장음표시 사용
281쪽
quo modo sustinuit: & harum causarum fragmenta, diligenti consideratione,& seruenti deuotione colligenda sunt. Et licet plurima sint, colligite tamen ad praesens tria grossi xa singularum sportarum fragmenta. Vide igitur quae per sona patitur, & hic collige tria fragmenta. Chri ilus enim γest quo ad diuinam naturam excellentissimus, & ideo paseso grauior. Grauius enim est principi alapa caedi, vel humiliari, quam pauperi. Ad Phili p. r. Qui cum in sorma Dei
esset Sc. usque mortem crucis ..Item quo ad animam deli- lcios mus. Canti. 8. Delici, assiliens, innixa su per dilectu in .i. super verbum incarnatum. Grauius enim est delicioso amigi, quam alteri. Afflicta fuit anima Christi. Matth. et s. iTristis est anima mea usque ad mortem. Item quo ad cor Pus fuit tenerrimus. Unde bene dicitur, Genesis 38. quod Abraam tulit vitulum tenerrimum di optimum, idest, carnem Christi ad coquendum in passione. Partus enim virginalis tenerrimus est Quanto autem caro tenerior,& natura melior, tanto dolor maior. August. Dolor est testimonium bonae naturae. Secundo vide qnam poenam patitur: Vta hic collige tria fragmenta , de quibus Bernard. O bone Iesu, quam dura & quam aspera pro hominibus passus es rdura verba, duriora verbera, durissima & horrenda erucis supplicia. De his tribus exempla per se patent. Tertio vi- x de in qua parte corporis patitur:& hie collige tria fragmenta, secundum triplicem corporis dimensionem, scilicet, longitudinem , latitudinem, profunditatem. In longitudina collige omnia, quae passus est a capite usque ad pedes. Ber. Respice a planta pedis usque ad verticem capitis, ubique moeror, ubique d0lor. Latitudinem attende a dextra in sinistram : & hie collige omnia 'quae passus in manibus, in
brach ijs,& in humeris, confisiones, distensiones, denudationes, flagellationes. In profunditate attende quam in P fundo corporis fuerunt claui S lancea: quam de prosundo exauerunt sanguis & aqua. Bern. O qua vehementi amplexu amplexatus es me bone Iesu in cruce, ubi sanguis de corde, aqua de latere,anima de corpore exiuit ' Quarto qua V
culpa patitur, di hic colliget tria fragmenta, quot sunt πι-
282쪽
l 3 sermo s. Ioannis. Bonaventurae
frumentorum partes. Graue enim est pati sine offensione , . grauius pro salsi criminis impositione, grauissimum pro beneficii exhibitione. Omnibus his modis passus est Chri sus. De primo primae Petri 2. Qui peccatum non fecit Rc. Et latro in cruce ait. . Luc. 22. Hic vero nil mali gessit. Et quod plus est Pilatus ait: Nullam causam inuenio&c. Z De secundo patet quod imposuerunt ei de prohibitione tributi, de usurpatione regni. de destructione templi. De tertio. Hieremiae 8. Nunquid redditur pro bono ma& lum&c. Quinto vide a quibus ministris vel authoribus patitur . Et hic colliguntur tria fragmenta . Ponitur enim ab illis, qui neque per laesionem, neque per indiscretione,
neque per coactionem excusari possunt. Leuius enim ferunt homines, quando patiuntur ab ijs, quos laeserunt. Sed e ce Dominus Iudaeos non solum non t aeserat,sed eis bene cerat. Ioann. Io. Multa bona &c.l Item quando patiuntur
ab ijs,quorum stultitiae vel pueritiae imputare possunt. Sed certe a Scribis legis doctoribus, non ab imperitis. Item a
senioribus,& non a pueris patitur. Lucae 22. Conuenerunt
seniores plaebis,& princeps sacerdotum,& Scribae &c. Item leuius serunt homines quando patiuntur a coactis, sed Iudaeos nullus coegit, sed ipsi potius iudicem coegerunt. I annis decim onono.. si dimittis hunc &e. Sexto. Vide
cum quibus socijs patitur'. Etl hic colliguntur: tria fragmenta . Graue enim est pati cum vilibus u regem suspendicum latronibus. Isa. Cum sceleratis reputatus est. Grauius est cum conuiciantibus. Matthaei 17. Qui cum ecierucifixi erant, conuiciabantur ei. Grauissimum autem est pati cum charis S amantibus, ut pote cum matre, vel cum fratre suspendi. Et ecce mater Christi cum ipso crucifigebatur. Luear secundo . Tuam ipsius animam pertransi
283쪽
