장음표시 사용
171쪽
Nolinunquana aulain etiam cum convincuntur, suo ne gant dogmata , aperte confiteri erubescentes quae se seorsumn sic docors gloriantur.i. , Cum ecclesiasticae cognitionis non didicerint
neque veritatis perceperint mojestatem, ut qui in perscrutati Ioixerum profundo fueritis socordes, et superficissimus legerint ,, seris iuras Valere juverunt. Inani ergo sapientiae opinion o elati, perpetuo litigant, aperte ostendentes, lamagis curare ut videantur philosophi , quam ut philosophon
tur. . . Sicut p. 893 improbi pueri excludunt paedogogum, ita
etiam hi arcent prophetias a Iu a ecclesia suspectas eas habentes propter reprehensionem et admonitionem. Scilicet quam plurima consarciunt mendacia et figmenta, ut jure videantur minadmittero scripturas. . . Atque p. 894 meum sint tres animae assectiones, ignoratio, opinio, scientia ροις, , qui in ignoratione Versantur, sunt tes, qui in scientia, Vera ecclesia, qui in opinions, iri qui sociantur haereses. V Valde igitur est cavendum, ne quisii haereses incidat. , , Ut oportet Virum probum minimo es lamendacem, et nihil infirmare eorum quae pollicitus est, eliaui si qui alii pacta transiliant; ita nobis quoque nullo modo conv nit transilire regulam ecclesiasticam; maximeque eam quae sit de rebus maXimis professionem nos observamus, illiivero
transilii intV Str. VII, 15, 887 . Quemadmodiun enimis quis fiat bestia ex homine, similiter atque ii, qui fuerant secti venenis Circes; ita homo Dei esse et domino fidelis osse
desiit, qui adversus ecclesiasticam recalcitravit traditionem et in humanarum haereseon desiluit opiniones V ib. 16, 89o . Cf. Str. V ΙΙ, 17, 897. Aιρεσεc0ν αφο ισθι με, ως ἀκαθαρ των καi ἀθέων, κελευει προς τικως λὶμας se. ο θεῖς Str. III, 11, 544 . Neque tamen efficere haereses possunt, ut christia nas religioni dissidatur. Primum, V Clemens dicit Str. VII, 15, 886 sqq. , si hoc adversus nos adducunt, dicentes non opor tere credere propter p. 88 dissensionem haeresium; distra bit enim nos ac defatigat,etiam ipsa Veritas, dum alii alia con suiuunt dogmata. Quibus respondemus, quod et apud vos Judaeos et apud eosi, qui inter Graecos fuere in maxima exi Diinationo philosophos, fuere plurimae haereses; neque tamen
ideo dubitandum esis dicitis, quin sit philosopliandum, aut
172쪽
Iudaicas haerendum disciplinae, propter eam, quae est inter
se vostrarum dissensionem sectariam. Praeterea Bulem fore ut in veritato seminentur haereses, Veliat in frumento Zietania,
prophetico dictum est a domino, et fieri non potest, quin sat id, quod praedictum est esse futurum. Hujus autem causa est, quod quicquid est pulchrum sequitur reprehensio. Num ergo si quis pacta non observaVerit, et transgressus fuerit eam quas si apud nos professionem, propter eum, qui non stetit suae
prosessioni, abstinebimus nos quoque a veritate p . . Numquispiam aegrotans, et qui ut curetur Opus habet, non admi tit medicum propter eas quae sunt in medicina haersses P Ila quoque qui anima aegrotat, et est plenus simulacrorum vani tate , sanitati sane et ad Deum conversioni nunquam haereses praetexat. . . Majori cura opus est et providentia, ut examinetur, quomodo sit exacte Vivendum et quaenam sit Vera pie tas. Clarum est enim, quod cum Veritos sit ardua et dissicilis, propterea certe Oriuntur quaestiones, ex quibus prae nimio sui amore et gloriae cupiditate nascuntur haereseS eorum, qui non didicerunt, neque Vere acceperunt, sed sibi cognitionis sumpsere persuasionem. Est ergo nobis majori studio et cura perscrutanda ea p. 888 quae est Vere Veritas, quae sola circa eum qui vere est Deus versatur. Laborem autem consequitur dulcis inventio et memoria. Est igitur labor inve niendi subeundus propter haereses, sed non est omnino des ciendum. Neque enim si appositus sit fructuS, alter quidem
