장음표시 사용
151쪽
Clemens Angelo et Daemono Anthrop. . 139
-πνευριατα ἐν τῆ του ἀπιστου κa οικῶν et ' Σὶ sed in peccando potius συνεργειαν dia bolus exercet, ilitam ἐνεργειων Str. VII, 11, 871). ,, Ne nu-t mn dicant, peccatorem delinquere per daemonum obsessio nem V StrihVL 12 789 ; sed , , tentare permissum est diabolo, partim quod uos ex nobis ipsis salvos esse oporteat, occasiones ex praeceptis accipientes; partim ut tentator spe sua frustratus pudore lassi indatur, et partim propter eorum confirmationem, qui sunt in ecclesia ; denique propter eorum conscientiam , qui mortyrum constantiam admirati sunt Str. IV, 12, 601 . Li cet vero diabolus adeo a Deo absit, tamen a εβου ς μετανοιῆσαι oI0ς ἐστιν Str. I, 17, 367. 8). H Anthro Pst Si - Hii is odisti In enucleandis Clementis de homine sententiis ogeinu primum de natura hominis in universum et dein de deri Ma
natura humana laparatim. 811; ini a
Homo quisque ex Clementis sententia, quas cum P alunis' et Paulina) convenit, tribus continetur partibus ex allegurica decalogi interpretatione decem, Str. VI, 16, 808; εστι d. χαιδεκας πις περὶ τὰν ἄνθρωπον αυτὸν, τά τεκ ad TO Uc0νλὶτικὸν καὶ τὰ σπερματικον. καὶ τουτο dui ordoοι τὼ κατὰ et λην πλύσιν πνευματικόν εννατον δε τὸ γηγειμονικὰν et γῆς ψυχῆς, καὶ dεκατον et ὁ διὰ τλῆς πίστεc0ς προπινομενοναγίου πνευlιατος χαρακτ/ζριστικὸν ἰοί60lua , corpore et dii
tamen ita Clemens utitur vocabulo ψυχι ς, ut de illa utriusquis animae discrepantia non cogitaverit, quod ex plurium locorum 1ententia statim per se opparebit . Hoc est corporis animique
152쪽
, , Neque inmen recte ogunt , qui corpus vituperant Str. IV, 26, 638 , non considerantes corporis constitutionem rectam factam esse ad coelum contemplandum et organa sensuum sic essecta esse, ut tendant ad gnosin, et membra et partes aptis esse compositas ad honestium, non ad Voluptatem. Unde sus
cipit hoc habitaculum animam Deo pretiosissimam , et spiritu
sancto dignum censetur per animae et corporis sanctificationem, ut quod perfectione servatoris perficiatur. V -υτ'
εῖς κοσμον παροδου προφασις, εἰς το κοινον Tolis o
αναστάς. Mors autem corporis est felicitas Str. IV, 3, 56s , atque in vita post mortem futura libera erit carocsipiditatum pravarum Paed. II, 10, 230; Str. III, 5, 329; 17, 889 1V, 4, 569; VI, 6, 764 . Hae sententiae quamvis sint
Hathnicae vid. Keil. l. l. p. 748), a Clemente tamen etiam exf.ntibus Iudaicis, V. T. apocryphis et e NOVO T. deprompta possunt Keilioque p. 750 sqq. Videntur. . De animo acturi disseremus de ipsius corpore, liboro arbitrio, praeexistentia et ratione ad Deum. TL- Str. VI, 6, 766. 7 est το λεπτos ιερεστερον, scilicet rebus corporeis, dia λεπτοτητα καὶ απλοτητα ιιῆ κρατουs ἐνζ, ὴ καὶ aσωφια- ις προςαγορευεται. Quodsi autem de cibo animi serino est, id minimo de corpore quodam intelligendum est; veluti Str. I, 1, 319, ubi Clemens: Eἰσὶν, ait, 'hiracti, ἰδί&ς εχουσαι τρο φας' αἱ stεν κατ ἐπίγνcωσεν ι ἐπιστήs λὶν αυξουσαι uaὶ δε
153쪽
t ισκεται το-hsιῖν. καὶ δὴ αἱ ἐντολαὶ οιαί τε γενέσθαι, καὶ γενεσθαι υφ' Oti ν); VI, 16, 808 προαιρετικὴν δῖτὴ hγεμιονικὸν - scit. τῆς ψυχῆς - ἐχει δυναμιν, περὶ χὶνη g τ σις καὶ η μάθησις κῶ γγ γνευσις , at , sed sine Dei gra tia non satis validum Str. V, 1, 647 ; 13, 696), etsi Vim Deus hominibus minimo insert Qu. div. salV. 10, 940: Oυ γαρ