mi Olligite quae superauerunt fragmenta. Vide qui- bus solati js vel consolantibus Chrissus patitur, certe nullis. & hic tria colliguntur fragmenta. Graue enim est hominil, si in tormentis eum nullus consolatim. Psal. Sustinui qui simul contri.&c. Grauius autem si a multis exprobratur. Mati. 27 Alios salvos fecit &c. Bernard. In dictis sustinuit contradictores: in tormentis illusore , in factis obseruatores, in morte exprobratores. Item grauissimum est si ab hominibus deseratur. Mati. 26. Tunc dis Omnes. retic. eo fugerunt. Et ad ipsum patrem ait Christus. Deus meus ut quid dereliquisti me ' Octauo.Vide quibus austrii mentis patitur & hic tria col. fragmen. videlicet illusoria, viliscatoria, tortoria instrumenta, ut suerunt purpura,sputum, crux, ct similia. Sunt certe tot fragmenta,quot Instrumenta vi pote vincula, purpura,sputa, corona,si aget aa,velum faciei, manus colaphi Zantes , harundo, clauis crux, acetum, lancea : immo tot sunt hic fragmenta, quot sunt instrumentorum partes: ut pote lingulae spinae in eo
rona, singuli digiti, vel articuli in manibus colaphi χanti bus. Nono. Vide quo loco patitur Christuς, ct hic col- tria fragmen. Aggravatur enim passio ex loco, propter inultitudinem. Quanto enim quis pluribus locis confunditur , tanto grauius est. Et ecce Christus in orto ligatur, in domo Annae a ministro alapa caeditur, in atrio Cayphae conspui-:ur,in hospitio Herodis illuditur, in praetorio Pilati flagel-Jatur, condemnatur &c. In via , crux ab eo baiulatur, in Golgata crucifigitur. Item propter loci tu*pitudine. IO. Ι9E iuit in eum qui dicitur Caluariae locus, qui sie dictus est:
propter caluarias decalvatorum. Turpis ergo est locus iste, O propter tormenta , & propter cadauera damnatorum . Item propter altitudinem. In alto enim suspenditur ut manifestius confundatur. Sed quod illi ad confusionem,CIiri- Mus ad salutem fecit. Bernar. In altum Christus ascendie ,γt ab hominibus videretu A Valide clamauit, ut ab omnib - idiretur. Clamori lachrimas addidit, ut homo compate
284쪽
retur. Decimo. Vide quo tempore patitur & hic tria col. stag. Tempus enim aggravat Christi passionem Thre n. tis, Vocauit aduersum me tempus. Aggravat autem propter se-sii magnitudinem,propter quod multi conuenerimi in Hierusalem, ut coram pluribus inhonoraretur, in quo tempore grauius est affligi. Eccle.Tempuq flendi,& tempus ridendi. Item propter supplicij longitudinem, passus est per totam noctem,& per diem usque ad horam nonam,quaeXpirauit. Psalm. Die ac nocte &e.Item propter benescio ingratitudinem. Illo enim tempore a Iudaeis patitur, quo eos de AEgypto liberauit. Insuper. i. die anima expirauit, quo h mini animam inspirauit.Illo die homo latus eius transigit,n quo de latere, matrem omnium transfixit. Undecimo. Vide quo fructu patitur. & hic tria colli. frag. Passus est , vepassio sua esset praecium redemptionis, signum dilectionis , exemplum imitationis. De primo. primae Pet. I. Non cot- ruptilibus &c. Vnde graue est,quia tantum praecisi in multis est perditum. Ber. Fleuit Clarillus in cruce , quia cuna passio sua sufficeret redemptioni omnium, profuit in re deinptione paucorum. De secundo. Io. is. Maiorem hac dilectionem &c. Bernard. Suffecisset ad redemptionem humani generis, minutissima gutta sanguinis Christi: sed data est copia, ut ex inundatione beneficis, virtus innotesceret diligentis. Vnde graue est quod tantum diligens. , tantum oditur. P l. Posuerunt aduersum me mala &c. De tertio. priama: Pet. 2. Christus passus est pro nobis &c. August. Extremum moriendi genus elegit Christus , ut nullam mortem martyres formidarent. Vnde graue suit, qudd fructus imitationis, statim in discipulos euacuatus fuit,quando relicto
F eo, omnes fugerunt,& Petrus eum negauit. Duodecimo. Vide modum pallionis. Modus enim suit contra nostrana superbiam turpissimus. Sapi. secundo. Morte turpissima &c. Item contra auaritiam humanam pauperimus. Thren. tertio. Recordare paupertatis. Item contra humanam lasciuiam acerrimus. Thre n. tertio. Recordare paupertatisabsynthi j & sellis, sicut mulit pliciter patet, specialiter tamen ia durissima distentione membrorum in eruce. Psalmi-
285쪽
Psalmista. Dinumerauerunt omnia ossa mea. Glossa. Non poterat melius describi corporis extensio in ligno. sed otii haec, ad salutem noli ram protulit .
