장음표시 사용
261쪽
UARE ANIMA quemadmodum manus est. Nant manus instrumetum est,instrumentorum. Et intellectus et forma formaria. Et sensus, forma sensidium.
Animae ronis compotis dignoscendi facultatem obtinctem vim,mediam ex his demonstrare u est,inter primas illa S lormaS,quae gnosicuntur,ati extremas quae sidem cognoscunt thaud in eae sunt formaenei icam substatiam,sed iuxta quaedam accidentia cognoscant.A medietate v illam declaradam manu an similitudine quadam utit:ga instro instrumetum sit. Neotii quatenus instim manu animae similem facit.Nem enim vel intellectus,vel ensius,tan instrumenta, gnoscendi vim habent.Sed quatenus medium, est insum.Ita, ut ro siuga in instrumentis manus est:quae media est inter ea,quae ipsa utunt, ait inter ea, busipi a vii&idinus, quae cognostendi vim habent, anima existiciquae tanumedia cognoscit,prima,at s extrema illa quae sese cognosceda praebent.Artificissidem igitur manas,quae ab anima mouet,quae . illius instrumentum existiu&ipsa illius instruis metam est:ix alio inde gut instrumento,secuti,ex li gratia ad secandum. Hanc vob causam reste distum fiat instrumentum instrument e,quaeipis utuntur:eora quae quasi ipsi deseruiunt.Anima vero haud tam instrumentum,ut dictum fuit, sed tansi ea qu*Cognoscedi vim habeat media est inter praestatissima illa, quae cognosci debeantequalia inteuiuibilia sunt: ad quae siua quoi, cotemplatione tendit:S inter extrema ista,cuiusimodi ipsia sani sensilia. Quae etiam iuXta extremam salipsius cognitionem pcipitata aut est, iuxta sensum.Horum ratione,quae ex utram parte sese animae cognoscenai offerulimedietas cognitionis animae sumpta fati: Formas illas,quae in ipsa coniiciun ,haud adhuc mecias esse ponit. 1si p&cto de hic media dicatur,quatenus qammdscendi vim habet,id qS co .ignosci debet. abit. Q aeadmodum finem ingrediur,q I ad finem teradit.Hac p rone de anima interpretari possumus Haud Ua Golum,qS eius cognoseedi vim obtinens existit, inter extrema illa quae cognosci debent,medium siused Ec qi eius cognoscedam se offert,fimoisit. Ideo haud simpliciter eius cognitio:sed ipsa anima media dicta fuit inter formas,ta forma formape, α forma sensit uni .ciae Ade omnia eam habebat vim, ut qs cognosci possint,indicarent. Nam forma,&formae,&sensilia eam habet vim. t quae cognosci valet,significent. Queadmodum intellectus,& sensus, eo quae cognosteriai vim habent ostendena Dubitatio. Ope vim retinenti tepe si ex ipsius quo Aristotelis sententia, anima rone quadam ea omnia existit quae fiunt:qcionam pacto disseret. positione Empeiloclis:quae ex elementis ipsam, de ex iis, quae sunt,constituit quo simili simile cognostat. Quam in in primo libro Resp nsum, admodum philosophus noster reprehedebat. Nun d aut ut in illis quo dicebamus succensebat noster Aristoteles rationi illi,n v eam re ferebat, quae videbat ponere ipse misma, aut extrema in anima Nequaquam autem ratioriem illam criminatus est,quae huius, modi animae medietatem determinauit:vt cum omnibus sidem assinitatem obtineat haud in quemadmodum illa existat.Sed ex propria quadam permanentia,proprietatibus illis rationem participantibus, una simul, at multiplex esse debet: cum iuxta seipsam totam si,mae,at ex Ppra a conuenientia, cum unoquo cognoscedomnueniat.Instat autem Platarchus qua ratione,cum superiuS animam serma recipiendarum vim habere Aristote
les dixeritmem omnem huiustriodi esse trauciarit: sedeam tm, quae intelligedi vim habeatenari defensam quom inquit,sensilium formas esse,aut potestate aut actu.Alcvresipoden in hi do inquit qae intelligendi vim habere in illis inquit,oem simul animam,quae rationisticeps fit: intelligentει v.at sentiendi vim obtinetem eo nomine appellauit.Ouoc5ueniat cum iis .quae h: dicunt. Oct scilicet non ilum stim intellaclamista&secudum sensum Elisambime formas recipit. Nos acti Sc ibi quo innuebamus qJ Ipso formam vocabulo magis Pprie Pho,' in se statiis philosophus victa f. Accidentium nam formae,aut sormae vC Adae non stante ut in sexto eius tractationis ait, quae post naturalia sequit: aut alio modo, & demi sunt Drmae.Fortarim hauct simpliciter formae:sed tota id hoc est,accidBes sormae appellandae sunt.O iam octum nunc quo sensilium Hormas dixit eas quaein ipsio sensa reperiunt rhoc est.ipsa accidentia.Hmoi ipsa sensilia.quatenas sensilia sunt .Quae vero sciri queunt simpliciaer imaas nominat,tanquam substantias.
262쪽
NIAM autem nech res ulla est,praeter magnitudines,ut uidentur sensilia,
separata,in formis sensibilibus ipsa intelligibilia sunt.
