장음표시 사용
101쪽
I, atiuitate Domini. Ser. II I. '
per mel dulcis. Mel est dulcedo gloriae. Ecclesiast. r. Vae reditas mea , super mel &nuum. Christus in ore habuit Primu m mel, pi a dicando Euangelium. Secundum, suusando spiritum. Tertium, lationi dando paradisum. Mor tuus autem leo fuit, tu i mel ministrauit: quia mortuus fuit
Christus, ut per ipsum hanc triplicem dulcedinem habe
In Ratinitate Domini. Sermo IIII. FVangelizo vobis gaudium magnum, quod erit omni T
populo&c. Luc. 2. Hoc gaudium sensit Elisabeth in
utero. Luc. I. Exultauit in gau. in . in v.meo. Hoc noceuangeli γ at Angelus, dicens Euangeliro vobis gaudium. Vere magnum gaudium est, quod nobis saluatot natus est . sicut gaudium est redemptio captiuo, lumen caeco, thesau rus mendico, vita mortuo, sic gaudiuest omni populo &c. Genus humanum erat populus captiuus culpa, caecus ignorantia, pauper gratia, moriturus id est separandus a vita arterna. Erat genus humanum captiuum per diabolum. Isa. s. Propterea ductus est populus meus captiuus: quia non habuit scientiam,& nobiles eius interierunt fame & multitudo eius siti exaruit. Propterea dilatauit infernus animam suam . Ecce carcer in quo captiui tenebantur, Tanta C tim erat ante Christi natiuitate dilatatio inferni: ut & bonos malos caperet. Captiuus autem dicitur homo, ideo
quod non habuit scientiam. Sicut ideo capiuntur pisces , quia nesciunt hamum subesca. Abachuc. I. Facies hominis,quasi pisces maris: & quasi reptile non 'habens principem: totum in hamum subleuauit . s. diabolus. Miser enim V homo sub esca terrenae delectationis , latere nescit hamuaeternae mortis. Sed ne simus reptile sine principe, Deus principem nobis misit. de quo Isa. s. paruulus natus est nobis &c. usque Princeps pacis. Et contra hamum diaboli, secit Deus hamum suum. Hamo diaboli eaptus est homo et hamo Dei diabolus. Iob.qo. An extrahere poteris i a via tam
102쪽
64 ser. q. Ioannis Ps naventura
malam hamo λ Hamus est Christus: in quo virtus diuinitatis , latuit in esca humanitatis. Erat etiam genus hum - Eum, populus caecus ignorantia. In quadrage limo secundo. Dedite in foedus populi: in lucem gentium: vc aperires X oculos caecorum. Magna caecitas, quando populuS , neque Deum cognouit, neque aliam Vitam , quam praeserit mr neque praemium bonorum , neque poenam malorum sci-uit: neque viam qua ad prsinium veniretur, vel poena vistaretur: se ἡ tanquam caeci, omnes in foveam instini ceciderunt. O miser peccator: miser. ecce: utinam adhue velles animae oculos aperire. Bernardus. O utinam sapores & intelligeres, & nouissima prouideres. Saperes quae dei sunt. Intelligeres quae mundi. Prouideres quae inferni. Profecto in serna horresceres, superna appeteres, quae ad manum sunt, contemneres . Sicut autem caecus , in domo Vndique ardente, exire nescit, ostium ignorans: sic humanum genus suit in mundo,undique per malitiam inflammato. Micheae sexto. Adhuc ignis in domo impii: thesauri iniquitatis: & mensura minor &c. venit autem Christus in lucem gentium , ostium ostendens : caecum educens : sicut pater eius praecipit ei, Isa. 43. Educ foras populum caecii; & oculos habentem. Erat quoque populus