장음표시 사용
271쪽
enim secundum naturam,at praeter naturam praesertim in Uegetantem ipsam veram inamentes iudicamus. Quod.n animalia quo quaedam int,indicat 5 ostreae cum sensi
quendam habeat. Multo iram magis perfecta erit,& talpae Oecies,tanquam ea, quae proagrediendi vim habeat arcu pluribus utatur sensibus. Verum si resipectu totius generis, ql progrediendi vim habet comparetur imperiecta dicitur. Uigorem ita , , de interitum, vel omnium confessione habent&ostreae.Ipsa autem generaridi uis non apparet, nisi profescio quemadmodum do in Plantis quaedam haud quia fructus ferant sed seiunitis ramistatum habent.Ita de nutusimodi animalia humiditate quadam dimissa a seipsis,propter si milium generationem persectam perficiunt recipientem terra. si profecto Sprolem qui dem ferre dicas sed haus omnino similem. Quemadmodum musca dicitur vermium mane andorum vim habere sed non muscarum.Concludit ita recto quemadmodum ha berem,& instrumentarias partes progressionis ad eam dimonis partem coclusionem haereserens quae inquit.Si igitur natura ,riel facit seustra quicquam . nel Jeficit in necessi riis. am cum in medio meminerit, perfecta seculafium natarauialia tant, Scumbres in interiecto spatio reddiderit,comune ione illa,quare usus est. ADR AGEsIM A SEXTA PAR TIC ULA.A a v I neq; quod ratiocinandi uim habet ne qui appellatur intellectius es Qui mouet. Ipse quidem. n. cotemplans nihil intelligit agendum. ne dicit de fugiedo,dc prosequendo quicquam. semper vitem motus aut firmentis aliquid,aut 1 quentis est.Sed net cum contempletur aliquid tale iam iubet lagere, aut persequi, ut per pe percipit aliquid timendum,aut suave,no iubet autem timere, cor autem mouetur.Sin autem si Iaue aliqua alia particula.
PRAETEREA N mandante intellecta 5c dicente cogitatione iugere aliquid aut persequi non mouetur. Sed secundum desidetium agit,quemadmodum intemperantes Atq; omnino videmus P habens medicinam non medetur, quippe cum alius aliquis dominus sit,ut secundum scientiam agat. ec non scientia.
Ara vi appetitio huius domina est motus. mperantes.n. petentes, aedesiderantes,non agunt,quom habent appetitionem,sed consequuntur intellectu.
Ea animae quom particula quae intelligendi vim habet, nequaquam mouere dicitur. non quemadmodona ipsa vegetanS, sed ranquam ipsa sola haud ipsius moueri domina sit die .n. fassicit ipsum itelligere QS ipsiuS intellectus cognitio,aim voluntas nisi decora porea simuI quael appetitio moueat. At ne P ea sola in iis quaerati em habet, si icit nisi re ratio eoncedat. ei tam aliquiS dubitet quonam pacto hic non mouere,quod intelligendi uim habeat dictum fuerit cum postea Sipsum non sine appetitione mouere voluerit. Hic quidem.n. tanquam id quod haud omnem habeat principatum, ita dicitur non moistiere bi vero ceu movens sidem existens,verum cum ali Quapropter haec cum illis conraemium pse quidem igitur comemPlans et Omnino mouet tanquam cotemplans sescirea verum at falsum is versatur,non autem rcaea,quae in actione posita suntd quiabus quod insequodum,at v fugiendum est, adest ad quM,S ex quibanotus proficiscitur, qui secundum riaturam.Qui autem ea qu*in actione postea lunt, considerat, Spropter hanc causam quod fugiendum,at D insequend cotemplatur, vult quidem interdum, aut mouere, aut quiest re facere ipsum animal, neutrius autem est solus princeps.Sed de
272쪽
vim habentes partes,invenerearum voluptatum intellectionibus.Accontra Cum moueri
hortetur, fugere,riori mouetur animal Me sagitiquemadmodum sese habet in intema perantibus.Wbi cum pugnet intellestus at desiderium superat desiderium. Tales an sintemperanteSsurit. Quare nem omnino dominus est motus ipsius animalis. Quoniam Eequi artes habent & volant tinta rationem uti arie, ab aliqua perturbatione aliquando cohibentur,ita ut ne ipsi iuxta rationem sint Golum actionis domini aliud aut . tanquam
alius aliquis sit dominus non tariquam de eo, qui appetendi vim habeat dictum fuit, sectranqua de viro .quemadmodum re ipse insertiNe .n. appetitio sola domina est, quemaadmodum temper antes manifestant eum differat de hic appetitio ab intellectu, superet aαtem intellectas quia temperantes intellectum, nautem desiderium sequuntur,aut omnino appetitionem ratione carentem,
APPARENT autem duo haremouentia,aut appetitus ut intellictus,salli uis maginationem ponat tanquam intellectionem quandam. JHulta. n. praeter scien tiam consequuntur imaginaticiis.& in aliis animalibus haud intellectio, nem ratio.
cinatio est, sed imaginatio. Ambo itaque haec vim mouendi habent secundum B. cum, intellectus ec appetitus,
INTELLECTUS autem qui caula alicuius ratiocinatur,ec in actione uersatur. Differt autem ae contemplante fine:& appetitus causa alicuius omnis. iusm.appetitus illud principium in actione uersistis intellectus.Quod autem extremia, Prin. cipium actionis.
