De corporum affectionibus cum manifestis, tum occultis, libri duo seu promotae per experimenta philosophiae specimen, ... autore J. B. Du Hamel ..

351쪽

quite vasis lymphaticis ; hine diutius retenta acescit , aut salsedinem acidam c0ntrahit. Hinc primum gravedo, dum nihil ejus delabitur, tum coryza , aut tussis, ubi distillat uberius. Cum volatilis & acris est , licet parcior saepe bilem exasperat. Sanguis etiam propter viscidam pituitam, vel angustias vasorum,uel spirituum penuriam tardius aliquando movetur , interim celerias , quod vel acrior sit , aut fluidior : stagnat saepe in pulmonibus , unde inflammatio; vasa interdum disrumpit, hinc sputa sanguinis cum in cavitatem pectoris eiicitur , in pus & saniem abit ε, unde empyema vel abscessiis : haec utique pituita acris &salsa, aut sanguis biliouor dc nimium rarescens , aut causae exteriores effciunt.

Quin acre frigus quod calorem excipit, anguinem in pulmonibus interdum coagdiat , cumque novus in desinenter accedat,ispe valadistenduntur & rumpuntur; hinc sanguinis effusio & peripneumonia. Tabescunt ut plurimum ab ulcere interno, vel externo empyemate: pus enim &sanguinem corrumpit& pulmonum substantiam, hinc totum coepus tabescit in 'tisicis. Saepe plus aequo nutriuntur

352쪽

pnlmones, hinc laeditur respiratio, cuni tamaiores fiunt pro pectoris cavitate. Sanguinem in pulmonum transitu &actis inspiratione temperatum & ad si- instrum cordis thalamum perductum rifermentescere fugit neminem. Ex iisdem causis illa fermentatio laedi potest , quae a priorem inficiunt. Praeterea inspiratus . aer , aut noxii humores qui in pulmoni- tibus stagnare possunt, sanguinem inter- dum in sinistro cordis sinu inquinant;

tumque cor una cum arteriis varie con- trahitur , aut rarescit. Cum enim sa11-oriis est acrior, nimium rarescit , hinc u major pulsus , parvus, cum sanguis est fluidior, aut ad dilatationem mi S ido- ineus , frequens est pulsus cum aliquid ἡscre, aut acidum, aut saliuara cor pungit; hcardus 3c parvus, cdm pituita viscidior: ν bur quidem , aut debilitas pulsus ex ispirituum animalium c ia, vel defectu plerumque oritur. Pulsus praeter natu- ietam frequentior febris indicium est, quae iiii varias species diducituri, de quibus i agere nunc separatim N distincte non . possumus. Quaecumque illa sit , ex bila, . aut lympha, quae salivam & succum Pan- .

creaticum complectit; , aut eX utraque

353쪽

dimanat: lympha acidior frigus, bilis calorem efficit, salsa vero & oleos a bilis

cum acido succo pancreatis, aut l3mpha ex glandulis difluente conjuncta magnum ardorem procreat. . Atque ut ex frequenti pulsu febres, ita ex debili languorem totius corporis conjucimus. Is magna ex parte accidit , cum sanguis & ala humores tenaces fiuit Aviscosit adeo ut sanguis nec rarescere facile possit, nec cor dilatari. Saepe nimius usus medicaminum quae incrassant humo-xes, hunc languorem procreat. Cum accedit nimia lymphae aciditas, tum animi deliquia & interdum syncope oriuntur. Et quidem multa animi deliquium solent efficere , aut sanguinis effusio, aut inedia, aut dolor, aut vigiliae, defatigatio , aestus , animi perturbationes ;quaeque solitam in corde sanguinis fermentationem sic conturbant, ut cor dilatari , aut contrahi satis non possit, quo sanguinem in arterias effundat. Cum ita

que sanguis, & alii humores deficiunt ex haemorragia , aut inedia; cum bilis post

vomitus atroces, aut alvi fluxus , aut nulla, aut parcior una cum sanguine. ancendit, quae fermentationem promoveat,

