De scholae Alexandrinae catecheticae theologia

181쪽

Origenes. 169in opusciat. ed. Goldhorn. p. 443 , Vituperandi nostrii praebuere. Et ipse noster interdum, sibi facilem esse lapsium, videtur sentire. Ita honail. VII, 3 in echiel. Vol. ΙΙΙ, 382 tu Has Varias. , , ait, V vestes EZech. XVI, 18b et pulchros

amictus, quos nobis largitu S est DeuS, si laceramus atque con, scindimus, et circumdamus falsae doctrinae ad deceptionein hominum, non dubium est, quin Variis Vestibus operiamus idola. . . Mihi ipsi , qui in ecclesia praedico, laqueos saepe tendit diabolus , ut lolam ecclesiam ex mea converslatione confundat. ,, Neque tamen id ita intelligendum est, quasi Origenes totu1n illud systonia Platonicorum dogmaticae suae theologiae iiiiii lisset. Pauca tantum vere illinc huc intulit atque etiam haec

in scriptura sacra invenire solithi S plura, quippe quae scri plura non desiniri censeret, pro sapienti arbitrio finire sibi licere ratus . Ipse enim etiam Vituperat eos, qui dogmatae philosoplita religioni inferunt. VHoc fecit, , , inquit ho mil. VII, 7 in Jos. vol. II, 414, Vinfelix Valentinus et Basi Iides, hoc fecit et Marcion , haereticus. Furali sunt isti lin

guas aureas de Hiericho et philosophorum nobis non rectas in ecclesias introducere conati sunt sectaS, et polluere omneIn ecclesiam domini. ,, Porro christianam religionem doctrina graeca habet longe sublimiorem . se Ut ergo V, ait c. Ceis. VI, 2. VOL630, , , dem VS, quBedam Graecorum dogmata esse quae Christianorum; certe non eadem vis est ad animos adducendos eo, ut ex illis mores conforment.' Pariter ibid. c. 6. p. 634 ,, Equidem V, inquit, , , affirmare ausim, bona tamen tantoriant virorum pace, Claristi discipulos, postquam Dei gratia fuerunt edocti, longe melius quam Platonem Vulisse, quaenam et quo modo scribenda essent, quaenam non scriptis indicanda populo, quaenam dicenda, quaenam tacenda. V Nec non confutat

Celsum dicentem, Christum a Platone exiisse, c. Ceis. VI, 7 sqq. p. 634 sqq. , Plutonemque ex prophetis hausisso haud obscure dicit cf. de princ. III. e. 6. f. l. p. 152 ib. VII, 30. p. 715 rTας dε 7προφητείας, ac ' ων στοχαζ s ιεθα καὶ τον II λύτωνα εἰληφεναι , οι συγγενιυς τοις προφήταις καὶ ενθεως βιωσαν τες, καὶ πάντα τον χρόνον ἀναδεντες τῆ εξετάσει τεῖν ἱερέων re s/1ιέζ 0ν, τοις επιτηδείοις διὰ βίου καγαροτητα καi τὰ περι τὰ φιλοι άθει cιν παραστήσουσιν. η, ιν de προ-

182쪽

et quae stultitia est apud Deum; divina vero, quae alia est ab humana, gratia Dei illam impertistitis, siquidem divina sit, adest iis, qui se ad illam accipiendam idoneos praebent, et iis maxime, qui alterius ab altera sapientia discrimen odii sitis in precibus dicunt verba Sap. IX, 6 . Ac hia

manam quidem sapientiam dicimus animae esse exercitatio noli 1 γυltνύσιον , divinam Vero sinem τελος . Haec etiam

solidus animae cibus appellatur Hebr. V, 14. V Quicquid phi Iosophi veri habent, Deus id ipsis revelavit c. Cels. Ι, 3 p. 631: 'O θεὸς γὰρ αυτοῖς ταυτα, καi ἶσα καλους λελεκται,

