Simplicii Commentarii in libros de Anima Aristotelis

31쪽

DE ANIMA G de statuo numero significabant Nanq; prima λrmarum principia unitate,ato duaIitaήic innuebant tanquam iis, quae nc inclatratam .Primum VeΓΟ Prineapita trinitate, aliquaternitate anquam primis niameris constabat:quorum alterum Imparium, alterum vero parium existit.Ex quibus postea riori sine quadam collectione numeruSille fit, quid cena appellat .Post numeros vero in vitis istis secundis, ait multiplicibus geometra Casina nil anes loco naturalium PonentCSIS has in numeroS,at rii principia,tan quam in siuas mi males causas adduxere. unctum quidem, ceu id quod imparabile sit in unitatem.Lineam vero,ceu Primam dimensionem n dualitatem. Et luperficiem, cecipias dimetientem,in trinitatem.1n quaternitatem autem solid*Et vocabant,ut ex iis quae

ab Aristotele dicta sunt assequi coniectura licet: dualitatem primam longitudinem. Neq; enim simpliciter longit inem dacebant:sed primam:quo causam inicent. Eodemi modo&primam latitudinem trivitatem:de Primam profunditatem,quaternitatem.Adduce hant Praeterea in is alia principiam animatas Omnes cognitiones. intelligentem quade in unitatem ceu non sine coniunc tione indivisibili contrahentem Sciendi v ero vim habetem in dualitatem:tanquam eam quae conuoluat at v ab altero quod causa sit in effectaneducauita per id quod nunquam aberret: atl per eadem semperiter faciat. inionem autem in trinitatem:quia eius vis hava ad idem siemper,sed aliquando qvidem in verum, aliquando autem in saltum vergit.In quatemitatem vero ierisum:quia corporum com jPrehendendorum vim habet.Nant in dualitate unam dimensionem ab altera unitate ad alteram esse volebant .in trinitate vero duas ex quacun P ad reliquaS.In quaternitate treis. Adduxerunt itaq; in principia ea omnia quae cognoscuntur: hoc est,ea quae iunt: Sc co prioscentes horrum vires.Diuidebant autem ea quae sunt,noti secundum latitudine, sed secundum profunditatemnia intelligibilia i scibilia de opinabilia, Sc seiasibilia. Eadem iraemiae cogntriones ipsas in intellectum & sicientiam & opinionem,& sensum . illud ig1 tur ipsum animal ex diuisione eorum quae cognosci pomu sumptum fuit: quod intelligibit m significat apparatum.In quo ipsae inrinae sunt:hoc est,quae maXime Prima , allearum principia. Ipsius unius scilicet idea,quael primae longinadinis: quae erat Ipia dua litas quaeq; prImae latitudinis.& quae primae profunditatis. Ex communi enim quadam ratione primum id in omnibus concinnanctum est. Id autem est,ut ipsam trinitatem,&sam quaternitate dicamus. Alio vero eodem mOcto, Aristoteles inquit. Reliqua intelligens, ex diuisione eorum quae cognosci possunt: lascibilia, pinabilia sensibilia..uae ex principiis quo sunt,hoc esst,ex Dormis. V erum haud ex principiis tanquam ex elemctis. Sed ex illis tanquam ex causis seiunctis ab iis,quaecum unoquo eundem seruant ordinena

PRAEΥEREA uero ec aliter, intellectum quidem, quod unum. Scientiam quae duo.Siinpliciter nant ad unum. Diani uero numerum opinionem. Sensum autem cum qui solide.

Alium Lane modu1n,particula illa aliter significat Indicat autem dc diuisionem ipsam quae fit in iis quae sunt.Haud tamen quatenus cognouci possunt:sed quatenus cognoscedi vim habent.& id eis euenit,in sua principia ipsis adductis.

NUMERI quidem enim fornaaei id principia eorum quae sunt,diccbantu

Sunt aUtem ex elementis. Iudicantur autem res,aliae quidem intellecita: aliae a rem scientia: aliae uero opinione: aliae sensu.Formae autem 1 tint numeri hi reriam.

Posteaquam utraq; separatim diuisit&quae t cognoscantur , Squae ut cognoscant, vim haberitumutuam corum similitudinem in his demonstrat. Q uo S ex virorum illo rum sentisa simili simile cognoscatur. Numeri nan cum ipsae,atq; maXim Primae sint Drm , diri quidem ex elementas ipsius Unius dualitatis 5 trinitatis S quaremaratiMPrincipia vcro clicebantur tam Lubstantiarum earum quae cognoscendi facultatem habentruorum qu*cognosti queunt. angaea,quibus iudicantur res, clemetariis deteΓmInatur principais:

32쪽

L1BER PRIMUS vio incipiis:&ipsae quo res qu*cognosci pomunt.Quoniam branae numeri hi simithoe est malia at harum rerum elementaria principia. Omnes nan s res quae cognosti

queunt, mis determinantur,quatenus formae fiunt. VICESIMA OCTAVA PARTICUL A.

