장음표시 사용
341쪽
λείπει γὰρ αυτ se εἰς τὰ καταλα βεὶν ἀλλὰ καὶ αυτὰς ὁ υἱ6ς
342쪽
Christ ologia. Illam suam sententiam Arius etiam ex iis Novi T. locis derivavit, ubi de sola lita mana desii Claristi natura ferino est, inde lite sit perspicuum, id quod praeterea Albanasius V. c. de salutari adventu I. Chr. ed. Col. T. L p. 635. 636 hises
ματος καi Ἀcυς εἰσιν, in quo reVelationes describit ab an gelis quondam in eremo acceptas et, ut alia missa se clam , etiam haec habet: se Peccatrix anima dum ad
huc in corpore manet, malarum actionum laetorem emittit quendam, post mortem Vero multo majorem. . E Datura
sua anima Iucida est et pura, immortalis quippe lucis spira Dien; in corpore autem posita si illud bene non gubernet, a peccato quodammodo polluitur, ista quidem magis, illa
Athanasium b. I. praeterimus, quia sententia de ipsius Icholas Alex. cat. praefectura probabilis non est. Doctrinae eius primariae de oμοουσίv filii cum patre paulo post adstipulatus est Didymus, cujus doctrinam dein Ceps e X9 nemus. Quae ad hunc pertinent, parentilest inclusa dabimus, quippan ΜaCario non amplius catecheta si unquam, quod dubium est, catecheta fuit , sed monacho dicta et nimium a cetero. rum Alexandrinorum disserendi ratione discrepantia.
343쪽
Vero minit S. . Animas et justoriam et injustoriam angeli e vita educunt, injustorum animas praesentiam angelorum exhorre
scentes. . Anima injusti antequam sistatur judici, a conscientia sua indesinenter judicatur. V His expositis ab angelis Maca rius quaerit: , , Quandoquidem ex patribus traditum est, ter tia et nona et quadragesima die oblationem pro mortuo ire ecclesia Deo reddi, quid utili latis exinde animae in exitu re dundat 2 V Dicit angelus: , , Nil inopportune neque inutiliter in ecclesia sua fieri concessit Deus, coelestia vero et terrena ipsius mysteria in ecclosia sua fieri concessit Deus et celebrari jussit. . Per duos dies permittitur animae, ab angelis satelli tibias Itipatae, in terra, ubicunque Velit, obambulare. QuaΘcorporis igitur amori mancipata est anima, aliquando do mum, in qua separata est, circumVBgatur, nonnunquam se pulcruria, in quo reconditum est corpus; et ud hunc modum biduum exigit, portus ad instar cadaver suum quaerens. Plavero anima ad locos, in ciuibus justitiam operari consuevit, abit. Tertio autem die omnes Christianorum animas ad coe los adduci jubet, qui die tertio a mortuis resurrexit, Christus Omnium Deus, ut resurrectionem ipsius imitatae Deum
Omnium Cre iturarum adorent. . Posthac a Deo mandatur, ut
diversa amoenaque sanctorum habitacula et paradisi pulchri ludo animae ostendantur. Ista Omnia perdiscit anima sex diebuS. . Tum repente mutatur et doloris sui, quem in corpore posita patiebatur, obliviscitur. Sin Vero peccatis ob noxia sit, cum sanctorum voluptates videt, contristari seipsamque condemnare incipit. . Tum anima rursus ad ado randum Deum adducitur. . Deinde in infernum deducitur, . . et diversae Ostenduntur impiorum poenae, quibus assidentes peccatorum animae assidue lugent ac dentes stridunt. PerbaSce poenarum diversi lates circumfertur anima XXX dies. . Die XL. iterum ad adorandum Deum reducitur, et tum secundum opera illius locum illi, ubi in aeternum asservetur, indicit judex. . Animas non baptietatas angeli inclementes ex eorpore excipiunt, Verberantes illas et dicentes: Adesdum impia anima; quis dominus tuus omniumque DeuS, quem scire noluisti, in mundo secura degens P Nunc V O eμmagnosce aeternis addicta poenis' et 'lu. sq.