πορίζει, καὶ τοις αἰτουσι αρέχει, καὶ τοῖς κρουουσιν ανοί γει, et/21, 947: , , Et laoc rursus magnae sapientiae plenum est, iccirco nimirum, quod homo ipse a se suaque virtute operam ponenS, studensque ac laborans, ut compressis assectibus tranquilli animi fiat, nihil inde praestat; sin autem ejus de derio vehementius inardescat diligentiamque omnem adhil, hi, adjuncta illi divina virtute evadet Votorum compo sigDqus namque volentibus animis aspirat. Sin autem a coepta eo alacritate abscesserint, etiam datus a Deo spiritus contrahitui . Invitis enim salutem asserre, eju8 est, qui Vim usserat; Volen
tibus autem libero animi proposito, ejus, qui liberaliter in dulgeat V . Aυτίκα τῆ του θεου βουλησει ι άλιστα hὰγαθων ἀνδρων προαιρεσις υπακουει, Str. VI, 17, 82LAd hanc do libero arbitrio doctrinam Clemens pervenit primum reputando secum, se sine libera appetendi et abstinendi potestate nec laudes, nec VituperationeS, nec honore', nec
supplicia justa esse V Str. I, 17, 368; IV, 2έ, 633 , deinde vero etiam scripturae sacrae dictis Str. II, 4, 434: ιμεις δ
οὶ τχην cri ρεσιν καὶ φυγῆὶν - potestatem eligendi et vitandi δεδοσθαι τοις ἀνθρωποις αυτοκρατορικὴν παρα του κυρίου διὰ τῶν γραφουν παρειλλὶτοτες cet. . De προυπάρξει sive prae existentia animorum Cle montis sententia dubia mullis videtur. Haec Vera videnture Animus in corpus immittitur, Str. VI, 16 808: Ἐπειςκρινεται de νη ψυχη, καὶ προειςκρινεται τὼ ' γεμονικὸν, διαλογι - μεθα, ου κατα την του σπερματος καταβολλὶν γεννουμενον Prophst. eclog. 50, 1001: . Hanc ob causam steriles sunt steriles, quasi non insundatur anima, quas semen conjectum colligat' iii idque coelitus. Str. IV, 26, 64O: Oυκουν ουρα νοθεν καταπεμπεται δευρο επi τὰ ηττω ψυχη .Qu. div. s.
33, 254 ; 4taque Photius eod. LIX. p. 258 Verbis.: ετι δἐ με-
154쪽
τεμφυχέω - . τερατευσαι migrationem animῖ ox coelo in corpus videtur significare , et ab isto demum tempore sui conscientiam accipit Prophet. eclog. 17, 993- si hoc genu num esst Clementis dictum Deus quidem nos creavit,
cum prius non essemus. oportuit enim et nos scire, ubi era
mus, si modo prius fuissemus, et quomodo et quam ob ea sana hunc in mundum:Venerimus . Constat igitur, a Deo
datum nobis esse animum; neque enim ipse Deus est animus Str. ΙΙ, 16, 467. 8: se Deus autem nullam habet in nos natu ratem habiuidinem seu relationem ut volunt haere
num conditores; neque si ex nihilo omnia produxerit, nec sim prae existente materia fecerit ; quandoquidem illud quidemne est, haec vero est a Deo diversa in omni bus, silist quis nos ejus esω partem et ejusdem cum Deo os lan tiae ansit dicere. Nescio nutem, quomodo quis, qui Deumno vix, etaequo hoc audire animo possit, si respiciens ad no siman tam, in quot Ver&Inux malis, consideret. Sic enim, quod nefas est dicere, Deus peccaret in quibusdam partibus,siqindem partes frint totius partes et totum complent. . Esto utem tu nos copiosa Dei misericordia, qui nillil ad cum alii nenius, vel es lantia nostra, Vel natura, Vel propria nostraessseuliae facultate, sed eo tantum, quod simuS Opus ejus VO liintatis. V .