a UONIAM autem dc moiaendi cis uidebatur animae inesse, ec cognosce I,

hae ratione non Ili contexerunt ambobus asserentes animam numerum Ino uentem scipiam. Ex DOSITIO. Xenocratis an amit Oratiorqua voluit animae medietatem,&formarum, si eorum quin ex λrmis essent conficta,mi una eius proprium demonstrare.Numerus nanque λrma est.Quod vero ueri potest iis quae sermis affecta sunt conuenit .Ex extremis quidem igitur haud id solum indicat:quod nem numerus simpliciter erit, ne mobilis. Id quide enim subingredit cum ab indivisibili eiecta fuerit.Illo vero nobilior est: quia diuisii bili praestat.Vtrunq; ita P quadam ratione esse poterituquippe quae virtutis particepSssit: n merus scilicet mobil:s. Ex conuenientia vero medietatis ex teipsio mobilis dicitur, Quo niam haud tanquam cum dimensionibus menta anima est: qualis physica ratio existit: ocanis hanc ex virorum illorum sententia mathematica si stantia. em qualis substantia quae prouenit secundum lumen intellectus: cum intelligens adhuc maneat. Sed quia in id quoa lucidum,at moderatam progrediatur in illumatis ab intellectu, declararis inotelligentis naturae permanentiam at latentiam.Licet vita quidem omnis iuxta vivacem suam proprietatem,excitationem,ato accensionem quandam indiceti sed quae intelligit indivisibilem at D in seipsa permanentem. aevem corporis λrmam refert, eam, quM Circa corpora partita est significat:& eam quae ex altera parte ad alteram succisi. V um anima collectionem ex seipsa in orbem,aim distantiam proponit. Horum ita causia Xeranocrates animam numerum sese mouentem esse asseruit. Aristoteles vero, qui numera definire posse pauloante dixit ecquae cognosci ecquae cognoscere valentade anima iure, tanquam is qui cognoscendi vim habeat sici interpretatur. Et propter hanc causam eos qui dicunt animam numerum seipsum mouentem,contexisse dixit, quod mouendi, α sentieracti facultatem habeat.

DIVERSI autem sunt de principi quaenam quot. Xime quide qui cor porea faciunt ab iis,qui incorporea. Ab his uero qui miseent,re ex ambobus princi Pia fecere.Disserunt praetereas circa multitudinem: nam alii unii lii plura dicunt.

C ON SE VENT E R autem his,ec animas assigna t. inode mouenditi habet naturam primorum eius in larant,no sine ratione. Vnde UIliam est qui bussiam ignem esse. nq; is maximc tenuis,ec maxime ex elementis sine corpore. praeterea mouetur,atq; mouet alia primo.

Ouandoquissem ex principiis contexunt animam,qui de ea, ut ipse scribit, mimen ruris liacunar quantacun ν quilibet posuisset principia, ex talabus atq; tot apsi aram disti' icos rea quidem rerum principia naturales ipsi1 potuere.Corpor UCTO Ca oretv cum Platone voluere.At Empedocles,at Anaxa TaSexh1Sumst sicerita sequenter autem his animas assii manudiri unusquis suum Prin prum

p i Cainanimam refert. Quippe cum non rerum itum cognoscendarino Ledmouendarum Quom vim habeat Norisfine ratione e mangit ipsis exiitimam ruptismo eum causam facultatem habentem anque effectus omnino est, quam uetur. Quoa autem per seipsum mouet:&n quia moueatur ab altero: ex natura ea st,quae in causa motas existit. Qui vero ignem principium mitiere: Sceucoipus maxis me tenue anima: ascribunt: quoddam magis conueniens cimbuunt:Q11 qui putat, aliud

33쪽

D E ANIMAmoddam corpus esse. e corpore nario secudum rei veritatem anima est. Ouapropter conuenientius ipsi est quod magis tenuetceu magis sine corpore: quod crassum. Se ceu

id quod facile moui posse videtur:atcs alia quo P mouet,aiae Opinqui id visum est.

DEM OC RITUS autem dc ornatius disit,declarans propter quid multu que. Animam quidem enim esse idem,& intelleetum: quemadmodum dicebamus S exprimis atq; indivisibilibus corporibus. Mouendi autem uim habere propter partium patuitatemfc figuram.ta figuris autem lacillime moueri posse sphaerica dicit: Euiusmodi autem esse intelleistum,atq; ignem.

natius sane dixit:quippe qui Sc causas admouerit, iuxta comunes quidem causas, animas antelligentes ponens:iuxta proprias autem positiones ipsam inter indi sibilia corpora collocans:&iri idem praeterea animam cum intellecti1 ducens:&ipsis principiis mouendi vim assignans.Inter indivisibilia autem rotundam inueniens figuram: quae facile motieri potesttin hac animam collocauit. TRICE sIMA PRIMA PARTICULA.