344쪽
p. IIL Dogmatica.D I D Y M II S. CL quas Μingarellius in editione sua vid. hui. comm. p. 3ὶ de Didymi doctrina exposuit.
Systema suum theologiae Didymus solius ex scripturae sacrae dictis exstruere conatur; neque est cur hoc uberius demonstreinus, quippe quod omnes librorum de trinitate paginae , dictis librorum sacrorum probantibus refertae, diter tissime ostendant. Argumentum ex traditione petitum altingit quidem, sed non urget, illud tantumnii reticis Ve Iuli obiter exprobrare contentus, novam esse eorum doctri nam, ipsosque ex se inconcussa domo de trin. lib. II. c. 6. p. 174 , ex ecclesia egressos esse. Attamen juxta scripturam r. Omnino a nostro etiam traditionem tanquam fidei sontem acceptam esse, jam colligi licebit ex crebro vocabuli Ortho
doxiae usu quam quidem in sustentandis decretis Nicaenis maxime ponit); cf. de trin. II, 11. p. 247; 27, 309; III, 3, 334 al. loc. Praeterea in Enarrati. in 1 Petri II. biblioth. Putr. max. Lugd. T. IV. p. 324. D. dici quicquam vetat 7 praeter sensum et sanctioneS ecclesiasticas. Quamquam in scriptis quae supersunt Didymus imprimis acuminis ingenii et, ut ita dicam, doctrinae biblicae specimina odidit, tamen, isque Origenis doctrinam ac docendi rationem haud mediocriter admiratus id quod Mingarellius Veteriim Te Dimon. de Did. in ed. sua p. 473sqq. comprobaVit), philoso phiam ex theologia minime removit, sed juxta τους λογ ου ς plurimi fecit cf. de trin. III, 1, 316 . Ita in Commen tariis in Acta Apostolorum ad cap. VII. T. IV. Λnecdotorum
Wolsit p. 23 docet, o doctrinam externam non omnino con
temnendam esse; in laude enim ponitur, quod Moses omni sapientia Aegyptiorum fuerit instructus, sicut et de Daniele et sociis ejus Judaeis praedicatur, quod omnes in Chaldaeo rum philosophia amnibusque scientiis superarint , otque, sicut superiores Λlexandrini, interdum cf. Comm. ad Λct. II, 26 in Wolfi Anecdol. IV, 11 'o simpliciorum V sententias a suis separat. Neque igitur mirum est, quod profanorum scriptoruui dicta haud raro allegavit. Sic de trin. I, 26, 29
345쪽
Di mus Bibliologia, Theologia . 333
ib. III, 1, 319 Euripidis bola Marὶνc0ν ευδοκhtotς annu- inerati , ib. I, 19, 58 et III, 4, 351 Platonis, ib. III, 6, 358 Sophoclis , ib. II, 3 Mercurii Trismegisti, ib. ΙΙΙ, 1 Diagoras
Melei, aliorum virorum παρ' ' πιλλὶσιν δοκίsέων ib. II, 27, 299 sqq.; III, 2, 321 sqq.; 18, 386; 21, 396. 402. 404 al. Ioc. auctoritate uti non dubitat. Biblio l ogia. Revera scripturam s. divinitus esse inspiratam diserto Di dymus ait Enarrati. in 1 JOh. II. p. 329, eamque de trin. I, 16, Α3-et πνευμ ατικὴν appellat, et ita qui dem ib. p. 44 locum Job. XIV, 28 τως ἱεραῖς κεχρησμqadii σθαι βίβλοις dicit. Neque Novo soli, Verum etiam Veteri T. auctoritatem divinam noster tribuit. Etenim Enarr. iu1 Petri I, 1. p. 322. D. , ubi eos Vituperat, ' qui minores faciunt priscos posteris, , et 'Mulli, , , ait, 'sunt etiam haereti corum, qui hac salsa sententia seducuntur, desiderium habon tes maximum, ut Veteri derogent Testamento ,, cf. de trin. III, 18. p. 383 . Namque silium jam in V. T. loquutum esso dicit En. l. l. C. II., et spiritum sanctum eundem in V. et N. T. conspicuum esse ait de spiritu sancto lib. I. in Hieron. Opp. ed. Martianaei T. IV. P. I. p. 495, eundem in prophetis atque apostolis operatum καὶ προφητας καὶ ἀποστο- λους de tr. II, 25. p. 296). Istuc de trin. II, 14, 263 Davidem πνευsιατόφορον appellat, eumque in spiritu sancto prophetasse dicit ib. III, 33, 430, et III, 9, 352 dere
miam loquutum esse censet απῖ του παναγίου Fπνευματος. Theologia.
