장음표시 사용
111쪽
Athenagoras Bibliologia , Theologia - 9,
tione omneS Omnino corporeas notiones separaVerit, cimi
I. l. de linitate Dei a creatore dixerit mundum circumdari, ideoque, quia hic Deus omne spolitim expleat, alteri Deo spatium nullum superesse unde quidem sequitur, ab Λlliena gora Deum non in immeia sum supra mundum elatum esse cogitatum . Benignitas Dei non est proprietas assumpta, sed naturae necessaria, uti corpori color apol. c. 22. p. 97). Ipse Deus est o ν, αυτος igitur ου γενos ιενος' οτι Th ον ου γέ-
tes infliguntur ib. p. 99 , quas, id quod eN ΘΡOl. c. 22. p. 103 sq. sequi videtur, ubi haec legimus : Quoniam autem
112쪽
commotiones illae et operationes daemonicae, quae ct con intraria spiritu proficiscuntiar, inordinatos istos impetus excitant, atque insuper homines, alium aliter, et singulatim et per nationes totas, particulatim et communiter Περικως καὶ κοι, pro ratione materiae et erga Deum assectionis intus di xisque mOVent; eam ob causam aliqui, quorum non Ρ3rVanuctoritas est, non certo ordine hanc universitat 'constare, sed temere fortuitoque agi ferrique Omnia censuerunt; ουκεἰδοτες, οτι των μῖν περὶ Ti ν του παντος κοσμου συστGσιν, Ουδἐν ατακτον, Ουδεν ααλὶμελλημμον , ἀλλ' εκαστον αυτ υν
νουσι Deus ut rectum faustumque habeant exitum vertit.
De trinitate. Praeter ea, quae de Deo in universiam, de pntre separatim extra nomen nihil dixit Athenagoras. Λddimus tantummodo, quod Deus universo ipsi est ὁ τουδε του παντὸς ποιητης, πάντα διὰ του aυτου 2 9γου πεποιληκους apol. c. 5. P. 21 , υν ' ου γεγεννZizai et 3 πῶν διὰ του αυτου λογουχαὶ διακεκόσμηται καὶ συγκρατειται ib. c. 9. p. 37). DQb filio haec docet: Apol. c. 9. p. 37 statim post descriptam in geniti Dei naturam addit: Nooυμεν γαρ υιὸν του θεου καὶ 3 ιζ μοι γελοιον τις νομίσην τῖ υἱῖν εἶναι τ* γε ἶ. ου γαρ
113쪽
spiritus mutua ratione Athenagoras statiuit. Filius est λογος του πατρος, qui . et ipse quidem aeternus ενθιαθετος , antis Omne tempuS eta patre prodiit προφορικὰς , ut mundum crearet. Spiritus sanctius continuo e Deo emanat eodeInquis redit. Personae an Athenagoras sint filius et spiritus, dis sentiunt Viri docti, quorum sententias recensere a nostro consilio alienum est. Hoc tantummodo prositeamur necesse est: Mi in scherus Dogmen gelah. II, 443 ita argumen latur: Spiritus Athenagoraρ persona non fuit, unde etiam silium non fuisse Verisimillimum ost; de mea quidem sententia falso. Proficis condum enim est non ab A thenagorae do ctrina de spiritu , de quo nonnisi per comparationem exponit,
sod ab ipsius doctrina de silio. Dicta, silium in patre esse patronique in silio aliaque hujusmodi nihil dijudicant; quod vero, natura ingeniti Dei, Dei in universum, descripta, sine subtiliori desinitione A thenagoras pergit: νοουιιεν γαρ καἰ υιον του θεου, eo maxime Vocula etiam, praeterea mihi quidem videtur ostendisse , patrem et silium minime esse unam tantummodo personam. Diuodsi autem filius persona Λthenagorae est, etiam spiritum talem esse verissimillimum est vox enim απόθῆοια, quae etiam de natura hypostaticaularpatur, sicuti comparatio cum radiis solis et luce ignis), quia comparatio est, neque simul ad silium pertinet, rem in tegram relinquit; cf. Keil. tract. in Flati. Magaetin sir Dogm. a. Morat fala. IV, 1798, p. 45 sqq.) , quoniam patrem, si
lium et spiritum sanctum conjuncto S noster me morat, iiSque communiter et Exci σιν et διαιρεσιν quan dum tribuit. Ita apol. c. 22. p. 96 : γαρ θεον φαμεν, nit, ι υἱον τὸν λογον αυτου καὶ πνευsια αγιον, ενον ιενα stἐν κατα δυναρον τὰν πατερα, τὸν υἱον, τὰ πνευμα coet ι νους,
114쪽
Quis allieistas nos increpat, cum non unam tantummodo, sed tres substantias divinas esse credamus ) Attarnen obscurior est Athenagorae de trinitate doctrina, quam ut satis certo eam enucleare potiimus. Id Vero constat, tantum abesse, ut Ario iam noster muniat, ut non salis procul a Sabellio abesso videatur. Angelo logia et Daemon ologia. Angelis, iccirco creatis, ut Deus haberet, quorum Buxi lio quibusque instrumentis in administrando Inundo titeretur