ANAXAGORAS auteni uidetur quidem diuertam dicere animam,dc mente:

quemadmodum diximus ec antea. Vtitur autem ambabus tanFam una natUra.

praeterquam quod principium metem ponit mraime omnium. Solumitam inquit ipsam ex iis quae sunt simplicem esse,ic immixtam, puram. ΑΕ nat autem ast eidem principio: sitim; cognoscere,ec ipsum mouere. Dices,mente mouere totu,

Quoniam quemadmodum iam dixit,solum eius quod honeste,aim recte fit, metem incauta esse vult: ut m ambobus tanquam una natura. uoniam ad omnia animalia ameri&mentem.Tamen mentem principitura maxime omnium facit: quandomarii Iste,ct ante omnia immixtam:ceu ab omnibus seiunctam L celebrat: α cognoscendi, atq; mouendi vim ei assignat. TRIGESIMA SECUNDA PARTICULA.

VIDETUR autem dc Thales,exus quae hi commemorant, mouendi aliquid uim habens animam existimare.Siquidem lapidem dicebat animam habere, quia

ferrum mouet.Diogenes uero,quemadmodum N alii quidam, aerem hunc arbitratus omnium maκime tenue esse,& principium,S propter id cognoscere,atq; moue re animam.Quatenus quidem primum es .ex hoc reliqua cognoscere quatenus uero tria Xime tenue,mouendi uim habere. Et Heraclitus praeterea principium este inquit animat siquidem exhalationem ex qua reliqua constituit. Nanq; maXime sine Corpore,& sues semper. Quod uero mCuetur ab co,quod mouetur cognosci, in motialeste,ea omnia quae sint,& ille opinabatur, permulti.

Ex iis quae hi commemorant dixit,quoniam nullum eius volumen citcunserebatur Tantum de Thale memoriae proflidit:nem id fine quadam veneratione secat:quoamagneta lapidi animam concesserit quippe cum serri mouendi vim haberet. Quo eN Illius sententia mouendi .im animam habere confitetararet. Haud tamen aquam araamam eii et Ri ssit licet aquam elementum posueritiQuoniam corporum aquam elementum ei se dicebat Hinci verisimile est ipsum animam incorpoream posuisse At Perspicua Ha qua de Diogene scripta sciere. autem ad ueraclitum sipellat, ei Aristoteles similis videis tur,qui rariocinatione colligat.Ouippe cum haud ille manifeste dicat,ignem,aut exhalaxtioncm

34쪽

LIBER PRIMUS XIItionem siccam animam esse Sed cum Ignis prMer tenuitatem illam partium, id aequom

obtineat ut facile moueri POSM:5 quia cum alia mouet ouetur:propter hae quom cautam animae conuenire uidetur.Tanquam illa per totum vivens progrediatur corpus: αquia moueatur uendi,intelligendicu praeterea,cognoscendive vim habeat. Nari ruin perpetua mutatione TCSHeraclitus potuervire cum quod cognoscere debet tactu totagnoscauconsequi volcbat ut semper in motu apud ipsum cognoscens esseim

p ROXIM E aute bis,ec Alcmeo uidetur existimasse de anima. Ait emis ipsam immortalem esse: quia similiS sit immortalibus. Id autem inesse ei, tanquam es quae

semper moueatur Moueri autem dc diuina canista continue semper.Lunam.Sole. stellas. ec coelum tomnia

Alcmeo qui Crotoniates fuit,ab aliis qui em tanquam Pythagoreus habitus fuit. Ab Aristotele autem in iis libris,qui post naturalia tractant,ceu duos illos ordines,aut ipse Pythagoreis tradiderit:aut ab illis acceperiticommemoratione dignus iudicatus fuit. Visius autem est, praestantissima in philosophia excogitasse:vt α iis quae nunc dicuntur,conte Mara assequi possumus. Immobilem narim animam dici ceu immortesibus similem. Et apud Platonem quom ambigue dicitur immortalibus similis : quia immortalitatis Parc re anima nostra quot particeps sit.Inest autem ei immortalitas,quia semper mobilis Dint.b ac eadem faneratione in Phaedro tanquam per mobilis,quia est per se mobilis,

demonstratur immortali Non eo tamen motu,qui corporibus conueniatu lacteo quo deccesestes animae vitant per quem et quae earum Sora apparent, PerP omouetur

EX IIs autem qui magis tetrifc aquamnonnulli dixerunt:quemadmota Hippo.Persitas autemisisse uidentur eκ semine: ia omnium humidum. Nant redarguit eos,qui sanguinem dicunt animam. quoniam semen ori languis.Id autem esis primam animam. Alii uero ianguinem,queadmodum Critias:ipsum sentire ansemae maxime propiram existimantes.Id autem inesse propter aguinis naturam.