Appetitum quidem nunc appellati, eum qui ratione dicitur earere. Intellectum autem ambigue,aut ipsam selam rationis participem cognitionem,aut α eam omnem,quae a seisi
ipsia excitatur,ec non solum cum instrumenta ab iis,qiam extra Percutianturiquemadmoa
ctum sese habet in sensiuatave securiatam hanc rationem,&imaginatio quoq; rationis pax ticeps intellectio quaedam sit.EOrsiarim quae in animalibus ravone carentibus existit,indis et omnino percussione alicuius instrumenti,ad propriam actionem.In ipso autem intela rectu qui lactandum rationem agit,comprehensa fuit de voluntas. Ipsamamaginatio nuctanquam cognoscens tantum actio accePta fuit α non tanquam ea quar&cum appetitio anibus ratione carentibus conveniar. Quapropter Stanquam cum intellectione nunc in eodem ordine collocata, te ipsa tanquam distineta aduersus appetitiones accepta fuit. In pu nis itam illis quae mutuo fiunt inter intelligeris , at appetens, aut intellectus mouet, Ut in temperantibas,aut appetitus ut in inteperantibuS.In iis aut qui aut omnino rationem sequantur, ut in studiosis euenit,aut perturbationibus se totos tradunt, utrunm mouendi vim habet. Narim in intemperantibus ratio sequens perturbationem, simul quo agit inmodestis appetitus sua sponte cedit rationi.Haec sane re Aristoteles excogitans ex suppositioe dixit, si aliquis imaginationem ponat,tanquam intellectionem,propter id quod amis hietuum. Quatenus quid vi corporea est vita,nequaqua intelleistio dicitur. Quatenus autem de ii ipsa aliquando excitatur,eo pacto ciet ratione comunis existens, sic ipsa quo intellectio dicitur.Cum iraque dixerit,aut Pericionem eme eam quae moueat,aut intelleis Elum. an quictem multis mouentur motibus animalia secundum in nationem, ouae quidem ratione carent,re iuxta eam λIam.quae vero rationem habent , cum aut non agat in ipsis ratio.aut non vincat perturbationes,quemadmodum responsum fuit,propter quam causam,aut intellectiam dixit,aut appetatione Vera nantv ratio est, licet imaginaationem tanquam intellea tam ponat. Quoniam tria esse oportebit ipsa mouentia, intelleis
imaginationem, Pinuonem, cum dc voluntas in intellei , ut dictum fuit, prea
273쪽
DE ANIMAhendatur oportet autem nos interpungenteS in dictione post particulam illam, imagina, tiones,ita inserre S in animalibus racioecarentibus haud intellectio, necu ratiocinatio est, sed imaginatioiambom haec vim mouendi habent secundum locum intellectus, ct appeistens,aut singillatim, ut dic tam suum temperantibus,ta intemperantibus,aut communiter,
ut in immodestis, Se studiosis. Praeterquam quc doc quando singillatim alterum ponitur, quod intelligendi v im habet,haud sine voluntate mouet. Appetitus autem quidam & vo; luntas quot est:sed haud qui ratione careat,ne P quod sine ratione aepetit, abscv imagia natione existet,quae no solum cognoscat,sed & quasi comprobet, at s superet appetitum. Uerum quado etiam utrunxv moueat,quod appetendi vim habet intellectus sequens mois uet,proprium scilicet,at y conueniens in studiosis,quos autem rationis expers, in immos destis. Quapropter dicet,quammaxime adiudicans, quod appetendi vim habet, illud esse in primis,quod mouere posset Laeram aut eum intellecta,aut cum imaginatione,at praec dens tamen mouet.Naiam in iis quae in actioneposita, quodinsequitur, aut fugit,mouet. Id autem quod appetendi vim habet,est. Quapropter cum N ipsum moueatur ab appeti hili mouet. Quod autem appetibile est eam habet vim ut ipsum appetens mouere possit, non tanquam intellectum, aut imaginationem, sed tanquam appetens. Intellectus autem in aetione versens mouet. Is nani pest,qui insequitur,aut fugit.quil differt ab ipsio cotemplarite,fine. Huius quidem. n.finis verum illius vero bonum,quod in actione positum. ε .huic quidem in ipsa cotemplatione finis adest,illi autem post motum. Idm ei indicat illas propter aliquid ratiocinari.ψιν enim in ipso ratiocinari finis positus est,quemadmodum in sviso contemplari. Sed moueri oportet post ratiocinationem , ct in ipso motu amequi fiMnem.Et non solum in actoe versans ipse intellectus causa alicuius agit:cum diuersus praeter ratiocinationem finis sused re omnis appetitus. Nam is qui ratione caret, diuersium harahet ipsum appetibile ab ipso appetere. Cuius enim inqt, appetitus oportet v aspirare illud, cuius,quo illud indicet, quod appetibile. Id,inquit,principium est in actione positi intellesct Us. quandoquidem Sc appetens quoddam in actione versens ipse est intellectus, ab aps
petibili autem ipsum appeteriS mouetur. acet enim iratias e citetur,at tanquam ad appetiabile tamenprogreditur.Atm hac ratione dicitur ab appetibili moueri. Quoct autem extres mum huius principium est actionis,huius tanquam in actione versantis intellectus Existremum illud intelligeris in quod agens ratiocinatio aesinet, exemplis alia si appetens ali quis umbraculum in hytane cogitur,di ratiocinetur. quod ei appetibile erat, quonam patdebeat in opus exire,ctratiocinans inuenerit firmantium indigere, at v siustinentium repropter hanc causam lapidibus,at lateribus, O sustineant,opus esse. Inuenit autem& lapides m lateres supra HIndamenta firmatos,ita ut omnis ei ratiocinatio in fundamentita desinat quae actionis principium existunt, Oportet enim fundamenta ante omnia subitiscere M. inde lapides re lateres,ac praeterea protectionem ultimam ubi posueris id habere, quoa erat appetibile, psium scilicet umbraculum.
