D. Joannis Eustachii Bonauenturae, seraphici doctoris, ... Sermones per annum. Praedicatoribus perutiles. Tabulis copiosissimus illustrati

171쪽

i i 4 seri s. Ioannis Bona uenturi

lite dicitur. Item Saul de regno. sicut legitur. I. Reg. I . Perregnum autem gloria aeterna significatur. sapie n. ideo accipient regnum decoris &c. Propter inobcdientiam ergo,eijcitur homo de paradiso gratiar: de naui ecclesiae: de regno gloriae Dei. Ad idem regnum, non sinit hominenti eruenire. Prima eiectio est a fideliu merito: secuda a fide-ium numero tertia a fidelium prςmio. Aug. O quam detestabile est vitiit,obedientiae contrarium, per quam Angelusi de coelo, homo de paradiso cecidit: Saul regnum amisit spopulus Israel, populum de gentem amisit.

ECce motus factus est in mari, ita ut nauis &e. Postea

praedictas tres causas, quatuor adhuc causae restant: D quas nauicula ecclesiae,tribulationu fluctibus premitur.3 Quarum prima est,praelatorum negligentia. Vnde hic dicitur, quod Iesu dormiente in nauicula,motus magnus factus est. Iesus in naui dormit, ubi iudex & rector torpent, & negligenter agunt. Vere periculosus est somnus negligentiae rectorum & principum. Legimus enim Gene. 9. quod Noe dormiens denudatur : hoc autem spiritualiter fit, θnegligens & tepidus est quis,quando bona vita vel fama priuatur. Item quod Τobias dormiens excaecatur, per calida. sercora hirundinum: per quae feruens cupiditas temporalisi significatur.Phil.3. Omnia arbitor ut stercora. sed heu, hodie plus diligitur illud stercus, quam Christus. Item IGhoseth iugulatur dormiens, a duobus principibus satronii. . Σ.Reg. 4 Latrones sunt peccata, Matri 2I.Vos autem secistis; illam speluncam latronum, Sc. Duo principes sunt praesumptio,&ldesperatio. Dormiens ergo, per negligentiani

denudatur a bona conuersatione,' excaecatura bona cogni- tione, iugulatur aeterna damnatione. Et vere multa iuguI rione dignus est, malus rector. Gre.9. Praelati tot mortibus

mori digni sunt, quot in subditos suos perditionis exempla

X transmittunt. sec.nda est spiritualis Christi absentia. unde

172쪽

Dominica III. post octa. D'b Ser. III.

unde Mat. r . dicitur, quod Iesus erat solus in monte, de nauicula in mari iactabatur fluctibus. Ibi autem Christux

abiens est, ubi Christi amor non est. Sicut econtrario Christus est, ubi castitas est. Aug. l Tanto Deum habebimus praesentiorem, quanto amorem quo in Deum tendimus, poterimus habere puriorem. Vere periculosa est Christi absentia. Legimus enim quAd Christo absente, LaZarus moritur. Ioan .ia. Domine si suisses hic, frater meus non fuisset moris tuus. Mors Laetari, spiritualem mortem significat. Ite Christo absente, niauis agitatur : sicut hic dicitur, perturbatur periclitatione. Psal. Auertente tur. &ci Item Christo absente , Thomas dubitat. Ioan. 2 o. Nisi videro &c. propter

hoc bene dicit Dominus: Ego sum via veritas & vita. Chrisus est vita, & ideo ipso absente anima moritur. Ipse est ia, ideo ipso absente viator periclitatur. Ipse est veritas,& ideo ipso absente dubitatur in fide. Tertia est curae pa- Lstoralis excrescentia. Vnde Luc. s. Impleuerunt ambas nauiculas , ita ut pene mergerentur . Per multitudinem piis