ἐφανερέωσε b; sola enim natura humana res divinas non Vere

τον σωτῆρα ἀναγαγειν. IIαρτυρας δεῖ λαβεῖν τὰς γραφάς Φιάρτυροι γὰρ αἱ επιβολαὶ hi μυν καὶ αἱ εβ γ σεις ἄπιστοί

183쪽

ubi 'torissimam regulam scripturarum, , haereticis opponit, et 'LIOc.; neque enina necesilari lIri est multos apponere, cum ipsius scripta etiarnsi leviter tantummodo inspecta, - quippe quod

ictu qui: Da ctb Omni p3rte Veriam proponere Volsint, id scriptu Tae 1'. auctoritate confirmantia ,- satis superque testis centur.

Sumit ergo Origenes, iit ipse dicit praefat. ad libr. de principiis Vol. L p. 47--49, integram fidem Christia non rum, quae quidem contineatur ex scriptura sacra) tradi tione praedicatione) ecc t esiastica VCum multi sint, , , inquit L l. f. 2. 3. p. 47, qui se putant sentire quae Christi

sunt, et nonnulli gorum diversa a prioribus sentiant, serVetur Vero ecclesiastica praedicatio per successionis ordinem ab aporistolis tradita , et usque ad praesens in ecclesii S permδn 'λ, illa sola credenda est Veritas, quae in nullo ab ecclesi stlantist apostolica discordet traditione. Illud autem scire ops IRI, quoniam sancti apostoli fidem Christi praedicantes de qui bi iram dam ciuidem quaecunque necessaria crediderunt, Omilibu etiam lais, qui priores erga in suisitionem divinae scietiti '. Idebantur, munifestissime tradiderunt, , , nec nisi ea, clua

ulraque illa dubia reliquit, philosopllicae disquisitioni subjiricit statim l. l. pergit: Vrationem scilicet assertioniS eorum re Γlinquentes ab his inquirendam, qui spiritus dona excellentia' mererentur, et praecipue sermonis, sapientiae et scientia' gratiam per ipsum spiritum flancturn percepissent; de aliis vero dixerunt quidem, quia sint; quomodo ctutem aut undie sint, siluerunt, profecto ut studiosioreS quique eta posteris suis, qui amatores essent sapientiae, exercilium habere possent, in quo ingenii sui fructum ostenderent, hi videlicet, qMi dignos se et capaces ad recipiendam sapientiam prael BrBrent, , . Quae vero fide ista nos opprehendimu S, Omnia rationi noui adversantur, sed , , ad communem sensu in ab initio nobis in situm sunt accommodo tu Talς κοιναiς εννοίως αρχῆθεν συναγορευοντα c. Cels. ΙΙΙ, 40. V. Ι, 473 . Fidei aulem hujus, ait c. Ceis. VIII, 51. p. 779 cujus consessio piabui ea necessAria est ad salutesia, exhor t. ad martyrium e. 5. p. 277 , L. Ista ατrro θεσις ἐστιν α καὶ αι διὰ του πριστου περὶ των

184쪽

p. IIL Dogmatica.tur mathus, se quod credamus rerum orianuam Deo, gratias ag0ntes illi, qui nos ad hanc fidem perduxit, confitentesque diu in 1ion potuisti sine Deo rem tantam suscipere et perficere; quod instiper adjungamus fidem iis, qui ovangelia scripse 1 int. V A ccuratius horiani dogmatum, quae hi sacro codice Indeque in echlesiastica traditione clarissimε trudi et seposita omni dui,itatione et argutatione credi deberis arbitratur, ipse

