Georgii Agricolae De mensuris & ponderibus Romanorum atque Graecorum lib.5. De externis mensuris & ponderibus lib.2. Ad ea, quae Andreas Alciatus denuo disputauit de mensuris & ponderibus, breuis defensio lib.1. De mensuris, quibus interualla metimur

161쪽

Lia TR P lnus et si Interdum uero eaedem literae ad decimam partem non adiiciunt epha. 8c tamen eandem omeris mensuram intelligunt. ut numeri cap. XV, D n, d nnm ,2' Prra hoc est. Ossierat qui asofert sacrificium domino similae decimam partem. Attamen tam Hieronymus quam LXX.interpretes adiiciunt epha. illius Dcrba sunt.Osisseret quicunq; immolauerit uictimam sacrificium similae decimam partem ephi. horum. α inscrotor Ο exorcp ων - δωρον cui κυρίω θυσίαν in1ραδαλ ως α' py-οiepi. Id est. Afferat,amerens donum ipsius domino, sacrificium similae decimam partem Cephi. Similiter lacraeliis terae in eodem capite cum duas decimas partes dicunt, nihil aliud intelligi uolunt quam duos omeres: cum tres decimas partes dicunt, tres omeres.quod etiam percipi potest ex Iosephi uerbis supra citatis,quae sunt in lib. tu. cap. xl .sed ipse omeres, ut dixi, αμαζῶνας uocat. At cabum sacra scriptura alibi non usurpat quam libro Pa D. Reagum cap. vi. quem locum supra commemorauimus. eum uero Lππ.sic reddut vj ἀπιρώ τ υπρπ-εfων σίκλων Vγυfiri hoc est.Et quartam cabi partem fimi columbarum quinq; siclis argensti. Nunc iterum quae de capacitate id genus mensurarum disserui,

complectar breui. Corus capit ephasta. fata XXX. omeres. c. cabos cLxxx. Epha uero recipit sata m. meres X. cabos xviii. Salum continet omeres m.& tertiam omeris partem.cabos VI. Orner capax

est serὸ duorum caborum. Corus praeterea comprehendit medimnos Atticos X. Epha r, Satum congios mi. Omer vi I. sextarios & quinis tam sextarii partem. Cabus sextarios mi. Rursus autem quia corus capit decem medimnos Atticos, continet libras mensurales ML παπι quia epha unum medimnum Atticum, cui I l. quia fatum XXm l. sextarios Atticos,ππκUI.quia omer septem sextarios Atticos & quintam sextarii partem, libras X. uncias ita. & semunciam ac scripula duo Scduas quintas scripuli partes. quia denio inbus quatuor sextarios, v i. libras. Nunc etiam iterum ea quae nostrae sententiae uidentur aduersari expendam,&quae obscura sunt explicabo. Primum autem inoterpretatio cori quae est apud Iosephum lib. m. cap.ultimo uera Sc geramana non uidetur eme. mquit, - ῆ t - II, 6ν ἔμων εις υργς- με lim/ρι-ο 'N σωοι Ha cieri' ' . . εἶς κν τῖια- A I παρ-yντα υς σδεις ωλι ιι ων ων κρίμνον ἐν φαδειρ, Υσα πις Metiας ἀυ γουν πιλνσης, csiguaeς γμν. su τι ὀργὴν, ὴμ κω ὰλ , Ιελουλκγις αει γ θειορ γὶς μααμ

a. Id est, Cum ad festos azymorum dies serinae cori circiter septuagis se cis m. ς ginta apportati essient medimni aute Siculi sunt unus ti triginta, Atti vita -- ci uero unus Sc quadraginta sacerdos nullus ausus suit ulla pinguem nam edere, timens legem & iracundiam, quam deus exercet etiam ias. A in crimina quae redargui non possint. Etenim cori septuaginta iacius HE