. A RE iure duo haee apparent mouentia appetitus,& cogitatio in actione uersens. Dod enim appetendi uim habet, Ouer.ec propter id cogitatis mouet.quo niam principium eius est,quod appetendi uim habet. .
ET IMAGINA UO praeterea cum moueat,non mouet abis appetitione.
E x P o SI TI in Ouod enim appetendi vim habet mouet,& propter hac causam cogitatio mouet quoaniam principium huius est, quod appetendi uim habet α imaginano praeterea cum moismat non mouet abis appentione i Ex qUibus illud Praeiudicat, quemadmodum motus potius ipsam appetens causa est,quod assentiesaPpeti ni ipsum mouet.Ita ut in mouerido ap tus semper id praecedat quod cognoscendi potestatem habe iue intelligens sit, siue imaginatione concipiens illud quod cognoscere 'ς
274쪽
UNUM sane quodda ipsum mouens, quod appetendi vim habet. Senim duo
intellectus, di appetitus mouerent, iuxta aliquam communem formam moUerent. Nunc au tem apte quidem intellectus,non uidetur mouens, absit appetitia. Volun raSm.ap petitiaS. Quando uero iuxta ratiocinationem moueatur , ec secundum uo luntatem mouetur. Appetitus autem mouet praeter ratiocinationem. Desiderium
INTELLECTUS quidem igitur omnis tectus est. Appetitio uero ire imaginati sc tecta,& non recta. Quapropter temper quidem mouer,quod appetibile. taedid est,aut bonum,aut appareas bonum. Non omne autem,sed bonia quod in actioe Posid. in actione uero politia bonum est, quod continSit,oc alio modo Ieie habere.
αVO D quidem igitur huiusmodi uis mouet animae, quae appellatur, appetitio
manifestum.Liui decitibus autem partes animae,si iuxta potestateS diuidani , c 1 aTcnt,multae adsunt,nutrienS,sentiens,intelligenS,iaolens, praetexeaq; ataec S. cassi. n. admodum differunt inter se, aut desiderans,di irascens.
EXPOS TIO. Duplex.n.sicriptio est. Propositum quidem igitur est, in unum mouens motum scilici 1psum localem animalium, cui I appetitione factum, tanquam in cautam rectuceriar. Cc iaquianam siti declarare,ct in duo aciducere,quemadmodum hactenus dicebat,an ipsium cognosi HS,atin appetens, sed α amho in v num contrahere. Nam cum unus sit, qui cum apa Detitione animali iam motus,una quoq; cauta assignanda est. Quare occum quaecla, uritas arcu eiusdem in causa esse dicamus,luxravniam aliquod commune eXistimancium. est nos duo illa causas dicere. si debemus unius,at* eiusdem rei caulam reddere. iaciaec Aristoteses uacim iacticat. Si ctiao,inquiens, sinc, quae motaeriai uim habeant intellectus, at in appetitus iuxta communem aliquam formZmmouerent. Tanquam oporteat unius
unum aliquoa omnino causam sustinere. Nam si iuxta aliud quidem id, iuxta aliud vero alterum aliquita in cauta esstet,vniuS,atiu eiusdem rei.Tanquam uniuS, totum,neutrum erit Oportet ita in causam aliquam esse,qu*d O illa complectatur qum tanquam tota, ocvnius quo in erit effectus cauua. Id cane' unum inuestigans,hau in aliud aliquod progreditur aeter id IappetendLati cognobcendi vim habe. Sed ipsum appetcns affert, tanqia uaod praecipue mouere pOSsit a Pium cognoscens, quod non praecipue, sed ceu adiuisto: cum appetente mouet.EI nulla alia ratione nisi cum aPpetitione Sc cognitio adest quota id quon cognoscendi vim hanet juxta appetitioncm moueat.APPetitus autem licet omisDino cum cognitiOrir,sed non iuxta cognitionem,sed secundum seipsum insequitur , aut vitat. Ec propter hanc causam mouet, Quando ita P Sc appetitus siecundum seipsum mo laeto eo nitio iuxta appetitum.Neiu n.alia ratioemouet,ne proseqαitur,aur fugit, nisi cum a pGetita sit. Recte philosophus quod appetens est, tanquam praecipue moueat vim habens aeterminat. an quando duo in causa esse dicebamus. Quapropter S Aristote les haud mouere inquit,intellecla,sine appetitione.quandoquidem S voluntas proprius est ipsius intellectus,appetitus.Non mouet autem intellectus,sine voluntate qualis ipse cotemplans est. AppetituS autem quando cum imaginatione sal,qualis quae sine ratione esse dicitur mouet sine ratione.Id ita P demonstrat illud quod praecipue mouendi potestatem habeat ipsum appeten 1 quia cognitio seiuncta ab appetente non moueat:appetitus autem praesens siue in eo quoa cum ratione cognoscet,siue in imaginata ne moueat: cum iuxta