Quod nos iuxta unumquodo indicabamas,quando ipse philosophus dicebat,intelle
etiam in iis,quae imaginatione cocipiuntur formas contea raptari: qa' scilicet,haud omnem intellectam simpliciter volebat: sectatat eum, qai in actione versarerur: aut eam, qai cum senua,a cv imaginatione connexus esset: ab quaerant Gensilia nant, quae v imaginatioorie concipia tar,Pirciperet ista nunc Aristoteles communi ratione haec determinat. Haec vineta est,eON quae proposita stant. Docere scilicet in quibusnam intellectus imaginatione utitur,adiutrice.Nam sine hac non cognosscit incognitione ipso sensilium,aut eo , qum imaginatione concipiuntur. Vae tanquam ea quae in aetione posita, siue t aquam ea,qu Cognosti debeant,flatum existant.Nam cum particularia sint, ex necessitate adiutricibus itilis utuntur cogistionibus,quae in eodem cum ipsis collocantur ordine. Neiu enim quemadmodum nonnulli ex peripateticis fecerunt,omnem intellectam,non sitae ullo agere, Aristotelem dicere opinari debemas. Pata enim sane etiam, inquit, in sensiliPs videri mihi Iesse separatam a magnitudine,hoc est,aymmensione. Huiusimo triari perie dicit iplateri filia:quae haud seiuncta ab interuallo. Haec sane igitur,quae in accidentium naturam incloantaquaein una cum interuallo inseparabiliter subsistanti cum quantum sit Scidiris, informis sensilibas ipsa intelligibilia Gant. Formastu Gensiles totum id Artitori ex vocat: formas inquam sensilium, quae in ipso sensu, atq; imaginatione sant. intelligibiles autem stant ipsius intellectas intellectiones:Nihilo aliud dic t nisi quod&antea quo dixit. O aoilinquam intellectus formas in ipsis sensilibas,atq: in iis, quae imaginatione cono cIPiuntur,intelligit.Non autem simpliciter omnia Ne s en m S ea,qaae sine materia fiant. Sed quemadmodum nunc manifeste addit.
AEQVE in abstractione dicantur,re quaecunq; eκ sensilibus,tiabitus, Nasofectiones. Et ob ia,nel non sentiens quidpiacia,quicquam disceret,aut intelligeret. Cumq; contempletur,neceta simul cum uisu contemplari.Misenarii,tanquam feri
sa sunt,PraeterqMam sine materia. Ex his, quae quidem in abstrat tione posita eam habent vim, ut mathematica indicent. Habu vero iuxta primam,ac quartam qualitati S speciem considerant. Valetudine s.fiis aras & formas prae se ferunt. Affectiones aut passibiles qualitates ante oculos ponere c5saeae reantellectas narim qui haec intelligit, ut iam dictum fuit, sensita alis imaginatione utitur adiutoribus. Haec quidem igitur sine serim haud potis est anima nostra quae semel sola extra defluxit: in amplius valet inquam ex causa, ea exciperet ted necesse per seriissam ipsa percipere. uemactmodum cum desit sensus aliquismet enim omnino sine sensa quempiam Aristoteles nobis subiicitinam neq; cognoscere is potis est. At qa sine sensu aliqua ex parte existitarie v aliquid eo cognoscere ualet quo sensius est.Et incomino, ne eon secandum actam licet haud ipsia sensilia:attamen imagines illas,quae ab iis imaginationi conceduntur possidet.1do i catillud uita, ex necessitate ipsum contemplari. In ipsis autem philosophi uectis,quae obscurius quodam modo ita sese habet, cum dicebat. Ouoniam autem sic res nulla est praeter magnitudines ut uidentur,siensilia,separata.Tras ponere clebemus postremam hanc particulam,separata. uo manifestius qd dicitur,exi stat.Ouoriiam autem sic res nulla est praeter magnitudines separata. Hiscv uerba illa ad, dere nebemusrut videnturipta sensilia Illud sciendum est qd' sensilia haud sumpta fuerunt isquam exempla eius. ut a magnitudinibus separatum sit: sen potius contrarii, hoc est eius quod insieparabilis Oportet .vost dictionem illam separata parumper,ubique admodum nos fecimus, de loco mota saerit interspiranteis inferre illud, ut uictentur ipsa
sensiba.sta ut haud ad illud,separata ,sed ad id,ql antea dictum fuit, nihil esse prauer mai
263쪽
DE ANIMAgnitudines ,reserat. Ipsa nam sensi Ilia omnino,ut dictum suit in interuallo, eoIIotata sunt, Illa vero particula, videntur,adiecta fuit,vide Alexander nouite quemadmodum ipse quiadem exponit propter mobileS caeli formaS, quae separabileS sunt. At, ut ego opinor,no Ibilum propter illas: Ied Sc proPsermaturaleis formas eoye,quae ortui obnoxia sunt Natillas separabiles esse inquit in secando naturaliS auditionis equatenus non egerit, quo sitit, interaallo a at omnino acci cratibus. Econtrario , suo ipsase esse,& iis, quae circa eas verra tantur.& qaae circa compositas sabstantias, quamcun* permanentiam largiuntur. AppelSensiliu prie lamas a atem senstita proprie quidem,Sc tanqua sensilia,quae subsen tam cadunt. Quae vere ipsa accidentia existebant. Persi e Wero &substantias, quae aibrma stant, actormaleis dicuntur,sensiles ex accidentibuς nominamus. Quemadmodam & Galenum significare volentes ex medico indicam S Et ex eo quod simus,aut caluus Socrates manifestat .Pro,pter haec ita P illa particesa,videtur,hic locum consectata est. Nanipsi sensilia tanquam Prasilia accipiantur,nihil re uera praeter magnitassines, aut interuallatensile existet.Sinautem
Uel eam naturalibus siubstantiis sensilis vocabulam commune reddatur,non vere illud sese habebit.Sed videtan solum nullum sensile esse separatam a magniti ine. Quia ergo inpositione illa. quae nullum sensile separatam a magnituitne in sensilibus formis reperir inquit:hoc est,in iis, quae in sensu sensilium repe acceptae faere intelle stas cognoscens inaret Iemones,quae de his habentur,fulcitavel ex imaginibas illis, quae ex his formis in imaaginatione innascuntur:& qi ex particula illa, videtur, antea philosophus demonstrauit manifestius nunc declarat,determinans quarnanet Lecundarei v eritatem sensilia standiqu praeter magnitudines non reperiuntur. uam etiam intelligibilia in sensilibus illis formis, ct in iis,quae imaginatione concipiuntur,apparent. Quae nan in abstrati e dicuntur, Squaecunt sensiliam affetitiones,ati habitus,5 hope cognitio,in intellectri,a principi sine senis,nunquam existerent.Necv omnino e intellectio mintellectu reperiretudinisi huiusmodi uteretur formis.Nam omnino a principio sermis illis,quae in sensa reperiunt, indiget. Ab his enim v et imagines illae ortum habent, quae in imaginatione sibi sedem collocarunt. In intellectionibus aurem illis quae postea de his sequuntari vel iis, quae ima granatione concipiuntur,ei satis,super ιν est. Hac enim ratione Wisum a' sensili diuersium exiis Rit:quod sensile in partibilem naturalem substantiam spectar: quam nunc materiam Amstoteles vocat.Licet haud eam intelligat,quae postrema iis quae ortui obnoxia inrit,mbi acta est..uandoquidem&caelestia cum sensilia sint,in materia esse possent: ut nunc dicit.