162쪽

132 DE Ex TERNIs NE N sv Ris Atticos medimnos Dcc.unus uero corus, ut dixi, Atticos messim nobri. Siculus autem medimnus & Atticus aequales sunt ut libro secuti. do de Romanis & Graecis mensuris & ponderibus declaraui. Qui igitur capacitatem cori hoc modo explicauit,si,cum medimnu dicit in o. dium non intelligit, ut interdum Graeci intelligunt ac non scripsit χαλικῶs, prorsus aberrauit. si uero intelligit modium Italicum, non mul tum deflecti deuia. naunus corus facit minus octo sextar as Italicos modios unum dc quadraginta: Siculos aute modios minus tribus se clari js unum de triginta. quorum unusquis sit sextariorum unius Ruiginti. quanquam de tanto Siculo modio scriptorum nullus aliquid. memoriae tradidit. ita nisi hoc sibi uoluerit qui corum interpretatus est, alius crit quadruplo capacior Hebraicus. Sed ut iste quisquis fuit corum costituit maiorem qua in erat, ita Epiphanius & D. Hierony. mus eum sorte secutus costituisse uideri possunt minorem, nempe tris

ginta modiorum. scribit enim Epiphanius. γι ιν δορ χαρς' , αῖκῆς φλεκτrr. cc is hoc αλ .HAcst μοδοι λ. hoc est. Corus; GJ igitur sumptus est ab Hebraica loquedi proprietate, ubi uocatur chor.

sunt uero modii XXX. Et Hieronymus in quartodecimo commenta - - riorum in Ezechielem. Corus triginta habet modios, Sc in utra mensura, hoc est rerum tam aridarum quam liquentium tenet principatu. - ΗΡ Idem sentit in libro primo commentariorum in Oseam. Pro γομορ,in υί- ὼγ quit in Hebraico est an quod omnes interpretes absep septuagintae corum interpretati in t sermone Graeco & maxime Palaestino. qui ha bet triginta modios. Et pro nebeluini in Hebraico legiturpia a re quod caeteri interpretes ἡμὶ Ut hordei transtulerunt. id est mediain, Partem cori,quae facit quindecim modios. Nam LXX. ita scribunt. Mai P ι ρ Id est. Et gomor hordei,&nebet uini. Ne. Uω. ρ G -. bςl utem Hebraicum uerbum est, quod sic scribitur. him & significat . t utrem. Id capere sextarios centum quinquaginta tradit Epiphanius. I l - βελ οἴνου, scribit, Oetro Em μυτρον hsων ρν. hoc est. Nebet uini quod

ν quidem est mensura sextarioruc L. Attamen LXX. interpretes in uno . eodemq; loco Ezechielis cap. XLV. Fn primo gomor uertunt, dein decorun dum iterum gomor.Esais autem cap. V.reddunt sex artabas. P- mkr eorum uerba sunt. Muo απειρωνιθ βας εἱ, ποιησειμ πατρia. Id est. αα -- - -- Et seminans artabas sex, faciet tres mensuras. Quia uero ijdem LXX.

- Om. cap.XVI. libri egressus ex AEgypto scriptum resiquerunt. γ δεγιυργ' ί-- d in s τωρ π hoc est. Gomor uero decima pars est trium

G mensurarum: utuntur in recte eo ipso uerbo, fatis intelligimus aut id / . in praedietis prophetarum locis quondam corruptum suisse, Sc debe re legi Θμερ, aut, quod similius uero uidetur, alios L ππ. interpretum alios locos scripturae interpretatos fuisse. id uero magis apparet ex eo quod cu epha plerunq; couertant cipi, ut ex locis quos in mediu attuo

163쪽

33li perspicuum est,tame alius cap. xvl. libri egressus ex Agypto, quae uerba iam citaui, in locum otis substituit τῶν Πιων set: Πωρ, id est tri,um mensurarum, alius Zachariae cap. V. μειπον, id est mensuram, cori uertit: alius Ezechielis cap. π L v. modo μν π reddit, modo οἱςι de Hebraico exprimit, nunc vero' uertit, cap. scilicet XLVI. Sed Primus si communi mensum nomine satum appellat, ut ipsi LXX. sostent appellare,quanqua proprie non loquitur, tamen a re ipsa non abs errat. Alter quia genere utitur pro sorma,legentis animum conturbaticum enim plures sint mensum Hebraicae, no potest intelligere quam ex his dicat. Tertius uero si talem ostentat copiam, ineptus est: sin inuertendis Hebraicis nutat paru consideratus. Verba L ππ. interpres