Accepit homo imaginem Dei Genes. I, 26). I ὁ κατ'
ἀλλ' η. κατὰ νουν mi λογισμον ' ον καὶ Tiὶν προς τὼ ευεργε τειν -ὶ τλὶν Τπρὸς τὸ αρχειν ὁμοιοτλὶτα προς/ὶκοντc0ς ὁ κυριος ἐνσφραγίzεται. Distinguere autem Clemens videtur imaginem inter et similitudinem Dei his Verbis in tr. II, 22, 499):,, An non sic quidam e nostris illud ad imaginoin statim in ortu accepim hominem, ad similitudinem autem Per persectionem posteaies la accepturum intelligunt 2 V Alibi imagi nem Dei in eo ponit, quod, cum ὁ imago sit Dei, homost του λογου Cola. 10, 78 , et faed. II 'I0, 220 dicero susti net: Eἰκευν ὁ ἄνθρωπος του θεου γινεται, καθ ὁ εις γένεσιν
ανθ 0ωπου ἄνθρωπος συνεργει. Quamquam aut elii senten
tiam de imagine Dei in homine expressa Clemens Praecipue
155쪽
lavit, id talem in aperto est, negasse apsum, imaginem istam nunc plane esse corruptam. Neque id mirum est, cum ita rationi de Adamo sua clemens opiniones intulerit. Ait qui idein literae scripturae L conVenienter Paed. I, 3, 101: Tα μεναλλα κελενιυν δι--τον δε ανθρc0πον δι αυτου ἐχειρουργησεν καί gι,α ψ ιdιον ενεφυσησεν tamen Str. V. 11, 689. 90 paradisum allegorice intelligit de mundo arboroni que vitae do intelligentia. Pholius insuper Ilaec refori biblioth.
κλλησιαστικος λογος βουλεται - αἰσχρως τε καὶ ciθεως αποφαίνεται. De integra, qua Λdamus fuit, conditione haec Clemens docet Str. VI, 12, 788: o Qua ratione solvituη est dubitatio, quae ab haereticis 3dversus nOS'moVetur: utrunt perfectus formatus sit Adamus, on imperfectusῖ Issiimper alfectus , quomodo perfecti Dei imperfectum est opus ot marita me homo 2 sin autem persectus, quomodo transgreditur ptae scepta 7 Λudient enim a nobis, perfectum quidem eum fuisse creatum, sed aptum ad suscipiendam virtutem; autem ad Virtutem reseri, factum esse aptum ad eam aequitatrendam, V et Str. IV, 23, 632: o Homo quiSpiam characteremqsuscipit ex forma animae insita ex iis, quae elegerit. ratione Adamum quoque dicimus fuisse perfectum , quod alii not ad formationem; nihil enim ei defuit ex iis, quae homini formae et speciei characterem iribuunt. Ille autem dum fieret, accepit perfectionem, et justificatus est per obedientiam; hoe erat, quod in Virum erescebat, nempe id, quod in ejus polo state orat situm seu liberum arbitrium γουτο γ ν απανω με νον , το ἐγα κεὐιεν03H. Quod autem elegorii atquo adeo quod Vetilum elegerit, non est culpa in Deum, sed in eligentem conserenda. '' Ila ViX alia Adamum primo vixisso conditione noster censet, quum Posterorum infantes.
Do Adami lapsu haec dicit et is Quid Adamo profuit S
II, 19, 481 olis ejus nobilitas , et quod ejus nullus esset pater mortalis, ipse autem pater hominum, qui sunt genera tione propagati Z Turpia quidem illis prompto et alacri animo
delegit, uxorem sequen8; Vera autem et honesta neglexit. Quo factum est, ut vitam immortalem moriali commutaret, licet
non in perpetuum ' a ri Maliguus ille serpens coli. 1, 7 . .