Verus et mctturuS, Blier vero sactu S ex cera quam maxime
similis, propter similitudinem est abStinendum ab utroque. Simul autem discornendum est cOInprehensiva contempla tione et principali consideratione verum a specioso. Et quemadmodum si una sit via regia et Inultae praetereantiae, quarum aliae ferant in praecipitium, aliae ad su vium rapide suentem aut ad mare profundum, non dubita erit quispiam viam ingredi propter dissensionem, sed illetur via regia et trita et sejuncia a periculo: ila cum alii alia dicant de verilato, non est discedendum, sed diligentius est in
quirenda ejus accuratissima cognitio. Nam cum Oleribus hor tensibus una etiam nascuntur herbae. Num propterea absti
uent agricolae a cultura hortorum a Cum igitur habeamus a
173쪽
natura amistra, quae nos Incitant , et dant oecasionem ad saviae dicuntur examinanda, etiam veritatis Invenire conse quontialia debemus. Entinuero dubitare nemo potest, utrant Vera ecclesia, catholica an haerei icori 1. Nam domini sitiae fuit in adventu doctrina'cium coepisset ab Augusto , me dio tempore Tiberii consumanti lur; apostolorum ejus doctrina iis ius ad Pauli ministerium Neronis tempore consilitia matur. Inferiu5 ahalom circa tempora Hadriani imperatorigfuerunt qui haereses exc6gil artitit, et pervenerunt usque ad oelalsem Antonini natu majoris ' et 'lii. sq. Str. VII, 17, 898 2 τιυς εχοντουν ib. p. 899 , σε si πανες εκ προγενε Gτατης καὶ αD7θε atriς εκκλλησίρος, τας ι ιεταγενεστίω ταύτας κω ετι τουτc0ν υποβεβρκυίας τω χρονον κώωνμτο1ιῆσθαι παραχαραχθείσας αἱρεσεις cf. Str. I, 19, 375 ται δε εἰσιν αἱ τί;ν εβ ἄρχμὶς απολείπουσω ἐκκλMirio IOstendit postremo Clemens Str. VII, 18, 900 sqq. , e V ysti sensu legis de mundis et immundis animalibus Judaeos et lilie retieos ab ecclosia posse distingui. uiue tua Ad doctrinam de ecclesia portinoi donique doclestia daesalute gentilium, de qua quod Clomonii placuit, juin sis pra exposuimus, ubi de descensu Christi ad iussaeos actum sest. '
αθύνατοι ' ως εν χειμουνος ωρα οι διφιοὶ τλῆς γλὶς υπο τυγντου ἡλίου ἀκτίνων εφελκό1ιενοι φεροντω προς αυτον. Quibus e verbis id quoque constat, Versaturas illo tempore hominum animas sine corpore.) Purgabuntur autem animae Ginime vero igni terrestri) hoc statu , piis feliciori, quam terre stris fuerat. Castigationibus enim, ut supra vidimus, de Clementis sententia removenda sunt peccata post baptisma commissa, et hine est, quod tum plailosoplior ou es. Str. V, 1, 649;1., 700 ι tum, unde illi hanc doctrinam hausisse dicuntur
174쪽