ibiam appetentem proprietatem ad id quod insequendum tendat aut quod fugiendum vitet. Haec autem ubi determinauit, deinceps illud diiudicat qualis secundum intellacium
275쪽
DE ANIMA sit cognitio at appetitio. qualis v secundum imaginationem ipsa utram secundum seipis iam. Quoniam ea qaidem recta temper est, ctam sicilicet sectata seipsam sit,deterioribus vvitis,utch cognitionibus iuncta non fit. Illa vero ec recta, ct non recta, ipsa scilicet imagina, tione concipiens p ropter id quod indeterminatum.Siquidem igitur in principio orationIs, ipsum appeteris scr:beretur,recte illustrata esset haec dictio. quonam pacto & id, tanquam unum mouens Sin autem ipsum appetibile icriptum sit,quod secundum actum appetens accipiendum e er hoc est,iri,quod simul est,ct appetibile,& appetes. Quemadmodum. n. quod secundum actum scibile idem cum eo quoa siciendi vim habet,& cotra: ita quod se cundum actum appeten S ambo unum, at s idem subie est. Oportet.n.cognitum eme
ipsi appetenti quod appetibile,quo fiat secundii ac tum appetibile,& appetens. Recte ita conclusit sempcr dicos moriere quod appetibile,siue appetibile sit 5 in principio scriptum, siue appetens. Quoniam quod secundum actum appetes, idem est cum appetibili. Quos
autem appetibile,aut gere,a Ut apparenS est bonum licet non fit. Nihil .ri aut malorum, aut
mediorum appetendum est, sed istum id,quod b Onum,ec siqaid bonum ipsum subingreditur tanquam bonum Sc ipsum appetibile fit. Quemadmodum ubi* S apud Platonem
concelitur & ab Aristotele in ethicis traditum fuit,qui bonum omnia appetere inquit Boanum ita v illud quod secundum veritatem borium,S contemplans qu appetit. Practiacus autem philosophus.&vno verbo dicam ipse appeteris, illud appetit honum, quod in actione positum. nam ius nari nunc illud appellavit,quod in actione positum,nori autem id quod homines soli persequi,aut vitare debeant: sed i iil quod animalia, quae fiane ratione sint. O uod etiam determinat, tanquam contingat alia etiam ratione sese habeare cum generabile lit,&non eodem sempermodo exeat. Ipsum nan c5templantis bona necessarium est quod etiam optimumconcludes autem eam quaestionem, quae ipsi proaposita fuit quaenam sit ea ahimae particula, quae praecipue mouendi vim habeat, animailia mota secundum locum iterum nobis in memoriam reducit. multas quidem esse ani amae particulas.quae non secundum locum,sed secundum potestates diuiduntur,ita ut raistione diuersiae sint. Ouapropter Ec multas simul existere possibila est,quae cum eaedem sint
stab1ecto iuxta piares adiectioneSPOTurat mures intelliga, Memadmodum ipse meminit. Est.n.nutriens sentiens,intelligens, volt as,praeterea appetenS.Ipsanari nutriens omnia eo sessione ab intelligente,& volerite,scipia Praeterea appetente plurimum distat, aut inater sese ipsia desiderans, et irascens,&a ratione.Communicantiri.hae Ec inter sese,& cum ratione iuxta appetitionem. Intelligentem autem nunc ipsiam contemplantem dixit. quo in actione uersantem intellectum ipso volantesignificetApsum autem appetens differt ab ipsio volente tanquam communius quia dc aliquid etiam rationis expers est. Demonstratitam ex his , quemadmodum si oportet particu Ias potestate distantes exponere . eas quae plurimum distent potius exponere oporte quam eas,quae prope adsint. Dictum aut fuit, quemadmodum propositum suit in ratione gubernandae ciuitatis particulas illas exponeis re quae ad institutionem Oectabant.& propter hanc causam, tres solas Plato tradidit. que admodum S Aristoteles in ethicis rationem at appetitionem.
Q UINO UAGESIM A TERTIA PARTICULA.
VO NIA M autem appetitiones fiunt contrariae inter se. Id autem contingat, cum ratio ec desiderium contraria snt. Fit praeterea in iis,quae temporis sensum ha bent. Ipse quidem. n.in lectus propter id quod futurum,retrahere iubet. Deside rium uero propter id quod iam . Apparet. n. quod iam Saue .ec simpliciter sume. Seuerum simpliciter. quia non cernit futurum.
Cum iam mentionem fecerit de temperantibus,alix intemperantibus emaniseste nune determinat quemadmodum ambo hi in contrCuersia duorum quorunda appetendi vim hincitum collocaustant cum aliud quidem rinonis Pateticeps sit, aliud aut rare niS expers.