354쪽

eum l3mpha subacida per sudores nia umium minuitur, nec satis est coagulan- do, ut par est, sanguini 1, cum liquores hei triumuiratus ex alvi fluxu continuo ita minuuntur, ut sanguini rarefaciendo non jsufficiant ; cum aer aestuans sanguinem si in pulmonibus non refrigerat. Cum in contra sanguis nimisim redundat , aut bilis & vasa nimisim dilatantur , nec cor inexplicari potest , cum lympha uberior ,

aut acidior; cum alii humores ex triumviratu sanguinem ob substantiam sub cidam , & lubausteram nimis coagulant; cum sanguis aut compactior fit, aut fluia 'dior ; bilis nimium glutinosa ; lympha Gausterior , quaeque bilem obtundit aer rigelidus, alimenta acidiora, vel nimis austera. Atque ut uno verbo complectar, riquae sanguinem aut plus satis solvunt , aut nimium coagulant, eadem sanguinis rarefactionem, aut fermentationem im-

pediunt. Hinc pulsus debilitas, animi de- liquia, sudor frigidus , dc tenax, praeser- , tim in 'ncope, quam aciditas , & visco- risitas humorum plerumque efficiunt.Hinc μetiam in animi deliquio orificii ventriculi

morsus acrior, quem cardialgiam Vin cant; hinc saepe ventris tormina ex p

355쪽

tuita viscosa & aliquando austera ivertigines forte ad halitus quos pituita emittit, ut oscitationes, & alia id genus reseruiaetur. Nam ut motus corporis in gΤrum Vertiginem procreat, sic spiritus animales in cerebro per halitus perturbato motu

agitantur. Hinc mens confusa & ten

brae, nec spiritus animales a sanguine nimium coagulato possunt facile separari. Ita fere clarissimus S3lvius morborum 8. ortum & causas persequitur, quam Verchescio, probabiliter sane , tametsi s ateor

morbos magna ex parte in occulto esse :n0n potuimus tamen de vi & usu media caminum ante dicere , quam perpauca de morborum generatione essent deliba-

i ue his enim neglectis, illa nec intelligi, nec usui esse possunt. Quod si itaque aut bilis, aut lympha, aut ii de quibus diximus succi, dum in vitio sunt, functiones

corporis laedunt, & morbos procreaut: tum acrilis intuendum erit , quae aut aestuantem temperent bilem , aut diffventem lympham coerceant, aut alios liquores male assectos corrigant. Cum bilis quantitate peccat,ea est eVacuandR,

si qualitate , emendari debet, spiritus sa- hi dulcis , qui cum spiritu vini per repe-

356쪽

titas distillationes,seu ut loquuntur,coh hobationes fuit praeparatus, bilem acriO-

rem praeter caetera emendat ut docet

Sylvius. Sed δc spiriturn nitri eodem modo praeparatum parva dosi adhibitum a commendat. Acida quaeque , dummodo blande dc leniter adhibeantur, vim acrem

bilis retundunt. At si paulo uberius den-

tur, tum ebullitionem creant. Cum bilis in Ventriculum exundat, si fluxilis est δοsursum nititur, commode per vomitum ubi exuberat δc viscidior est, tutius per aialvum evacuatur. Sed illud imprimis c vendum ne bilis per medicamenta aspe- anxiora , aut majori dosi exhibita irritetur, dc diarrhaeam , aut choleram morbum Gessiciat. Hinc tutius est blande, ac leni- niter eam expurgare:nisi forte cum viscosa ipituita conjungitur. Spiritus quoque sa- ditiis dulcis & subacida vel austera quaeque Riquale est omphacium 3c succus planta- eginis absenthium quoque, dc vinum ex ' i:

eo paratum , plantae demum aromaticae e lbilis pinguedinem castigant, de fermen- 'ritationem in ventriculo fractam restituunt. Sed eadem quae sale abundant Volatili, acidiores quoque succos vel pi- tuuae, vel succi pancreatici corrigunt z

357쪽

J 3 cum sales qua lixiviosi & fixi, qua volatiles & oleosi vim sitam in acida quae,

que CXerant, atque eorum aculeos retun

dant. Et quidem nulla fere medicamina acidos succos expurgant. Quod si id se ciunt, tum ventris tormina & alios id genus morbos pariunt. Quare ii sunt primo corrigendi,leu per sales alcaii,vel lixiviales, quales sunt in coralliis, margaritis, oculis cancrorum ; seu per aqueos liquo