humani generis, unicus, & pauper in gratia 2. Reg. 22. Populum pauperem saluum iacies. Vere pauper est, qui non habet diutinxias spirituales. gratiam scilicet virtutum & bonorum operum. Apoc 3. Dicis quod diues sum &c. O quanta mala sas inent pauperes, a malis Dominis . Sic pauperes virtutiabus & bonis operibus, a diabolo. Prouer. vigesimo Octauo. Leo rugiens,& vrsus esuriens, princeps ipsius super par pere. Sed ecce diu es Deus,factus est pauper. ut homo fieretdsues a. Corinth. 8. Propter nos egenus factus est,icum esset diues Sc. August. Quales nos facturuς est de diuit ijs et suis, quos diuites fecit de paupertate suaὸ Homo erat mortuus vel moriturus , propter pramaricationem aeternae vitae. Isa. 34. Inebriatus est in coelo gladius meus. Ecce super Idumeam descendet: & super populum interfectionis ineae. Gladius irae vel sententiae diuinae, qua homo priuatus
103쪽
In Vatiuitate Domini. Ser. V. ss
erex fuit vita aeterna: fuit ii coelo de calice irq Dei: quando Iuciferum cum Angelis suis percussit. Super Idumeam descendit: & super populum intersectionis : dum humanum
genus terrenae & sanguineae conditionis, corporali, spirituali,& aeternali morte percussit. Idumea enim terrena,ves sanguinea interpretatur. Sanguinei autem, a gladio sanguinis,per sanguinem Christi liberantur Vt ergo ostendat se Deus tantae seueritatis gladio nolle uti, factus est paruulus. Sicut enim paruuli, gladio non utuntur: sed faciliter placantur: sic pro paruo, reconciliari possumus paruo illi : & se nolumus, resumet hunc gladium ad iudicium .
Apoc. I.De Ore eius gladius utraque parte acutus exabat.
In Vatiuitate Domini. Scr. V. E Cςς evangoliro vobis gaudium magnum.Uere ma
gnum gaudium est captiuo de redemptione: csco de Ailluminatione: mendico de locupletatione: mortuo de vivificatione. Ipse enim qui natus est,redemptio est captiuo: illuminatio c cotthesaurus mendico: vita mortuo. De primo gaudio. Isa. 3s .Et ambulabunt, qui liberati fuerint & redempti a domino. conuertentur & venient in Sisi, cum laude:& laetitia sempiterna super caput eorum. Gaudium & lstitiam obtinebunt,& fugiet dolor: & gemitus. Dexedemptione hominum, habetur in Psal. Misit dominus redemptionem p. s. O quam stultus esset qui mille marchis Bauri vix redemptus esset de mortali inimico, si se iterum captiuum traderet pro pomo . Sed omni auro quod est in mundo, gutta sanguinis Christi preciosior est, quo redem
Pti sumus i.Pet. i. Non corruptibilibus auro Vel argento re Eempti est is,de vana vestra conuersatione, paternar tradi- eaonis, sed precioso sanguine agni incontaminati, & limnaculati Iesu Christi. Hic est agnus, de quo ICI 6.Emitte agnudomine dominatorem terr &c .Et tu auare, luxurio te, peruerse, iterum tradi, te diabolo, pro modico. De secundo. C Matth. I 3. Simile est regnum coelorum, thesauro abi condi
104쪽