Equieuit Deus die septimo Ie. Genesis secundo. Sicut in creatione mundi, Deus
hominem sexta die creauit: Ita in sexta sicut heri hominem recreauit. Creavit hominem inspirando. Genesis secundo. In spirauit in saciem eius Sc. Recreauit autε expirando. Marci decimo quinto. Emissa voce magna expirauit. Heri ergo sexta die, opus redem-
Prionis compleuit: Sed hodie septima , ab opere insepul- chro quieuit. Considerandum autem quδd est quadru- 'sex requies,videlicet diabolica, humana,diuina, angelica. e prima qua per peccatum diabolus in peccatore,& pe cator in diabolo requiescit, dicitur Isaiae septimo. Requiescent omnes in torrentibus vallium, & in cauernis petrarum , & in omnibus frutetis, S uniuersis foraminibus. Requiescent daemones in peruersis, per delectationes, quae Per torrentes vallium sigm sicantur. Torrens cito crescit, cito transit. Sic voluptas peccati. Momentaneum est quod delectat , aeternum quod cruciat. Item per obstinationes, ct hoc in cauernis petrarum significatur. Cavernae petrariam: sunt corda obstinatorum. Item per simulationes, rehoe in frutetis idest in herbis simulatarum virtutum. Item Per occultationes peccatorum,& hoc in foraminibus significatur. Sed nota quod requies diaboli, fit per septenarium vitioru: sicut requies Dei, per septenariu virtutii. Lue. II. um
286쪽
rgo Ser. S. Ioannis Bonaventura
Cum immundus spiritus lec. 'usque tune vadit & allaniltii, septe ritus nequi . se videlicet superbiae inuidiae, irae
auaritiae,acidiae,sulae, luxuriae. De secunda requie , qua anima requiescit in Deo, dicitur. Hierem. 3o. Revertetur Iacob,& requiescet,& cunctis amuel bonis, & non erit queformidet. Ecce tres conditiones requiei. Prima est poenitentia In conuersione. Unde ait. Reuerretur Iacob, & hoe quadruplici culpa . f. cordis, oris, operis, consuetudinis. Caiat 9. Reuer. &c. Secunda affluentia in consolarione.Vnde dicit cunctis affluet bonis. Cant. 8. Delitiis affluens. 1 ertia constantia in tentatione. Unde ait, non erit quem formidet. Ideo bene dicitur in Psal. C Iuertere anima mea an. requiem. t.q.&c. In quo quia eripuisti animam meam de
morte .s In conuersione. oculo; meos a lachrymis, in consolatione. pedes meos a lapsu , intentatione. Haec requies
tantum est bonorum. August. Omnis homo malus, sabbatums habere non potest. Nunquam enim conquiescit illi conscientia,quae bona conscientia, tranquillitas est:&ill a tranquillitas sabbatum est cordis. Sed attende, quod haec requies, per septenarium fit. PDI. Quis requiescet in montem . . tuum. Qui Ingreditur &c. Mons sanctus est Chri-itus, in quo qui quiescere vult, debet esse immaculatus in cogitatione, iustus in operatione, syncerus in locutione Innocuus in conuersatione, victoriosus in tentatione, fideras an promis one, vacuus ab iniusta temporalium colleione. De primo dicitur. Qui ingreditur sine macula &e 2 bic nilua inuenies per ordinem in eodem. De tertia diciatur hic Requievit Deus die septimo Psalm. In pace in idi
sum dormiam direquiescam. I epulchro a item requieuit in lint .a . Item in aromatibus. Ioann. I9. Ligaverunt
eum in lintheo, cum aromatibus. Item in lapide. Sepul-clirum enim lapideum fuit, sic quoque spiritualiter in anin ad c uota requiescit Dominus in lintheo munditiae inaro matibus virtutum&gratis , in lapide perseuerantiae . Psa m. Elegit Dominus haec Sc. Sion est anima sancta. Nori speculum interpretatur. Ergo specialiter elegit D
minus silon, propter munditiam. Elegitςam nihilominus, Propter
287쪽
hropter virtutis gratiam. haec requies nostra in sciculum seculi , quo ad perseuerantiam . Sed attende quod haec re- Dquies S per septenarium habetur. Isa .r i. Requiescet super eum spiritus Domini &c. ubi septem dona. si . enumerantur, per quae ad requiem Dei, anima praeparatur. Ordinatur e-