apol. c. 22. p. 98; cf. doctrinam A thenagorae de providentia , neque tamen ideo adorandis apol. c. 13. p. 56: ου τὰς δυ νάsιεις προ οντες θεραπευοι ιεν, ἀλλὰ τον ποι λητὴν αυτεῖν καi δεσποτλγν , arbitrii libertas data est ib. c. 22. p. 99 . , , Alii liberi, quales a Deo facti erant, perstiterunt in iis, quorum gratia Deus ipsos crearat et disposuerat; alii Vero simul et Da tura sua et credita sibi administratione abusi sunt οι δε ενυ
materio e scilicet ejusque formarum constitutus princep8 et alii eX illis, qui circa primum mundi si mamentum ei 3nt ib. . Potestatum enim ib. p. 96 sqq.), quae Vel circa materi im Vel intra eam Versantur, una Deo adversatur, non quod ulla Vis eum Deo pugnare queat . . , sed quoniam Dei bonitali, quae ei adjuncta copulataque est, . spiritus materiae adhaeren SBdVersatur, qui et ipse a Deo creatus est, ut reliqui an geli, et materiae ejusque formis administrandis praefectus. ''Iste igitur dux est angelorum lapsorum, qui quidem quod conjiciendi locus Genes. VI, 2 e versione των ό Λthenagorae Occasionem dederit; cf. Keil. I. I. p. 575 sqq0 lapsi sunt, , amoribUS 'l'Ol. c. 22. p. 100) capti virginum, et libidine
115쪽
Ilaec Athenagorae sententia osse videtur , IApsus est dia bolus propter materiae appetitum, per quem homines sunt decepti; quo facto etiam plures angeli per concubitum eum puellis humanis perpetratum divina sua natura sunt de Itituti diaboloque adjuncti. Non modo isti angeli lapsi dae moneS VOc3ntur Apol. c. 22. p. 101), sed etiam animae gi gaulum, ex amatoribus istis virginum genitorum ib. st P. 100 . ,, Illi, qui de coelo exciderunt, circa aerem et ter TAm ObVersantes, non amplius ad coelestia suspicere possunt; lii daemones illi sunt, qui circa mundum oberr3nt, motus edentes hi quidem constitutioni, quam a parentibu S aeeepe runt, illi Vero pristinae libidini suae convenientes. Princeps autem ille materiae, ut ips0 rerum eventus probat, Dei bonitati sua procuratione se opponit ib. p. 101).' Cuncti isti daemones ex LXX intorpretatione Ps. XCVI, 5; es. I eil. I. I. p. 601 sqq.) ad idola quae homines fuerunt) homi
neS pertrahunt apol. e. 22. p. 104. 5 , ad que hunc sinem ho minum illorum aut deorum nomina sibi assectant c. 23. p. 105 , quocunque modo homines decipiunt ib. p. 109 : οἱ . . dah ιονες . . απατ λοὶ ανθ ρ υπιυν, προςλαβοντες τας η ευ-- dodo ξους ταυτας των πολλων τῆς ψυχῆς κινησεις, φροντGσίας
mittendorum suasores sunt ib. p. 105). Neque Vero corporis omnino expertos sunt isti daemones, sed περὶ τας κνισσαῆ καὶ τὸ τ υν ιερεμ 3ν αἷμα οντες ib. p. 109 , sanguini Victima
Anthropologra. Homines habent ciυθαερετον καὶ την αρετλὶν καὶ τλων κακίαν apol. c. 22. p. 99). Natura eorum per se bona est, pec catum autem ortum e libero arbitrio, per daemones corrupto ib. p. 104: o Homo etiam ordinem a creatore sibi decretum serVat, tum in generationiS suae natura, quae Una communi que ratione in omnibus persicitur, tum formalionis et membraturae modo, qui veluti lege quadam intra suos fines cO--
116쪽
p. III. Dogmatica.hibetur, tum termino vitae, qui aequalis communiSque omneS manet; quanquam Vero etiam ratiocinandi vis eadem et coni muniS omnium sit, unusquisque tamen, prout partim suo in genio inclinat, partim a principe materiam obtinenle et asse elis ejus, malis geniis, afficitur, alius aliter fertur moVetur que.' Cf. c. 23. P. 108: , , Et hoc tunc maxime in animum cadit, cum spiritum materialem in se admisit eique unione qua dam permixtus est, non ad coelestia et eorum conditorem, se deorsum ad terrestria omnino respiciens et in terram, quasi sanguis prorsus et caro, non amplius purus spiritus sit. V . Minime Vero ex solo corpore peccatum proficiscitur; neque so lum corpus peccat de resurrectione c. 16. p. 201 , neque s IUS animuS Virtutem exercet ib. c. 17. p. 210 sq. , sed utrum
que sit ab utroque, ab animo et corpore, a toto homine cib.