Ponebat quidem et Thales aquam esse elementum:sed corprum: et haud anima omnino corpus arbitrabatur. Hippo autem,ut verisimile est,sic existimauiti quem et Deta repexiti inficiatum scribunt. Quare et in iis quae naturalia dicunt ipsum inter naturales cos Dumerandum nequaquam censumet hic quoi tetrum appellatanon solum tanquae Qui crassius elementa ipsam eme dica arim ex hoc eum se eripere polle censuit: in cauα iam opinionis exposueritasea in Primis Propter impietatem. Das vero qui sena lanis guinem esse statuitisiue ex triginta illis vrius faetitissae Sophi quispiam nostrarii diu efert.In hanc autem feminam ferebaturiquia Partes illas,quae sine sanguine nostro incocporesiant,ut ossa,sensu carere videbat.

OMNIA nais elementa iudicem nacta sunt praeter terram. Eam autem nemo ascivit. si quispiam eam in omnibus elementis esse diseri aut omnia.

Eam nemo asciumqui scilicet iudicarit unum aliquod elementum este principiamtanimae v conuenire Nemo autem solam terram:quia ex crassioribus partibus constat:&immobilis est. TRIGESIMA TERTIA P ARTICU LA.

DEFINIUNT aut omnα anima tribuS,ut ita dicam,motumasia, incorporeo.

Primo quidem quoniam ex iis quae animato insium,ad ea quae animae adsunt,adduce harurisolam ei adiunxit motum, tensum. Ne enim actanimarum spectabat, quod i nuta haberes partes, aut sine corpore esset.Deinde vero ex iis qui de ipsa loquunturi praeis uream quia facile moueri posset.ec quia per totum corpuSPer rarisit: incorporeo quom m omnibus definiri dicit.Haud tamen incorporeum ill proprio accipiens: sectina

35쪽

D B A N t M A eo Oreum intelligens corpus illud,quod pertenues habeat parteis.

H ORVM autem unumquodq; adduci in principia. apropter ec qui eκ Ipsi,

cognoscere.definiunt ipsam,aut elementia,auteX elementis uni Loquentes cotiUementer inter se,praeter unum.Inquiunt enim cognosti simile simili. adoqui dem enim anima omnia cognoscit,constituunt eam ex omnibus principiis.

UICUNQUE quidem igitur unam aliquam dicunt caulam, Ecelementum unum,ec animammam ponant.exempli gratia, ignem,aut aerem. Qui uero plura dicunt principia,ec animam plura dicunt. An agoras autem solus , impassibilem inquit esse mente ec commune nihil cum ullo aliorum habere.

Ex POSIΤIO. Mouendi sentiendi ea vis,& incorporeum eme non aliter animae insinuatque a illam cognationem spectat:qua in principia vergit. Quod quidem igitur ipsum incorporeum, ac mouendi vim habens principiis conueniat nunc tanquam se motum, aetermissit. Quod nan P corporatum quod omnino corporeo motu movetur: cum diuisibile sit,ati diuisibilem habeat actionem:&prooter hanc causam eo,quod coni plectatur, indigeat:effectibus non autem cauta conuenit .Quod autem mousi facultatem himetratumcorporeum est ceu primas illorum causas,& ipse quot statuit. Qua autem ratione requi sentiendi aut simpliciter cognoscendi vim ei ascribunt: propter conuenientiam sciliaeet,quam cum principiis hahet,Sidei tribuantaexpositione nuc dignum iudicauit. Quia nempe arbitrantur si1 mile simili cognosci Ab hac autem causa solum Anaxagoram excis Pit: non quin ipse gnostendi vim principi illi facultati conuenire statuerit: mentemnansi: de ipse statuit sed quod manifeste illud infert: ex quo haud secundum similitudinnem cognitionem fieri ipsum arbitratum dicere possimus. Nan cum immixta ab aliis, nihili cum iis commune mens habeati& quod illa participant huiusmodi erit. Id nantillud omni passione carere indicat Licet omnia cognoscat.

HUIUS M O DI autem cum sit,quo pacto cognoscit,&propter quam caulam, neis ille disti,nel ex iis,quae dicta sunt,dilucidum est.

TRICESIMA U INTA PARTICULA.

UICUNQUE uero contrarietat istunt in principiis, di animam ex cotra xiis constituunt.Qui uero alterum cotratiorum,aut calidum,aut frigidum,aut ali

quid huiusmodi aliud,& animam eodem modo unum aliquod horum esse poniat. Quapropter ec nominibus conueniunt . Alii quidem calidum dicentes quoniani propter id di ipsum uiuere,nominatum est. Alii uero frigidum propter reliratio nerei,de refrigerationem,uocati animam. Quae itaq; tradita sunt de anima, dc pro Pter quas caulas dicunt sic,haec sunt.