ει iri Plur. Id est. Et ipsae primitiae, quas tolletis, sexta pars oephi decoro tritici: & sexta pars oephi de coro hordei. 8c mandatu olei de descem cotylis:quod decem cotylae sint gomor. Et postea. Sm γ μανααπYμμα τῶ κρα-τω κρίω. hoc est. Erit sacrificium pem macum uitulo,& pemma cum ariete.Pemma uero, ut dixi, uocat epham.

genus autem uasis fuisse intelligimus ex eo quod significans Iages nam & utrem etiam conuertant πιμ e. Sed redeo ad gomor.Epiphanius cum uideret gomor in sacris literis non semper eandem men

ραθs. id est. Duo autem sunt gomor,maius & minus. quorum maius squale est Iethec,quindecim etiam ipsum modiorum minus uero duodecima bathi pars. Uerum Epiphanius re ste assirmat duo esse gomor in sacra scriptura, unu uero apud L ππ. interpretes, sed non recte masius pomor & lethec idem, minus duodecimam bathi partem esse. nam maius gomor duplam proportione habet ad lethec:bathus decuplam ad minus. At diuus Hieronymus quia dixit corum capere XXX. mo. dios, cum in eius siue homeris locum supponit XXX. modios non discedit de sententia nec cum in locu ephae substituit tres modios, quod

epha sit decima cori pars. itam ubi Esaiae capite quinto scriptum est τn'N rarer ra n DP hoc est. Et semen homeris faciet epham. Hieronymus uertit. Et mainta modii sementis faciunt modios tres. Ubi Ruth secundo

164쪽

secundo. Nam id est. Et fuit sere epha hordei. Idem exponit. Et inuenit hordei quasi ephe me suram, id est tres modios.Cum autem epha ex Hieronymi sentetia recipiat tres modios ipse in quatuor Iocis parum sibi constat. in quorum tribus modium reddit, in quarto amphoram. primus est Levitici cap. Ni X. zz, mn'PA Ppr I 're hoc est. Epha iustum & hin iustum erit uobis. Hieronymus uertit iu stus modius aequusque sextarius. Alter Deuteronomη capite xtarim i τὰ mi Pn'N 'N a 22 2 n '' N, id est. Non erit in domo tua epha & epha, maior 8c minor. ipse couertit.Nec erit in domo tua mos dius maior & minor. Tertius Iudicu cap. v I. Phra pnum hoc est. Et epha saring non sermentatae. Hieronymus reddit. Et de farinae modio azymos panes. Quartus Zachariae. v. nNPnnad Nn Dii mri 1 Id est. Et dixit. Haec est epha quae egreditur. Hieronymus uertit. Et ait. hec est amphora egrediens. Nec LXX. interpretes in his quatuor locis sibi consentanei sunt. in tribus enim epha uertunt mΠομ , in quarto relinquunt Hebraicum uerbum .Leuitici cap. XIX. scribunt. ιαῖα

stus erit uobis. Deuteronomii uero cap. XXV. πκlsocivmm cic Aso

ηι κω μέγα - κρομ. id est. Non erit in domo tua mens in & mensura maior & minor. Item Zachariae cap. v. rite γ μύρου Ῥέκταρι ορων. hoc est.Haec mensura suae egreditur. Iudicum autem cap. vi. id est. Et Cephi sarinae non fermentat Iidem LXX. interpretes rursus sibi ipsi non consentiunt, quod generali mensurae uocabulo non selum epham nominant,sed etiam satum.ut

similae,& sae panes subcinericios. D. Ambrosius in Lucam LXX. insterpretes imitatus satum item communi mensurae nomine appellat. Errat hoe in loco Epiphanius,qui a LXX.interpretibus putat rila μυ κα dici tria gomor cum ipsi ita uerterint tria sata. τρία, inquit, μέ aecraria EImbHτα .