Visium vero quod accidens est mnino quidem ex se substantiae alicui nititur.Ven haud natural used vivaci Hanc ob causam ne in materia esse dicitur.Tametsi enim inseparahitis a corporibus imaginatio sit:quo tenus vita, cte substatia corporibus praestantior, ab iis inseparabilis est. Hemadmodum 3 forma quae iri materia collocatur a materia. Idecim haud ab iis inseparabilis est . quia innitatur: sed potitas quia innixa careat, dc complectat,
His haec philosoph us additi. Esu AWΥEM imaginatio diuersum i dietione, ec negatione. Complexus nani est intellectionum,quod uerum,aut falsum.
Cum imaginationem formam abscv materia philosiophus esse dixerit:& nostra quoqν
animam rationis compotem materia carere addideriticonfestim disicrimen imaginationis cum ratione intulit. Quo de ql eius a coloribus inseparabile ostendatur. Ratio quidem enim in complexu posita est aut affirmandi vim obtinente:cuius loco hunc dictio sumpta mittaut negare valente.Ideoqr sic ad falsium veram ut spectat. Imaginatio autem in simplicibus illis in angustrum redactis permanet..uippe quae corporum formas reseratineque simplicia illa complecti queatilia vid tanquam unum quoddam, quod ex pluribus consectam fuit, cognoscat. Nam partibiliter tantum g N unumquod nouit. Ideo veritatis, at falsitatis qu*non sine complexu existunt expers est.Licet vel ipsa vel sensus aliquaricto qui dem veri aliquando autem falsi sint. Quod ex conuenienti,vel inconveniem eo ,
quae simplicia sunt. im ipsis rebus coagmentatione, at discrepantia fit. O uo ita rino ab imaginatione distinguatur,particula -c admota fuit. At cum dicere ster Aristoteles debuerit,
264쪽
P RIM RE uero intellecti6es,qua ratione differret ab eo,u, haud uisa sint. Nun quid net alia uisa:led non sine uisis.
Vel ex his non omnem intellectionem, imaginationem simul agete habere Aristoteles docet. Praeterea s illud nos admonet, quod ne intellcctio quidem illa quae ipsa imagina ottione utitur,eadem cum imaginatione existit. Sed tanquam praestaΠtior ea utitur, quae reis
missa estanterrogarenim propter quam , causam,rione S primae intellectiones,vita furit Primasq; intellectiones appellat eas,quae Gabstantiarum cognoscendarum vim obtinent, sorarias illas in primis cognostere valent quae sine materia sunt. Respondet quemadis dum ne quae ante dicta fuere: quae ipse alia dixit: eam sunt . quae in sensibilibus formis atm iis,quae imaginatione concipiuntur,extenduntur: visa sunt: sed do illa visis, tanquam iis,quae tabest nata simi,utuntur. Nem ita interpretari debemus, ut primae illae intellectiois nes sin quemadmodum haec, ut Alexander vult. Sect quod haec quidem. licet haud ipsa vita sintrattamen iis vruritur:quia, laud omnino intellecti es fiunt,quae sensilia furit,aut imaginatione finguntur, sine adtione ipsius intellectus circa haec extrema. Nam una Ciam cognitioibus, quae eundem cum ipsis ordinem seruant,quae partibilia,atque sensilia Dunt. cognoscunt. Primam quictem illae intellestiones ne omnino quidem vici ritur: ne ad priis ma illa,quae extrinsecus collocata sunt vergutit. In separatam illa vita elucescunt. At illud, quicunt ingenio vales,considera,qua ratione per intellectam illum qui in actione, ct per eum.qui ita contemplatione versatur,illum ex abstrastione,&eum qui sensilium, tanqHasensilium demonstrauit Aristoteles:&eum qui substantias naturaleis.&harum formas, Ec eas,quae in anima reperiuntur, contemplatur. Qualis qui scientiae gigne dae vim habet, erat. Ageum ascera it qui supremus, at substantialis ipsius animae existit. In hoc et nim primae illae intellectiones inueniebantur. Rursum ιν quod eius separabile sit , suo tractimonioeomprobauit i quia nulla ratione vergat , aut in senstim, aut iri imagmationem. Hi hoc in laco ei sermoni finem Philosophus noster imponens qui de Omni eo,quod vim cognoscendi habes iri anima existit. Habitus fuit ad eam eius vim acceditiquae corporum
mouendor tam facultatem obtinet. Quemadmossum ipse cleterminat in iis, qtam seqUunis tur.Nam cum iam per cerit Germonem illum, qui ad eam animae partem spe fiat, quatiuis
dicandi potestatem obtinet:& partem illam quae mouere valet,tractandum sumet.
