De corporum affectionibus cum manifestis, tum occultis, libri duo seu promotae per experimenta philosophiae specimen, ... autore J. B. Du Hamel ..

361쪽

bilis, aut sanguinis coercent. Sanguinis coagulationem prae nimia lymphae aciditate temperant spirituosa quaeque, & sales

lixiviales. Sic aromatica cordis contra ctionem arcent; seri salsedinem extractum glycyrrhietae, olibanum, myrrha, gummi tragacanthum temperant. Sanguinis sp tum per ea quae vasa consolidant, quaeque acres, falsos & acidos humores emendant , aut per sanguinis missionem, cum rarescit nimis, curari solet. Sic frequentior anhelitus ex nimia sanguinis rarefactione, per acida, ut crystallum mineralem interdum sanatur. Vomitus in sanguinis sputo cavendus: sed cum asperae arteriae tubulos pituita obsidet, plerumque utilis. Sic dissicilis anhelitus ex nimia piatuita , quae ex capite defluit, per aromatica , ut salviam, rorem marinum,

alia ejus generis sanari potest. Cum in capite colligitur, per eadem medicamina in cidi potest, aut per errhina, ut betonicae folia purgari, aut per alvum educi. Cum acres humores singultum efficiunt, ij sunt corrigendi ; sed huic rei serviunt maxime quae opina dicuntur, dum exigua quantitate adhibeantur. Ubi singultus est pertinacior, non spemenda sunt quae vis idam

362쪽

pituitam incidunt. Sanguinem a putredine liberant antimonialia diaphoretica δίpurgantia, quae in phtisi utiliter adhibuit Sylvius. Nihil necesse est hic de febrium

curatione attexere: ex iisdem enim humoribus esseratis oriuntur, qui corrigi debent eo quo diximus modo. In ardenti bus sanguis mittendus : bilis cum turget acuanda, aut corrigenda, utile quoque erit acriorem ejus es rvescentiam per sulphur antimonii , aut vitrioli fixumi, aut

optata compescere : spiritus salis dulcis aerem & pinguem bilem, ut saepe dictum est, temperat. Sed omnia symptomata diligenter attendenda &circumspectὶ progrediendum. Sic in febribus intermittentibus , pituita viscidior & obstruens vasa, incidenda est aut sudoribus dum ea non sit valde tenax, solvenda. Ubi est bilis

copiosior, vomitorio, tribus ante parΟ-Xysmum horis dato, aut purgante media camine interdum, & bilis δc pituita eva-Cuantur. prigus acre curatur optime ab oleo garyophyllorum. Febres sudatoriae austeris curantur, ut aqua plantaginis. In curandis etiam febribus intermittentibus recte id admonet author quem potissimum hoc loco sequimur , quod ubiit

lari

ri iiit

dera

363쪽

- 'dominatur bilis, facilius curetur morbuς, ἰ quod tum pituita minus sit viscosa, suci . . cus pancreatis minus acris. Ubi praevaleta pituita obstruens , leviora solent esse sem- . stomata & bilis & succus pancreatis magis obtunduntur Tum vero acidior hic succus est, tum quandoque pituita est tenaciosi & austera , quandoque serosior ; maxit me cum bilis pars salina cum acido pan-ereatis succo & fluidiore pituita permisce tur δc quiddam salsum , aut muriae simile

ex his efficitur, tumque aegre curatur febris. In omnibus summus ardor venae

sectionem; acidior succus sudorifera, bilis copiosa purgationem eXigit. Hecticae febri, cum ex variis ducatur ' eausis diversa sunt adhibenda remedia. cibis citendum, qui facile digeruntur;

: Sed humorum tenacitas per aromatica benigniora paulatim est corrigenda. Eadem, ut diximus, ad animi deliquia utiliter ad hibenturia Hinc vino medicato per plantas

aromaticas salubriter utuntur, Ut glutinosum in sanguine humorem, qui saepe Parit deliquia, corrigant. Cavendum a sa eharo & iis quae viscosam pituitam augent, Ut emunionibus. In tussi quae plati fim minatur, saccharo conditae adeo non