156쪽
Evam olim . . et alios nunc homines in mortem ducit. lmus homo ib. 11, 86γ olim paradisium incolens, ludebat s. Iutus, quia puerulus erat Dei; post quam vero sese subjecerat voluptati. Voluptatem enim innuit serpens, eo quod ventre repit, terrestre Vitium, κGκια εἰς υλaς τρες ostένη , R pr vis libidinibus seductus, conlumacia adolevit, Deuinque patrem suum, ipsi non parendo, ignominia assecit. V o Serpens Str. III, 17, 559) natura quidean eos Λd. et Ev.) sicut bruta deduxit ad filiorum procreationem; moti autem sunt citius, quam oportuit, fraude inducti, eum adhuc essent juvenes. VHoc peccatum primum est. Peccant autem παν τὼ παρὰ τὴν λογον τὰν Ορθὰν Toυro cis/όρτy7sιά εστιν, Paed. I, 13, 158
Omnes homiΠ Paed. III, 12, 307: To 3 ἐν γαρ ἐξαμαρτά
νειν-ειι φυτον καὶ κοινον ς Omnes enim peccare possunt
ἱ-qσιος κακία ' εστιν Ουν bl ιαρτία ἐμὸν ε toυσιον ), Omnes que ignorantia sua atque imbecillitate ad peccandum stimulantur Str. VII, 16, 894: υο εἰσὶν ἀρχαὶ πάσn ς ὁμαρτίας,
νοια rumi ἀσθένεια ις ost dἐ ἐφ' λὶμν, τιυν si τε ἐθελον των όιανθάνειν, lιῆτε αυ τη ς ἐπιθυμιας κρατεiν. τουτέων δῖδι' νῆν μἐν Ου καλως κρινουσι ' δι λὶν δὴ Ουκ ἰσχυουσι Toις ορ- θῶς κριθεῖσιν b, quo etiam daemonum insidiae accedunt. οἶλ0γίζονται di, OGM κατα προαιρεσιν συνίσταντaι scit. ηιαρτιαι Str. II, 15, 463b. Credit quidem etiam Clemons, Pripturae L auctoritate commotu S, neminem, ne insaniem quidem, esse purum Str. III, 16, 556 , distinguit vero inter conceptum esse in peccolis et esse in peccatis, improbatque eos, qui malam esse generationem, non solum corporis, sed etiam animi dicant ib. . Pari ratione de gnostici sui virtuto, ut ja supra significavim iis et infra in Clementis ethica describenda ostendemus, tam magnifice loquitur, ut ipsum de peccato quod nos dicimus Originali et naturali non cogitasse abunde constet Christologia. De Aersona Chrσι LDe natura Christi. Erat ex Clementis sententia Christus mus simul et homo et culi. 10, 83. 4: IIίστευσον ἄν Isti πε ἀνθρ πρὸ καὶ -
157쪽
γον, τον δι' hsιας ανγρc0πον γενομενον , κατὰ πόντα hμιν απεικά εσθω βουλόμενο Paed. ΙΙΙ, 1, 251: Moγος γαρ τὰς μυστλὶριον ἐμφανές' ἐν ἀνθ ρωπέω καὶ ὁ θεοί. Neque repugnat huic sententiae, quod Paed. I, Christus stυστι κῖς ἄγγελος nominatur i. e. , ut mihi qnῖd videtur, legatus Dei divinam suain 1iaajestalem oeculiaMPFinem, propter quem Christus Deus simul et homo suspitdicat Cl. Coll. 1, 8 et foed . I, 3, 101, quos infra locos tradoiliti PDo mutua divinae humanae que naturarum ratione tacet, pr Δ'
terquam quod comparat λογον margaritae, in concha' variis,'inclusae Paed. ΙΙ, 12, 241 et fragm. e Nicetae catena in Matth. XII, 46 ap. Potterum p. 1014 corpu8que fenestrae, per quatit dominus ostentus sit Paed. I, 5, 111), et rhetorice: κων
