장음표시 사용
191쪽
iustitia. Quomodo autem seminares, nisi prius arares. Ooseae 1 o. Arabit Iudas. confringet sibi sulcos Iacob,seminate vobis in veritate iustitiam, & metite in ore misericordia' , innovate vobis novale. Tempus autem requirendi Domianum,qui cum venerit docebit vos iustitiam. Arastis impi tatem , iniquitatem messuistis: comedistis frugem mendacii. Iudas, confitens interpretatur. Confitens ergo arae, dii vomere consessionis, aperit terram cordis. Vnde Augustinus, quibusdam ait. Semen seritis deuotis cordibus , tanquam sulcata inuenientes pectora nostra aratore consessioni . Confringere autem contritionis est, frangit enim contritio, duritiam cordis. Deinde seminanda est iustitia. Legitur enim in praesenti Euangelio, semen aruisse, quod humorem non habuit. I deo humore gratiae, & la chrymarum riganda sunt,semina, bonorum operum. Isa. 44. Effundam aquam super sitientem, & fluenta super aridam. Effundam spiritum meum,: per semen tuum. Econtrario iniusti seminant semen iniquitatis, & iniuriar. Prouer. 6. Sex sunt quae odit Dominus, & s eptimum detectatur anima eius: oculos sublimes, linguam mendacem, manus effundentes ii noxium sanguinem, cor machinan ogitationes pessimas , Pedes veloces ad currendum in malum, proserentem mendacia,testem sallacem, & eum qui seminat inter fratres di- I scordias,hoe est pessimum semen detractorum .Ecce in pret- dictis verbis, Salomon describit vitia oculorum, manuum, pedum, eordis, linguae, cuiuslibet unum vitium, solius vero linguae inscelicissimae,tria vitia describens: videlicet, me dacium, falsum testimonium, discordiae seminatorem .
Dominica in Sexagesima. semo III
A Liud cecidit in terram bonam.Luc.t. Quadruplex K est terra bona. Materialis,uirginalis, spiritualis, ae-α A ternalis. De materiali. Gene. 3. In sudore vultus tui Sc. hoc est contra ociositatem. Gregorius. Nunquam
est amor Dei ociosus dic. Libeater sudorem l-b rum pro
192쪽
Dominica in sexagesima. yer. II1. I s
illo sustineamus, qui pro nobis sudauit sanguinem .Luc. 22. Factus est sit dor eius Sc. Sequitur donec reuertaris ad terra, da qua sumptus es. Hic repraehendit supcrbia. Eccle. I s.
Quid superbis terra & cinis p Merito enim debet esse su- Lbiectus, qui de terra quae omnium pedibus conculcatur est sumptus. De virginali, quae est beata virgo Maria , dicituri Gem 2. Fons ascendebat de terra. Fons, Chrasius est, Psal. Sitivit anima ad Deum sontem vivum. Gregor. Bone Iesu, sons indeficiens, ct humana corda reficiens: ad te curro, te solum sitiens. tu solus mihi es sufficiens. Fons ascendebat de terra, quando Christus nascebatur de Maria. De qua terra. Ere. 36. Terra illa inculta facta est, velut ortus voluptatis. Terra inculta est Maria,virgo intacta: Stamen bascecunda. In hoc orto, herbas virtutum , floresque exem-'Plorum colligamus.Ecclesi. 1 .Flores mei fluctus honoris.