. O NIAM autem anima iuxta duas determinata fuit potestates, quae anima rium.Eoqi quod iudicandi uim habet,quod cogitationis opus est, de sensus. N adis huc quia moueat motu sectandum locum.De sensu quidem, S intellectu. determi
nata sint tota De ipso uero mouente,quidnam est animae,considerandum.
Alia qde manifesta sunt ansistere aut S ritu oportet.qm qua cogitatione dixit,& intelle,cta auom nuc appellat .lta,ut intellectus nome, queadmoda de antea demostrauimus, ad ea oem v ita otimeat,q r5nis Particeps sit, Ide fori ala Sc ad imaginatione accedit. At non aes ex Q in iis aialibus reperiz, R sine rone sunt: sed ad ea,q in hoibus extati Totam id, hoc
est imactinatione r5niS copore aicere demuS.Qua et, Theophrastris in suis naturalibu s liis Bris da tat vera noni S co te,ari experte facere debeamus. inuestigat aut Aristo.deinceps, ubina locorum ea alae vis sit, quae corpora in loco mouerC valeat. Utria in tota anima coia locata sit:aut aliqua eius particula determinate. Quod si particulam in anima nominat,catu antea id renuerit qu ia ea partibilis non sit: sed vires, seu potestates habeat: quas alii paristi ea as dicunt haud admiratione dignum Illian nariss Aristoteles non ignorauit, quod in xinu, iis ci sine materia sunt haud sine substantia vis est. Ideol, metamodia multas ala Sinipli de Anima. et
lae vocabulo vel in anima Aristo. viae.
265쪽
Nulla sabstatiasne corinita loco.
DE ANIMA vires ac potestates habetiit a&multaSquo D substantias retinet. Quae in illam substantia, rumimultitudine nequaqua habet alia uitam ac separata Nam ea huac aduersabstur. Sed iuxta colurictione In ma Ot in Iubstati S exist . CViunctio,il in viribus ac facultatibus. Unis quidem S iub stantia facultare Pr. statior existat. Ideo v manifestius an :mae philosophusn ultitudineiacultarum conceGIt. UUmCshi azur aut quod re multiplex quo ad iubstantias Iertinet. R,1uxIa coni Utac Cnu ni illam,ut dictum fuit: ex eo,quod S particulas dixit.
V E RVM una aliqua particula eius separabilis existes au t magnitudine,aut tone, aut tota anima. ec ii ut part Icula aliqua, uerum propria qua pia Praeter eaS quae dici conicuere,ec eas,quae dictae sunt. aut illarum una quaepiam.
Curo dixerit particula,addidit, separabiliSfit,aut magnituatne, aut r5ne:quippe cu alii videantu ,mutuo distractaSPOnere aiae Particulas. ipse aut a Leparat uiri ni u uolit, rone tantii timoi es te cossideras,ronem ilia mutua diuertitate cam Eprietate tigniticare acicepitini agnitudineucro distractam dubitantia. Quadosidem ita apta est cliviai magnitudo vivimutuo inter sei distrahant pal ticulae,qhactenus est inuae fuere., an lin o,qacotinuae sint, alba alibi collocat Pars Prima,aut media,aut extrema: g localis pari mo est canulla I statia cortare carenS,in loco sit. Quapropter illius particulae to α P io aS adii tam nactae fiunt New haccam Oino; v ita in iis quae pcesserinsigniscaumius: una Aristo. ponit oc separata dora Uxflin aIana x S v egeranie,dc lentiente,*Oino e , quae roras expers appellat,circauerrente. Nev Π pcnuuS separari posset Sed queadmodum invita hac quae cium rem fabricatrix est,ta ostreo huic actiungit corpori,sic mulio ante vir, stis, q coriaporis fo1via linuo haud adhuc vivit separabiliter. Nuclgas tota una viaicat apud Aristo. csse,sed nouemper. Inuestigat ital, siue una quaepia est eius particula, qnroucndoF coraporum ptatem habet, siue ipsa tota,tansi iuxta oina sutipsius piatem,mouendi v im habet. Ac si no tota ,sea ct V na quaepia ei S Particula, vepe una quaepiam ex iis, quae dicta stini, ut quae appetendi vim habet,aut aio cocipiendi aut sentiendi,autrocinandi aut alia qu ia, pter eas, dictae iunI,Q α circaserri cesueuere. Videt nam Plato in tres ines alam diuides, in ronem indignatione,&appet ii ne,ilia diuidere,ct solii tradere,ptem ea quaerocinam vim obtineudo Q cta cognicioe r5ne carente appertai vim het.ECael pterea mo, re u in duo asin ea et rcnem heat,de in ea,H rone Carer,'Pm diUidui S h ea iunr,q dici coctueuere. In iis aut quae pcessere,& ca quoridic a fuit propter qua Oes duobus iis in primis insigniuntriam:&vi iudicate.&vi mouente cor Pa .m,vr Plazonice loquar, no ilia est ex se vivens, sed εο aliis ossius. qcal mouent ,6 nS,ars Principiu est motus hac sidem linsp tatem, tau corpora ca: no toluta ἀ CX forma vivat: sed Scuefficiente,at fine, queadmoda ipse in io huius tractationis determinauit illa vero iudicadi vim secundum seipsam adiplicitur. P o v ADRAGESIM AP R ΙΜ Α PARTICULA.H AE EV aut dubitationem,quona Pisto oportet particulas alae dicere,& quota Modo. n.quoda infinitae apparet & mo solia quaS quida dicut, determinates, iocinante,ati irascente,& appetente. Alii uero ea,quae ronem habeat,& ca quae rone careat. Ι κta disteretias. n. per quas lira seiungiar,& aliae apparet particulae maiore di
est,ed cibus animalibus,& quae sentiendi,qua neq; tanqua tone carentem, eis tan quam rationem habentem aliquis facile poneret. Praeterea quae imaginatione con
capere potvi:quae ipso quidem esse,ab omnibus est diuersa.