oh at ologia. Summa eorum, quae Λthenagoras libro singulari do re
surrectione ex sola ratione humana disputavit, haec est: Futura in resurrectione pristini corporis elementa rursu S conjungentur, idem corpus eandem animam recuper3bit, corΡUS nimirum doloribus non obnoxium, in quod putredo non endit. Quod ad demonstrandum, sagacissime ostendit primum,
corporis resuscitandi noc facultatem nec voluntatem Deo de esse sacultatem , quae in sese comprehendat scientiam De potenti3m, tum probat ex Opero creationis, tum defendit con tra objectiones gentilium philosophorum, repetitas a corporibus humanis vel a bestiis, vel ab hominibus deVorutis, ob Opere forma privato cet. ; Voluntatem eo probat, quod neque injustum sit, in vitam revocare mortuos, cum nulla injuria sat, neque resurgentibus eorumque vel animae Vel corpori, neque aliis creaturis extra ipsos; neque indignum Deo, quod a creatione iterum demonstrat , ac dein fundamenta causae suae tradit, primum sit sinis hominis, qui in eo cernatur, ut homo sit perpetuus spectator sapientiae divinae; alterum com munis hominum natura vel conditio, cui ad consequendum
Vitcte rationalis sinem debeatur vita perpetua; tertium judicium cotiditoris de hominibus necessarium tum propter pro'
117쪽
videntiam, tum iustitiam Dei quia seinper totus homo agat,
anima et corpus, ideoque totus homo judicio obnoxius sit), et postremum summuni bonum hominis seu sinis ultimus, qui in hac Vita non reperiatur. Antequam dogmaticam Athenagorae relinquamus, paucado Apologetica Unus adjiciemus. Tρια, apol. c. 4. p. 15 ait, e GFζμί ν--σιν ' μν ἐγκλήsιατα , αγεοτητα, Θυέστεια δειπνα, οἰοιπο--δείους μίξεις. Quibus a criminibus Christianos noster desen dit. Primum igitur eo, quod Christianorum de Deo triniano G naturisque divinis sententias exponit opponitque tum has, tum Christianorum castitatem gentilium Variis et stolidis et obscoe nis fabulis, atheismi crimen removet. Ralionem demori strandi accurate breviterque descripsit Langius in praefatione ad Athenagorae apologelicum, quam in enire licet ante edi tionem Ed. Dechairi. Porro a capite 27. P. 123 sqq. contra infamiam Thyestearum dapium et promiscui concubitus obji cit rationem illam, permissu Dei semper in rebus humanis vii ituti adversalam esse vitiositatem, adjiciens, hominibus boni et innocentibus nunquam obtrectationeS conficiRS nocuisse, et crimina ipsa in adversarios et deos eorum retorquet. Ad Veserus ea disciplinam Christianorum vitaeque in timore Dei do gendae sanctitatem, pudicitiam conjugalem, Virginitntem, Vi duitatem , spiritalem inter se necessitudinem, tolerantiam ma-lorum, a caedi8 quoque j iustae conspectu, nedum a caede ipsa, proindeque ab humanarum carnium esti abstinentiam, resur rectionis futuras exspectationem et judicii su premi metum op ponit. Quantopere autem Ordine, eloquentia, Venustate, tranquillitate nostri apologia excellat, jam TZschiruerus S.
animadvertit Gelah. d. Apologetik Tom. I. p. 247.