quemdam tertit indicem praef. ad lib. de prine. vol. I, 47 sqq. ;rantque haec: 1. Unum esse Dei uri, rerum OmniuIn paren tem et conditorem. Hunc in novis sinis diebus misisso Christum ad vocandum primum Iudaeos, deinde et alios populos. 3. Jostula Christum 'ante omnesn erenturam, , natum ex patre esse atque ''iu omnium conditione, , creatione 'patrimininras . - 4. Eundem Christum n hominem sactum incar naturii esse, cum Deus esset, et hominem factum mansisse, si iod erat, Deum, corpus assumpsisse nostro sinite corpori, eo solo disserens, quod natum ex virgine et spiritu sonetost, vere passuin esse, non per phantasiam, Vere Ii Ortinim, Vere resurrexisse. o 5. VHonore ac dignitate patri et filio sociatum esse spiritum sanctum, neque alium spiritum in Veteribus, alium vero in his, qui in adventu Christi inspirali sitat, tuisse. ,, 6. V omnem animam rationabilem esse liberi arbitrii et Voluntatis, ,, et post discessum ex corpore aut praemiis aut poenis pro suis meritis affectum iri. 7. Corpora resurre clura esse in statu Ionge meliori. 8. Esse diabolum et ange Ios ejus, Iios irae peccatiS hominem onerare cupere. 9. Mun dum aliquando dissolutum iri. 10. Scripturam L a spiritu Dei dictatam esse sensi linque habere et aperium et latentem. 11. Esse angelos bonos et Virtutes, quae ministrent ad salutem hominum. Istae, se ait t. l. , V sunt specieS eorum, 'tune per praedicationem apostolicam manifeste traduntur. OHTE c. Ceis. V, 61. V. I, 624 οἱ τὴν προνοιαν αναιρουνοες φιλοσοφοι εῖεν aν aληθέ νς, ουτε οἱ τα ἀλυ)κοτα ἀναπλάσι ατα

185쪽

κτον προς O,τι ποιουν γενητον ποραδεωsιένοις. Satis igitur constat, Origeni, sicut Clementi, principium cognoscend e verilotis esse scripturam s. cum traditiove ecclesiastica, adjutricem vero illustralivam philosophiam. Quod ut dilucidissime ops areat, hosce praeterea locOS ndjungimus. Praef. ad i. de prino. 1 O. VOl. L p. 49: Voportet igitur, o in quit, 'Velut et eluentis ac fundamentis hujusmodi uti secundum mandalum, quod dicit: Illuminate Vobis lumen scientiae. Ηοs. X, 12), omnem qui cupit seriem quamdam et cor PHS ex horum Omnium ratione perficere, ut manifestis et ne cessariis assertionibus des singulis quibusque quid sit in vexqrimetur, et unum ut diximus corpus efficiat exemplis et affirmationibus, vel his quas in sanctis scripturis inven it, Vel quas ex consequentiae ipsius indagine ac recti tenore re pererit, , , et de princ. lib. IV. f. 1. p. 156: Ἐπει oro, ait, τληλικουτέ /ν ε τύψοντες πραγιιί 09ν Ουκ αρκουόιενοι ταῖς κοι- ναις εννοίαις καὶ τῆ ενεργεία των μεus ιεν υν, προὐπαρα-2.6v βάνos ιεν εἰς τὴν φαινομεννὶν ζ1ιιν υποδειξιν των λεγη.

πίστιν.

IamVero Origenes cum philosophiam utilissimam osso sta tuerit ad intelligondam doctrina in christianam, simul dixit, Christianos e vulgo eo cognitionis pervenire non posse, quis qui philosophentur. Distinxit igitur docendi rationem e sotericam et exotericam. Ita: Tod' ait c. Ceis. I, 7

186쪽

εως, πόνωτον τουν καλου/ιμων χαρισμότων του θέου nun cupat, quod pariter de prine. IV, 2, 1. 2. p. 138. 139 At orbis saetis ds V si inplicioribtis credentium, , pergit: Vero r-lionem dilucidius inluentes, , cf. c. Ceis. VII, 16. p. 7053, ac Seleci. in Psalim. Ol. II, 568 ,, hoc , ' ait, , , errore '' scilicet