CVINAM aut Baiueade aut diuersa iliet multa dubitatione: si aliquis poterit separaS particulas aiar. Instip at Q appetessi uim het, sita rone ,ec plate diuella uide iee ee ab Oibus. ec ablbidulane' hac distrahete. Ini 1arMinate. n. volutase: Si ea quae xone carer, piditas, indignatio, Sin aut aia, in unaquot erit appetitio.
266쪽
AC SANE S de qua nune sermo est:quae moues secundum locum animal est. Ipsi m. n. iuxta accretione ait decretione motu q oibus insunt: q o1bus inest inde res mouere quae gignedi, ait nutriadi uim het. II reforatioe aut,& expiratioc, ecsomno,ec uigiliis,posterius inues uadum. Habet. mechaec multam dubitationem.
Qui particulas dicit ultas psesto dicit substatias.Partes.n.si1bstatim re viae rut subs taliae queadmonii in pdicamelis determinauit. civ fane muItitudo, . Unius aIicui P existit totius pspicua est.Particulaena x sunt: mutuo diuitano sint.sed de roti' sint Aliaequde ita sunt ut qcotinuuq ita,at ita positae Dunt,6 diuitast Ioca.Aliae vero,eo mo R Couenit iis . sine corpe sunt rea unaquae v i otium sit,α nullibi loco coerceae. Queac Oiatata in ipsis naturalib Brmis calida ex i1gra ignis i leui dist immus,no scam ea in
, de Recte itam de de ala illud dicturiit,m5.Π.quota finitae. licet no adhuc dimetae
sint seu raucotinui sint eius suculae: et aq e S,R sine cor esst,esrio me erat finitae. . ciden5taacotinui simpli,sed ceu rorae differetes diar. A nobis at Briaric heridi n5 pnt, stam plurimos modos diuidunos abili exepligea at*isi abill,ronali, at irronali, is oscDe atm mouete,cotepta es areetetem istam roneaPPetere,aut abis rone. Scofici ci aloe eo'dri pficis Pterea sieritiete,aIS no seruiete,plurimiis e aliis quom differetiis. Hoestati mo appet. a a nobis coprehediriopntadonec ita nos heseu SHmadmoda nunc hoi I deficiendo Laut ita ut oes pcuramus.Ne . n.sufficit.nem qin duas pies dium1o f uces alaepticulas declaret, ironem,at ia Urone careat, fit. eiu i tres oles apud Plato. in libris de republica,inronem,Scidignatione,at appeurione. nem ii pposivit totisaiae diuisionem secere sed ea, o ad uita in acti e posita Migebat, tria inqua sola accepit.
Ouemadmo tam ct Aristot.in moralibus iuxta electionem determinaris, electionerum in ratione ato appetitione collocariS:no tamen in ea quae secundum r5nem existit sed in ea uuae sine ratione. Adversus rationem.riinb eo appetitio poniturae ille ital in rationem, at in appetitionem diuidere videturno totam tamen animam,sed eam quae in actione post, in atin moralam,id vel Plato etiam fecit primerR quod appetitioemrone carentem, in imcti nationem diuisit,at desiderium,Ict necessarium erat moribus ad inst5nemptinentihus. a in diuersitate ipsa desiderit,aduersius τεnem,indignationem semper nationi adesse
oportet .Haec quem igis Pro Platone ita dicta simi.Manifestum a est, magis a rone gem tans par differt secundum substantiam quam quae ireationalis appellatur eius particula,
267쪽
iocu.Illudat ab ossius his abfuit. uae at sentiens estmO tam de ipsa magis recedat a rone, stiracudiae sorma hns,dc desideras,memoria digna iudicata fuit. se tanq diuersa simplρ ipsa appetes sit cognitiois nai no e sensius est. lndignatio vero,at D desideria appetitionci: pia et ex ipsia cupiditate nomen duxerint,licet innota simul quoiv trahat cognosces, qn de neqqua possibile est sine cognitioe appetere. cf.msentiente no rasi magis recedete acceperit sied cotra in pstatiore ea,il sine rone appetit,& il magis V icina sir,roni, idicauit dubitas, utra ivi ronis participe ipsem collocare dcamus,aut inil ronis exPte Nam oe qa cogno1cedi vim het ut generatim loquar,Pstatius eo appetante existit, qd sibi frimu est . Cum illis semo cognitioe indigeat quo appetat.Idat nihil illa,quo cognolcauct om qdem dirigere vestem nativa appetitio .QMdem dc qd rei te appetit, cognoscere antea oportet ipsam restitudinem. d at appetendi vim het, cogat cognitidem, m pcedens sit, ait Icitas ad ea q no oportet,cognitioem machina ali si ad h. adeptioem excogitare. Licet qde igit& gnatim dicere qmadmoda dari fuit oe qa cognPicendi vim het appetente sibi ρxio Pstatius esse. mctalle Oem ad finemetendit,alteye vero adifinita, uti Philebo demostrata fuit. Mai lius at id appetscin sensu,5 iappetitioe humana rone carente. Ronis dein .n.particeps uter qm hole est,& sensus, ct aPPetitus. Atm is cum ronis pliceps sit ad moadum coueine,& magis si in iis q r5ne careat,cum pterea sumat,qS ronis sagax, ait ingeinniosum,aim inde in suprema deserat malitia.Sensus at coua *pter ronis Drmam in id qui Pstatius extendit :ita ut& seipsum quom sentiat,atis ronis couersionem in seipiam imitet. Videbas .mnobis de antea haud e id cuiuscum sensus esse ,sentire.cq I sentiatista eius sicilius,qui ronis particeps sit.Inprimis Oem ipsius cois, sed iam S uniustinus p singillatim. Oct ita v ronis expers est in primis appetitioni rone carenti Aristoteles concedens,q Ppter intensiam extensionem ad ea, g eaetra,cie hibere Oem,aut gubemare seipsium pol, Lanupstantiorem hmoi ronis carentia limoi sensum videns , medium inter appetitum r5necat rentem at D ronem iPsam collocat aliu utriust quadam rorie participem esse vult. Ipsius quidem ronis qm finis sormam retin ,αPpter i Iecmonem illamia,is impartibile,aim couersionem,quoda pacto in seipsum, Ipsius