seium, significatur multitudo subditorum. Quando enim tantum excrescit cura pastoralis, per talem multitudinem, udd periculosum est. Notandum autem, quod triplex est multitudo, per quam homines incipiunt mergi . Prima est temporalium I. Thim.6. Qui volunt diuites fieri Ste incidunt in tentationem,& in laqueu diaboli, & desideria multa inutilia &nociva, quae mergunt homines in interitum A perditionem. Secunda tribulationum. Matth rq Videns

ventum validum . i. persecutiones, timuit, & cum coepisset

mergi &c. Semper enim in tribulatione clamandum est ad Dominum. Tertia subditorum de qua hic dicitur, quod concluserunt multitudinem piscisi, & innuerunt sociis Sc. Si pene merguntur, qui alios in adiutorium vocant , quid fiet de illis, cui adiuuantes repellunt De alia naui .s religionis, nullum admittunt: sed certe in iudicio videbunt,

quot per eos animae perierunt. Bernar.Venient ante tribunal Christi, audietur peccatorum querela grauis,accusatio dura, quorum maxime stipendiss neque diluere peccata is

quibus factitant duces caeci , mediatores fraudulentio

173쪽

H l Quarta est propter oppressionis innocentum violentia.

Unde Act 27. legitur, quod nauis in qua captiuus ducebatur Paulus , valde periclitata est: sed iam non solum Paulus, immo iam periclitati sunt multi alii innocentes, violentias & iniurias sustinentes: non solum a saecularibus iudicibus, sed etiam ab ecclesiasticis. Bernar. O Pra lati, iuga vestrum aggravatis super vos, quorum onera potius portare debetis. Vere periculosa est huiusmodi oppressio. Omnis enim creatura, insanit contra violentum; specialiter autem terra in passione innocentis Christi,terrae motus f ctus est: ut dicitur Matth. 27. Item aqua,viide oppressores filiorum Israel sicut dicitur Exod .r . & is. Submersi sunt quasi plum. in aquis vehe. Et hic dicitur quod Paulo violentiam patiente, mare concitatur. Item ignis. Vnde Danie. 3. dicitur, quod viros illos, qui innocentes miserunt in ignem, incendit flamma ignis. Potest autem in his , triplex violentorum poena significari, scilicet temporalis in aqua, Psal. Inundauerunt aquae &c. Iudicialis in terrae motu . Terra enim mouetur, dum in corde iudicium timetur. Psale Terra mota est &c. Aeternalis in igne. Isa. 4s. Ignis e ius inon ea tin. &c. i

post Epiphaniam.

Imile factum est regnum coelorum , si mini, qui seminat bonum senaen. Mat. Is Inpr senti Euang. declaratur nobis diuinum beneficium : diabolicum maleficii rhumanum exercitium: Angelicum officium. Primum ostenditur non solum iast minando semen bonum, scilicet filios regni: sed in tollenido semen malum,ideii Illior nequam , inter boa . V nde. noluit

174쪽

holuit Deus euelli Zi Zaniam, propter maximam bonitatε suam. Malos enim dominus in hoc mundo tolerat, propter quatuor causas : videlicet propter eorum correctionem. Luc. I 3. Domine dimitte illam & hoc anno &c. Et hiezitania non tolluntur, quia ut ait Glosa , forsitan triticum futurum sunt. O quot matriam hic sunt, qui si modo tolleretur danmarentur, qui forsitan cito boni erunt,& salvabuntur. Item propter bonorum exercitationem. Iudie. 2. Non delebo getes,quas dimisit Iosue, ut in ipsis experiar Israel. Greg. Abel esse renuit, quem Cayn malitia non exercet. Augustinus. Omnis malus,aut ideo vivit ut corrigatur: aut ut Per eum bonus exerceatur. Item propter bono una adociationem. Unde Sodomitis pepercisset dominus, propter Paucos bonos eis associatos. Gene 18. Non delebo propter decem. Item propter in i lorum punitione, ut mali per ma-Ios amigantur. Iosue Σ3. Si volueritis harum g tium erroribus adhaerere, iam tunc scitote,'quod dominus Deus vester, non eas deleat ante faciem vestram , sed vobis erunt

