Agypto intelligitur, ubi sic scriptu est.: mn Θ γυ πταυ imam παπι n, a nN: roun vnn rinae P is Izvn

Ieseptingenti ac septuaginta quin sicli secundum siclum sanctuari j. dimidium pondus pro unoquo capite hoc est dimidium sicli secun-

180쪽

'o DE Eher ERNIs PONDE Ri avs dum siclum sanctuari j pro omni qui transibat in numerum , a filio utiginti annorum&supra pro sexcentis millibus ac tribus millibus, R. quingentis quinquaginta. Etenim si fuerunt hominum sexies cen, tena& tria millia quingenti & quinquaginta, at singuli contribuearunt dimidium siclum, contribuerunt liciorum ter centena millia Rmille praeterea septingentos septuaginta quino. sed quia scriptura di.

cit argentum censuum coetus fuisse centum talenta & mille septingentos septuaginta quinq; siclos, sequitur ut centum talenta essiciant tercentena millia siclorum, atque ei rursus consequens est ut unum talentum esticiat tria millia siclorum. cum autem mina Hebraica sit sexaginita siclorum, ex tribus millibus siclorum calculis subductis oriuntur quinquaginta minae. quot sane minarum fuit talentum hoc congresgationis, ita dictum quod id ipsum tanta multitudo hominum,nimiarum sex millia, in commune contulerit. quin etiam minus dicimus, quod alterum duplo quam hoc sit grauius. accedit codem etiam in gister Salomo. nam & talentum utrunque cognouit,*recte dicit l, lentum sanctita ij duplo maius esse quam talentum congregationis, quod siclorum tria millia astirmat habere.

A t minam esse sexaginta siclorum & siclum uiginti gerarum Ezeschiel docet capite quadragesimoquinto. nummo b ida, PNV muri bῖπ nNun rri nono, est. Et siclus est uiginti gerarum. uiginti sicli , quinque & uiginti mrii, decem Sc quinque sicli mina erunt uobis. Quoniam uero hi nus meri in unum collecti esticiut sexaginta satis intestigimus minam Hesbraicam esse sexaginta siclorum. Siclum autem non solum Ezeachiel astirmat esse uiginti gerarum, sed liber egressus ex AEgypto ca/pite XXX. Levitici capite uicesimo septimo: numeri capite tertio:quisbus in locis omnibus Id est sicius sanctuarii dicit esse tot gerarum. Siclum uero Hebraei nunc pronuntiant schohel, a Graecis, quos sequuntur Latini, οέκλ nominatur . eum aua. tem pendere semunciam ex Iosephi uerbis perspicuum est, quae sunt es,. ' ' lud/yς-rum antiquitatum libro tertio capite decimo. sim MVm- αDοισας--εισφορον αἱ P --mἱP εισς ρ σίκλου γ ἡ συ ue ii, - - - ρ δε- ρέασι xyrita P α I-ς δραχμας τὸ γ . . ri 1 M. Hoc est. Cum multitudinem hominum congregasset,inis Morirc perauit rursus ut singuli contribuerent dimidium siclum. Siclus uero Hebraeorum nummus pendit quatuor drachmas Atticas. Etenim

,- - tot drachmarum numerus semunciae pondus assequitur&exequat.

---- Idem sentit D. Hieronymus libro primo commentariorum in Eze chielem prophetam. Siclus autem inquit, id est stater habet drachis, apia ta . μιν' o. uias quatuor. A Iosepho & Hieronymo non dissident Hebraei Io