autem appetitionis Ppteri piam corpoream substantia α quia mye, quae extra coli Cata sunt,existit.Atqui de eo G imaginatione conciolendi vim habet,id solum S nunc inmemoria reduxit, ipsio esse ab ossius est aliis pariticulis diuersum subiecto vero,siquis separataS sciam locum interpretaret aiae particulas, dubitationem multam afferre dixit, siue oporteat de ipsum ab cibus aliis separare, siue detinuidem uni ex aliis ponere.ad alias accedit ZIM potestates.Sed st quidem ipso esse ala omnibus differat ex iis,quae superius de eo tractata sunt,habemus.Propter quam autem catasam de eo singillatim protulit,quemadmodum magna, iis qui particulas secundum Iocii separant praebebit dubitationem. Siquidem idem sit uni ex aliis subiecto stilicet. Quod.m ipso eme ctifferat nunc quom dictum fuit Sitae ab Oibus de ipsum sit diuersum, tanq pispria quaepiam particula magnitudinis,aut quoni Amagnam sidem cognitionem cum sentiente psestri.Qnquidem iuxta λrmas semP partibiles,at sensibilibus similes agit.& qti, ouidem S i natio corporea est comitio. Ppter hanc P cam idem eme possiet subiecto eum sentiente qae cogitatione cocipiendi vim habet. quemadmodii de ei magis visum est. Ouoniam aut non amplius praesentibus indigebat omo sensibilibus , post primum ino,
tum adcognostentem eorum actionem,sed α. mulium habet id,* in Dia potestate cum ipsam Omere velimus,ea rone,CognitiOem magnam Lupotestaterone utente manifestat. Habet avi S qae medium opini5is,ati sensiuS iuXta qdoc Plato in coplexioe his ambo imaginationem ponebat,ians Opter medietatem vir P participaret. Iure ita ν dubia fit, iis Q haud confestim cies inter sese mutuo umeare aiae particulas volunt, sed stam locum distare faciunt vehe&idi sensu at popinione distat,anca viro v eodie subiecto idem est. Quod.n .appetendi vim habet,persinciae a' rone diuersum est, ut se eius amo indicat, ct vis quae altioneSassignat. quapropter &adiecta fuit rationi potestas. Ne .n.ca cognostente id est cuidictai vim no habeatim appetens,nelcanum .idm. llopco .cognoscena divim
268쪽
CAMYLIBER TERT a V sdi vim habet quod autem appetens exstit, omnino cum cognitione est. Et omnium conssessione id haud separatu est subiecto,nem a rorae,nem ab eo quod animo cocipiendi vim habeat.Nal in ips a rorae,est quaeda appetitio voluntas,oc in i pio cogitatione concipiente, irasces ato desideras. Mem m.possibile est sine cognitione,ut dicta fuit, appetere . qua os pler cu cognitioe aliqua Omo inest. Ablurcia stam esse belle enutiat distrahere inr appetedi vim het ab aliis Per pictae.ri. ca iis quae cognos i vim hnt subsistat indignatio,& desideoria,&cofestim sunt appetiti es de illa ais particula quae nio cli vim retinet, iis Q Ita sep rant alae pariiculas,dubitatione pbet. Queadmoda.mm appetessi vina het,in rotae ali imaginatioe apparebat:ficdc qi mouedi vim het, ea appetes no sine cognitioe sit,ut ilicet, ronis Particeps erit,aut cogitatione cocipies,verun cum comitioe sibi coluncta. Quare abiuracla est,ill ad inparare ut in magnitudinibus. Haud in Ud moues alal sit lubitat, sed qct m ues ipsum alatu cim loca. qui cte aut n5 simpliciter naturalis motus qtis Q ignis existit, Cam riuc inuestigamus,sed eius Q cu affect15e,si in ipsis atalibus est,qSL.icam loca moueodi vim heat inuestigas,& scdm alios quom motus Wim moueat he e c5festim intulit. Quore recta sit,q eicis qd sicam loca mouedi vim heat additio.Est. n.& aliqd aliud no λla quaa Ie qa naturaliter mouet sed de qa extra vita alia quada,quae vegetas est,quae nutriem S augeli,ati gener adi vim het.Motus aut cic hi vivaces sunt, m. Cnutrire,& augere, F genes rare quom ca efficio,vegetas ipsa aia, ut dicta fuit,existit. quide de sola,& ina hac habeatia timoi cosequuntur motus. In libris aut de memoria ato somno,& in libello de respi attoe,ec expiratioe,propria determinat Ptatem ea quae hom motusi,q α quida sunt, est esset x,cta vivaces Sci sint haud in vegetati proprii. e .n.dormiat plantae, ne psentiunt, neq; .pfecto respirat,aut ex irat.nem simpliciter tanqua aialis vitae insunt,nisi Ofecto so mrius,5 vigiliae. Videtatari.mortalia oia,ut alibi quo* philosisphus vult, licet re n5 oia visa inerint,aliqn dormietia,at a' rone cognosci tanil somnum aliqn participaritia.propter inclis gentia mortalis vitae, quae qaiete aliqn indiget 6c quae no valet,abs p ullo interuallo teriHIvllapsa qaiae respiratio Se exspiratio cu haud olbus insit sed iis sblis Q pulmone hiat Ppria
esset alicuitas alterius gitae particalarioris,pter coem animaIiri olam aIam. Raare recte di incta Mit re illis,&haec multa sint dubitatione.Ne p.ri Cacile est assignare, qnam vita hommotuu in sit rie .ri. quae χdm locum.*h nem stam loca mouerit ,quae sentitis, aut dor
re vigiliae, habent quidem aliquid Sc necessariam, hiat tamen Scin quod cum appetitione. Cohibemus itam interclum,ato prorogamus iuxta appetitionem quae in rictis existiti
sED DE mota secundum locum,quid mouens auimal progredienti motu,i nisti e ligandum.Quod quidem igitur haud nutriens uis,dilucidam.Semper se alicuius motas ipse.Et aut eam imaginatione,aut appetitione est Nihil n. no apo Peteris,aut fiagiens mouetarised nunquid uitpraeterea si plantae mouendi uim habe xent etiam haberent aliquam particulam instrumentariam ad motum hunc.