in foveam,ac laqueum,& ostendiculum. Secundum osten- Aditur ibi, Cum dormirent homines, venit inimicus eius, &super seminavit zizaniam, in medio tritici. Inimicus Dei est diabolus. Sed attende quid ,quando, ubi seminat. Quid certe nisi Ti Zaniam: quod dominus exponens ait: Zi Zania hi sunt filij nequam, hi sunt adulteri, raptores, usurariJ, dc alij peruersi, semen diaboli. Isa.Vaeli genti peccatrici, populo a raui iniquitate, semini nequam, filijs sceleratis. Sta Item quando 'certe cum dormirent homines. i. praelati, vel alij homines, qui dormiunt per torporem & negligen-riam & ocium. Unde ei cuius agrum urticae & spinae repleuerant, dicitur, Prouer. 24.Vsquequo piger dormis &ca Et quid tibi posset sacere diabolus, si non dormires Item ubi certe in medio tritici. Diabolus en m semper quaerit malos Intermiscere bonis, ut scandalo sint eis, ut sueocetur triticum. i. boni, sicut hic ostenditur. Vnde 3. Esdrae 8. Mixtum erat semen sanctum, alienigeni u gentibus terrae. Uel ut triticum destruatur, creverunt. Vnde Iud. I s. dicitur, quod a

vulper cremantur Philistiuor0m segetes. Vulpes significas

175쪽

fraudulentos,& peruersos homines.Vere segetes beati ho mines: qui licet in igne malitiae peruersorum tanguntur,ta

men non laeduntur. Ber.Bonum esse, inter malos, tantae vi

tutis est, quantae & dissicultatis: quale enim est illud tangere picem,& non iniquinari: in igne sine issione versari. Tertium ostenditur ibi, Sinite utraque crescere &c. Hoc enim exercitium humanum, ut mali in malo, boni in bono crescant. Apoc. 22. Qui in sordibus est sordescat adhue : Sequi iustus est, iustificetur adhuc. Utraq; ergo cresciit, luxuriosi, superbi, casti, humiles:& sic de alijs iustis &iniustis. Vtraque in una domo , in mensa, in via, in Ecclesia simul sunt, usque ad messem consummationis: sicut bonis ad gloriam, sic malis ad poenam proficit.Greg. Sicut grauioris est culpae,inter bonos bonum non esse: ita immensi est praec nis, & inter malos bonum extitisse. Utraque ergo sinuntur simul esse tripliciter,uide Iicet sicut semina bona & mala in agro: sicut vasa munda & immunda in domo 2.Tim. Σ. In magna autem domo non solum sunt vasa aurea & argentea: sed & lignea & fictilia:& quaedam quidem in honorem,

quaedam autem in contumeliam &c. Boni enim sunt pro vino gratiae Dei. Mali autem,vasa pro sterquilinio diaboli. Item sicut pisces boni & mali, in sagena. Mati. I 3.simile est regnum coelorum sagenae missae in mare,&ex omni genere piscium congreganti: quam cum impleta esset educentes, S secus littus sedentes,elegerunt bonos &c. Boni pisces reficiunt: mali vero inficiunt. Quartum ostendituribi, Colligite primum zizaniam &e. Angelicum ossicium ostenditur in tribus: in colligendo, in alligando : in congregando. Colliguntur enim peruersi, per separationem a bonis: alligantur per coniunctionem in poenis: congregantur autem boni, per unionem in gaudi,.O quam laetanter totam metalem congregabunt, qui tam laetanter, unum granum, unam

animam colligunt λ Vnde de Lazaro Ioannes Chry. Suste- cerat ad portandum pauperem, unus Angelus sed propterea plures venerunt, ut chorum laetitiae iaciant.