Ex POSITIO. Propter quas sane causas is quod primi principii immixtum,ati passione caren S, eo rum rei pectu,quae ab ipsio fiunt,voluerit Perspicue apparet. Uerum quia ei imPi id Aia stoteles ceu cognitionis causam non dixerit:sed solum immixtum principium enudarit: videre alicui posset conuontentiam principii, an iis quae ab ipsi deducta,acceu COOrcunae 3 sunt,non probare.Licetne millud Anaxagoras approbet, quod omnino sine cognatiora ne cristat. Opus nanque est, vicognoscens seipsium sistat iuxta eius Ira Zm v c gnosci debet.Hoe autem illud non erat ut nullam haberet cum confiinita eme portebat ,- Δ in principio antecellere non solum congruentem illam,cum iis quae ad eo deci cuntur cognicionem:sed de eam quae praestantiori fulgeaticlea: Cessu caput e1t, anticiis

36쪽

LIBER PRIΜuS XIIIo, io quaedam sit:quae eomm cauta sit: quae inde ortum haberit. Quae sane ancicipatio non eodem ordine:sed ex similitassine sibi subiecta Ilare adducet, &iudicabit. Quaprois erct iis, qui elementaria principia in anima collocarunt, Aristoteles applauit: quippe

qui ad eam quae moueatur, principia ab iis qua moueatur inseparabilia traduxerint.Pa rei praeterea qaod re qui Unum ex contrariis animam ponunttvtriusque cognoscendi vim habere opinare stiridicum ex altero de alterum cognoscatiSiquidem una, at s eadem comtrariorum est scientia. TRIGESIMA SEXTA PARTICULA.

1 UES IGANDUM autem primo quidem de motu . Forsen emm non hi missum est substantiam eius talem esse,qualem asserunt, qui dicut esse animam, quod movet se, aut potest mouere . Sed unum quoddam eκ impostibilibus inesse

ei motum. sv POSITIO. Aristotelis nunc mens est trassitas examinare opiniones r& explorare siquid recte di ctum sit: si quidque hau1 ex QIito vocabulorum usu traditum fuerit,illua corrigere. Ne cum nos his antiquorum opinionibus exceperit:&ceu verissime senserint, propter illis stre eorum nomen ad eos accedentes decipiamur. Confestim ita quia Plato motus nora ani ne utitur:5 de animata quoque vita,ceu conuoluta,at non omnino separata,necppin re indium1bili permanente:&hunc motum appellat, propter subingressum exeo quos omnino indivisibile est:& substantiam animae ipsium quod moueri potest, statuit: qui P spe cum illa iuxta huiusimodi viram perficiatur: quae indivisibilem quidem si stantiamissi ingredit sed haud omnino consistit. Ita ut ex eo st nobilis subiragressum: ex eo v ro Perse Perma sionem atque statum in eo quocti ivisibile demonstreti& eam quae sim in seipsa manetintque a seipta recedit. Aristoteles vero qui solum diuisibilem,atque cam continuitate numeratum sella motum appellare,ex vocabuli vis, qui apud vultis freqaens inmora modo ab animata substantia ipsum remouet: sed ne glia quidem ratio, ne secundumaeanimam moueri,concedit.

QVOD quidem igitur non necessariam mouens, Sc ipsam moueti, antea di clam fuit,

TRIGESIMA SEPTIMA PARTICULA

DUPLICITER autem cum moueatiar Omne,aut enim seciandum alterum,aut secundum se. Secundiam alterum autem dicimuS,Maec ni mouentur, quia in eo quod mouetur sint,ut nautae.Ne s enim eodem modo mouentiar, cum naui. Haec

quidem enim secundam se mouetur:illi uero quia in eo sunt quod mouetur. Patet autem in particulis.Uroin ius uidem enim est motus,pedum itio. Is autem dc domimiam di rari inest autem nautis tunc. TRICESIMA OCTAVA PARTICULA.

DUPLICIΤER autem cum dicatur ipsum moueri Mancinuestigamus demi ina si secundum seipsam mouetur,ec motum participat. Quatuor autem existenti bus motibus, latione, alteratione, interita, cretione, atat uno horum mouere tiar, aut pluribus, aut omnibUS . Sin aiatem mouetur non secundum accidens na tura inent motus es. Sin autem hoc, o locus. Omnes enim qui dicti sunt motus in loco.

simpli de Anima.

37쪽

Dubitati Responsam.

SIN autem est substantia animae mouere seipsem,non secinctum accides ipsummouere ei inerit,quemadmodum albo,aut tricubito. Mouentur enim ec haec. Sed

Lundum accidens cuinant instint,illud mouetur corpus.. propter ec non est

locus ipsorum. Animae autem erit:siquidem natura motus Frticeps est.