Nihil nobis licet , nisi Pantaenum qui in doctrina de gnosi cum Clemente discipulo videtur statuisse, id quod ex eo Veri simile sit , quod Clemens Strom. lib. I. c. I. p. 323 gloriatur, se a praeceptoribus, quorum is praecipuum et ultimum V Pan- ,
118쪽
laenium Ii. I. intelligendtim esse salis constat, disciplina in quandam arcani accepisse) eo nomine laudare, quod sa iis divinas do Deo sententias foverit. Exstant enim haec ad pag. 19 scholiorum Maximi in S. Gregorium Tl10 L, quae cum opere Job. Erigenae Scoli de divisione natu rao Thomas Gole edidit vid. Roulli. rel. Iacr. I, 340 : Oμοιως δε καi οι περὶ Πάνδαινον i. e. ut recte vertit Gallus, ex iusta Graecorum Pantaenu S) τον γενόl ενον καθ ληγητὴν του τρωφιατεως μεγάλου sin μεντος θεια βελλὶsιατα τῆ γραφο φίλον καλεῖσθαι φασiν , ὁθεν ερ60Tζθεντες υπο τινέ 9ν των τλὶν εξω παίδευσιν γαυρc9 Ἀcυς γινο9σκειν τὰ Oντα τον θεον do ζουσιν πριστιανοi, υπειλληφοτ υν εκείνων νοερως τὰ νο τὰ καi αἰσθ)ζτικο ς τὰ αἰσθλὶτὰ γιν υσκειν αυτον τὰ οντα, απεκρεναντο Pantaenus scilicet, cujuS jam Verba sequuntur, ut Routhius I. l. p. 343 recte statuit), 1ιλὶτε αἰσθ37τως τὰ &ἰσθητὰ, 3 ιν τε νοερ υς τὰ ν0ζτά. ου γαρ εἰναι dυνατὰν τὸν υπερ τὰ οντα κατὰ τὰ ἴντα etc0ν οντ υν us/βήνεσθω - ἀλλ' ὰ ς Idια θελκὶμ ατα γινέυσκειν αυτον τὰ οντα τα ιεν, προσθεν τες καὶ του λογου τὸ εὐλογον, εἰ γαρ θελλὶs ιατι τὰ πήντα πεποίηκε, καὶ ουδεὶς ἀντερεῖ λογος, γινιυσκειν δε τὸ ἰδων θελ ιι α τὸν θεὸν, ευσεβες τε λεγειν ἀεὶ καὶ δίκαιον εστιν - εκαστον δε των γεγονολc0ν θελcων πεποί/ζκεν , ciρα ως ἰδιαθελκὶματα ὁ θεὸς τὰ ἴντα γινωσκει, επειdxi και θελουν τὰ ἴντα πε7ποίηκεν. Hactenus Pantaenus. Cognoscit igitur doipsius sententia Deus universum ita, ut suam ipsius volunta tona. Videmus ex illa Pantaeni demonstratione acumen in genii a nostro optime adhibitum, neque possumus non Valdo dolere, quod ex pluribus illud videre non liceat.
Magni, id quod inter omnes constat, habebat Clemens Platon em, quem φιλαλλ εα nomin3t, O IOν θεοφορου/ιε νον Strom. lib. I. c. 8. Ρng. 341 cs. Str. V, a 2, 692 . Neque vero solo in Platone ac sui escebat vituperat enim V. c. Callia Dum, quod πλατωνικωτερον statuerit Str. III, 3, 553 .