176쪽

'fominica IIII. post Epipsa. Ser. If. irs

Dominica IIII. pos Epiphaniam. Sex. II.

Riticum autem congregate in horreum meum. Mat.

I 3. Considerare debemus quadruplicem congrega- Etionem, videlicet, Credentium in mundo , Gementium in inferno, Fruentium in coelo,Resurgentium in iudiatio. De r. Is i l. Levabit dominus signum', & congregabit

profugos Israel,& dispersos Iuda colliget, a quatuor plagis terrae. Signum illud, vexillum est sub quo dux noster Iesus Cli fistus,milites suos congregat, contra hostes malignos equi hos armis vitioru impugnant, praecipue sagittis igneis,ma Iarum cogitationum. Eph 6. In omnibus, sumentes sculum fidei Sc. Profugi sunt peccatores, dum auertuntur a Deo, dum sugiunt bonum,dispersi dum conuertuntur a malis. Per tot autem loca sunt dispersi, per quot vitia sunt diis stracti.Exo. s. Dispersus est populus, per omnem terra a gypti,ad colligendas paleas. i. vanitates. Aug. Dulcedo sHircS secura, colligere me a dispersone, in qua frustatim diis

scerptus sum: ab uno enim diuisus, in multa euanui. . Quatuor plagae, sunt, quatuor aetates terrenorum. De iplaga ergo orientali veniunt, qui in pueritia c6uertuntur. De australi, seu meridionali, quae seruida est, qui in seruo- heiuuentutis domino seruire incipiunt, & ad dominum se conuertunt.De occidentali vero,qui in senectute, per qua ad occasum tendunt.De aquilonari vero, sui semper frigidi, in extrema tamen hora conuertuntur, sicut latro incruce. Propter hoc bene dicitur.EZe. 36. Congregabo vos de imi uerus tertis. De i. Is 24. Congregabuntur in congre- Ggatione unius fascis in lacum, & claudentur ibi in carcere. Vaeli eis qui in carcerem inferni veniunt. Unius autem fascis,erit maloru congregatio, quia unius damnationis vinculo, a quo impossibile est fugere, omnes ligabuntur. In inferno enim per speciales lasciculos ligabuntur pariter in pcvnis,qui pares suerunt in culpis.Unde in Evangelio dicitur. Colligite primum Zizania di alligate ea in fasciculos ad

177쪽

ad comburendum. Greg. Si ut in domo patris mei,mansimnes multae sunt, pro diuersitate meriti: sic damnatos pro

j diuerso supplicio gehennae, ignibus subi jcit dispasilitau

criminis. De tertio, Matthaei et q. Vbicunque suerit corpus, illuc congregabuntur & aquilae . Sanini sunt in codo, quia sicut aquila irreuerberatis oculis, solem videt in rota: ita sancti faciem Dei in coelo, quae eis abscondita est in hoc exilio. EZech. 39. Scient quia ego dominus Deus eoru , quia congregavi eos, ad terram suam,& non absicondam ultra faciem. m. ab eis. Alae autem istarum aquilarum, sine quibus ad c qium volare non possunt: sunt amor Dei & proximi. has alas qui habuerit, neque Deum, neque proxima indebite offendit. In uno Diabolum evadit. Apoc. 12. Datae sunt mulieri duae alae &cati In secundo in Deum volabit,