Multa nobis diluciditas at abudacia 1 inuectigat5ibus adest,ex oppositope coparatio e. Q et nuc philosophus viis quaena' ipsiae vitae nequaqua scam loca mouetes sint antea exapones:quo exc5parmoe cit his facilius mouete ipsam stam loca inueniamus. Qua lancvgrediete dixit qppe cri haud simpliciter sit localis,sea vivaciter locales. Ipsum nam pyractica appetitioee. At hacten' ne qua vegetas vita moueat se loca dem strat pgre, cliente motu voles vino alicui rei in fieri no taQ aecretio aut nutritio haud alic oca fiat ad alique n.fine Ois mor P natura fieri sed aut tota id colume illi,queadmcsu in alicui ambulatio fit,oc aut ca imaginatioe aut appetis5e Ne sipeciatim illud alicui in dicamus deambulatioe.Led tota id in alicui cum imaginatioe aut appetitioe,aut si id violentam video tur,ppter colurictionem illa re quae interiecta fuit in eoo aut cum imaginatione victet . hm5i coniunctio occasionem praebere alterius argumentationis,ipsima illud, ca alicuius, impli de Anima. π ira
269쪽
nunc sic interpretandum tanquam cognoscendo destinctum sit ab ipso,cuius gratia Ita ut quod progratur finem amea cogitatione conceptum, vel intelli gens, tanquam causa alicuius motu ad ea amiamat. Quod ita sane in alicuius omnino iis non inerit, quae vege, tando mouentur,re erit nobiS aiiud argumentum illud,& aut cum imaginatione, aut apis petitione est. Oppositio autem videtur mihi non simpliciter cognitionis, at appetitionis esse.quoniam imaginatio vocabulum Cognoscendi vim habes, est. nino. n.& appetes, ct e noscens ipsum moues est. Verum ipsius appetitionis divisio mihi esse videtur, cum aut cogitatione concepta sit, quod illud indicat cum imaginatione, aut rationis particeps, quemadmodum in iis quae cum cogitatione,at s ratione moueritur,cum Silla ex v oluntate at p rationis panici PC moueantur cognitione,& non adhuc imaginationem sequari: tur.Manifeste.11.& ipse intulit,nihil moueri non appetens. Quare re quod cum imaginam
tione mouetur,appetens mouetur. IgituΓ5 vermes,s erucae mouentur cum adhuc non
habeant,quod appetendum praesenS. Sed quo consequantur illud. Sic autem hoc ita siesse habet,&anaea quoiv cogitatione conci Piunt illud. quo appetant. Neq;.n. ratiunt capraesseris non sit.Uertam propter indete iriatam eorum imaginationem, v bim Aristoteles,&hic quom Plutarchus qui philosophi nomine dignus est, non censeat imaginationem his animalibus concedendam:cum imaginassonis vocabulum non solum de determinata ferat,sed Se de ea quae doceri potest. Quapropter ne P apem imaginatione habere Aristo'
teles dicit cum tamen determinatam habeat Nihil .n.inquit,non appetens,aut fugaeUS mouetur. Appetitionem nunc tanquam eiuS solius, quod insequendum sit, v ocans. Ouanado re auerto eius quod fugiendum est, appetitio quaedam est, ipsum illud scilicet fugere
cupies. Illud autem, sed nunquid vi,adiectum fuit,quandoquidem nonnulla ex animalisbus cum praeter mam voluntatem trahantur, nequaquam iuxta asiectionem propriam mouentur. Illud autem idem demostrare valet in scilicet vegetans vera cautam ipsius moratus secundum locum nori habeat, quia plantae progrediendi instrumenta non habeant. Conuenientia narim potestatibus semper concedantur instrumenta.Quare si vegetans vita molatali secundum locum potestatem haberet,& instrumenta quom huic potestati cootaenientia haberet.Quoniam ita no habet, quianem secundum torum, ne v securidiam particulas apta est moueri,dilucidum erit,quemadmodum meo propria eorum vita mora uentem huiusimodi habebit facultatem.Ne .ra.deficeret ira toto genere natura, ita Ut praesternatara meis instrumenta desint Sin autem aliquis causam inuectigaret, propter quam
plantae non egent, ut secundum locum moueantur,quandoquidem inquit Aristoteles prelluri radicibus innixae habent praessentem semper nutritionem.Ouiditaminus quaepprofectius vivunt, none magis natura id studuit,st abs p vlla molestia, at v motu educarenis tur Quoniam dicam,persectiorem habent vitam, Squae hauct iuxta ipsum nutriri sola determinata est sed Jc iuxta alias sentiexilesin cogitatione concipientes atl rationisparticipes vitas,&ipsum Lane H ad alia,at B alia serentes,&quasi plura agentes. Huiusmodi auratem ipsum radices non egisse conuenit.Ne .la plura agerent, necu ad multa ferrentur. Ilis ludiu conssideres velim quonam pacto haec naturalis vitae,tanquam eius quae secundum locum non moueatur comparatio,Occasion Os nobis praebet ad inuentionem eius quae ita moueatur.Sim. ipsis vegetans propter hanc causiam non mouet quia finem no praecognoin stat irem appeteritem habeat ustam dilucidum est.quemadmodum mouerare omnino ad, esse has oportet potestares.