276쪽
CxYXIII LIBER TE T avs Quibas ambobus commune est, quod simpliciter appetendi v1m habete non tanquam Senus, quod in proximas formas diuidatur: sed potius ceu ea, quae ab uno sese habent. Praestantius nanque illud est, quod cum natione appetit, quam ict quod gine ratione . ita
ut Scognatio qu*dam inter ea sit,&diuersitas quoque Anteaquam vero aliquid redadat ad iIIam coniunctionem, quoniam . in medio nobis in mentem reducit, in quibuS apstat i controuersia esse, quoniam iri hominibus, in quibus implicita est rationalis vita, cum ea quae ratione caret. Ec Persaepe ab ea differt, atque ei aduersatur. In hominibus enim cum ratio temporiS cognoscendi vim habeat, α de eo quod futurum est, aliquia sentiat, quemadmodum S de eo, quod praeteritum. Ipsum autem dessiderium, quemo admodum de omnis rationis expers vita, cum tempus cognostere non valeat, non diastinguit temporis mensuras, sed licet p cutiatur il praeterito, at non tanquam Pr teriatarziptam cognoscit. sed selum tanquam ab eo pariens, illius affectionis memoria. Nanque nunc praesenS ipsum percipit, non tanquam huic ipsi insisteris. quoniam adest,
sed tanqaam illuct sentiens, quod agit. Quaprcster ipse quidem intellectus, ocratio non in id solam, quod praeseris est. sed in id quoque quod staturum appetitionem exteridit. Desiderium' vero quoa praesens est, semper sibi finem statuit, quod etiam sentit,ctipis quidem ratio non id solum, quod suave, sed i quod honum percipit. Viiudicat enim quod suave, quippe cum haud omne horium sit. Desiderium autem in ict inlum inis tuetur, quod suave, tanquam id omnino bonum sit, eo in id quod praesens adest, non autem in id quod futurum est, quia temporis nullam nactum est cognitionem. Quan doquidem igitur', quod Praeseris est, suave sit, quod autem fiaturum, aut utile, aut αmagis suave, desiderium quidem quod praestens est prosequitur. Atratio quae securiindum naturam sese habeat quod staturum, si maxime bonum sit. Desiderium enim tamquam non diiudicans futurum a praesenti, praesieris suave, tanquam simpliciter, Ssuainue Ecbonum existens, recipit. Tanquam enim idem sit, quod suave est ad&tanquam honum insequitur.Haec ita P cum iri meam dixerit, quod reliquum est refert, ad conium monem illam,quoniam,quae in principio collocata fuit,sic.
spECIE O VIDEM esset unum ipsum mouens appetens, quatenus appe tens. primum autem omnium ipsum appetibile. Id nanque mouet, ec non moti
tu e , ia intelligatur , aut imaginatione concipiatur. Numero autem plura m
Specie unum esse dicitur ipsum appetens, non exacte, sed quemadmodum dii tum fuit, quemadmodum sese habent, qua: ab Urio ail unum. Antea vero quam rurnum redda et ad illud, sipecie quidem unum esset, plura vero numero, quoniam duo vita apis petentia, α quae aiiquando inter sese pugnarit, quod rationis particeps , de quod ab ratione appetit, in medio illud attulit, quemadmodum ante appetens ipsum appetibile est . Quoniam 5 ipsum appetens propter appetibiIe mouet. Praecipue igitur ipsam apis petibile adest, at non quod adhuc Potestate sit, verum quod actu existat. quia enim matellectum fuit, aut imaginatione conceptum. Quando.& idem est cum appetente, iuxta subiectum. uaniloquidem dc quod ratione differt psum appetes praecedit. Ipsum nais appetens,tanquam finem ivisum appetibile consequitur.
QUONIAM autem sunt tria,unum quidem ipsum moves, sterum autem quo mouet de praeterea tertium quod mouetur. Ipsum autem mouens baptiκ, alterum quidem immobile, alterum autem moueris ec quod mouetur.
277쪽
D E AN IMAVult quidem ex his, quaecunque ea sunt, quae spectant ad motum animalium stacundum locum, collig ,δtque tradere. Haec D meta est eius quod dicitar. Sed anuteaquam ea quae I Peciatim iraaiamur, habeantur, OPOrtet indictione ipsa vertari,quem admodum Cc interpretes faciunt. Nam ciam inceperit ex conita mone illa quoniam,