119쪽
φ sia iδσα de ἀνθρc0πινιυν λογιηιων ἀποτειιοφιενοι παρεχάραξαν, ταυτα Ουκ ἄν ποτε θεῖα εἰποιld αν. Philosoplita nu tem sive Platonica sive eclectica id quod jam e locis laudatis intelligitur 'ad probandam aliquam sententiam tali Clemens Iaaudquaquam Voluit; scripturam sacram potius veri fontem agno Vii. ,, Principium doctrinae, Vohaec verba sunt ipsius Str. VII, 16, 890, o habemus dominum, qui et per prophetas, et per evangelium et per beatos opostolos mulli fariam inultisque modis a principio ad sinem deducit cognitio nis. . Qui est ex se ipso sidelis, ei merito fides habetur in dominica scriptura et Voce. . Ipso autem tanquam criterio utimur ad res inveniendas' et qu. sq. πιστευσας Str. II,
2, 483 τως γραφαις τως θείαις, τὴν κρισιν βεβοάαν εχων, ὁποδειξιν ἀναντίθρητον, τὴν του τὰς γραφὰς δεδωρ ζs ιενου φωνὴν λαμβάνει θεου cf. Str. VII, 15, 891). Scriptura sacra instrumentum est gnostico Str. VI, 11, 786), quo praeterita
et futura perscrutatur. , , Quis autem est Str. V, 1, 646 adeo impius et a Deo alienus, ut Deo non credat et probationes a Deo postulet, tanquam ab hominibus 7 V Quae scriptura L continetur, ea demum Vera est sapientia, quam hoc modo Str. VI, 7, 767 Clemens describit: Tχην δε σοφίαν, εμ πεδον γνευσιν, θείc9ν τε καὶ ἀνθρωπίνουν Τπραγμάτων κατάληψίν τινα βεβαίαν Ουσαν καὶ διιεταπτωτον, συνειλ φυέαν τά τε
οντα, καὶ τὰ παρφχηκοτα, καὶ τὰ μελλοντα ' νιν εδιθύξατογγιιῶςl dιά τε τλῆς παρουσίας, διά τε τcυν προφλητευν ὁ κυριος καὶ ε στιν ἀμετάπτο)τος υπο λογου παραδοθεῖσα. Eandem, non humanam, divinam sapientiam significavit Clemons Ioco jam laudato Str. I, 7, 338; ipsam etiam philosophiam nominaro non dubitat Str. II, 2, 430-ουν βαρβαρος φιλοσοφία, γην με λεπομεν ημεῖς, τελεία Tu οντι κaidi id Mo et Str. VI, 7, 767. 8; dicit Vero Str. I, 20, 376:
120쪽
108 Cap. III. Dogmatica. χωριζεταί τε ἡ ελλη νικὴ αλ, θεια τῆς καθ' εἰ καὶ του
δείξει κυρι υτερα , καὶ θεία δυναμει, καί τοῖς ὁμοίοις, ac sapientiae christianae ancillam esse dicit humanam platioso Phiam ib. c. s. p. 333 κυρία λὶ σοφία τῆς φιλοσοφίας 'olle
goria quo hoc dictum illustrat. Nunc, ait Cohori. c. 11. p. 86, , , cum ipsum Verbum ad nos Venerit coelitus, non sunt nobis amplius frequentandae hominum scholae, nec Λthenae reli quave Graecia, aut etiam Ionia studiorum causa adeundae. Nam si hoc utamur magistro, qui sanctis VirtutibuS, opificio, Ialute, beneficio, legislatione, vaticinio, doctrina complevit Omnia: nulla est doctrina, quam is non tradit, ipsique uni versus jam orbis terrarum Athenas atque Graecia factus est V
est enim, ait ib. c. 9. p. 72, ὁ λογος φως κοινὴν, επιλύμ- πει πασιν ἀνθρo0ποις . Accedit res graVisititii momenti, quod
quidem Clemens , si, quod saepissime sit, Platonis doctrinam
Iaudat, non eam laudat per se, sed propterea quod ex scri plura sacra ex illa quidem ejus Versione graecct, qu3m - se cundum probabilem sententiam Aristobuli - jam anis Alo
xandrinam exstitisse significat Clemens Str. I, 22, 41 ab Plato omnem suam sapientiam hauserit ὁ ε Eβραίων φιλοσοφος
Πλάτουν Str. I, 1, 321). Sic Vitae post mortem justos mansurae spem e libris sacris Hobraeorum Plato sumpsisse dicitur Str. I, 19, 373; εκ των Μ 0 GEc0ς τὰ περὶ τὸ ν νομοθεσίαν c0φεληθεἰς nominatur ib. c. 25. p. 419; mundi creationem, uti a Mosoeam acceperat, fertur tradidisse Str. V, 14, 701, atque ibid. p. 710 etiam de patre, silio et spiritu sancto Platonis qualem cunque doctrinam hobraeo ex fonte Clemens derivat. Nequo vero Plato solum, sed universe graeci philosophi sapientiam suam ex s. s. hausisse seruntur omnium enim vetustissim a1nesso Hebraeorum philosophiam ait Clemens Str. I, 21, 378 Str. II, 5, 439 πάντα τοίνυν τὰ προειρr7st δε α φαίνεται παρὰ BIωσε υς του μεγάλου επὶ τους Ελλανας dιαθεδοσθαι δόγμματα) et ib. c. 18. p. 469 Clarum est ergo, omnes quoque aliaS virtutes, quae scriptae sunt apud Molam, praebuisse Graecis principium tolius loci moralis, fortitudinoni dico ottemperantiam, et prudentiam et justitiam et tolerantiam etiam, et pallentiam ot modestiam et bonestatem et cootinentiam, et