p. IIL Dogmatica. ll. Il. , scripturae sacrae vel uli Iesai. IV, 4 Paed. III, 9, 282 ;1 Cor. III, 15 dictis adjutus, haec verba fecerit Str. VI, 14, 794: o Cuin per multam disciplinam vitia exuerit si delis no ster, transit scilicet statim post mortem) , , ad maximum supplicium, quod est melius priori mansion o επὶ τγην βελτίονατλῆς πρ0τερας μονῆς μεγίστην κολασιν , inferen S secum pro prietatem poenitentiae eorum peccatorum, quae admisit post baptismum.' ω ἐν νημεῖς Str. VII, 6, 85 l) αγια ιν τοπυρ, ου τα αλλα τας αμαρτέωλους η υχός' πυρ ου τοπαμφάγον καὶ βάναυσον, το φρονιμον λεγοντες, τὐdεικνου/ιενον διὰ χρυχλῆς τῆς διερχομενης το πυρ. Boni tum temporis 1Mirgatione illa ad Deum ducentur Str. VII, 10, 865:,, Gnosis nos deducit ad finem interminatum et perfectum, prius docens eam, quae nobis est futura, Deo convenientem cum diis vivendi rationem, cum ab omni poena et suppliciosuerimus liberati, quae sustinemus ex peccatis ad salutarem disciplinam. Post quam redemptionem praemium et honores dantur consummali8, cum cessaVerint quidem a purgatione, cessaverint autem etiam ab alio quocunque ministerio, quan tumuis sancto et inter sancios; deinde eos qui fuerint mundo corde, iii propinquitatean domini evectoS, manet perpetuae contemplationis restitutio et deorum appellantur nomine, qui
in iisdem sedibus sunt collocati, in quibus alii dii qui sunt
primi sub servatore constituti V , ita tamen, ut gradus sint felicitatis , , sunt enim apud dominum complureS mercedes et mansiones pro ratione vitae hominum V Str. IV, 5, 579; cf. ib. 18, 615. , , Cruciatur etiam fidelis - Str. VI, 14, 795 - , cum
vel nondum, vel De Omnino quidem ea Θssequatur, quorum vi det alios esse participes. Praeterea autem pudore assicitur ob
ea, quae deliquit quae quidem sunt si deli maxima supplicia .
Bona ost enim Dei justilia et justa est ejus bonitas. Et licet cessaverint cruciatus in implendis quos Iuunt poeniS, et expian dis quae admissa sunt ab unoquoque deliciis, habent tamen maximiam permanentem dolorem, quod cum sint inventi digni alio ovili, noniana sint cum iis, qui sunt gloria ossecti propter justitiam ), mali vero castigalionibus mula a durioribus, etiamsi inviti, ad poenitentiam commovebuntur Str. VII, 12, 879: Gnosiicias οἰκτειρέυν τους μετὰ θύωτον ποθευομένους λα
175쪽
poribus solutis Str. VI, 6, 764: se Suiu enim saltilareS, et quasoria diunt , Dei castigationes, adducentes ad conversionem, et potius poenitentiona peccatoris eligentes, quam mortem, id que pro ecipue cum possint animae purius perspicere, quae
sunt liberae a corporibus' et cυν scssisset c0ν -ληλλαγltEναι ), eli Amsi obscurentur perturbationibus καν πύθεσιν επισκο- τυυνται , eo quod non amplius eis sese opponat caro I. Interrumpetur haec animarum post mortem conditio Interitu mundi visibilis. Comprobat enim Clemens di centes, mundum aliquando igni conVersum iri Str. V, 14, 711. 2 . Quando finis mundi instet, significat Qu. div. sol V. 36, 955 his verbis: Lἰσὶν L dζ Tta ἐς καὶ τίων ἐκλεκτ υν ἐκλεκτοτε os . Ους ὁ λόγος φ υς του κοσltou κcii ἴλας τῆς γλὶς καλεῖ, τουτ' εστὶ εὐ σπερφέα εἰλυν καὶ ὁμοδευσις θεου, καὶ
dum vero chiliastarum enim opinionibus Clemens nO11 sa vel, cf. Str. VII, 12, 876: Gnosticu S Tων κον κουν, κ&ι τοι ἴντων, επαγγελιουν κατεlιεγαλοφρον σεν, qu AD Verba fortasse illuc spectant 'resurrectio animas clim corporibus iterum conjunget, corporibus autem, id quod contendit Clemen S, Ut necque scripturae s. , neque advorsaretur Platoni ter re stre corpus condemnanti, coelesti laus. Ida beluiniis , , cnrnem, ut quae per ignem V i. e. inc ndium mundi) , , resurgat σάρκα ως ηνιστα/μνην δῆθεν βιὰ πυρος ), quemadmodum etaeorruptione et satione frumentum iesurgit Paed. I, 6, 125 .