364쪽

prosunt, nec ulcus abstergunt, ut magis obsuat, dum appetitum stangunt. Cum itaque in omni pene moiborum genere alterantia permagni sint usus, ea certe blanda & naturae amica sunt adhibenda ; ac prae caeteris quae sale volatiliabundant, quaeque non e plantiS modo, sed etiam exanimalium partibus elicius tur, ut spiritus cornu cervi, salis Armeniaci , spiritus sanguinis & alia innumera quae vim magis penetrantem obtinent, ubi cum spiritu vini rectificato, & ut loquuntur, tartari to conjunguntur. In hunc quoque usum veniunt tincturae aromaticae per spiritum vini elicitae; optata quidemnumorum fervorem nimium compescunt. Aromatica quaeque cum bile con-Veniunt, acidorum vim obtundunt, glutinosos humores , & halitus, unde tabes saepe, & languor, incidunt, per sudores blande expellunt. Hinc cum spiritu vini junguntur : sic enim facilius penetrant, sanguinis fermentationem promOVent, noxios humores, vel halitus discutiunt. Alterantia demum una cum alimentis sumpta magis prosunt, quod cum saliva in ventriculo, & aliis humoribus, qui plerumque in culpa sunt, in tenui intestim permisceantur.

diit

365쪽

Uberius quidem & fusius quam institueram de alterantium vi, ex clarissimi viri Sc longo usu edocti sententia disserui: perpaucos enim ostendi qui rem maximi momenti, & non mediocriter involutam planius, & accuratius exposuerint. Non sum tamen nescius multa opponi posse adversus ea quae de morborum causis, aut remediis attulimus. Neque pertinaciter Contenderim plerosque morbos ex iis

principiis explicari posse. Atque id forte

alium locum postulat. Interim tamen liceat mihi quae minus intelligo requirere Fateor ductum bilarium inter intestini tunicas eo fere modo desinere, quo ureteres in vesicam: adeo ut obliqua admodumst ea vasorum insertio, & ductum pan- creatis in eumdem pene locum tendere;

sed non video qui possint isti humores, cum lacteis venis permisceri. Neque id

forte esset naturae consentaneum. Cum

bilis sit humor excrementitius, quem in star spumae sanguis primum per arteriam coeliacam, quae interiora abdominis pro luit, hinc in portam, quae tandem importunum hunc succum per tenuissimas venas .essundit: hunc vasa excipiunt capillaria, quae porus seu canalis bilarius per totum

366쪽

hepatis parenchyma disseminat: haec uti

que vasa venae portae ramulos ubique Comitantur & eadem communi tunica, seri capsula involvuntur, adeo ut sanguis per Venam portam & ejus ramulos effusus, per hepatis colum traiectus,& de ecatuS Venς

cavae subeat capillares venulas. Simul bilis velut percolata, pori biliarii exilia v sa , tum ductum ipsum ingressa, partim in vesica fellea, cujus meatus seu collum suovquoque emittit ramulos, qui bilem eporta revehunt, partim in ductu ipso communi tamquam in promptuario asservatur : unde idemtidem in ipsa deducitur intestina . Quae cum ita sint, ut fuse ex plicat clarisi . Glissonius , qui fieri potest, ut sanguis per cavam ad eor remeans, sibiliosior, quam qui per jugulareS Venas, aut axillares in cavam primum, deinde in

cor revehitur , ad eo ut ere utriusque mistura nova exurgat fermentatio ξ Nam eo

spectat jecinoris structura, ut bilis expurgetur , nec cum sanguine in cor reduce confundatur. Nisi forte velis non totum sanguinem bile sua expurgari: sed partem illius fere quintam, quae per arteriam coeeliacam in subjectas & nutritioni dicatas. yartes effusus, per portam in jec; reveri

367쪽

hitur , adeo ut reliquum sanguinis per cavam remeans bilem stram non exuat Cumque hic sanguis acrior sit, quam qui per cavam in cor descendit, quod hunc& chylus, de lympha crudiorem, dc magis temperatum efficiant : hinc sit ut utriusque sanguinis diversa temperies novam in corde fermentationem excitet ;quam forte reliquiae sanguinis in ventri- culis cordis post contradi ionem superstitis plurimum adjuvant. Versim ista nos longius a proposito abducerent. Quaerendum enim esset, an sanguis biliosus ad