m octauo nancv naturalis auditionis,in quo demonstrata sunt omnia prima mouentia secunctum te immobilia:quod maxime Primum secundum accidens quoque immo, bile esse demorasti atum fuit. uod nunc quoque nobis Aristoteles in mentem reuocat, ex homine eo, i in naui, quae mouetur,quieini. Qui quadam rat:one mouetur: cuibi ex alio in alitina deferatur locum. Verum non eodem modo, quo nauis. Quoniam ipsa qaidem secundum se:qui vero in ipsa quiestit:ne v sectandum seipsum totum:necv secuiscium particula: sed quia in eo quoa mouetur est. beccinctum eiciens quidem igitur Ariis stotelas animam iis motibus moueri concedit,quibus corpus in quo est mouetur: non tamen secundum 1e.Quatuor autem sunt motus, dum substantialis non connumeratur mutatio:sed illi tantum qui in tribus generibus positi su Ex quibus qui secudum quantitatem fit unus licet existat:azamen quia nomen commune non habet, quam duo enumerati fuere.quemadmodum de ipsis quo*prmiicamentis. Qi igitur nullo motu ex iis qui corporei sunt moueatur anima, loco declaratum est. Oct enim quocunm ipso rum mouerur,atat corpus simplex est,aut composita,vtipium animal. Haec aurem sunt

in loco S id indicat quod dilati motus in loco sunt:quippe qui ei insint,quod in loco em hoc est ei quod alibi proprias habet paries. Ita ut cum diuisibiles motus illi sint,eius quoisque sim actus,quod diuisibile existat.Anima vero nola est in Ioco,cum tota ubiq; toti ad fit corpori toc extrema eius vita indicat,quae tangendi vim habet:quae tota in unaquam nostra reperitur parte.Eadem itaque quoque est,quae ferissilia diuersiis Particulis Occuris rentia peicipere valelaquaeque eorum omnium si1 militudinem, atque diuersiitat iussio

Catanon si inadum siuiipsius particulas:sed secundum seipsam totam. Quoniam simile essetuatque si id quadem ego:tu vero illud sentires. At quanani ratione non mutatur, aut ex imperitia aut malitia:cum in virtutem,aut stiendi habitum transit. Qualitates nanque ipsi habitus tu SHqaeniadmodum in septimo naturalis auctitionis dictum fuit: mutautiones de hic post affectiones fiunt: quae quidem affectones, non animae, sed animalis sunt Collecta nanque hahirus praesentiam anima existit: mritatio vero illa periransiens, quae praesenuam praecedit,iri compCsito reperit Et manimius quoque haec a nobis in iis,quae ibi scripta fuere declarata fiunt. Quoniam autem anima in loco non est: neque eorum motibus moueri poterit, quae sunt in loco. Nisi secundum accideris id ei eveniat. Verum siquidem natura sua motus particeps esset laoc est:si non iuxta id in quo est,mos ueretur:sed secundum seipsam:in loco quot esset. 1 UADR AGESIMA PARTICvLA.

PRAETEREA uero si natura mouetur,etiam ut moueri posset:&si ut, re nam xa. Eodemq; modo sese habet,de circa quietem. Ad quod enim mouetur natura: ecquies it in eo, tura. Cosmiliterq; N ad quod mouetur Ui:N quiescit in eo ui.

Anima scilicet eorum animaIium qum in genera ne versantur idcqua sem est. Et positio ea fuit.quod moueret.quia moueretur.Neque enim uniuersialiter Politu tuli: Dinne quod natura mouetur.&vi quom moueri. Quod falsum esset, propter et citra cor Pora Sed speciatim de hastismodi anima dictu fuit Quae hum ossi morus mouet: Pim toto reperiuntur animal liquibus re ipsam quoque violentum subest. Int ratam erem

38쪽

LIBER PRIMUS XIIII eum ex seipsis totis secundum naturam moueantur:& interdum quiescante & ut vi quo que moueantur,aPta, atque nata fiant. Et anima iraque,si quia moueatur,moueat: aliis quam moueretur, Ii et Oianori moueret. Qtaapropter vi mouebitur. Numquid rimique anima unquam mouet e licet lux dura vitam moueatur. Neque quod secuiti, dum appetitum mouetur: licet aliquando moueaturitarcesse vi quoque moueri. Neque ienim aliunde unquam incitatur sed a seipis semperiatque sitia 1pQnte appeti t. De iis vero quae aliuncte mouentur:Vt&de corporeis ipsis motibus: si id fiat: verum est pronuntia,tum.Siquid enim horum natura mouetur α vi:& contra si vi,se natura eiu enim vi cois o tuisset nisi aptum victiUM autem aptum est, aliquem secundum naturam moisium habere pussct Et id quosv quiescere natura at virecte iudicatum fuit. Et ad quem locum fertur natura:α in eo quom secundum naturam manet. In hoc enim cum ab alio

moueatur ad pronium:cum non semper si ilicet Proprium teneat:aptum quoque est ad non proprium ab aliquo adduci proernaturam,revia

Q VALE S autem uiolenti animae motus erunt,& quietes: nel fingere uolenti bus facile reddere.

Quoniam tota ex se eligens rationalis est vita: praeeligenti autem actuersatur violenistrinas uapropter re in tyrannicis imperiis lavatur quodammae voluntarium est: si ut ipla resistat: siue nonraim adeo quadam rationemaperiO,ativi illi concedat.