Q UADRAGESIMA VINTA PARTICULA.
EODEM autem modo neq; sentiendi uim habens. Multa. n.sent animalium
quae sensit in non habent.Stabilia autem simi, de immobilia propter finem. Si itaq; me quicquam natura facit frustra,ri et deficit ae necessariis praeterquam in oblaesionibus,re impe sectis. Talia uero animalium perfecta,& non diminutassint. Indiciuautem quoniam generandi uim habent, re uigorem, ait diminutionem, Quare haberent etiam instrumentarias progressionisPattes.
270쪽
Nem quod sentiendi vim habeat quemadmodum nem vegetandi causa eius motus
qui cum appetitione fit. Se vult. uatenus.11.id solum quod prinens est, cognoicere vastet,non autem ill ad quod praeteriit aut quod futurum e1h. Quod autem imaginatione coacimen Sest,cum manifestius sentienti acissit,quo memoria prioris ad inuestigationem seraσIur, iuxta ict mouetur. Sin autem idem est,ct subiecto quod 1 entiendi vim habet, cum eo, quod cogitatione concipit cum id secundum naturam hebes fiat, necesse& Illud quoque hebes fieri. Perspicua autem in animalib.existit imaginationis remissio. Q .n eam Huc. dimittamuS,quae in iis animalibus est,quae rationem habent,at quae in iis, qua ratione carent,alia quidem huiusimodi est, ut 6c assuescere,&discere possimi. ut quae canum α equ ortam, dc ursorum. alia vero quae ab illa quidem superatur, sed memoriam determinatam habet.ut apes ad consuetos flores at propria feruntur alvearia. Alia autem indetermnao
Lam habet memoriam eius quod appeti debet, ut quae vermium quae in nullum loca deo terminatum mouentur, Alia vero ne memoriam quidem prioris habet, sea ceu in id tano ummodo quod appetendum extendituri qualis quae in ostrei S.Licet.n.non P sente nutritione ipsae hiauerint,tanquacesiderantes ipsiam erit S in his tenuis,atis hebeS quaedam imaginatio. anquam nutritionis.Lignino ita iniecto manent, quippe cum Propter riuo tritione hactenus hiauerint.Cinerum de quod sentiendi vim habet hebes factum est in ipαsis,perspicae quidem cum adi mbus praestantioribAeseratur sensibus. Sin aut m una cum imaginatione , seirius hebetatur,iuxta in quoa gustanda, at D tangendi vim habet, illud hactenus omnium confessione concessam est haad quatenus sentientia animalia krougrediunturiprosecho.n sic re ipsae quom ostreae progredi possent. Absurdamnan est tantum accusari quippe cum eis non adsint progrediendi inmunienta, tanquam eis quiadem vis insit, quae mouere possit, sed haua moueat propter instrumentorum carentiam. Pr* er nataram.n. caliquando,oc quibusdam adest potestatibus propriorum instrum torum defectus.Nihil ital totis formis quae perpetuae fiunt,ati Lecundum naturam sub σsistunt praeter naturam euenit,siqvictenaci,qucis secundum naturam quod praeter riatus Tam contrariam est. In qui .itam rio perfectum quod secundum naturam ia accidit.In ipsis autem totis 5 perfectis omnino & perfectum adest. Quapropter nem Luperuacaneum quid in ipsis totis fit,ne v deest aliquiti eorum,qaan necessaria sunt P Ier am,iriqMit,in climinatis,ati imperfectis,tanquam in his natura deficiat,actea quae neceuaria lunt, omisnino tradeda. in ipsit sitam diminutis inquit, haud admiratione dignum est. Diminuatur .n.no tota fornax sed aliquando, ct quaedam ex atomis,quae si formis sunt.In quib. noest quod secundum naturam perfectum sed quodam paelo,&quod praeter naturami possis actest. apropter Occorruptibilia haec sunt Potestate,cum a principio no sint, quod vere sunt. Lae vero impersecta vilice I ex iis quae alibi ab eo dicular c5iectura assequi , ct ira totas formas Gese extedere vidctur,quaectamno omnes habet semus. quemadmoctum latapa & purpura licet progredi edi vim habeat.Quonam igitur pactoi totis formis,quod praeter nataram est Quod Π.deficies praeter naturam est.Nuquia quod imperfectum quem admodum iam dictum fuit,aliud quidem dicitur aquam respectu formae quemadmoducaecam dicimus imperfectu in ipsam uiaetes humanam formam, quae oculis utitur aliud vero inquam resipectu Proximi generiS, quadOSsermam imperseetam dicimas quae taliquo deficit eorum quae proximum ipsium genus aptum est habere. Hoc enim pacto talpa dicimus imperfectam,m illuct iratuεtes animalium genus, quod progrediendi vim habet. in quo apta est,&eemedi vis ineuh.Cum hac ital talpa careat, imperfecitataquam resipeisi generis dicetur.ὰd Do respectu formae quae apta quidem est, ut habeat, sed no habet. Ouod nano progrediendi vim habet,insitum erat, se haec tio erat propria talpae forma. ouoniam quatenus ad propriam speciem sipectat.persecta omnis est talpa,quae oculis so priuata sit. Hoc ira papsto 5 ostreas quom perfectas Aristoteles dem5strat. Huiusmoseim.inquit ex animalibus perfecta Lant.& id nobis significauit, ex vigores diminutione, ali generandi facultate. qui quidem motus sunt a vegetante ipsa vita cocessi. quos cum
hab1nt de huiusmodi animalia,haud quia sec dum naturam habeant,deficem. Quod