176쪽
Satis igitur constat, Omnes crassiores resurrectionis carni S notiones Clementi plano improbari. Quod autem in libris qui supersunt paene nillil diserte de resurrectione noster docuit, non est, quod magnopere miremur, cum in libro singulari de resurrectione cdeperdito), ad quem delegat Paed. I, 6, 125,
uberius hoc dogma tractaVerit.
Jam habebitur judicium Str. VII, 2. p. 835 et tum porro pii praemii impii poenis) afficientur. Quis caste, Clemens ait Str. V, 14, 722, se integreque ViXerimus, beati quidem hic erimus; at post discessum ex hac vita longe beAliore8, nec ullo tempore circumscribetur nostra haec felici tas, sed quiete fruemur sempiterna. V Haec beatorum se licita S semper augebitur. ,, Hic quoque Str. VI, 13, 793 In ecclesia progressiones episcoporum, presbyterorum, diaco norum sunt, ut arbitror, imitationes gloriae angelicae et illius oeconomiae ac dispensationis, quam dicunt scripturae exspectare illos, qui insistentes vestigiis apostolorum vixerunt inperfectione justiliae convenienter evangelio. Hos sublatos in nubibus scribit apostolus primum quidem diacon OS futuros, deinde cooptandos esse in presbyteratum profectu gloriae gloria enim dissert a glorio , donec creverint in Virum Perse cium. V ,, Oisi ex hominiam in angelorum statum transeunt Proph. eclog. 57, 1004 , sub angelorum institutione mille an
177쪽
nos erudiuntur, ad perfectionem quidem reversi ae determi nati. Dein qui docendi in uitis in se susceperunt, in potestatem archangelicam transeunt; qui discendi parteS perse cerunt, illos rursus, qui ex hominibus ad angeloS tranSeunt,
erudiendos suscipiunt; sic postea per odis certis jam dictis in
propriam angelicamque corporis stationem constituuntur. V
Quaeritur denique, impiorum poenae de sententia Clementis aeternae sint necne. In integris quidem quδρο supersunt scriptis Clemens non modo diabolo lacultatem sese emendandi tribuit, sed etiam pollulas animas nonnisi ad eum snem a Deo castigari dicit ut corrigantur et, licet invitae, ad poenitentiam perveniant ut supra vidimus , at si tu idem consilium etiam in extremo illo judicio exercendo esse Deo pro
ξονται μετανοεῖν, ita ut de Omnium animarum con Versione cetim punitate) aliquando, etiamsi post aeternum demum seculum, exspectanda Omnino cogitasse videatur. f. quoque Λdumbrr. in 1 Job. II, 2. p. 1009: 'DOminus . . uniVersOS quidem sal VAt , , ut ex eodem loco apparet, angelos et homines), V sed olios per supplicia convertens, ali OS autem spontanea asse silenteS Voluntate, et cum honoris dignitate, , et qu. sq. . Contra Vero in fragmento libri de anima, at servato nobis a lyIaximo Ierm. 53 de Onima ap. Potier. p. 1020),' sententiae de Vera poenarum aeternitate diserte favet verbis: Dθήναιοι πασαι αἱ
βεῖν Ουκ εχουσιν. Λt Stromatum auctoritas hujus fragmenti auctoritatem supercti. Verum tola Clementis Escholologia est obscurior, et con
sulto his de rebus Clemens multis verbis parcit. I in αλλα, ait Str. VII, 2, 835, ejusmodi dogmatis expositis, σιγ 0, do ζύ 0ν τὴν κυριον.