.arteriam coeliacam deducatur, ut serosus

ad renes , quo ille bilem, hic serum superfluum excernat, an partes quaeque sibi amicum sanguinem alliciant 3 an sine dicerimine partes omnes proluat, de in ipso transitu singulae quod sibi est familiare retineantὶ Sed redeundum nobis in viam; ista enim forte alio loco pleniuS. Non satis etiam id liquet, qui bilis una

cum succo pancreatis effervescens, chylum non modo puriorem essiciat,sed etiam cum eo misceatur: ita ut & bilis δc succus pancreatis δc pituita velut tincturam chyli per lacteas venas deducendam eliciant de

una simul in ductum thoracicum deferan

368쪽

tur. r. Illa esservescentia nullo sensu per cipitur, nullo satis idoneo firmatur argumento. 2. Bilis quae amara est & nauseabunda fortassis prae adusto sulphure , ut abstersiva est ob 1alem lixivialem, lubrica ob partium accuratam misturam, magis adeo purgatrix, & medicamini similis existit, quam alimento , qui in succum

nutritium & benignum commutatur ξScio quidem ita videri Helmontio ut chylus in stomacho aciditatem nactus, in duodeno novam subeat fermentationem, ac bilis beneficio ex acido salsus evadat. Ne que enim bilem excrementum putat ,

sed balsamum sanguinis , quod eum a

putredine vindicet nec eam ex adusto

sanguine prodire, clim in piscibus sit copiola; nec denique promovendis excrementis destinari , cum in ipsis infantibus flava excrementa majorem bilis copiam indicarent. Et quidem fateor bilem non facile corvampi, putredinem forte sin guinis prohibere, uno verbo excrementum esse, sed utile, unde in nullo pene animali deest. Sed nec chrius ex bilis consortio fiesalsus, ut putat Helmontius, nec promovendis excrementis est inutilis, ut experientia constat. Nam ubi inertior est, aux

369쪽

exitum non habet, tum alvus est adstri ctior. Sed utrum chyli praeparationi inserviat , & fermentatione partes chyli renuiores a crassioribus, quali succussione quadam secernat, non audeo d2cernere, donec id non dubiis conjecturis, sed fir- . mioribus experimentis planum fiat. Atque ut res ita se habeat, vix credibile est bilem lacteas venas subire, ut chylo velut stimulos addat. 3. De succo pancreatis dubitare non possumus , quin satis copiosus e ductu pancreatis in ipsum intestinum profluat. Hunc non ita pridem in cane vivo nobis coram exhibuit vir clarissimus & supra aetatem eruditus. Eum quoque esse subacidum multis probat argumentis in ea quam edidit dissertatione, quamque eximio viro, omnis docti inae & virtutum

splendore illustri D. Capellanio inscripsit. Tametsi forte aciditas illa vix sensu percipi potest, quod in sanis spiritu animali, &dulci temperetur,uti & lympha, seu aqv sus humor qui ex arterion sanguinis latice, vel ut aliis videtur, e nervis ipsiS manat, nonnihil habet aciditatis. Et quidem saliva quae ex glandulis maxillaribus per ductus peculiares in os distillat, non omni aciditate caret. Nam ut testatur vir erudia

veru

370쪽

tissimus panis in ore masticatus massam farinaceam fermentat, quin & oris haliatus eadem massa Paululum eXcaVata eX-.ceptus, tum Clauuas eam fermenti instar attollit. Et prima quidem digestio in ore inchoatur nec dubium est quin ventriculi digestionem sua aciditate promoVeat: cum etiam alimentorum tincturas & sapores elbstat , non omnis est expers aciditatis quae salsedine aliqua permiscetur. Medium

quasi statum inter lympham & pituitam

Iortita, illa crassior, hac tenuior est. Eani quoque in pituitam abire viscosam, quae intestinorum tunicas obducit, quaeque forsitan a bile & pancreatis succo subtiliore & acidiore subigitur, non abhorreta vero simili. Quandiu corpus se habet bene, non ea in si acco pancreatis aut lympha expectanda est aciditas, quae in aceto aut spiritu vitrioli inest, quaeque tum se prodit, cum spiritu animali succi natura sua aciduli destituuntur ; aut cum obstructione ipsa sunt acidiores, aut cum via alia de naturae statu eos dimovet. Hinc plu-1 es morbi, si credimus Helmontio, ex illa hostili & peregrina aciditate nascuntur. In ulceribus sanies aut ichor acidus carnes edit. Hinc dolor pungens in pleuritide