nim assectiva, per spiritum timoris ad Deum, per spiritum pietatis ad proximum, per spiritum sortitudinis contra diabolum.& mundum.Ordinatur aut apprehensiva, per spiritu sapiet te, ad super iora: per spiritum scientiae, ad inferiora: per spiritum intellectus , ad interiora: per spiritu in consi- Et ij, ad exteriora. De quarta quae est gloriae, in qua Angelicum hominibus,& homines cum Angelis requiescent, dicitur Eze. 3 . ibi requiescent in herbis virentibus . i. varijs Christi S sanctorum meritis, in pascuis pinguibus pascen tur, super montes Israel . i. super ordines Angelorum. Ad Heb. 4. Festinemus ingredi in illam requiem. Sed attende
quod haec requies etiam per septenarium attingitur. Ge. M. 8. Mense septimo requieuit archa. i. ecclesia,super montes Armeniae . i. super excelsa coelorum , in ordinibus A gelorum, licet nunc vacillet in aquis miseriae. Per septem menses, septem aetates signi scantur. septima aut quiescendii, in hoc corpore in sepulchro: animae in coeloi equiesciit.
SEptimus dies erit vobis sanctus, sabbatum & requies
Domini. Exo. 3s. Hodie charissimi, est requies Domini in sepulchro. Sicut autem dictum est in praecedenti tollatione , est requies diabolica, humana, diuina, angelica. De prima Matth. I 2. & Luc. II. Cum immundus spiritus &c. usque quaerens requiem Se. Ibi diabolus plane requiescit, ubi ei non resistitur . Vel quia peccatum occuliatur, vel quia de sensatur, vel quia bonum simulatur. Requiescit diabolus in peccatorum occultatione. Hierem, q8. Et requievit Moab in tacibus suis. Faeces latet in profundo
liquoris. In faecibus ergo latentia, significantur peccata: in
288쪽
141 ser. S. Ioannis Bonaventura
quibus diabolus requiescit. Item in peruersorum defensio ne Isaiae . Requievit Syria super Esaim. Quando enitii peccator in defensione malae incietatis confidit, tunc *ria si sper Estrami requiescit. Gregorius. Quos similis reatus sociat, concordi pertinacia, etiam defensione peruersia constipat, ut de lacinoribursuis alterna se inuicem desei
sone tueantur. Item in virtutum simulatione,quando propter spem boni, liberius peccatur. De hac dicitur hic, quaerens requiem&c. Domus autem scopis mundata dicitur , dum vita hypocritae apparet sancta& austera&c. Dese-G cunda: Prouerbio. vigesimoquarto. Ne insidieris,& quaeras impietatem in domo iusti: neque valles requiem eius. Haec requies triplex est: scilicet corporalis. Mat. vigesimosexto.
Dormite iam & requiescite, ubi te itur quod tribus vicibus
. inuenit eos Dominus dormientes. Prima vice redarguit,secunda dissimulat,tertia concessit, quia requies corporalis quando fit ex carnalitate & lasciuia, & tunc reprehenditur: quando ex grauitate corporis, & pigritia, & tunc dii simu latur. Non de illa pigritia dico, quae peccatum est . quandoque ex necessitate,& indigentia,& haec conceditur. Ite legalis. Exod. trigesimo quinto,&Leui. vigesimotertio. Indio septimo sabbatum est, requies sancta Domino, omnia qui secerit opus in die hac, morietur. Haec requies serua da est diebus solennibus, quod est contra illos, qui a cupiditatibus ,&a vanitatibus non requiescunt. De talibus ait, August. Cum Deus praeceperit obseruari sabbatum , illi ini, quae Deus prohibet,exercent. Sabbatum vacatio nostra a malis operibus. Vacatio illorum, a bonis operibus est. Nel ius enim est arare, quina saltare. Item mentalis.Thre n. 3. Bonum est viro, cum portauerit iugum, ab adoloscentia sua. Et Matth. ii. Tollite iugum meum Sc. usque inuenietis re. a. vestris. Non dicit cordibus, quod est contra quos.