178쪽
cap. III. Dogmatica. Jam do clementis
Ap οἰοgetica verba facturi latatumino clo rationem breviter do scribo mus ac viam duce Potierob, qua in Cohortatione gen tiles aggressus sit ac refutaveris . Cap. 1. p. 1 sqq. Rb Or giis et impiis idolorum 1 nysteriis homines avocata S, Bd Veseram jubilationem Dei Toυ λογου Domine provocat, et Rd laudes Dei patris ob rovolata in veritatem celebrandaS horta- Ur. Cap. 2. p. 10 sqq. absurditalein simul et impietatem mysteriorum ethnicorum et sabularum do deorum ipsorum ortu et interitu ostendit. Cap. 3. p. 36 sqq. sacrificiorum diis via elatorum crudelitatem et impuritatem perstringit; cap. 4.
p. 40 sqq. simulacra quam absurda demonstrat et turpia sint, quibus deos colunt. Cap. 5. p. 55 sqq. Ρbilosophorum sen tentios de Deo recenset eosque cap. 6. p. 58 sqq. Gli iuni do, sicuti poetas cap. 7. p. 62 sqq. , ipso inspirante verum attigisse dicit. Ab omni parto veram autem de Deo doctrinam a pro phetis contendit esse petendam cap. 8. P. 65 sqq. , gra iterque illos peccare, qui benignam Dei Vocationem spernant aut negligη ut cap. 9. p. 68 sqq. Cap. 10. p. 72 sqq. respondet ad
Objectionem gentilium, qua nefas esse ajebant morem patrium deserere ,, Proinde, V ait p. 72. 73, cur non lacte etiAm alimur lanquam primo alimento, cui nutrices nostrae, simulac fuimus in lucem oditi, nos assuefecerunt 2 Cur augemuS patrum facultates vel minuimus, Dec eundem modum, quem illi nobis reliquere, deinceps perpoluo servamia SP Cur nec in silaus patrum cibos nostros regerimus, nec etiam olia adhuc DcimuS, quibus olim, cum parvuli essemus et a matribus ale remur, risum commo imuS; sed nosmet ipsos , etiam nullo Praecipiente magistro, corrigimus et emendamus p Quod si in assectibus sexcessus , etsi sint admodum periculosi et exitia Ies, tamen aliqua noS voluptate assiciunt; cur non etiam i11 Vita ex hac flagitiosa , perturbata assectibus atque impia con
Etiam in conscrihendis Stromatis Clementis Consilitiari ex parta fuitTe videtur apologeticum, hoo nimirum , ut ostenderet gentilibus, jam ab ipsorium philosophis religionis vulgaris vanitatem fuisse agnitam, neque vero prohabilem religionem inventam.
179쪽
Clemens ologetica0. Origenes. 167
Iuetudine ad Veritalem, patribus licet ringentibus, desecte
mus, et rejeetn, inlaquam mortifero Veneno, constietudine
Verum patrem quaeremus Z b, eo itie impensitis hortatur illos ad Veritatem amplectendam , qua ab orroribus istiS liberentur. Cap. 11. p. 86 sqq. quanta sint illi astrat Dei beneficia in homi nos per Christi adventum collata, ideoque cap. 12. p. 91 - 95hortatur gentiles, ut missis erroribus et cupiditatibus pristinisse Christo, unico Veritatis magistro, instituendos praebeant. Clemens si tantum praestitisset in demonstranda religio nis christianae Veritate, quantum in refutanda idololatriavere praestitit, longe opus stium nobis reliquisl et praestan tius. Cf. ΤΣschirneri S. V. Gesch. d. Apologet. P. I. p. 260 262, al. loc.