De spirituali. quq est cor humanum, vel anima , dicitur in hoc Euangelio. quod autem in terram bonam, hi sunt, qui in corde bono&c. Haec terra arida est, quando humore Sratiae caret. Psal. Anima mea sicut terra,sine aqua tibi. Io. Chryso. Neque gratia, sine voluntate, aliquid operatur, neque voluntas sine grati : nam terra non germinat, nisi Pluviam susceperit; neque pluuia fructificat, sine terra. Et ideo a patre nostro . s. Deo, debemus petere irriguum , significatum Iudi. r. ubi Axa sedens&suspirans, dixit patri suo. Terra arentem dedisti mihi Sc. expone historiam di- Iigenter. De aeternali. Mati. s. Beati mites, quoniam ipsi Possidebunt terram. Hanc terram utique, de qua Psal. Portio mea domine, in terra viventium. Num e. i A. Terra qui circuimus, est valde bona, & si propitius fuerit Dominus , inducet nos in eam, Stradet humum lacte& melle manantem. Lacte humanitatis,& melle diuinitatis. Secunda hanc O quadruplicem terram quadruplex est semen, videlicet g Nerationis,redemptionis, eruditionis, ni operis. Primum est corpus nostrum , quod seminatur in terra materiali ax. Corin. is. Seminatur in corruptione, surget in incorruptione; seminatur in ignobilitate surget in gloria; semin xur in infirmitate, foetet in viri. te a semiuatur corpuβ an
193쪽
te urget corpus irituale. In hoe loco tangit Apostolus,
quatuor dotes corporis glorificati. In incorruptione, impassibilitatis. In gloria, claritatis. In virtute, agilitatis. : In P spirituali dos subtilitatis notatur. secundum semen, est
hristus semitiatus in terra virginali. Gen. 22. Benedicentur in semine tuo. o. g. Ad Gala. 3. In semine tuo, qui est Christus. Tanta in terris caritas, seu caristia erat, quod ni si Dsis hoe semen seminasset, totus msidus peri siet. ID. I. Nisi Dominus exercituum ,reliquisset nobis semen,quasi sodoma fuissemus Se .vael, in Sodoma,hoc est in seculo remanentibus, sed non vath, saeculum tanquam Sodomam relin- Q. quentibus. Tertium semen, est verbum Dei,& seminatur: in terra spirituali, hoe autem facit fructum tricesimum, in ' incipientibus. triginta enim, sunt ter decem. incipientes ergo,quasi denarium multiplicant, dum decem mandata mu fericordiae, seruata per ternarium contritionis, consessi Dis, satisfactionis, recuperant. Sexaginta autem facit in proficientibus, per sex opera misericordiae, qui denarium per senarium ducunt,dum decem mandata, cum sex operibus misericordiae ollarunt. Centesimum autem facit inperfectis, omnia relinquentibus. Mat. I9. Centuplum accipiet. Nune in tempore isto, addidit Marcus. quod etiam significatum est Gene. 16.Vbi dicitur. seminau t Ysaac in te, ra ill a , & inuenit in ipso anno . i. in hac vita, centuplum. . It Quartum semen est, opus meritorium, quod seminatur
in terra aeternali. Ad Gal.6. Qui seminat in spiritu, de spiritu metet vatam aeternam. Bonum autem facientes, non
desciamus, tempore enim suo metemus. In coelo utique seminamus,ex quo in coelo metemus. O si aliquis potens , quandoque nobis vellet dare, de bona terra , quam una, die seminare possemuI ' unam horam unius diei, nollemus negligere,& ecce de regno coeloru, tantum nunc habemus:
tantum metemus, quantum nunc seminamus. 2. Corint. s.
Qui seminat in benedictione, de benedictionibus & metet. Quare ergo stulti,tempus perdimus, ct seminare bona opera negligimus.
194쪽
R adetur gentibus, & illudetur, ct flagellatur, &spuetur. Luc. I 8. Talia passus est D minus, antequam occideretur corporaliter: quia talia patitur anima, ut post occidatur spiritualiter.Traditur enim a diabolo suggestionibus, illuditur prosperit tib is, flagellatur aduersitatibus, conspuitur delectationibus. Dd primo. Psal. Traditus sum &non egre. Sicut enim Aqui traditionem timet, non audet egredi castrum & doma: sc anima timorata, non libenter egreditur de prima custodia: periculosus enim est iste egressus. Gen. 34. Egressa, est autem Dina Sc. Traditur enim anima Psuggestionibus m li , quandoque per amorem, quandoque per ratione, quandriue per fauorem. Quandoque diabolus suggerit homini, temporalium concupiscentiam, proximorum displicen-riam, propriam complacentiam. Ideo Christus, ut hoc a- Bmoueret, ut pro his satisfaceret,ipse traditur a Iuda, a sacerdotibus, a Pilato. A Iuda propter auariti in . Matth. 26. Quid vultis mihi dare,& e. v. tra. Traditus est pro denarijsiaimico, ne tu tradaris pro denaris diabolo. Item a sacerdotibus, propter inuidiam. Matth: α . Sciebat enim Pilatus, quod per inuidiam tradidissent eum. Item a Pilato, propter complacentiam. Mar. is. Pilatus autem volens populo satisfacere , dinii sit illis Barabam, S tradidit eis Iesum. O quot hodie tradunt ipsumi, & ipsi a diabolo traduntur. propter iam dictas causas. De secundo. Psalmista. Facti Csumus opprobrium vicinis enim & subsannatio, ijs qui in
circuitu nostro sunt .i. in daemonibus circuentibus. I. Pe. .