s Ser. s. Ioannis Bona uenturato in agro, quem qui inuenit homo, abscondit, si prae gaudio illius vadit,& vendit uniuersa quae habet,& emit agro illum.&c. Ager est humana natura. Gen. 27. Ecce odor fi- iij mei, sicut odor agri pleni. Ioan. 3 De plenitudine eius, omnes accepimus Quicunque semina meditationum, de deriorum,& orationum, & operum, in hunc agrum mitti- mus, melius centies millies recipiemus.Thesaurus est diui. na natura Sap. 7. Infinitus thesaurus est hominibus. O auare hunc th saurum quaere, qui finiri non potest: qui erogatus non min litur. Unde Augus Christus quod attulit, erogauit: neque sibi jpsi minuitur: sed mirabiliter iuorum fidelium pauperiem ditauit: & indeficientibus thesauris, ipse plenus remansit. Vendamus ergo transitoria, pro hoc gau-E dio relinquamus caduca, pro hoc agro. De tertio.T . s. Vbi Raphiel Tobi dicit. Gaudium tibi sit semper. Se T bias ait. Quale gaudium mihi erit quia in tenebris sedeo:& lumen coeli non video λ Cui iuuenis. s. Angelus ait. In proximo est: vi a Deo cureris. Ecce hoc est gaudium, quod sibi Raphael praedixit. Lumen eoeli Christus est. Luc. 2. Uiderunt oculi &c. usque Lumen ad reuelationem gentium. O quatum gaudium est videre hoc lumen. Ecclesiastes. ii. Dulee lumen & delectabile est oculis, videre solem. O su uissima lux purgatae mentis, sapientia. Non enim cessas innuere nobis, quae & quanta sit virtus tua, super omne creaturarum decus. Quod si animae sanctae, vix sustinent, nunc
per fidem videndo: quid ergo, cum per speciem videbunt δSi gaudium inaestimabile est de lumine stelis: quid ergo erit de sole λ Mait. Σ. Videntes autem stellam, gavisi sunt gaudio magno valde. Stella est fides ducens ad Christum. si de stella gaudebanti quid erat, quando dominum stellae
videbant ρ Sed ad hoc gaudium non pertingunt manentes in tenebris vitiorum. i . Ioann. 2. Qui odit fratrem suum, in P tenebris est. De quarto gaudio. i. Ioan. I. Annunciamus vobis vitam ternam, quae erat apud patrem, & apparuit nobis, ut gaudeatis,& gaudium vestrum sit plenu ri . Per hanc vitam, spiritualiter: per hanc, aeternaliter vivemus.
cuius euidentissim .in hodie signum datum est. De quo
105쪽
Invat uitate Domini. Ser. V. 7
ςlesiastici. 48. Retro rediit sol,& addidit regi vitam. Attende quod sententia mortis, data suit contra EZechiam,& sicut ipse oratione,& laci rymis impetrauit vitam corporalem, sic & tu spiritualem Psal Vitam peti jt a te, & tribuisti. Augustinus. Pinnitens paratus sit facere, pro obtinenda
vita ani ν ar: quaecunque faceret,pro vitanda corporis morte.Retrocessit autem sol,liad cimam lineam. Sol est Dei Filius. Malac. . Orntur vobis timentibus nomen meum, sol iustitiae. Nouem lineae, nouem sunt ordines Angelorum. Quasi nouem lineas pertransiens in decimam venit: quando humanam naturam assumpsit. Heb. 2. Nusquam Angelos apprehendit: sed semen Abrahς. Huius gaudi j caula Gquatuor pr dictae significatae sunt Tob. t i. ubi ilicitur,qubdper septem dies epulantes, cum gaudio magno gauis sunt. Gaudium istud erat de benefici js exhibitis, per Raphael ea Deo missum. Raphael aut in significat Christum medicum
animarum nostrarum. Interpretatur enim medicina Dei. Beneficia autem principaliter sunt quatuor. Nam Sarra, per eum a daemone liberatur, bias escus illuminatur, bonis. temporalibus, filius ditatur: Filio vita obtinetur .vel custoditur ne a pisce deuoretur . Redde singula singulis causis
y ud ij, in praedictis. In Ratiuitate Domini. Ser. V.