tanquam aliquid redditurus, attamen nihil reddidisse videtur. Sed subinte' ligendum est, dum interpungimus, PCst illud, est autem alterum quidem immobile, alterum auitem quoa moueriar. Quaἰuor nanque essent, quae spectarent acthuiusmodi moriam, propter quae iure enumerata suerunt, quaenam sint ista quatuor. appecibile. appeteris. id quo moaet. α quod mouetur. Tria nanque enumerauit, mouens, tu quo mouet. α quod mouetur . Cum vero ipsum mouens duplex esse attulerit, alterum quidem immobile, alterum autem quod mouet, re mouetur quatuor quod reliquum fuit, Psa omnia enumerantur. Immobile quidem igitur est, quod tanquam appetibile morauetur. Quia enim imaganatione conceptum sit raut intellectum, quemadmodum dixit. hoc est, aftri appetibile fastum, quando de idem sublesto fit, cum appetente mouet. αpraecipue mouet ipsum appetens, quatenus ratione differt ab eo. Quandoquinem tan quam ad finem actissum appetibile, appetens mouetur. Manet autem ipse finis immobillis , ct ipse in id quod cupit, non fertur. Hoc quidem pacto ipsum appetibile mouet, tamquam immobile. Ipsum vero appetens, quod etiam Proximius mouet ea, quae mouenratur, ab appetibili excitatum, S in eius ordinem commotum, & quod propter hanc cauolam moueri dicitur, i ta ipsam appetibilis insequutionem mouer animal, innatum ei, atque subiectum instrumentum. Quapropter haud vi ulla, sed ma natura illius impeo tu commouetur. Mouet autem utens altero quodam, quod medium est inter ipsum mouens, ipsum appetens inquam, & id quod mouetur, quod est ipsium animal. Id autem quod med um, videtur quidem Aristoteles in libro demota animalium ipsum spiritum
intelligere, qui vivax irinobis est . qui medius existit inter cor ipsum mouens, atque λαIidiores animalis particulas, quae mouentur. Dicit autem in il Io, Saliud quoque quodactam medium esse in superioreS, atque inferiores animaliS particulas, Sc dextras, atque sinistras. quod insuperficie Potius collocat, quae iungit oppositas particulas. Cum aut sursum , aut deorsium , aut dextrorsum , aut sinistrorium ipsium flectatur, dum aliqua quictem ratione mouetur, alia vero quiescit. In ipsa nant flexione contingir,alteram qui isdem oppositarum particularum moum, alteram autem quiestere. Quadoquidem quod mouetur, omnino alicui stanti dum nititur, ita moueri vult. Contingit ita mediam opis positorum superficiem, ceu finem quidem stantis quiescere,una autem cum eo quod mouetur, moueri, tanquam hiat Sprin pium.Caeterum haec quidem,sive spiritum aliquis dicat hue huiusimodi superficiem corporea omnino esse fatetur, in quae re Aristotelis
interpretes oberrarunt. Opinor autem re hac ratione diiudicandum esse sermonem. Nam omnis anima actus corporis organici sit ab eo traditum fuit, & g utatur tanquam inis stramento ipso vivente corpore. Quod autem utitur non est simpliciter forma instrumenti, tanquam instrumenti, exceptum nari s semper est quod utitur, ab eo, quo utitur. Quoniam ita* ip m animal instrumentumisi stratum fuit animae utenti, anima quaeipsio utitur, non erit tota, ut ita dicam, instrumenti norma. sed tanquam utens id ar quo, ecessciens causa. Ipsum nan mouens sub efficienti est. Sed ipsa quidem vegetans, tariis quam postrema obscure manifestat ipsum utenS,manifestius autem quae ostrearum aut simiIium . quoniam licet nori uniuersialiter, at iuxta suas particulas secundum locum mouent. Quae vero progredientium manifestior, cum alia sit, praeter id quod mouetur. Ipsum nanque mouens dc efficiens, diuersum est, praeter id quod naouetur ,α patitur. Spraesertim cum aliquid eius quod mouetur non sit , secundum Aristotclem. Ne ideme mouens sit, α quod moueatur. Erat autem quod mouetur ipsum animal. Ipsum vesro mouens anima. cum non sit λrmalis vitavi utritis corporis. Huiusmodi nan vita
re tanquam animalis fiormandi vim habet, α tanquam instrumenti. quod id erat, quos mouetur. Ipsa quidem anima iuxta mouens.sed non iuxta irruam eius quod mouetur, tanquam
278쪽
LIBER TER TavS CAYYIIII tanquam eius quod mouetur est, & declarata fuit, tanquam mouens eius quod moueM tur. 6c efficiens eius quod efficitur. Et propter excellentia, de medietate quot indigebant,
quae ambo inter se iungat Medietasu ista haud corpus,ut opinor, esse debet,rursum enim quod mouetur erit, Sc non id quo mouet. sed corporeum quidem aliquod: non , autem Corpus. Qualis ea vita est, quae instrumentum, tanquam instrumentum sorandi qu*secundum semiam quidem non mouetur cummcorporea sit, Principium autem est,eius quod mouetur, tanquam viventis,cum fio alis causa sitiquemadmodum bona valet do recte valetis:quia tota inseparabiliter ingressa est corpus,cum corporea dicatur. Maautem mouetur ipsum animal est quoniam non tanquam corpus ab anima , L tanquam animal mouetur. Messietas vero i quiescere,& moueri, quodam Paeto clicitur. Cum iuxta seipsam quidem immobilis sit, quia vita est, secundum acciden autem -- eatur, Propter in parabilem complexionem, quam cum animali habeta
EST' AUTEM quod quidem immobile, quod in actione positum bonum.