Circuit quaerens quem deuoret. Illudit autem diabolus homini, per prosperitatem, sicut illuditur muri, vel aui, vel pisci, per escam, in qua hamus latet. Illudit autem in tri- Mai. In cognoscendis, tu agendis, in appetendis. Ideo Chri stil S
195쪽
t 8 Ser. r. Ioannis Bonaventurae
ssus tribus vicibus illusus est. Illudit diabolus errantibus in cognoscendis ligans oculos intellectus, per velamen ignoxantiae. Contra quod Domi ius Christus, in prima illusione, oculis velabatur. Illuditque diabolus in agendis,per hyp
trilim: sicut illuminatio esset, si sordidum pulchruml, & si
nigrum album ppareret. Mati. 23. Similes estis sepulchris dealbatis. Contra quod Christus in secunda illusione, coram Herode, veste alba induitur,& conspuitur. Item illudit
diabolus in appetendis, dum appetunt homines temporalia, pro aeternis. Temporales utique excellentias, delitias, diuitias. Contra quae Christus in tertia illusione corona spinea: veste purpurea,arundine illuditur. Corona est ex. eellentium, purpurea delicatorum est. Arundo diuitias si.
D pnis sat . Et sic illusori diabolo, Christus suis illusioni α' illusit.Prouer. 3. Illusores ipse deludet. De tertio. Exo. s. En famuli tui, flagellis ccedimur Pharao diabolum significat, quia flagellis tribulationis, multos sibi seruire cogit, dum propter inopiam, alij surantur, vel peius faciunt: alij propter angustias, blasphemat: alij propter iniurias,o diut& occidunt. unde quibusdam peruersis, tanquam flagellia utitur diabolus, & lingua mala , utique flagellum diaboli est. Iob s. A flagello linguae absconderis. Contra haec fia-- geli a , Christus flagellatus est: vite a flagellis daemonum E erueret. Nota quod diabolus, flagellis suis, inducit pronitatem, multiplicitatem, diuiturnitate in peccatis. Ideo Christus ad satisfaciendum . contra pronitatem, promptus fuit ad flagella. Psal. Ego in flagel. paratus sum. Ite contra mutit iplicitatem peccatormia. Multiplicata sunt super eu ve
ba si agellorum. Psal. Multipli sunt super me sta. Item contra diuturnitatem. diu flagellatus est verberibus & verbis. Psal. Fui flagellatus tota die. Flagellis enim linguar,flagellatus est ab hora captiuitatis suae, usque ad horam mortis. Sed heu, a malis Christianis, flagellis peioribus caeditur , quam a Iudaeis .flagellatus est Christus,flagellis iudeorum: ς flagellatur nune , flagellis falsorum Christianor uiri. De
quarto Nume. I 2. Si pater eius, spuisset in faciem eius,non
196쪽
leprosae animae, diabolus est: qui sputum malς delectati nis, proijcit in animam, per visum, per verbum, per tactu. Per visum,quando homo faciem non auertit,ne videat vanitatem e pro quo Christus satisfecit sicut dicitur. Is a. so. Faciem meam non auerti ab increpantibus, & conspuentibus in me. Item per contritionem innocentium,cotra quod Christus in secunda illusione conspuitur, coram Caipha, qui interpretatur vomitus oris. Item per tactum,in viole tia,contra quod Christus in tertia illusione, dum conspuitur, arundine dure tangitur. Post haec autem, omnis anima per consensum occiditur: & ideo post praedicta Chrissus occiditur.
Pominica in Quinquagesima. sermo II.
CAEcus quidem sedebat. Iue. I 8. quatuor ex causis ci
contingit caecitas culpae, in anima videlicet carnis V voluptate , superbiae vanitate, rerum cupiditate . mentis inlidelitate. De primo Gene. I9. Eos qui erant f ris, percusserunt eaecitate. Nota historiam. Illa Sodomitarum excitas exterior, interiorem significat. Excaecantur enim in animabus suist, omnes luxuriosi. Gregorius. Camnis delectatio, mentem quam inficit obscurat, ne videre inde luminis claritatem valeat, sed unde inserius dei '. statur,inde caliginem ad stiperna patiatur ne autem di incitur,qui erant foris,& no intus,cum Loth & Angelis: quia luxuriosi,extra consortium Angelorum,& sanctorum,perpetuo erunt. Vbi propter ardorem & foetorem luxuriae, igne & fulphure punientur, aeternaliter, sicut isti temporaliter. Psalmista. Ignis sulphur,& spiritus procellarum, partealicis eorum. Foris inquam erunt &c. Apocalyp. 22. Foris
eanes M. Quid enim eanes facerent inter Angelos 3 De Hlacundo Apocalyp. 3. Dicis quia diues sium & locupleu, &nullius egeo. Ecce magna superbia, quod homo ita magni ide se sentat, quod nullius ege i, propter hoc sequitur. Et In scis quia tu es miser & miserabilis, & pauper & caecus.