ῶν μωτρων ἐγκρυόας οὐρτους γε- λατο. τραιτωρ δἰ τύν μέτρωνῖνο τον γυιορ ci. Id est. Tres mensuras similae quas Abraham ius. sit Saram angelis parare: & ex quibus mensuris praecipit fieri subcine,

ricios panes. harum mensuraru quaein capiebat gomor. At ubi Hieronymus numeri cap. V.legit satu,Hebraica & LXX. habent ephae Himronymi uerba sunt. Et offeret oblationem pro illa decima partem seu farinae hordeaceae. Hebraica. π ῆ nn re NP naz P N N':m 'ντ hoc est. Et asseret sacrificium pro ea decimam partem ephae farinae hordei. LX X. ητα Oisci γ δωροι - ελ γδευρογν τ ρι ι osba

ρον κρίθιον. Id est. Et asseret donum pro ipsa decimam ephae partem farinam hordeaceam. Ubi uero idem Hieronymus lib. u.annalium ca pite

165쪽

LIBER PRIMVs syspite ii. legit sata, in Hebraeis est bathus. Hieronymi uerba sunt.olei

sata uiginti milli .Hebraica supra citaui. Ueru non Hieronymus ipse, ut mihi uidetur, sed aliquis mensuraru Hebraicarum imperitus in basthorum locum substituit sata. Quoniam uero supra dixi satum caperet libras mensurales xxxvi. hoc in Ioco illud mihi ob aciat quispiam Iosephus scribit fatum capere sesquimodium Italicum, ergo non est librarum me suralium πXκvi. sed XL. tot enim libras habet sesquimodius Italicus. cui respondeo. Iosephus quod sciret satum esse XYim. sextaariorum & totidem sesquimodium Italicum, non consideras necis quid disserret sextarius Romanus ab Attico, neq3 capacitatem sesquimodissItalici, sed numerum tantum odo sextarioru, simpliciter scripsit satum continere sesquimodium Italicum. nam cum epha idem sit quod medimnus Atticus & tria recipiat fata, nullo modo sequitur satum caperem Nilii . sextarios Italicos siue Romanos, sed tot Atticos. ac fortasse Iosephus de discrimine inter sextarium Atticum & Romanum diligenter non exquisiuit. Iosephum nomitii secutus D. Hieronymus in Malathaeum ait satum genus esse mensurae iuxta morem prouinciae Palaestinae unum Sc dimidium modium capiens. Quin etiam quia satum, ut demonstraui est tertia ephae pars & tricesima cori, Epiphanius non recte affirmat id capere modium & quartam modii partem. etenim cum corus ut ipse scribit, comprehendat modios triginta, satum capiet modium unum. haec autem sunt eius uerba. σώνν Uλει - n tam css is

minino genere prolatum, in Graecia uero in neutro. fatum enim diciatur, non satus .est autem modius resertus .ut impleat modium, sed propterea quod quarta modii pars supersit,ab eo disteri. Sed Epiphanium Cyprium modiu intelligere necesse est. nam si satu, quod etiam sacrae literae modium uidentur nominare, sextariorum est duorum Muiginti, Romanu modium superat sex sextari istid est uuarta eius pars te &dimidia quartae. Postremo quod nunc Hebraei pronunciant mutit ultima uerbi litera sit he, Iosephus & ante eum LXX . interpretes uis dentur legisse nNd ut ultima litera sit taph: atq; ab eo uerbo σαπρ dea riuasse, quo etiam D. Hieronymus utitur. Idem Hieronymus quia asserit corum cotinere modios triginta,& quod sequitur epham, tres

non manet in sententia cum Ruth cap. m. Omerem, quam mensuram LXri. gomor uocant,modium conuertit. nam sacrae literae dicunt omerem esse X. parte ephae. si igit epha capit tres modios,omer capiet sexotarios mi. heminam unam, acetabulu unu, ligulam unam, & quintam