Non tanquam secundum seipsum immobile. In mutatione nan posita sum, quae aguntur Scalio modo sese habere contingunt. Sed quia moueant appetit um non m αzantur, quo moueant. Nam quia manent bona,aut videantur, mouenta
Q O D autem mouet, ec mouetur,ipsum appetens. Iouetur enim appetens, quatenus appetit. ec appetitus motus quidam est, aut actio . Quod autem moue
Non quod secundam locum mouetur, sed quod quidem secundum Iocum mouet,
mouetur autem tanquam ab appetibili: cum in id, quod est acta appetere excitetur. Pul chrius enim sic Pluta chus exponit, ipsam appetentem actionem motum ab Arictoreo lenunc Platonice dictam fuisse inquiens. Ac fortari quia in motum omnino nesinit, ectotum id localis in motus, sita non possibiles. Vel Alexander moueri dicens, appetitum
securictum accidens, quia in corpore est, ita intelligit, ut una moueatur cum subiecto se candam accideris,quemadmodum dictum fuit.Neque enim qui in vivente corpore totus
insitus est mouet, sed qui habet aliquid re separabile, de seiunctum, & prope: ipsiam mois ueris manet, algae ipsie medietatis indiget. Qui vero id quod mouetur,tanquam id quoamouetur format,eius causis formalis est: quae medio caret. Aristoteles autem seipsum inisterpretatur , qua ratione ipsum appetens id esse dixerit, quod moueatur. Guatenus enim appetit indicans appetitionem secundiam ipsum.Nari s moueri nunc inquit,non animal, sed ipsum appeteris tanquam appetens. Atque adhuc manifestiorem orationem reddes, appetitum cerit et,motum quendam clie anquam actionem in motum desinentem in i pisso animaliQuo particula illa aut in eo, aut actio,rion coniunctio disiunctiva sit, se a tamquam adverbium,pro eo,quod est,secundum quo intelli gamus.Siri autem e tanquam coniunctio dicta fuerit,indicitur illud,appetitum licere,vel actionem vocare,tanquam imis partibilem,&persectam actionem. Vel motum, tanquam is qui ab appetente excitetur, de tanquam in motum animalis desinat. Mouetur autem animal, iuxta motum proprie a terminatum, qui actus est ipsius mobilis,non tamen naturalis, sed progrediens, 5e qui ab anima fit,atΤ animalibus conuenit.
O autem mouet instrumento appetitus,tam id corporeum est. Quapropter
in communibus Corporis,& animae amnibus,considerandum de eo.
Non corpus intelligit,quod corporetam, ill narim moueretur omnino, sed corporis dimam hiuentem,arcs tremam vitam. Quapropter Ecdiffert contemplationem de ea, tanquam tunc dicturus,quando Communia Osiderabit animae,5 corporis munera. minane alit est,non ipsum mouereMes m.ec a' Corpore mouetur, Walamhre,atnem a comixta vita Nas ipsa terminuS erat tanRαMSO' vivaciter mouet. Ipsum aut moues iuxta. Simpli de Anima Z ii
279쪽
DE ANIMA mouentem stat, iure igitur in libro de motu animalium Ioquetur , de eo, quo mouet.
VNC autem,ut summatim dicam, ipsium mouens instrumentarie, ubi princi
pium,& finis idem , ut giggismuS.ibi.Π.curuum, di cauum.Id quidem ,-s,illud autem principium. Quapropter alterum quidem quiescis,alterum autem mouetur. Rauone quidem cum diueria lint,magni rudine autem in1eparabilia.
Est quidem, ut dictum fuit, ct corporeum aliquod ibi instrumentarie mouens. nunc
astamen instrumenti,tanquam instrumenta formandi vim habentem vitam este u uit,eam quae instrumentarie moueat,quam dicet manere, at v moueri. Sin autem hanc de in libro de motu animalium aut manireste dicit,aut α demonstrat,inde accipiendum est. Uidetur
autem de ibi omnino de ea loqui.Nunc enim iammatim,inquit, hoc est breuiter, quae Ibi latius dicta fuere,dicenda. atque ne intelligit ipsium instrumentarie mouens, quod sciliocet post appetitum quidem est,qui non instrumentarie,sed primo atque ipse mouet quia licet ab appetibili excitetur,attamen ex seipso in appetibile fertur.Omne autem instrumenatarium,post ipsum primo mouens,ante id quod mouetur est, siquidem non solum illud existat,quod moueatur,verum S moueris quo . Tale natim ipsum instrumentarie mouens quod mouetur quidem a Primo mouente,mouet autem id quod tantum mouetur. Sit quidem igitur, ut dictum fuit, Scorporeum aliquod tale ut cor, ut spirituS vivax, qui media est inter oppositas particulas superficies.sit praeterea de vita, quae inseparabiliteranio malis at,quae iPsum tingit, tanquam id, quod moueatur. aere ipsa animal mouere dicitur,quoniam secundum ipsiam mouetur, sed haud tanquam ab ipsa. ivlouere autem dicitur ab ipso primo mouente, quod mouetur inseparabiliter Se tanquam eius quod mois uel sit forma,&Potius tanquam secundum accidens moueatur, quam secundum scipistam. Quod enim secundum seipsi mouetur corpus omnino, oc magis proprio huius modi vitam intelligere debemus instrumentariam,quim quodcurim corpus Ipsium quia demenim corpus impoSsibile est,iuxta eandem particulam per totum principium esse, o
finem Manifeste enim id adduxit Aristoteles idem principium,ec finem esse volens quod illud est quo mouet. Ipsa quidem vita, quae insita est tota per seipsum totam, quae ipsum animal mouet, tanquam ict quod mouendi vim habet,iuxta quoa,sed non a quo.& quae
mouetur secundum accidens, tanqaam formalis cauta eius quod mouetur. 5 gigglyGmus praeterea acceptus fuit ab eo tanquam similitudo, eius quod totum per totum quoisdam pacto mouetur, atque quiesci eque enim tanquam corpus , sed tanquam superriciosti. sinus cies. Est aurem ogglyimus, quemadmodum Plutarchus vult, duorum annulorum quid complexio, ita vi alter in alterum iniectus sit. Quando curuum alterius, alterius cauum tangit.& quemadmodum Alexander demonstrat, quando circa unam fibulam stantem,
annulus adiunctus ei intuS, atque extra, cum Porta quae conuertitur, agit. fibula tamen immobili manente, ipse annulus, contrariiS in conuersione illa portae, intus, atque existra, mouetur motibus. Verum gigglysimum, quacunque ratione res sese habeat, ita aciscipereoportet, ut interpretes volunt. aut alterius quidem annuli curuum, alterius autem cauum, aut alterius quidem annuli cauum, ipsius vero fibulae curuum. Atque hic qui, dem maciens sit curuum fibulae, cauum autem annuli moueatur. In duobus vero annuistis, moueatur quidem curuum eius, qui comPlexus ab altero est. immobilem maneat complecteritis cauum . Caeterum nequaquam haec mihi cum ipsai dictione conuenire vigentur, quae inseparabilia a magnitudine statuit iPssum quiescens, atque id, quod mos uetur. Cum Gola ratione diuersia sint. Solitus 3 Aristoteles sit inseparniles magnitudiane appellare, non continui particulas, quia incon uitate aliae alibi collocatae sunt neisque adhuc magis,quM se larigunt quae hae necn secundu continuitatem inter se conluctae
sunt. eas,Mul totae Per torta subiecto interisse colunctae sunt. Quapmplerec Alexari.