INuenietis infantem. Lucar. 2. Considerandum autem
Christus, quatuor modis inuenitur, scilicet corporaliter, sacramentaliter, spiritualiter, intellectualiter. Primo modo inuenitur in terra. Secundo modo in altari. Tertio, in anima. Quarto, in scriptura.Primo, per Incarnationem: secundo, per Communicationem: tertio, per deuotionem quarto, per lectionem. Vnde in pueritia quater le-situr nobiliter inuentus. In utero, in templo, in Pr sepio, an domo. Inuentus in utero. Matth. j. Inuenta in utero habens &e. in quo bene desgnatur inuentio corporalist. Dextero enim virginis, sumpsit natur , qua corporaliter iu- . . D a. uenitur
106쪽
ue s Ser. s. Ioannis Bonaventurae
De nitur interri .Phili p. z. Habitu inventus est ut homo.r 1 autem a tribuq inuentus in utero. a Ioseph, sic tu dicit Glo- super praedictum locum Matth. ab Elisabeth. a Ioanne Ba- Itista adhuc existente in utero Luc. i. Unde hoc mihi &Gn hoequbd Elisabeth recogno iit Mariam esse matrε d
mini, patet quod Elis belli eum inuenit In hoc quod exultauit infans, patet quod Ioannes eundem inuenit. Cum ergo omnes homines vel sint viri, vel mulieres, vel pueri: diab his tribus inventuq est: patet quδd omnibus communiς est Luc. 2. Annuncio vobis gaudium magnum q e. o p.&c-s
vir s & mulieribus,& paruulis. Leo Papa Sicut nullu a peceato liberum reperit,ita liberandi; omnibus venit. Si tamen viri Ioseph. mulieres,He Iisabeth: pueri vero, Ioa a I ris sanctitatem imitentur, inuenrus erit. Inuentus est adi Pastoribus in praesepio. De hoe est thema.Inuenietis infantem &c. Vbi tri i consideranda sunt circa pastores. Primo quis d supra gregem vigilauerunt.Secundo lubd in via festinauerunt. Tertio, quod in reditu ,Deum glor ficauerunt. Haec inuentio, significat illam in Altari Sicut enim in presepio inuenitur pabulum iumentorum: sic Christus in Altari,pabulum nostrum. Item haec inuentio , fuit in Bethleem, quod interpretatur domus panis. Ecclesia enim est domus, in qua inuenitur panis Angelorum, in praesepio altaris. Augu. Dominus Ange lorum, hodie factus est homo. Ε Tria autem exiguntur ab illis,qui sic ipsum inueniunt. Digna praeparatio, in accedendo. Feruens deuotio, in percipiendo. Gratiarum actio, in recedendo. Primum significatur in vigilia su per gregem. Per gregem enim sensus, di desideria, & motus, ct cogitationes nostrae, signiscari ponsunt. Hic est grex, qui dum ad interiora minatur, dominus in rubo ardenti, in eorde feruenti cognoscitur. Bern. Ab exterioribu , ad interiora redeam: ab inferioribu , ad superiora ascendam,ut possim cognoscere unde venio, aut quo vado,quid sim, vel unde sim: ut per cognitionem mei, pons in peruenire ad cognitionem Dei. Secundum significatur in festi nantia. Unde dicitur. Venerunt sestinantes. Ber. Quirinat ardentius, currit velocius . Tertium autem in laude pastorum.
107쪽
Iu N atiuitate Domini. ser. V I. ii
pastorti m. Unde dicitur. Reversi sunt pastores, laudantes S glorificantes Deum. Vbi ostenditur,quod nullus sine gratiarum actione, debet recedere de praesepio altaris. In- L 'uentus est tertio a Magis, in domo. Matth. 2. Intrantes do inum, inuenerunt puerum &e. Per hoc significatur inuentio spiritualis, in domo conscientiae. Sapie n. 8. Intrans in domum meam, conquies eam cum illa. Hic non inuenitur, nisi duce stella. i. fide vel gratia. Hic tria notanda sunt.nam illi ipsum in domo inuenerunt, qui aurum, thus, & myrrham obtulerunt. In auro dilectio. In thure, deuotio. In myrrha, contritio significatur. Nam sine his tribus Iesus spiritualiter non inuenitur in domo mentis. Inuenitur atristem si ei dilectio, deuotio, contritio intus offeratur. Inuentus est quarto in medio Doctorum in templo.quod ac-eidit, cum Christus in scνiptura, vel doctrina sacerdotum, in Ecclesia inuenitur. Sed & haec tria consideranda sunt , quia post triduum est inuentus. Primus dies est doctrina Mosaica Secundus Prophetiea. Tertius Euangelica.Vel primus dies, in scripturae lectione. secundus in auditione. Tertius, in meditatione consistit .Primus dies, in audiendo. Secundus, in intelligendo. Tertius, in faciendo Psal. Intellectus bonus, omnibus facientibus eum Tunc enim procul dubio Christus inuenitur,quado ex op ratione, mens magis illuminatur Unde patet Luc 2 . Duo Discipuli,scripturarum expositionem via audiet ut Sed sicut dicit Greg. Non audiendo, sed faciendo,illuminati sunt, quando dominum secum ad hospitium ire coegerunt. Nota hic qualiter eum in utero magis iudicarat de Spiritu Sancto, quam de viro, quomodo Ioseph poterat moueri ad credulitatem, in
eum Maria habebat de Spiritu sancto. Ioan. Chry Iosepli
conceptionem manifeste videbat, & fornication: m suspicari non poterat .Possibilius enim credebat, mulierem pos se sine viro concipere, quam Mariam posse peccare. Ante quam couem rent. Non dicit priusquam acciperet eam,s a priusquam conuenirent: quoniam iam erat accepta in do- nu.Vnde glo Desponsata viro. Raba. Antiquitus mox erat,
v*d sponsis & sponsa non cou.eniebant, absque nuptia.