pennis pulchritudinis, S integritudinis, quibus ad Dei am1 plexus, amor cassus innitatur. De A. I Ohelis. R. Congregabo omnes gentesi, & deducam eas in vallem Iosaphat,dc. Cuncti describuntur hic iudicandi, cum dicitur omnes getes. Si omnes, ergo usurarius, & raptor, R forni calor,&c. Item locus,dum dicitur in valle Iosaphat. Ibi enim in valute erunt, qui vallem vitiorum amauerui. Item iudex cuna ominus dicit, disceptabo, non populus, non angelus, sed ego disceptabo. Item causa cum dicitur, quod haereditate domini disperserunt. i. animas. horrendum eis quod in tanta congregatione, turpitudo peccatorum tuorum omnibus denudabitur. F2e. I 6. Congregabo eos super te undique, Senudabo turpitudinem tuam' in iudici, . Adulteri primi cor regabuntur,sicut pisces a piscatore. Mati omni genere piscium congregati Sc. Secundi,sicut metallum a c6satore. EZe. 22.Ecce ego congregabo vos, congregatione ax

genti aeris, & ferri, & stagna, ct plumbi, in sornace &α Ter iij, sicut triticum ab agri cultore. Vnde hic dicitur. Triticum autem congregate in hor.m. Quando enim dominus flagellat, tunc triticum suum triturat. Quarti, sicut pecora a pastore. Mati. as. Congregabuntur ante eum Omnes getes, S separabit eos ab inuicem, sicut pastor Sc. Cuna mane Pa

178쪽

in tuba nouissima, mortui de quolibet coemiterio, vel de quolibet hominum statu congregabuntur.

Dominica IIII. pon Epiphaniam. Ser. III.

Domine nonne bonum semen seminasti in agro tuo

Mati. I 3. Bonum semen, boni homines sunt, h i sunt fili j regis. Seminat autem dominus hic semen, quadrupliciter: videlicet, in natura,in gratia, in gloria,in miseria. Seminat inquam in generatione, in iustificatione, in resurrectione duplici: altera ad gloriam, altera ad miseria. De I. Gen. 9.Tres isti sunt sit j Noe,&ab his disseminatum

est omne genus hominum,super uniuersam terram, hoc semen est mane florens in iuuentute. Is i 7. Mane semen tuum

florebit: sed vespere perit in morte Psal. Mane floreat &tranχat: vespere decidat induret & arescat &cae. Sicut Lautem a tribus disseminata sunt corpora: sic etiam a tribus, scilicet a patre & slio & spiritu sancto , disseminatae sunt singulae animae, in singulis corporibus . Sicut autem semiis

nator non uno iactu,totum semen effundit,sed tape,de mane usque vesperam spargit: sic creator,non omnes animas

simul creauit,sed a principio mundi usque ad finem creando seminat in corporibus. Sed heu, frequenter hoc semen, viiijs sustiscatur. Unde quarti Reg. i s. dicitur,quod Athalia interfecit omne semen regium. i. animas, a summo re3e creatas,& regali imagine nobilitaras. Athalia propter fa- .stu in dominandi, significat superbiam, propter intersectiois nem prolis regalis, superbiam: propter lasciuiam suam, gullam. De 2. Ica 6 i. Isti sunt semen, cui benedixit Deus. de Hhoc semine, expone praesens Euangelium. sicut exponit d minus. Qui seminat bonum semen, filius Dei est, Aser mu-dus est, bonum semen filij regni, Zi Zania filis nequam, tui seminant Zizaniam, diabolus, Messis consummatio seculi, Messores Angeli. multum premit diabolustionum semen, semine suσpessimo.Vnde Gen. 3. Inimicitias ponam into te & mulierem . di inter semen tuum Sc semen illius. Moraliter

179쪽

iter ista mulier,est Ecclesia de latere Adae dormientis, Id

est Christi morientis formata . Huius semen sunt omne iusti. semen autem diaboli, sunt peruersi,qui milis immicantur,dum eis ad culpam, siue ad poenam insidiantur: sed ex his inimicitiis, iustorum praemia augmentantur , dum culpam odiunt,& poenam inferentem diligunt, Ioa Chrys