PRAEVEREA uero siquidem sit tam mouebitur, niserit. Sin autem deoresam aerra. Horum nancta corporum motu hi. Itidem p ratio de mediis.

Vide quemadmodum ubi P corporeos motus ab anima remouet. a V ADR AGESIMA PR1M A P ARTIC ULA.

PRAE EREA uewςquoniam Mur mouere corpus,his aequum est motae xe motibus,qui Sec vila,mouetur. autem hoc,&conuertentibias uerum dice re,quod quo corpus mouetur eodem rei a Corpus autem moueruntatione. .

EXPOSITIO. Semper quidem Aod mouet,ptope minam eiusquod ni rem manet. ut 5 in tertio naturalis auditionis dictum fuit formam aut scrupo x aliquam ipsum mouenS inta hi tutasime hoc si1ue tale,sitae tantum ea sit. Qiax quidem erit principium, ciccaui a motus cum moueat. Sed agendo in quidem omnino semper fiet. Praue o avitam aliquando, cum moueat,qia moueatur. Pater nanque,quia ipse quoque homo ess,hominem geonerat ita tanquam homo agens atque ita quoque aflectus. Sol vero hominem gerierat rqui licet iuxta humanam formam agat: attamen homo non est. Manus quoque calaramum localiter mouet:sta tamen,vripla quoque simul localem morum agat, atque patiaratur. Anima vero Quae manus mouendae vim habet solum localiter agit. Nam si, quia Pa teretur agerct,conueniens quoque essetavi utranque sibi alcisteret formam,actionem Riis licet,atque passionem. Neque enim leuitate,sed caliditate ignis calefacit: manusque calaismum mouet quia Gecundum locum mouetur. At neque aras aratur, inquiunt: nequevcrbcrans verberatur: uaecum moueantur mouentaneque esum nostra haec ita alteismat,ut ipsium quoque alterationem patiatur Quandoquidem dicam, licet haec habeant, quia localiter moueant,atque moueantur: quod scilicet localem morum agant,atque parinarituriat neque arandi, neque Percutiendi , neque alterandi mortis iis ; qtaae mouerens tur iccirco concedebatur , quia paterent ar : sed quia agerent solum Antea patique forma eius quod perficiendum erat in ipso mouente Praeaccepta sint: verum agendo , non autem patiendo. Neque animam itaque quic iam prohibere poterit, quia cum Vivaciter moutatar e corporeos quoque motus agat. Oria itaque ratione firmum

UuPa ab Aristotele dictum fit, censebitur et eodem scilicra mouens , si moueatur, moueri motui quo ipsum quoque moueat. Siquidem neque in corporibus id appam Sin ii de Anima. C i iobiecti . Responsum Dubitatio.

39쪽

DE ANIMAI sponsum, eeat neque in spis quod adhuc maius est,anima.Quoniam qui dicit formam antea acre,ptam fuisseiquia agat in mouememori autem quia patiaturiconcedit non semper ipsummouens iccirco mouere,quia moumtur m eretur nant ut iuxta eandem motus λris mamme aliqua ratione aliquid immobile existenS moueat Hac ita rauciae,&quod α- uertitur quo verum est.

ticulas recedenS. Hare est,quemadmodum corpus locaIliter Smsa,aut tota,aut secundum particulas re cedens. Quandoquidem latio motus ille essiqui ab anima primo animalibus datur.

SIN autem hoc contingit:& egressam ingredi rursum contingeret quici con

sequens esset resurgere mortua animalium. Si enim quibus motibus ipsa mouetur,& Tm quoque moum S conuertendo,qui, bus mouet mouetur:non habebit alium motum praeter corporeos. Hi aute locales sunt, qui ab anima corpori in primis largiuntur. Et animae stat vivaces motus locales erunt rita ut ex locali motu solo intus existente vivant: ex solo vero eius egressu moriantur. Cui consequens est ut resurgant mortua animalia. Quia cum siecudum locum anima moue ii queat:&ingredi,at segredi quom valebit. Jc ADR AGESIMA sECUNDA . PARTICULA.

M Oo uero secundum accidens licet ad altero moueatur.Impellinant uiani

Cum secundum seipsam immobilem animam esse voluerit: quippe cum eos tantum motus appellet qui cum corpore fiunt:α se inclum accidens in m corpore esse coceda . quia moueatiicio a seipsas ab alio quom eam ita ri concisi. Nan ab ea moueratur corpus,ab aliquo vero alio moueri possct Ui.

NON oportet autemmii Ima seipso moueri in substantia, id ab alio moueri praeterquam nisi secundum accidens.