280쪽
huic instans, haud quae deinde adducuntur tanquam de ginIyiso intelligit, quod est,
ni parabilia esse magnitudine principium S finem:di ipsum quies ceris,at v id quod mo uetur.Sed tanquamae nobis ea dieta sint. Cum inter oppositas partis, intelligo autem eas qaae sursum,atq; acor iam,aut quae dextrorsum vel sinistrortuna flectuntur,ct altera maneat ex PositIS, altera autem moaeatur, media superficies, tanquam finis quidem eius quod mouetur sit,ita apta tanquam principiam autem eorum quae quiescunt manens toora per iUPiam totam. Neque enim habet profunditatem, de quiesccTs, Oc dum mouetur.
VCrum, v. Opinor, oportebat, & in ipsbgigglymo simili luctinem accipere. ne frustra acce Plus suis et .Quonam igitur pacto in corpore accipiemus, quod profunditatem habeat.&alibi quidem ipIum curuum alibi vero cauum. Nanquia, ut diximus, non iuxta id quoa Corporeum erus est,similitudinem ea percoportet: sed iuxtacorporis super ficiem, sine ca
Ma,stiae curua appelletur.Nacpμcurua omnino. ua eadem tota per totam. S caua eoiadem modo Smn nocurua.Siue igitur intimum annulum intelligas , qui mouetur iuxta
curuum sutipsius,iuxta quoa tangit quod ipium complectitur,id quoci mouetur erit, amnulus scilicet qui complectitur corpus riani erit,quini mouetur. Superficic Satatem e S, quae simul curiaa,at s caua est.quae iuxta iptium complectes, quatenus quidem Proxima et,quod mouetur,est autem ipsum cauum, mouetur, tanquam finis poti ,illud tangra, quod mouetur. Quatenus autem quiescentitatque complecteriti annulo vicina est,iuxta curuum quieicit Quadoquidem finis quidem est eius quod mouetur,'iuXta curuum. sed longius,quam iuxta cauum. Ipsam aute curuum,cic ipsum cauum, subiecto quidem in arabilia sunt. quod magnitumne Aristoteles dixit. Totum enim per totum qu d sit cauum ad curuum est Sive igitur in linea siue in Luperficie siue in corpore id aliquis cotemplet 'ur,forsan totum videbitur, moueri quodam pacto ct quiescere.neutrum autem secundam te faciet. Ipsum Dan securidum te, Smoueri,ct quaesicere,corporibus,vidis etiam fuit,conuenit, seisecundum accidens, Sc secundum resipedium,qui in id quod mois Metur,aut in id quoa quiescit vergit.Et hac ratione, oc superficiei inter oppositas partesinisteriectae similis erit similitudo.& illi ait Equae miniamenti formaridi gim hahetlavrriCs possuimus. iaciam Sc siquis iuxta id aequius interpretaretur, quandoquidem ut ipsium m .uens substantia est ipsa appetens vita, ct id quod mouetur. Ipsiam narim animal oportet,
α tamedium. quo mouet ipsium mouens , si stantiam esse.Substantia vero vita ipsa est,
Ee non iupersi ies. Stanquam media Prinstantior qui emanimali, subingrediens autem
OMNIA enim impulsione,& tractione mouentur.Quare oportet quemadmo- in circulo manere aliquid c inde incipese motum.
OMNINO quidem igitur ut dicturi fuit quatenus appetens ipsum amisat, ea
ratione ipsius moueredi uini habet. Appetens autem non sine imaginatione. Imagi natio uero omni Saul ratione colligens,aut latitiens. Hanc quidem igitur, ec alia animalia participant. IEκ POSITIO. Oua quidem ratione motus qui extra fiant ad impulsionem atque tractionem adduis cuinar ab eo in naturali auditione didicimuS quo vero pacto, α quisecundum naturam existunt scire dignum est. Dixit enim omnia. ouare dc quae secundum naturam quois uti e moueritur. Ae videtur quictem ipsium impellens, atque trahens dicere cacitam mo vis aut extendens, aut colligeris,quiam uetur.Impellen Squidem cum exrendat,trahes autem cum colligat.Haec D dion solum esticiens in est tanu ea a qua ,sed S formalis tariis
quam ea secundum quam . Quod autem trahitur, α impellitur quod mouetur simpli.de Anima. Z iii