ωφουται Corpus Christi habuit Clemens Verum Db- cetarumque quos haereticis annumerat Str. VII, 17, 900 opi Diones rejecit; neque tamen coipus illud nihilo a nostro dis ferre censuit, quippediabitaculum Dei ab ipso assumptum, quod per se quidem minime alius est tanturae, qua In nostrum, sed ita a Deo purgatum, ut sit sine omni impuritale otindigentia exemplum ad imitandum gnostico propositum). Hanc sententiam praeter eoS IOco8, ubi historia vitae dosii Christi exponitur, haec dicta constituunt: Coti. 10, 86: τε ὁ λογος του ανθ ρ υλτου προς υπεῖον ἀναλαβουν κai σαρκὶ ἶνα πλασαι Φενος τὼ scυτ, ριον os G1ια τλὶς ἀνθρ02ποτλζτος υπε κρίνετο, et Sti . VI, 9, 775: se Tali' est gnosticus , ut in eum eae solae eadunt assectiones, quae sunt ad colaser ationem cor
158쪽
poris necessariae, nempe sames , sitis et smilia. Sed in se Vatore corpuS ut eorpus necesseria postulare ininisteria, ut 'i ita perni Ineat, fuerit ridiculum. Comedebat enitu rion prupter corpus, qu0d lancta Virtute conlianebatur, sed 'e eis, qui cum eo Versabantur, in Inentem 'eviret de e0 dlitex sentim, scut postea quidam existimarunt eum apparuisse visione et phantasmate. Ipso autem prorsus possionis exot expers, ut quem nullus subiret motus ossectioniS, neque Voluptas, nec
dolor. '' Locuin aulem Poed. I, 5, 112: ἀνέστ/ὶ γὰρ μετὰ τηνογησους μὴ παθῶν nemo,. qui integre judiPot n que contextum negligit, ad Docet' um doctrinam pertinere dicere potest quamquam Mnnicherus Doginengelah. II, 176dscere mali l); nam nonnisi de divina bic Llemons loquitur Iosia natura quae scilicet nihil passa erat), minimo vero do rpore, id quod ex eo opertum est, quod ipiti in nostriam Io 'um, haec praecedunt Verba: ἀλλα καὶ του κυρίου τὴν σνντα αἰνιττε ιι γ 'Iσαὰκ), μην σφαγεις. Quod reliquum est,qqud photius dicit biblioth. cod. LIX. p. 285 , Clementem docus ne in Hypotypusibus, μὴ σαρκωθῆναι τον λογον, Do vita Iesu Christi terrestri haec imprimis ex
clemente nolatu digna sunt. Chronologiam de Christi annodieque natali, vita et morte exponit Clemens Str. Ι, 21, 5 sqq. , quam h. l. praeterimus. Paed. Ι, 6, 123: Mulie res, V Bit, o pr3egn3nteS, eum matreS factae fuerint, Iac emittunt. Dominus autem Christus, fructus virginis, nouheata. duxit ubera seminea, nec ea ad nutrimentum delegit; sed cum amans et benignus pater Verbum i inpluisset, apsum jam spiritale alimentum factum est bonis hominibus. V Iesia1ndesormem fuisse corpore, dicit Str. III, 17, 559 Quomodo
'ritem, quae est in ecclesia nostra i oeconomin ad sinem per
duci potuisset absque corpore, cum etiam ipse,iqui est caput ecclesiae , in carne quide/n informis et Iphitae carens Vitam transiit, ut doceret nos respiceret ag pot9ragia di inoe causus
Clementis supersunt, nequaquam
159쪽
kυριδν -δἐ θεὰς αἰτος εἴη , Ουκ δεπίστατο ' διο καὶ ἐστε ραζεν αυτῖν,'Dα γνιῶ εἰ δυνατος ἐστιν. Non amplius uno anno Christium docuisse clemens dicit Sir. I, 21, 407, hoc Ie
salao LXI, 1. 2 dicto commotu : Ἐνιαυτον δεκτον κυρίου κη- ρυμ απεστειλεν με. Cur uxorem non duxerit Christus, cau Iam hanc Cleatiens tradit unde stimul mahisenum est, CIO montem censuisse, Christum lati quam hominem verum esti filium Dei, cum ipso λογον non esse per baptisma conjunctum,