o RIGENES. Cf. Huetii Origeniana Lib. II. cap. 2. p. 27-185 ante edit. Orig. Commentar. Col. 1685 . Moslieinii Commentar. de veh. Christ. anta Const. M. p. 612
629. 659 - 667. J. S. Semleri IIistor. Einteitiing in Baumgariens Untersuch. theol. Streitighh. P. H. p. 156 - 209. , , Quod si quis Iudas Zelotes opposuerit nobis errores ejus, audiat lihere:
. . Interdum magnus dormitat Homerus, Verum operi longo fas est obrepere somnum. Non imitemur ejus vitia, cujus virtutes tinia pos furtius sequi. V
Quaeritur, quid de mutuo doctrina o christiana ost philosophiae respectu A minonii Saccae auditor sen serit. Jure alteram ab altera separat cf. . ho init. XIV. f. 3 in Genes. Vol. II. p. 98, ubi haec verba facit: VPhiloso phia neque in omnibus legi Dei contraria est, neque in Omniabus consona. Mut ii enim philosophorum unum esse Deum, qui cuncta creaverit, scribunt. In hoc consentiunt legi Dei. A liquanti otiam hoc addiderunt, quod Deus cuncta per Ver bum si uim et secerit et regat, et verbum Dei sit, cilio cuncta moderentur. In hoc non soluiu legi, sed etiam evangeliis con
180쪽
Iona scribi int. Moralis vero et physica quae dicitur philosophia paene omnia, quae nostra sunt, sentiunt. Dissident vero a nobis, cum Deo dicunt esse materiam coaeternam. Di fident, cum Deum negant curare mortalia, sed providentiam ejus supra lunaris globi spatia cohiberi. Dissident a nobis, cum vitas nascentium ex stellarum cursibus pendunt. Di sident, cum sempiternum dicunt hunc mundum et nullo sino claudendum. Sed set alia plurima sunt, in quibuS nobiscum vel dissident vel concordant, , ; simul vero etiam philoso phiam theologiae necessariam esse contendit. Etenim tantam epist. ad Gregor. Thaumat. Vol. Ι, 80. E. esse profitetur philo sophiae in theologia christiana utilitatem, quanta sit geome tracte, musicae, grammaticae, rhetoricae et astronomiae iuphilosophia. Αεκτεον de προς τουτο, ait contra Cels. lib. Lf. s. VOl. Ι, 327 sq. , οτι εἰ μεν οἱον τε παντaς καταλιποντας
ret philosophia, διι βουλεται hμας εἰναι σοφους ὁ λογος e. Ceis. III, 45. vol. I, 476 , et se si sapientia est rerum divi
narum humanarumque et causarum, quibuS hae res conti
nentur, scientia, vel quomodo illam divina scriptura do sinit - Sap. VII, 25. 26 - , nemiuem dico sapientem aversa turuin, quae doctus Christianu8 de sua religione disseruerit, neque illa sapientia deceptum aut impeditum iri. Neque enim vera sapientia, sed ignorantia in errorem agit, et e rebus omnibus sola nabilis est scientia et VeritRS, quarum Utraque
ex sapientia oritur V c. Cels. ΙΙΙ, 72. V. I, 494 . Neque aliud diserte dicoro ipsi licuit, quam quod universe scripta ipsius demonstrant, quippe quibus cunctis philosophia, eaque Platonica, cum theologia conjuncta contineatur. Quare Platonicae illae sentetitiae multis, Veluti Hieronymo, Me thodio, Marcello Ancyrono, Iustiniano quorum IoeOS Rccurate citavit 1 ellius de doctoribus xet. eccl. culpa cora. Per Pl. eccL Itb