197쪽
Caecitas autem superbiae, euenit de inflatione. August. Tu more meo,separabar abs te, & nimis inflata facies, claude.3 bat oculos meos. Caecit as inflationis, maxime in potentibus & rectoribus sed vael, ovibus habentibus caecum pasto. i rem . quia co am best ijs, idest daemonibus, sine de sensione sunt Isa. LOmnes bestiae agri, venite ad deuorandum: uniuersae bestiae saltus: speculatores eius,caeci omnes. bestiae daemonea sunt. Psalmista. Ne tradas besti js &c. Bestiae agri sunt, qui impugnant actiones : bestiae saltus, qui comtemplationes & solitarios. Ves bestiae agri sunt, qui secula res: bestiae saltus, qui religiosos impugnant saltus, qui salis
tum de mundo fecerunt &c. De tertio Exod. 23. Non a cipias munera, quae etiam excaecant prudentes, d . subuerisit
verba iustorum. Caveant sibi maxime iudices, de ista caecitate.Ecese 2 o. En xenia & dona, excaecant oculos iudica, ct ideo sunt caeci . culpas pauperum districte examinant, diuitum autem dissimulant, parcentes eamelo & non culici
Natth. 23. Duces caeci, excolantes culicem, eamelum auteglutientes. Vel aliter, Camehim glutiunt dissimulando maiora: culicem colant ponderando minora.Pensa quam damnabilis sit auaritia in iudicio iniusto: cum detestabilis sit in iudicio iusto. Isidor. Qui recte iudicat, & precium remunerationis expectat: fraudem ideo procurat, quia iustitii quam gratis impertiri debuit, acceptione pecuniae vendit. Jn primis duabus auctoritatibus .Exo.& Ecclesiast. ostendi tur, quod iudcis etiam prudentes, ct iusti etiam, auaritia
excaecantur. Timenda ergo auaritia , per quam corrumpitur potestas quae in iudicibus: veritas quae in prudentibus: I. bonitas quae in iustis intelligitur. De quarto, ad Rom. M. Caecita ex parte contingit in Israel Ecce quantum regr tiari debemus Deo , quod amicis . i. Israeli, erui permistoculos, ut inimici, idest gentes illuminarentur. Bene dico ppermisit. Non enim oculos infidelium eruit Deus,sed diabolus. secundς Corint. 4. Deus huius seculi excaecauit mentes infidelium oculum autem dextrii libentissime excaecat dia. bolus, . i. fidem diuinitatis Christi. Nam fides humanitatis, tu sinister ocul Us. Vnde Reg. D. dicit Naas Ammonites. Id
198쪽
Ioc seriam vobiscum foedus, ut eruam omnium vestrum Oculos dexteros. Naas, diabolum significat. Interpretatur enim serpens. Gene 3. Serpens decepit Et hanc quadruplicem caecitatem , quatuor personae quas excaecatas legimus figurant, videlicet Sanson, Sedechias, Tobias, Elim agmagus. Caecitas ergo concupiscentiae,significatur in san- sene, qui per meretricem traditus excaecatur, sicut dicitur Iudicum i6. Caecitas superbiae, in Sedechia rege excaecato, sicut dicitur 4. Regum et s. Ex caecatus est, quia regia da gnitate elatus, ali j subesse noluit. Caecitas auaritiae, in Tobia, stercore hirundinum excaecato. Tobiae 2. Stercus e nina, sunt temporalia bona , & mundana. Phili. 7. Omnia detrimentum feci ,&arbitror ut stere ora. Caecitas insideli ratis,est in Elima: qui resistebat Paulo praedicanti fidem. de quo Actuum i 3. Ecce manus Domini super me, & eris caecus,&c haec quatuor exponendo, morare ut vis. -
Dominicam quinquage ma. sermo III.