Quaerimus primum, quibus in rebus do sontentet a Clomentis cernatur opus Christi, quidque eo noli is Christus para Verit. Respondet: Cernitur in institu etione, exempli propositione et eXpiatoriae mortis perpotatoris. Longe plurima de institi itione verba ticit, veluti Cos. 1, 7: II af Ου τὀ ευ ῆν ἐκδιδασκομενοι, εἰς αMιον 9ῆν
ραπεsιποsιεθα. Ιb. 6, 59: , , Neque enim sol unquam verum Doum ostendet, sed Verum Verbum, quod est animae sol, per quem solum mentis nostrae Oculus illustratur, ubi primum in eteriorem ejus recessum irradiavit. V Ib. p. 68: σοφία ηἐστιν ὁ λογος αυτου, ανορθοῖ ἐπὶ τὴν αλ θειαν. Str. V, 1, 647: se Cum ad ea, quae sunt comprehendenda, imbecillis osset anima et divino magistro egeremus, demittitur Servator, boni possessionis παθου κτήσεc0 et doctor et suppedi ator, arcanum mngnae pro identiae sanctum itio signu in diandicium; V Str. VII, 2, 831: διδύσκαλος ουτος ὁ Και δευ θν μυστηρίοις μἐν τον γνωστικὴν, ἐλπισι δἐ ἀγαθαῖς τον πιστον, καὶ παιδtia τὴ ἐπανορθωτικῆ δι' αἰσθητικὲ ς ἐνερ γεέας τον σκλζροκαρδιον. Isto munere prophetico jam indo Λmundo condito' etsi, quod per se patet, minus ante appari lion sim suam Christus functus est Str. VI, 7, 769: ,, Porro autem l H quisque de eo ad primum ortum hominum , et liline incipio quaerere, itiis suerit magister. Nullus qiuidem ex ho-
160쪽
minibus, nondum enim didicerant. Sed nec aliquis ex onge lis; neque enim quomodo indicant angeli quatenus angeli, it audiunt homines. Minime enim quomodo sunt nobis aures, ita est illis lingua; neque instrumenta vocis quis dederit an gelis, labra inquam, et quae juxta ea sita sunt, et guttur, et arteriam et Viscera, et spiritum et aerem, qui pulsatur. Multia1n aulem abest, ut Deus insonet sanctitate, quae adiri non potest, qui ipse quoque separatus est ab archangelis. Jam vero angelOS quoque Accepimus didicisse Veritatem, et qui eis praesunt principatuS; ortum enim habuere. Restat ergo, ut ascendenteS eorum quoque desideremus doctorem. Quoniam
autem unum est ingenitum, Deus omnipotens, unum est stiam PraegenituIn . . . PrimogenituS silius. . Is dictus est sapientiarib 61i1uibus prophetis. Is est magister Omnium, quae Orta sunt, Dot consiliarius, qui praesciVit Omnia. IS autem ab alto ανω- a prima mundi constitutione multifariam multisque modis ex docuit et perficit V . De exemplo Christi divino maximo quo saltilari haec Clemens habet: Cob. 1, 8: Nai Urisu, ονος ὁ του θεου ανθρ097ιος γενομενος, ινα d καὶ συ παραανθρωπου πῆ ποτε αρα ανθρωπος γDx αι θως. Str. VII, 2, 838: Aisso Mi L ν dε ἀναλαβ υν σαρκα, τῖ δυνατὴν
solutus, inventu S est peceatis ligatus. Eum cum vinculis liberare vellet dominus, carnem induit co divinum mystorium l), serpentem hune deVicit, tyrannum, L. e. mortem, in serviliilem redegit, et, quod maxime praeter opi nionem conligit, illum hominem, qui seductus ab illoco bris voluptatis et corruptioni illigatus fuerat, explicatis manibus soluti im ostendit. O mirabile mysterium t Sue euhuit quidem dominu BV scit. morte , se homo autem surrexit i. e. quia Claristus mortuus immo, surrexit),