ligulae parte. Hebraica sunt. π π 'ου Id est. Et mensus est sex

hordei

166쪽

hordei omeres scilicet. Hieronymus . Mensus est sex modios hordei Omeres autem hac de causa intelligimus, quod cum duae rerum aridarum mensurae sunt Hebrsis multum usitatae, nimirum epha 8c omer, sex ephas non potuerit portare.Contra Aggaei cap. v. ubi iterum non exprimitur neq3 aride neq; liquidae rei men tura, ephas & bathos intelligimus. Hebraica sunt.'Na Π2 π Ny'Rm p ridi rea cri Pnta Non minet': znrrerim di Hoc est . Antea uenit aliquis ad aceruum uiginti & suerunt decem. uenit ad torcular ut hauriret quinoquaginta,& suerunt uiginti. Quanquam non ignoro LXX.interpre

νψμετρουτας,2 lsri Esitam. Id est. Ut quando iniecistis in grana. rium uiginti sata,&facta sunt dece sata hordei. & ingressi estis ad toracular ut hauriretis quinquaginta metretas,& facitae sunt uiginti. Hieronymus nonihil LXN. imitatus ita uertit.Cum accederetis ad aceruum uiginti modiorum,& fierent decem: & intraretis ad torcular ut expimeretis quinquaginta lagenas, & fiebat uiginti. Tametsi uero potius intelligi debeant ephae quam sata, ut capacitate respondeat bau is siue

metretis,quas habent LXX.interpretes, tamen Hieronymus manet in

sententia oc redie satum couertit modium. nam quia epha capit tria fasta & ex Hieronymi sentetia tres modios, satum capiet modium. Lxπautem redie in locum bathorum με κτας supponunt, sed Hieronismus non recte uertit lagenas. etenim lagena uasis genus est, με p1τis mensurae.Cum praeterea probauerim at Iarona apud Iosephum esse Minerem & omerem decimam partem ephae,quae recipit medimnu Araticum, sequitur omerem continere sextarios Atticos septe& quintam sextarii partem. Quocirca nisi Iosephus lib. ul. cap. via. cum scribitra πυλας, intelligit sextarios, sibi ipse non constat, aut locus est deprotiatus . inquit, clost τι δωδεκώ αζύμους Ιεπ' αMκMira ς UsΤαρσο ωοωυ, τυ αλσορου ἐκ δε ο ἁπαξωνων,

et αὐτολας Κῆκας ἐχει. hoc est. Et posuerunt duodecim panes non fermentatos, ita ut sex sibi ipsi essent oppositi, valde puros, ex farina

duorum assaronum . quae mensura Hebraeorum septem cotylas Attiscas capit. Assaron etia,quod, ut mihi uidetur, ab Hebraico uerbo maanauit, magnum mendum continet. nam quod Hebrei his temporibus pronunciant omer,losephus amar uidetur pronuntiasse, ac ex eo secis se αμαρὼμ , ut ex cor imitatus LXX. interpretes secit GI : ex bath, ex sal, HVπν. etenim qui celeriter scribunt interdum M cum antecedenti litera & sequenti sic coniungunt ut ductus eius aliqua ge minati. er. gerat speciem hoc modo α-fων. quod cum iners aliquis librarius non intelligeret σπων scripsit. sicut idem res,quam agebat,

indormiens cum esset, una litera inuersa sempsit A GH Quia

etiam

167쪽

etiam Epiphanius secum dissidet. nam recte scribit, ut antea quo ci taui, γ δγωορ ρ πηιαγαλο ατ-sιε ὐ βης. ο γίνε- χεα Ιἐsωρ usu πεμέον. Id est. Gomor aute est decima pars magnae mensurae, hoc est artabae, fili septem sextariorum & quintae sextarii