Onfestim vidit &c. Lue. 18. quatuor sunt, quae anima
peccantis, excaecatam videre faciunt, videlicet tri
bulationis purgatio , Christi incarnatio, veritatis Praedicatio,gratiae inspiratio. De primo. Apoc. 3. Collirio inunge oculos tuos,ut videa . Ut autem videas&scias quod cum liquido collirio, purgatio diuinae correctionis est necessaria, ideo subiungitur immediate: Ego quos amo ar- suo &castigo. Acutillima colliria sustinentur pro oculis corporis: quanto magis pro oculis intellectus animae purgandis. Isa. 28. Vexatio, intellectum dabit auditui.Unde RStephano, virtute colliri j passionis, in tantum purgati sunt oculi, ut videret gloriam Dei,& Iesum stantem Sc sicut dicitur Act.. 7. De secundo. Ios.In iudicium ego in niundu Oveni, ut qui non vident, videant: & qui vident, caeci fiant. Quid mirum cum etiam in sole materiali, visus infirmus lardatur,visus sortis delectatur Sic utiq; in sole eternali Chrisso, visas insidelium retunditur di excaecatur. Unde de toleser. S. Bon. Κ dici-
199쪽
rsa ser. S. Ioannis Bonaventurae dicitur.Eccle. 43. Radi jς suis excaecat oculo . sed vituς si-delium, in hoc sole delectatur Eccle. tr. Dulce lumen , Ω delectabile oculis, videre solem, idest Christum. August. Sesi,&expertus sum,no esse mirum,qudd palato non fano, poena est panis, qui sanis est suavis, & oculis aegris odiosa est lux, quae puris est amabilis. De tertio Isa. 29. Audiet surdi verba libri, R de tenebris & caligine oculi caecorum. videbunt. Hic est liber scripturae sacrae: in quo, ut dicitur
Ezec. 2. scripta erant lamentationes & carmen, &vaeli. Lamentationes poenitentium in mundo, carmen psallentiuin coelo. Vaeli gementium in inferno. Gre. Mala quae nos egisse meminimus, fletibus puniamus , ut per lamenta por-nitctiae, perueniamus ad carmen vitae: ne si amigi modo poenitendo nolimus: postmodum sine fine sentiamus. Verba huius libri non solum faciunt audire surdos, ad obedic dum ad bonum et sed etiam caecos videre, cognoscendo. Psalm. Declaratio sermonum tuorum illuminat, &c. De quarto. Actu. 9. Saule frater , Dominus Iesus misit me, qui apparuit tibi in via, qua veniebas, ut videas & implearis Spiritu sancto, ut videas. intellige utroque modo. Itemgio. Monstratur in facie,quod lumen recepit in mente. Spiritus autem sanctus, veritatem suam nos videre non facit, nisi ad hospitium cordis venerit Io. I 6. Cum autem vene. ille spiritus veritatis,do. vos omnem veritatem. Et notaquAd Paulus visum recepit, postquam per triduum neque comedens, neque bibens, sed orans fuit: ita caecus peccator, per triduum poenitentiae , recipit visum animae. Aug. Poenitentia caecis visum restituit,vitia fugat, virtutes exorisnat,mentem munit & roborat. Sic ergo visus in anima reparatur per poenam . per assumptam naturam, per doctrina,
per gratiam. Secundum haec , quatuor inuenimus in scriptura, quatuor,caecos illuminantia. videlicet, set, lutum, verbum , tactum. Visus enim animae reparatur , felle tribulationiς,luto incarnationis, verbo praedicationis , tactu inspirationis. De selle dicitur Tob. ii. Assumens Tobias
de selle piscis, liniuit oculos patris stata statimque visum recepit. Fel tribulatioais patienter sustineamus, pro illa - , E .nor qui
200쪽
Dominica in cum quagesima. Ser III. Is 3
rihi pro nobis in passione, de sellegustauit. Matth. 27. Dederunt ei bibere vinum, cum selle mixtum. Bernar. Quicquid afflictionis, terrena propinat aduersitas, leue erit, si inspiciamus quid biberit ad crucis patibulum, qui nos invitat ad coelum. De luto dicitur. Io.I9. Lutum posuit mihi super oculos, &laui, & video. Unde versus. Est caro nostra lutum, patris sapientia sputum. In hoc luto habitant spiritus humani. Iob . Qui habitant domos luteas,qui terre num habent fundamentum,consumentur velut a tinea &c. In domo lutea,nobiscum habitare voluit filius Dei: ut ideo habitaremus in domo coelesti, de quo Ioannes Io. In do mo patris mei &e. De verbo dicitur in hoc Euangelio. Respice&e. Et confestim vidit. M.quoties praedicator dicit peccatori: Respice praemium, respice infernum, respice Dei mandatum Ecclesiast. 23. Nihil dulcius quam respicere in'mandatis Dei. De tactu dicitur Matth. 2o. Misertu autem eorum Iesu , tetigit oculos eorum: & confestim vi, derunt. Hic est tactus gratiae,quo Deus tangit. de quo tactu Deus tangit cor, per contritionem. Psalmista. Tange montes, de sumigabunt sumo contritionis: qui maxime ex considerati me irae Dei suturae, resoluitur in corde poenitentis. Psalmista. Ascendit superbi sunt peccatores. hi au- ritem sumigabuntin mundo, aut ardebunt in inser