Hic est pugna periculosa,&hic est victoria gloriosa: qui

N poterit odire quod amat: & amare quod odit. De tertio- Hiere. i I. Seminabo domum Israel,& domum Iuda, semine hominum,& semine iumentorum Domus Istraet,est domus cetlestis,in qua Deus videtur Israel enim interpretatur videns Deum. M - h.s. Beati mundo cordi', quoniam ipsi Deum videbunt. I ita domus seminatur semine animarum euolantium. Psal. Anima eius in bonis demorabitur,& semen eius haereditabit terram, scilicet viventium. Domus Iuda, est ecclesia militans, propter confessionem. Iuda enim conseisio interpretatur, primae Io. i. si confiteamur peccata nostra, fidelis est S iustus,ut remittat nobis pecca-O ta nostra: & emundet nos ab omni iniquitate. Homines

autem sunt contemplativi, viri perfecti, vel Praelati vel ita luminatil,Neu litterati. Iumenta vero siqnt activi, vel imperfecti,yel subditi, vel laici. Talium enim semine,lutraq;

domus seminatur , quia utrumque ad ecclesiam pertinet . Psal. Homines & iumenta salvabis domine. Vel sorte s men hominum, ad domum Israel: semen iumentorum, ad domum Iuda peltinet: quia in coelo omnes homines: in tenra autem & mundo, sumus quasi iumenta. Psal. Vt iumenta factus sum apud te. Seminamur hic in valle miseriae: seminabimur ibi, in monte gloriae. Isa.6s' Educam de Iacob se-inen,&de Iuda possidentem montes meos. Montes sunt o p dines Angelorum. De 4. primae ad Corint. Is . Seminatur in corruptione, surget an incorruptione. Seminatur in

ignobilitate, surget in gloria Sc. Illustratu enim quatuor dotibus, surget triticum in gloria ς ZiZania, in ignominia manebit aeterna. Gene. 22. Multiplicabo semen tuum sicutssellas coeli, quoad beatos: & sicunarenam maris, quoad damnatos, vel malos qui in Rui inferni mergentur. Tune

180쪽

Dominica in septuagesima. Ser. I.

ergo florebunt semina corporum aeternaliter , eorum qui nunc florere nolunt temporaliter qui autem nunc quaerunt florere in mundo, non florebunt aeternaliter in coelo.

Peda. Ne indignemini si mali in mundo florent, si vos pati. ini quia non est Christianae dignitatis, in temporalibuse xaltari, sed potius deprimi. Mali nihil habent in coelo tuos nihil in ii undo: sed spe illius boni ad quod tenditis, quidquid in via contingat, gaudere debetis.

DOMINICA IN SEPTUAGESIMA.

Te & vos in vineam meam. Mati. 2o. Charissimi laboremus in vines, & mereamurata denarium gloriae. Quadruplex autem est Vinea, in qua laborandum est videlicet Ec-I aD clesiae, Conscientiae, Sapientis,Poenitentiq.

De I. Is .Vinea enim domini exercituum, domus Israel est Et Gen.9. dicitur,quod Noe plantavit vineam. i. Christus Ecclesiam. De cuius vinea. i. feruenti amore inebriatus, nudatus est in cruce. Ad hanc vineam si non venisti hora prima,venias saltem tertia. Si non venisti.tertia, venias sexta. si non sexta,venias nona, venias miser senex, undecima. Greg. Ad bonam vita, alius in pueritia,alius

in adolescentia, alius in iuuentute, alius in senectute, alius in decrepita aetate perducitur, quia diuersis horis operari 3. ad vineam vocantur. De hac vinea, fructum fidei,& amoris,& iustitiae, reddere debet homo, alioquI per damnationem ei jcietur,& alius assumetur. Mati. 2 i Malos male perdet, & vineam suam locabit aliis agricolis: qui reddant ei fructum temporibus suis. Sed alius habebit fructum, ali' habebit denarium immo coronam. Apoc. 3. Tene quod ha

bes &e. De 2. Cant. 8.Vinea mea,coram me est. i conscie-

xia, quae intra me est. In hac multi pro vano compuncti O- nisa