Partis .perperam uero scribit. Υ Λ μκρον δωδ ut mi βαθσ. hoc est.Minus uero, gomor scilicet, est duodecima bathi pars. nam cum ex eius semientia bathus capax sit sextariorum quinquaginta, capiet hoc mi nus gomor sextarios quatuor,& sextam sextari j partem. quod si lege

rimus, βαίου, id est, decima bathi pars, tunc comprehendet sextarios quinq;. quod iterum falsum est. nisi igitur Epiphanius etiam bathum scripsit sextariorum esse LXxu. ut sane est,sibi cosentanea de gomore non scripsit. Sed de his satis. etenim de cabo quod dica amplius non habeo. Capacitatem autem utrius generis mensuras rum Hebraicarum explicaui duobus modis. quorum altero dixi quosties maior mensura se minores capiat:altero eas cum Atticis mensuris comparaui.in illa explicatione secutus sum sacras literas, Iosephum,legis magistros: in hac Iosephum potius quam Hieronymum. is uero, quod ad priorem rationem attinet,partim concordat cum illis, partim

ab eis dissidet:quod ad posteriorem, multum tam ipse quam Epiphas nius a Iosephi sententia uidentur discrepare. Quia enim ex faciis litori, Hebraice & Chaldaice scriptis Hieronymus didicit corum capere

has π. item bathos X. epham uero sata ur. omeres autem R. ab eis

n5 dissentit.quia ijsdem sacris literis non declaratur quota bathi pars sit hin quota hinis Iogus, quota sati cabus, cum eis discordat. etenim hinem in comentariis in Ezechielem dicit duos sextarios Italicos confltinere id est quartam Sc uicesima partem esse bathi. cum enim bathus

aequalis sit ephae,epha aute recipiat, quod ipse sentit,modios tres, hoc est sextarios XLviii. sequitur ballium capere Σπuli. hines . Logum uero interpretatur sextarium,putat igitur eum esse dimidia hinis par tem .riam cum hin, quod ipse uult,comprehedat duos sextarios, conseques est ut coprehendat duos logos. Sed uerbum Graecu ab eo non intellectiam hos errores genuit. cum enim legisset hin duos χοας At ticos capere,existimauit,ut dixi, χόας significare sextarios. Si autem intellexisset χοας significare congios,&duos emcere duodecim sextarios, tuc quia bathys est capax XLviii. ut ipse arbitratur, sextariorum.

hin fuisset quarta bathi pars logus hinis duodecima. Verum hoc relis

quorum rationi conseritaneu fuisset: illud Iosepho, ex cuius sententia sequitur bathum capere sex hinas,repugnasset. Quanta uero mensura cabus sit Hieronymus non explicauit. Vt autem Iosephus mensurarum Hebraicarum modum Atticis mesuris explicat, ita Hieronymus si Romanis uoluit declarare earum capacitatem, in re ipsa uariant at

multum inter se dissident. nam Iosephus corum scribit continere Atti

168쪽

ass DE EXTERNIs MENS VRiscos medimnos decem .quorum quis sit LXX ii. sextariorum .id quod ex eius uerbis, quibus a stirmat bathum tot sextariorum e me capacem

intelligimus. Hieronymus uero eundem coru recipere modios NXX.

tradit. Sed cum decem id genus medimni Attici comprehendant inoodios ut dixi, κα&sextarios Vm .sequitur losephi corum quarta parte, id est decem modi js, & odio praeterea sextarias capaciorem esse quam Hieronymi corum. consequens etiam est ut aliae Iosephi mensurie ea nodem habeant proportionem ad Hieronymi mensuras. Epha igitur Iosephi quia capit sextarios Atticos LX Nu.qui essu int modios mi. Runcias mensurales X v l. modium unum Scunc cvl. plus capit ui

Hieronymi epha, quae est trium modiorum. Satui quoq; losephi seoxtariis quinq;& libra una capacius est quam Hiero. 'mi satu. id enim tantummodo capit modium unum, illud modium unum & sextarios quinq3 ac libram unana. Pari modo omer Iosephi sextario uno, hemiona una, unc is tribus cum dimidia, & quinta dimidiae parte maior est quam Hieronymi omer. etenim Iosep tomer capit sextarios Italicos vi. uncias nouem cum dimidia Sc quintam dimidiae partem: Hieronymi uero sextarios quatuor, heminam unam, & selibram. Similiter c bus Iosephi sesquilibra 8c duabus terti js unciae partibus capacior est quam Hieronymi cabus esset, si eum sua ratione explicasset. etenim losephi cabus recipit sextarios Romanos tres, hemina una, uncias duas: Hieronymi contineret sextarios duos,heminam unam, uncias tres,&tertiam unciae partem. Quinetiam,quia bathus aequalis est ephae, b, thus Iosephi sextarios Italicos xvi.& totidem uncias plus capit qua in