res ; seu denique per aea & pinguedi

nes temperentur. Haec enim omnia vires

acidorum instingunt, quae postea per medicamenta hydragoga, quae aquas expurgant, commode evacuantur. Cum viscidior pituita in vitio est, tum per acida, aut aromatica, & sales volatiles est incidenda. Haec etiam flatus quos pitui, ta emittit , facile dissipant, ut semina ex quibus olea eliciuntur; primum enim ea flatus excitant,tum discutiunt. Sic austeram pituitam sal armeniacus emendat. Cum bilis est nimi am fluxilis , ut indiarthaea biliosa , commode tempera tur per ea quae nonnihil habent austeritatis , ut cydonia, poma punica, Ompha

cium , plantaginem. Sed ubi pituita est aquosior, per diuretica , aut sudorifi-

358쪽

ca, aut h3dragoga expellitur : ut ire diarrhaea serosa. Utrique affectioni Ihabarbarum est optimum , blande id

evacuat & prae austeritate alvum leniter

adstringit. Serosam plerumque diarxhaeam praecedit gravedo; hanc saepe sus situ succini vel ambari ore patulo , ω

naribus excepto se curasse testatur Syti vius. Quod etiam video a D. Boyle con firmatum. Cum serum ita copiosum est,ut relaxatis vasis nonnihil sanguinis secum

Vehat, tum austeris utendum. In dysent ria rhabarbarum cum grano uno laudant

consulit; tum enemata ex lacte bubulo Sic dolor intestinorum ardens ex pingui& oleosa bile per optata saepius curatur, nec non per spiritum nitri dulcem. Quae volatili sale abundant, dolores ex succo

acido & ex pituita viscosa ortos sedant. Cum a fructibus horariis cholera morbus oritur, vel emetica medicamina nimis violenta sunt assumpta , tum optata adhibet, quae efferatos humores compescunt. Nec dissimulare possum, quam Glaeterius nuper edidit opii praeparationem viris doctissimis maxime probari. Opium rore qui mense Majo collectus ,

distillatus fuit, dissolvit, filirat per

359쪽

chartam bibulam, tum leni exhalatione coagulat. Cum in passione iliaca pars intestini inferior subjecti intestini luperiorem subiit, curari potest per pitulas plum

beas, vel aureas ; non item cum superior intestini pars inferiorem alterius ingredietur. Quando viscida pituita panni carnei, seu crustae intestini foraminula occludit, tum ea est incidenda & attenuanda per ea quae diximus medicamina, quae adhibenda sunt quoque ubi tenax pituita lacteas venulas obsidet. Commode etiam per sudorifera aromatica leniter difflatur. Simili prorsus ratione bilis aut copiosior, aut parcior, aut acrior, aut inertior per ea quae diximus, corrigitur, cum sanguinis confectioni, aut fermentationi obest : ut lympha pituitosior incidenda ; acidior , aut falsior eorrigenda. Si gelidiocpotus in culpa fuit, prosunt aromatica , quaeque sale volatili & oleoso praedita

sunt: quae magno sunt usui, cum acida, aut tenax pituita ignem vitatem pene extinguit ε, aut cum per immodicaS evacua tiones , ut per choleram morbum fere est

exhausta bilis. Contra ubi nimia plenitu dine ignis ille vitalis opprimitur, missione sanguὶnis excitatur : in ardenti subre per

360쪽

3 6 acida aestus temperatur. Suffocatio h7po- Condriaca per oleosa aromata, sales volatiles, ut salem Ammoniacum levari solet, ae& solo plerumque odore salis Ammoniaci es curatur. Nam hi sales pituitam viscidam hec austeram, necnon halitus ex iis manan- 'tes solvunt, δc incidunt. Uno verbo olea aromatica cum spiritu vini praeparata in a animi deliquio, & syncope multum prae- astant, etiam cum parva admodum dosii .., adhibentur. Quae acria sunt, ut piper de ae

sinapi bilem deficientem restituunt , ut 'acidis lympha minus qukm par sit acida

reparatur. Cum vasa lymphatica tenax etipituita implet, per sudorisera blanda solu i Vitur, & per sales volatiles inciditur. Cum i lductus bilarius occluditur, spiritum nitri tirum permagni usus esse docet idem Syb ii

ius. Cum turget bilis eique acidum VO- ii, latile conjungitur, per bolos & terras si- uigillatas sistitur illa bilis effusio , uti per

sulphura mineralium narcotica tempera- iitur. Cum deest pituita, ac proinde bilis, th& l3mpha sent acriores, utendum iis ci- α bis quae pituitam generant, ut piscibus stimarinis, capite, & pedibus vituli & aliis νid genus, ex quibus gelatina parari solet hcopiosior. Sic optata nimium servorem h