profecto e dixissione bonorum in hona animae, corporis et exter

qaiamd am arcani, qualem apud Clementem invenimus, Origenes significat. , , Ego Vero, V ait c. Cels. VI, 6. p. 633, ostendo, quaedam in prophetarum nostrorum animo suis scriptis majora, quae scriptis non mandarunt. Nam Egochiel acceptum libri Volumen, quod erat scriptum intus et soris, et an quo erant lamentationes, carmen et Vae EZech. II, 9. 10;ΙΙΙ, 1), jussus est voce coelesti comedere, De illud transscri

heret indignis i ue proderet. Et Johannes sinite quid piam vi disso et fecisse narratur Λpoe. X, 9 . Paulus quoque 2 Cor. XII, 4 audivit arcana verba, quae non licet homini loqui. Quin et his praestantior Iesus fertur verbum Dei loquia tus fuisse discipulis seorsu in Marc. IV, 34 , et praesertim ubi cum illisa turbis secesserat. V Paulo post p. 634 addit, opostolos probe

fcivisse, , , Plaenam non scriptis indicanda populo, qtiaenam dicenda, quaenam tacenda. V Nemo igitur insiliabitur, o pudorigenem quoque e sotericae doctrinae studium depro hendi. Perspicitum elatericae et exolericae docendi rationis

Qxomplum ipse reliquit c. Cels. III, 79. Vol. I, 499, ubi do doctrina de aeternis poenis haecce dixit: ,, Cogilaverit fortassa quispiam in his nostris institutis non nequitiam quidem, sed

187쪽

Origeues. lamon svporsutio item esse, hinc lus doctrinas nostrae vitio dabit, quod superstitiosos faciat. Respondebianus, quemad modum quidam ex legislatoribus interroganti, an civibus Ieges optimas tulisset, respondit non omnino optimas dedisse, sed quibus optimis opus haberent; ita religionis christianaa

auctorem dicere posse: quibus ad anorum emendationem Iegibus indigebant plurimi, has quam optimas tuli, doctrinam

institui, poenas et supplicia intentavi peccantibus, nec ea quidem commentilia, sed certa et pertinacibus corrigendis ne cessario minitanda; quamViS non omnino aut punientis con filium, aut fructum e suppliciis capiendum intelligant. Λ quo haec de poenis doctrina tam utilis est, quam veritati con-Ιentanea, et mctgno hominum commodo obscure traditur. '

Quibus vorbis Origenes nihil dicit aliud, quam non satis quidem provide - , doctrinsui de aeternis poenis magis philo soplaico esse intelligendam, quam vulgo proferatur.) Uti Vero hanc doctrinam od exotericam religionis formam, ita doctri

nam de resurrectioniS c iborum ratione, utpote summae

philosophiae plenam, neque tamen caput religionis christianae omnibus necessarium, ad es Otericam censet pertinero c. Ceis. V, 18. p. 591 Verbis: Boi λόsιενος κρυ πτειν ὁ αποστολος τα -τα τον TOuον GAEO 'PLὶτα καὶ - αρμοζοντα τοῖς Gπλουστεροις καὶ τ/ὶ πανδήμ. Ρ πιστευειν

Groliένων επὶ το βελτιον. Si quis igitur velit, etiam de Origenis gnosi loquatur,

quamquam ipse de tota es oterica sua doctrina isto vocabulo, quod equidem sciam, non utatur. Neque gnosin suam tanti facit, quanti Clemens. Etenim fidem πάντων των ἀνθρc0πίνcυν πιστε υς Γρτλὶ ιενων c. Cels. I, 11. p. 329 noster intelligit quidem cum Clemente destitii iam philosophica cognitione, nepti elVero, qualem Clemens intelligere solet, solam objectivam, sed et subjectivam. ,, Primam expositio nem V, ait de princ. IV. 12. VOl. I, 169, se etiam per se utilem esse posse, testatur eorum multitudo, qui ingenue et simpliciter crediderunt. V C. Ceis. I, 9. p. 328ὶ , , Si V, dicit, , , ut omnes philosophentur) ab hominibus impetrari nequit, sive propter hujus vitae necessitates, sive propter eorum in firmitatem, quae in causa si int, cur perpauci huic se studio

188쪽

i76 Cop. IV Dogmatica.