Hieronymi bathus. At hin Iosephi quia comprehendit sextarios Attiscos xii. qui efficiunt sextarios italicos decem, heminam unam,& seli. bram, octo sexta ijs, hemina una et selibra capacior est quam Hieronymi hin qui capit duos sextarios Italicos .cotra uero logus Hieronymi uncias duas plus recipit quam logus losephi reciperet si suo modo ex/ posuisset eum. logus enim Hieronymi continet sextarium Italicum, logus Iosephi comprehenderet Atticum. Si uero Hieronymus intelligit modiu sacrum,cuius capacitatem declarat Epiphanius, neuter eorum multu dissidet cum Iosepho. nam cum modius sacer sit duorum& uiginti sextariorum Romanoru, parum disteri a Iosephi sato,quod sesquimodri id est quatuor & uiginti sextarioru Atticorum est capax. duo enim & uiginti sextarri Romani esticiunt qua tuor& uiginti sex.

tarios Atticos , & octo praeterea uncias mensurales . de quibus, quia dimidium sextarium non efficiunt, nedum integrum, si minus la, horas eadem capacitas erit modi l sacri & sati Iosephi. quod si eas nu. merabis, triginta modii sacri,quot capit corus,estici et modios Roma, nos unu 8c quadraginta atP quatuor sextarios. triginta uero Iosephi sata, quot item capit corus, esticiunt quadraginta modios Romanos

169쪽

LIBER PRIMVs xys& octo uncias mensurales .corus igitur Epiphanii Sc Hieronymi moadium unum, sextarios tres, uncias duodecim plus capit quam Iosephi

corus. quem numerum in mensura, quae tantam molem capit, sertasse

magni non aestimarunt. Sed LXX. interpretes a seipsis dissident secu discordant. nam cum bathum reddunt myhesis uel κῆάμον, idem quod Iosephus sentiui de Hebraicarum mensurarum capacitate: cum hinem Dry, logum υτυληρ uertun t, a Iosephi sententia discrepant. etenim hin,ut ille tradit, capit duos χοας , id est duodecim sextarios: ergo logus unum sextarium, non unam cotylam. Legis uero magistri qui dicunt logum capere sex oua, id est liquorem sex ouoru ex pustaminibus estusum,in paru firma & stabili sunt opinione. nam etiamsi ouorum inter se similitudo in prouerbio fit, tame etiam gallinae ouum ouo maius est. sed ut intelligant oua mediocria & aequalia, multo misnus capace quam Iosephus logum faciunt.quid plura disputo tot masgnorum gallinae ovorum liquor complere sextarium non potest. Isti igitur magistri multo minus capaces,quam suerunt, mensuras Hebraicas prodiderunt. Iam Arabicas mensuras, quibus Mauri,qui Aorabice scripserui medicina, usi sunt explicabo.etenim his nostris etiam teporibus,quibus Graecς Κ Latinae literae florent, plures medici mulsis malunt, si ludum aperiunt, libros Maurorum quam Graecorum ex/ponere: si morbis curationes adhibent medicamenta ab illis quam ab his conscripta conficere. Quoniam uero earum mensurarum nomina

partim sunt barbara partim Graeca sed etiam ista Arabica barbarie deprauata, dicam praeterea quomodo ipsa Latine reddere debeat is, qui

libros Maurorum, barbare uersos,denuo uelit uertere. Sunt autem

mensum Arabics sere eiusdem capacitatis cuius Romanae uel Gror . utras uero intelligant Mauri,ex autoribus,quorum scripta ad uerbum de Graecis expresserui,potest percipi. sunt etiam aeque ac illς duplices.

liquorum quidem hae. Dorach Italicum,lohein, his , corboni, heiliati, has fuli, cuathum,falgerin. Ut autem Ouidius dicit in Laodamia, Ilion,&Tenedos,Simois* R Xanthus,& Ide Nomina sunt ipso pene timenda seno: Sic mihi libet dicere Ealgerin,& iohein, hist corboni,cuathum P, Horrida sunt ipso barbara uerba sono:

Quae sunt conuertenda hoc modo. amphora, congius, sextarius, hemina,quartarius,acetabulum,cyathus, cochleare. Rerum uero ariodarum ex his sunt,sextarius, hemina,quartarius,acetabulum,cyathus, cochleare. Arabica aute haec amphora aequalis est Romanae, imo ipsa Romana amphora,capit ergo congios v m. congius sextarios vi. sextarius heminas u. hemina quartarios u. quartarius acetabula li. acetaobulum cyathum i s. cyathus cochlearia mi. Hanc capacitate esse men

170쪽

suris Arabicis Serapio & Avicenna docent. i quibus quae scripta sunt

de mensuris N ponderibus maximam partem sunt conuersa de Gro cis. Itaq; dorach Italicum idem esse quod amphoram Romanam ex his Serapionis uerbis, quae sunt in lib. Uri. sui compendii, perspicuum

est. Dorach inquit, Italicum habet choos v m. chus unus est vi .acsat Romana. nam cum Graeca uox,chus scilicet, significet conglu: & cum Arabico uerbo, quod est ac sat designetur sextarius,u t postea ostenda, qui Romanarum mensurarum capacitatem cognitam habet facile in.telligit doracli Italicum esse amphora Romana. alterum uero uerbum

adiecit ut hanc amphoram ab Attica & Arabica proprie dicta distin, pueret. At iohein capere sextarios sex, alcpita significare cogium Avicena idem sentiens de tribus dictis mensuris quod Serapio deci rat his uerbis. Dorach Italicum est iohein vita. R iohein est aciat Rcis mana v i. Est uero io hein ut mihi uidetur, nomen Grscum, sed a Mauris liter arum immutatione corruptum. quod barbarus Avicennae inoterpres non reddit, Serapionis Graece conuertit choa .a quo fluxit. Κist autem eam mensuram esse quam Romani sextarium nominat

item ex utro* scriptore intelligitur. Serapio scribit. Et Κist quidem

apud Romanos capit libram unam & duas tertias. est ergo unciarum m x. Avicena Serapione secutus. Ust em apud Romanos capit libra unam cum dimidia &sextam partem. quare cst unciarum Σπ. Idciri percipitur ex Serapionis & Avicenae uerbis de Dioscoride expressis. Dioscorides in libro tertio scriptum reliquit de cucumere asinino. Si ες- αλ'Iop με τα δυουν μαλιςα κρηπικου ρ νου. id est. Radicis selibram accipientem cum duobus sextarias uini, maxime Cretisci. Serapionis interpres de eodem. Accipiatur de radice eius libra mesdia,& teratur cum duobus Kis uini. Avicennae. Quando decoquitur radicis eius libra media cu duobus Κist uini. Ut uero a Graecis Roma na sextarii uox I shq uocatur ita ab Arabibus Graeca rursus depravasta ist nominatur. Eandem mensuram Mauri ac sit appellant. id uero ex iam dictis possumus concludere hoc modo. Congium Mauri nuncupant iohein. congius recipit sex sextarios, & iohein totidem aciat. sextarius igitur a Mauris uocatur aciat. Hoc uerbo utitur Avicennalibro mi. de Iinimentis caniciem prohibentibus.olei, inquit,omphaciniacsat tres.&lib. V. in descriptione confectionis anacardinae. Acetiacsat tres. Andreas AIpagus Bellune sis in locum aciat substituit hist. 8c sic uertit. Aceti Κist tria. Eadem mensura dicituraben. scribit enim

Serapio. Aben mellis minae n s. aben olei mina i s. Eadem appellatur euib. nam Avicenna inquit. Evib mellis librae ii s. euib olei mina is. in hac autem re sequuntur Mauri Graecos quosdam. in quorum sentenotia etiam est Fannius ut libro tertio qui est de pondere rerum,quas metimur,explicaui.quin Graeci quida mina ututur pro libra, quos etiam in