Et quod secundum accidens a seipso,ati ab altero mouetur: patet quod non quateonus a seipso ea rationeta ab altero mouetur.Et adhuc manifestius existit, quod Datura, atq; secundum seipsum:quod particula illa n si stantia significat. Quo inlicet a seipisto mouetur quatenus a seipso mouetur inaud ab alio mouetur. praeterqUasi secundum accidens. Si idem mim altero motu a seipso,d altero ab alio mou tur: quemadmo dum planetarum Merse:eo quidem qui ad oriente vergit a seipsisallo autem qui ad iscidentem tendit ab ea quae non vagatur: nium confessione secundum accidens quoamouetur a seipso atm ab altero mouetur.At si eone motu dea seipso, Sc ab altero aliquia moueretur: ut si i qui sua sponte ad aliquem locum proficistatur aliquis compellatmo secundum se a seipso dc ab alio mouenu.Ne v enim quaterias a seipsio extransiecus: ne' quatenus extrinsecus a seipsi Verum secundum accidens tantum idem est motus: quia in eo quod mouetur,reperiuntur ambo.

QUEMADM O DUM ne quod secutam se bonum,aut per se. cum id qui dem propter aliud sit: illud uero Aterius causa.

Et quod secudum se bonum,quoa propter aliud oppomptiei vero quod P se, quod aIteri S u .EXepli gratia bona valetudo secundia seipsam bona:capse tueri S corporis si x Quod Vero salubre eYistit,propter bona ipsam valetudine boriu est. Et laquidem virius Propter seipsam bona. Ovadoquidem ipsa cuius causa,ati suis est Uiuitiae vero Hos terius

40쪽

LIBER PRIMVS x terius cauta,ut ita dicam , bonae sunt. Atque ea omnia huiusmodi sunt,quae instrumentistaria dicuntur bona Non est ita p quod secundum se quatenus tale,ser ter aliud. Nemquo' per se quatenus Per in alius causa. em opposita eadem ratione sese habent.Meliiscet idem per se,5 per aliud sit eligendum:haud tamen iuxta eandem rationem.

ANIMAM autem in primis dicere aliquis pos)t a sensibilitais moueri, siqui

Quandoquidem contra, tum corporeum mpellat motum riuxta quem a sensibili bus ipsis non anima,sed serisorium mouetur: cum disiungitur:aut coniungaturiautom nino alteratur.Id quodHAristoteles quoq; indicans,siqvictem mouetur,dixit.

AraW1 α si mouet ipsa seipsam:ec ipsa moueri posset

Eodemnant motu qui alterandi vim habet.Quandoquidemsbius is animae corpori reus motus esse viderurioc sectandum quod a siensibilibus fit,ea ratione 5 ab ea ipsia qu que fieri diceretur. Oniam non Praesentibus, i agentibus sciasibilibus,non fieret. MARE si omnis motuSextensi est eius quod mouetur, quatenus mouetur:

ta anima recederet a Ibinantia. nisi secundum accidens ipsam mouet. Sed ect -- tus Iubstantiae ipsius secundum seipiam.

NONNULLI uero ec mouere inquiunt animam cor sin quo est,ut ipsa mo uetur,ut Democritus . ai consimili fere ratione loquitur cum milippo comico magistro Inquit eniim Daedalum,quae moueretur fecisse ligneam Venerem, cum

infunderet argentum liquidum. Eodemq; modo oc Democritus loquitur.Moueri nanq; inquit indivisibiles sphaeras:quia aptae sunt,nunquam manere, fimalch trahex ,atq; mouere Corpus omne.Nos autem interrogabimus, utrum ecquiescere fa

ciet id ipsum. Quo autem pacto faciet id,dissicile,aut impossibile dicere.

Inmutatione nant omnis motus collocatus est. Omne autem quod minarur ab eo omnino recedi in quo prius erat.Quare secundum quod gerim fiat motus, secundum id recectit quod mouetarint siecundum quantum aut secundum quate, ut nempe secum clam substantiam.Si ita τα animata siubstantia non secundum accidens sect iaculanum seipsam mouetur:recedet secundum substantiam,sta ut interea aut fiat.Huiuamodi namque substantiales mutationes exiti tantiSecunctam accidens autem substantia mouetur: aut quia in altero quod secunctum se moueatur sit:aut quia non secundum substantiam, sed secundum passiionem:auί iuXta aliud aliquod,quoci contingat,muterurgentas. Pro pter corpus ita in quo est secundum accideris moueri anima posset.Hauct tamen securiclum passionem:aut fecundum quantam,aut secundum ubi. Nel enim quantum antisma est neque in loco reperitur.Et mutatio illa quae secundum passionem in habitibus, atque virtutibus fit non in ipsa anima sedem habet, sed in ari ali. Transitum vero itilum qui iuxta eius actiones ab ali in aliam prcs edit :cum collectus sit, G prope terminos semper haunequaquam motum Aristoteles appellat. Sed eum tantum motum discit, qui vim pertranseuncti habet: atque non sine continuitate fit. Quandoquidem noque ipsa corpora cum ex ipso non moueri, aut Ontrario Progrediuntur moueri diis Curitur . Ne ipsius motus motus fit. Plato vero S an α transitiones illas secundum mlam actionem motus vocat. Huiu odi autem ipsum considerare, atque consulere est. SOPli .de Anima. G i ii