108쪽
6o Ser. I. Ioannis Bonaventuraerum celebratione. Quaero, cum concipi de Spiritu sancto sit supra naturam & rationem, quomodo potest esse, q)idd. Maria inuenta est a Ioseph, habens in utero de Spiritu saricto 3 Respondeo secundum Ioan Chry. Omnibus documetis, quibus fornicatio mulieris intelligi, vel argui solet, deficientibi, sola apud eum mansit suspitio gratiae Dei., per
quam ,existimauit eam habere in utero, antequam conuenirent. Inuenta est ergo a Ioseph, qui zelo & amore, semper se admonente, vitam circunspiciebat Mariae. Dicit etiainuentam Nariam a Ioseph grauidam manifeste, post quana redist a peregrinatione. Putatur enim absens e sie, cum Ma
ria, post collocutionem Icum Angelo , ad Alisabeth eum
tu Vatiuitate Domini. Ser. VIL
O VNnuenietis in antem, pannis inuolutum. Lue. r. Contal derandum, quod secundum quadruplicem: Christi in-A uentionem, quadrupliciter est inuolutu . Inuolutus est enim natura corporea, specie sacramentali: aenigmate spirituali, & sensu literati De primo. Esa. 37. Ezechias scidit vestimenta sua ,& obuolutus est faeco. Ezechias Christum significat. Interpretatur enim auxilium Domini. Uestimentum eius fuit synagoga, quae scissa est. Saecus est humana natura. Apo. 6 Sol labus est niger, sicut saccus cilicinus. Sol est Christus, secundum diuinitatem. Malach. q. orietur vobis timentibus nomen meum , sol iustitiae &e. Bernard. Saccum misit Deus pater, in terram. Saccum ut iis lue, licet paruum ,' tamen plenum. Saccum inquam , in passione concidendum, ut effundatur quod latet in eo , P precium redemptionis & gratiae. Quare aute Ezechias obuolutus fuit sacco, triplex fuit causa. Mouit enim ipsum blasphemia r hostium suoru in angustia: nunciorum molestia, qui scissis , estibus, ad eum venerunt. Potest autem significari tripI ex ratio,quare Dei filius , sacco humanitatis
sit inuolutus: videlicet diaboli violentia, hominis miserias
109쪽
In Q atiuitate Domini. Ser. VIL σr
ma, patrum desideria. Patres enim , quasi nuncij suerunt. qui pro adventu Christi, desiderijs & su spirijs, corda sci- egrit. . De secundo. Num ein.Cumq; immolauerit Aaro, S litis eius, sanctuarium, tutic intrabunt fili j Raath, ut portent inuoluta .Per Aaron summum sacerdotem, Christus si gnificatur. Psal. Tu es facerdos in aeternum. Per filios eius, lacerdotes noui testamenti significantur . Per sanctuariu , corpus Christi. Hic primo a Christo inuoluitur dum in coena hoc sacramentum instituitur. Nunc autem ab alijs sacerdotibus quotidie inuoluitur, dum virtute prolatorum abeas verborum, panis in corpus Christi conuertitur , & sub accidentibus sensibilibus velatur. Notandum, quod san. Rctuarium ab Aaron &c. primo inuoluitur: postea ali η d tur. Sic corpus Christi primo a sacerdotibus consecratur, postea ali)s datur. Tria autem per corpus Christi consequimur et propitiationem, resectionem, illuminationem. 