dedant; ecquae ratio majori hominum parti subvoniendi ex-- cogitari potest ea commodior, quam Jesus gentibus tradidit ZNam sciscitemur ab eorum qui credunt multitudine, quique

peccatorum sordes, in quibus antea Volutabantur, eluerunt, utrum sit illis conducibilius, sino examine credidi se, et credendo supplicium peccata, piaemiaque Virtutem mctnere, cor rexisse mores; an, spreta 1ide simplici, non ante illam mOxum emendationem 3ggredi, quam doctrinae principia peni ius investigaverint ' Manifestum est, perpaucis exceptiS, re

liquos ne id quidem assequuturos, quod alii simplici fide con

sequuti stini, sed in corruptissima sua vita remansuros. Quo circa inter argumenta, quibus constat tam salubrem homini

bus doctrinam Deo auctore ad eos pervenisse, hoc, si quod aliud, locum habere debot. V Et homil. XΙΙ, 5 in Levitives. II, 252 haec habet: VSimplicitas fidei, quae in Christo est, Virginitos ejus 3ppellata est, et per hoc quoniam cessan tibus vel philosophorum sophismatibus vel superstitionibus udaicis in fide simplici Chri lius sibi assumpsit ecclesiam, Vir

ginem de genere suo accepit uxorem. Hujus namque sidem non corrumpit philosophicus sensus, Dec circumcisionis ambimito, sed in simplicitate consessionis tanquam in virginali integritate permansit. o.Neque ad gnosin, sed ad fidem homines perducendi consilium suuna esse dicit c. Ceis. V, 1. p. 578 es homil. XII, 7 in Levit. Vol. II, 253). Denique disciplinain,

illam arcani a prophetis et apostolis ad suam aetatem perve visse haudquaquam diserte noster contendit, ut Clemens. His praemissis, ad singula Origenis dogmata, qualia qui . dem ipse crediderit, quam id accurtilissime pro ipsiuS non per petua constantia fieri poterit, recensenda progrediamur. Bibliologia. De inspiration e scripturae sacras Origeni per suosum erat. Id jam in praefat. ad lib. de princ., uti idi mus, pouit, pluribusque locis tum de Vetere, tum NOVO T.

eonfirInat. VSAcra volumina, , , ait homil. XXI, 2 in Jerem.

voL III, 232, 'spiritus plenitudinem spirant, nihilque est sive in prophelia, sive in lege, sive in evangelio, sive in φροstulo, quod non a plevitudine divinae mojestatis descen

189쪽

προ τῆς παρουσίας ταυτα το πνευsici 0κO 'oli σεν, ἀλλ' τὸ at To τυγχανον citat απὸ του ενὴς θεου τὰ os ιοιον καὶ ἐπιτέων ευαγγελέ ων πεποίνηκε, καὶ ἐπὶ τουν ἀποστολί0ν. Pori cyde Volero T. separatim c. Ceis. VII, 4. V. I, 696 dicit, , Iti da eortam prophetas divino spiritu illustratos, qiuantia in ipsi gυtile fuerit, . . et per sancti spiritu S contactum mentem eoruM IV ουτως ὀνostάs ob I 0rspicaciorem animam lue splendidiorem factam fuisso, V et de NOVO T. Coinmens. Tom. XV. f. 12 iii Matth. voI. III, 732 significat sese credere, accurale evangelici eonscripta esse συνεργουντος καὶ του πνευμ&τος ἶγίου et in

commemorandiS rebia S lapsoS non esse eorum scriptores. Λc eurato additisque argumentis hanc suam persuasionem pro

fert Origenes de princ. IV, 1 sqq. V. I, 156 sqq. his Verbis: se Antequam ab ipsis scripturis et iis, quae in ipsis declaratimi,