dam. Tria hic commendat Dominus : iugum in prsceptis: Is militatem in aduersis, humilitatem in prosperis. De te tia requie que est requies Dei in nobis. Isa. 23. Haec requies mea, reficere lassum, scilicet proximum, vel Christum in
Pastione lallatum. Requies aut em Dei triplex, videlicet in
289쪽
ventre virginali. Eccles. 24. Qui creauit me, requieuit in tabernaculo meo. Tabernaculum est corpus, vel uterus Mariae. Psalm. Sanctis cauit tabernaculum suum altissimus. Item in morte triumphali. Psalm. In pace in idipsum, dormiam &requiescam. Gen. η9. Requiescens accubuisti t. leo Se. Glosa. tradunt philosophi, quod eatulus leoni 'cum fuerit natus, tribus diebus, & tribus noctibus dormit. Deinde patris fremitu excitatur: sic & Christus paterna virtute, a dormitione mortis. Item in virtute spirituali . Vnde secundum aliam litteram dicitur. Isaia 66. Super quem requiescet spiritus meus,nisi super humilem in prosi eris.& quietum in aduersis,trementem sermones in praeceptis. In talibus enim foribus, sicut apes libenter requiescit. R. Isa. ii. Flos de radice eius ascendet &c. Spiritu siancti rc quies in nobis, est nostra requies in ipso. Augu. Quantum nos amat Deus frater, ut quia nos requiescimus in eo , & in nobis se dicat requiescere. Non enim ipse aliquando turbatur. De quarta requie. Isa. 32. Sedebit po-Ipulus hic in pulchritudine pacis, in tabernaculis fidutiar, S requie opulenta. In hac requiescit Christus, An eius, homo, requiescit Deus ab omnibus operibus ereationis, xedemptionis, resurrectionis. Psalmus. Surge Domine inrequiem tuam. Item Angelus. Vnde de grano finapis , quod Christum signi licat, dicitur Matthaei i . Quod se arbor , ut volucres & Angeli quiescant in ramis eius. Rami sunt extensiones illuminationum. Item homo ibi requiescit. Isa. s D Requiem dobit tibi Dominus Deus tuus , & i plebit splenaoribus animam
gnitione , liberatio in resurrectione .
290쪽
Xurge gloria mea, exurge psalterisi Ecce quam amabiliter & dulciter, pa ter alloquitur stium , de sua resurrectione. Nam secundum glo.Verba ista pij sunt patris ad filium, vel diuinae
naturae, ad humanam &c. Exurge ad diuinam gloriam magnificandam, ad Angelicam ruinam reparandam , ad
humanam miseriam sub euandam: ad diabolicam malitiam A dissipandam. De primo dicitur hic. Exurge mea gloria , exurge psalterium &c. Christus enim est gloria patris in resurrectione. Fuit nunc psalterium & cithara in passione. Sicut enim in huiusmodi instrumentis , chordae super lionu enduntur : sic membra & nerui Christi, super lignum cru, cis. Vnde Ecclesia compatiendo cantat. Tensa laxa viscera. O quam dulces sonos. q. de chorda cordis reddidit , haec cithara , dum Christus in cruce loquebatur, octo verba. Duas chordas pro malis, duas pro bonis, duas pro toto mundo, duas pro semetipso. Tangens pro bonis ergo , primus sonus est. Mulier ecce filius tuus. Secundus.Ecce mater
tua. Ostenditur autem in his quam specialem curam bonorum habet Christus. Item pro malis primus. Pater dimitte illis&c. Secundus. Hodie mecum eris in paradiso. Hoc nim sono, omnibus impi)s spem dedit. Item pro toto mun- do, primus. Sitio. i. desidero fidem & salutem. Secunduri Consummatum est,quicquid scilicet pro redeptione mundi debui pati. Ite pro se primus. Deus meus ut quid me dereliquisti Secundus.Pater in manus tuas.De secundo.PLaL. Tu exurgens misereberis sion,quia tempus miserendi eius quia venit tempus, quoniam placuerunt struis tuis la.