8esgnificantur in tribus, quae inter alia in sanctuari3s sue rutinuoluta. sicut dicitur Num . . si ilicet altare, mensa propositionis, & candelabrsi In altari propitiatio: in mensa, resectio: in candelabro, illuminatio significatur. De tertio. sEZech. i. Ecce ventus turbinis, & nube, magna,&ignis inuoluens:& de medio eius, quasi species electri. Per electruquod est ex auro & argento , Christus in duabus naturis significatur: auro diuinitatis,& argento humanitatis. ignis hic,electrum inuoluens,est fides,nos illuminans per cognitionem Est tamen inuoluens, propter migmatis obscuritatem. Videmus enim nunc per speculum in aenigmate, &subobscuris similitudinibus: sicut exponit glosa. Possunt
autem hic tria attendi , propter quae, Dominus nunc qua 1i inuolutus est, oculis mentis nostrae. Turbatio extra nos. Natural tu obscurato, intra nos. Immensitas luminis, supra nos. Primum in vento turbinis. secundum in nube. tertiuin igne. Vnde bene ibi dicitur: Et splendor in circuitu ei'.
Tantus enim est splendor diuinae naturae, quod ad ipsam , is hac mortali vita oculus mentis,accedere non valet. Primat Timo. 6. Lucem habitat inaccessibilem. Augu. O sum
110쪽
prope:ad huc lates domine animam meam in luce. & ide, τ illa adhuc versatur in tenebris & miseria. De quarto. Erch. 2. Ecce manus missa est ad me, in qu i erat liber inuolutus, & scripta erant in eo, lamentationes, & carmen, revae. Libri enim scripturae, sub cuius literati sensu, & allegoria, tam sitis inuoluitur: Tripliciter ostendit Christum nobis, videlicet tanquam redemptorem : tanquam iudicem,& vltorem : tanquam remuneratore m. Lamentatio ergo actredemptionem passionis: Vae ad ultionem damnationis et Carmen ad remunerationem beatificationis pertinet.Pravi, mum in mundo : secundum in inferno : tertium in coelo. ut sic in nomine Iesu omne genuflectatur: coelestium, tan- cui m glorificatori: terrestrium, tanquam redemptori e internorum, tanquam vitori . . Lamentemur ergo pro peceatis nostris, cora redemptore, pro peccatis noliris pasi Aug. Mala quae nos egisse iri eminerimus, fletibus puniamus: ut per lamenta poenitentiae, perueniamus ad carmen
vitae, ne si affligi modo poenitendo noluerimus , vae postmodum, sine fine sentiamus.
In Ratiuitate Domini. sermo VIII.
V Erbum earo factum est, & habitauit in nobis. Io. r
Caro enim, carni amicabilis est, passibilis,esibilis, sensibilis. Filius ergo Des, qui est verbum, caros sectus est, ut esset amicabilis pro desiderio: passibilis protrisipho: e sibilis pro sacramento: sensibilis pro exemplo. ut sic in carne Christi , esset dilectionis fomentum : redemptionis tormentum : resectionis sacramentum: imitationis do- cumentum. De primo Eccles 33. Omni vita tua , dilige Deum, & inuoca illum in salu . Omne animal, diligit simi I sibi: sic & omnis homo proximum sibi: Omnis caro, a a similem sui coniungetur. In hoc verbo, ostenditur Deus eiati diligendus, non istum quia Deus, sed quia caro , nobis similis. Diligitur autem quandoque, caro multum aliena, magis autem diligitur propinqua, maxime autem proxia