testimonia proferamus, de Mose et de Christo, quorum alter Hebraeorum legislator, alter salutarium christianae religio nigdocumentorum auctor est, haec nobis dicenda sunt. Cunt enim inter Graecos et barbaros quam plurimi exstit erint is gumlatores, doctoreS item, qui Veritatis notitiam suis prae ceptis pollicerentur, nullum tamen fuisse accepimus l0gisla torem, clui reli quis gentibuS suorum legum suscipiendarum studium ingenerare potuerit. Et quamvis philosophi cum multo prodirent demonstrationum B ppBratu, quae e ratiotio petitae viderentur, quaeque multum probabilitatis haberent nemo ex illis fuit, qui probatam sibi veritatem diversis populis vel unius gentis praecipuae multitudini persuadere potu serit; atqui valde optassent legislatores et doctores illi, ut iis, quas bonas putabant, legibus universum, si seri potuit sol, hominiani genus subjiceretur, et quam ipsi Animo conceperant Veritas ubi que terrarum disseminaretur; sed utpote non idonei, quia iterius linguae multarumque gentium homines ad legum suarum ob- sorvationem et ad suam disciplinam suscipiendam adducerent, ne aggressi quidem sunt id efficere; prudenter enim praevi derant id se consequi nullo modo posse. Λt universa tum Graecia, tum quae per universum nostrum terrarum Orbem patet barbaria, innumeros habet, qui derelictis patriis te

gibus et diis receptis, summo studio Mosaicas leges et discipli-

190쪽

Cap. IIL Dogmatica.

nam verborum Jesu Christi ciustodiunt, quamvis simulacrorum cultoribus odio sint, qui Mosaicae legi adhaerent, et praeter odium in vitae periculo Versentur, qui Christi doctrinam si is ceperunt V Pergit 2. p. 157: se Quodsi ad id quoque ani mum attenderimuS, quo pacto annis tam paucis, tot insidiis structis adversus Christianos, quorum alii necati, alii bo nis mulctati stini, potuerit haec doctrina, licet alio iiii non magna sit doctorum copia, ubique terrarum praedicari, ita ut Graeci et barbari, sapientes et insipientes ad Verum per de sum Christum Dei cultum sese adjunxerint, rem humanis Viri bus majorem dicere non dubitabimus, cum praesertim summa cum potestato et fiducia docuerit Christus, nunquam sua invictum iri doctrinam. Pariter de eVentu Vaticinio ruatichrisii loquitur noster c. Ceis. II, 1. V. I, 398.J Itaque jure

pro oraculis habendae sunt ejUS VOceS, qualeSitiae sunt . . Matth. X, 18; VII, 22. Haec enim temere prolata, nec pro inde vera esse, forte olim Verisimile erat; at cum deinde evenerint, quae tanta cum auctoritate dicta fuerant, perspicuum est, Deum Vere hominem factum salutarem hominibus

doctrinam tradidisse.' Et l. 6. p. 161 adjicit: ,, His breviter do Iola divinitalo demonstratis et prophetarum de eo pro latis vaticiniis V quorum de eventu Origenes etiam c. Ceis. VII, 1 sqq. p. 694 sqq. Verba facit , se una quoque di initia Sinspiritas esse, quae de eo pronunciant, scripturos demonstra mus, et quae ejuS adVentum doctrinamque annunciant, lite ras omni et potestate et auctoritate ita constare, ut propterea

gentium electio subsequuta sit. Huc adde propheticorum ser monuin divinitatem et legis Mosaicas spiritum adventu Iesu resplenduisse; neque enim ante Christi adventum manifestis ergumentis ostendi poterat, Veleres scripturas divinitus fuisso inspiratas; Christi aut ean adventus iis, qui suspicari poterant legem et prophet9S non esse divinos, perspicue declaravit coelesti gratia esse conscriptos. Sed et qui diligenter atteia teque in lectione prophetarum Versatus erit, divini amatus vestigium sentiet, et inde persuasissimum habebit, non homi num esse serinones , quos pro divinis habemus. Lumen igi tur Mosis logi inli aerens quod Velamine Obtegebatur, adve niento desii Cluisto refulsit, Ablato Felamine et bonis, quo

라틴어 텍스트