Deus Didymo est l. e. quantitatis expers, dotrin. I, 16, 39 ; II, 1, 112. 113 et Comm. in Psalm. XXXIII, 4 in Calen. Corderian. Τ. L p. 604 . V Deus se, ait de spiritu sancto U. p. 415, Vsimpleae et incompositae spiritualisque na
turae, neque aureS, neque organa quibus vox emittitur
habot, sed solitaria incomprohensibilisque substantia nullis membris partibuSque componitur. ,, Corporeis oculis videri Deum non posse tradit Enarr. in I Joh. IV. Ipsum a nulla creata intelligentia comprehendi posse dueet Marr. in 1 doli.
346쪽
534 p. III. Dogmatica.de trin. I, 15, 26, inliba. Quare Eunomianos sula consutat Enarr. in 1 dola. III, quod se Deum Perfecte cognoscere affirma roni. Tiς ἐπιδρειττεται, inquit de trin. II, 7, 191, τῆς αφα νους καὶ π us του θεοτύτος; et ib. III, 16, 375 : se Deus eum supra invisibile et supra id quod maxime occultum est et
stupra omnem mentem e is icti, non modo sub visionem aut
omnino sub sensum cadere non potest, sed ne mente quidem ipsorum angelorum inspici, quod sit ciκαταλληπτος et απρος- ετος. Quod enim Deus existat, omnibus notum est; quid autem aut quomodo sit, creatae mentis speculatio assequi non
valet; quarumcunque enim n3turalium rerum cognitionem
cognitio ista praetergreditur. V Illine Deum dicit modo παν δυναμον de trin. I, 15, 20 , modo παντοκράτορα saepissi mo , modo παντεDυσιον de tr. I, 15, 35 , modo ἀρπειροδυ--
p. 520 haereticorum errorem, qui bonitatem a justitia se parantes alium Deum bonum, Alium justum sinxerunt. E coonim impraesentiarum ipse est Deus et bonus et judex, otjuxia misericordiam suam justitiamque restituens; et paritor bonus justusque subsistens. Frustra igitur iniquum dogma simulantes, bonum Deum eVangelii, et Veteris T. justum osso dolandunt, quia et in plurimis aliis locis, et nunc in pro phoiae sermone judex bonus scribitur Deus, et e contrario
quod nolunt, in Pauli apostoli epistola 2 Τim. IV. . . Deus
j istus judex refertur. ,, Bonitas autem Deo est Et φυτος si τελεία de triti. I, 18, 51 ; Vest enim bonus secundum sub stantiam , . . ita ut multa sit disserentia boni Dei et honao creaturae, , ER. in 1 JOli. III. p. 330. A. .' CL de tr. II, 7, 202, ubi Deus φιλανθρωπευσασθαι dicitur at Tot fortasso αὐτου ενεκα. V Deus Vero cum bonus sit, fons et princi pium bonorum est; facit igitur eos bonos, quibus se impertit, bonus ipse non facbus ab alio, sed subsistens; ideo capabilis, non eapax,, do sp. set. I. p. 496 . Coelos, qui sunt ex creat3rum rerum praecipuis, de tr. I, 32, 97 res inanimatos αψυχα) et ib. II, 6, 192 creaturam irrationalem τῆν 1 ινὶ ουσαν λογιμ λ ν appellat. JamVero cum dixerit ib. II, 1, 114, coelos a spiritii sancto corroboratos esse Verisimillime enim
347쪽
h. I: non intelligit substantiam coelorum. Respicit ibi atque adeo explicat Psal tis illud: Verbo domini coeli firmati sunt
etc. Eum vero locum accipi posse cum de coelorum subnan tia, tum de angelis coelorum incolis, docet ipsemet de tr. II, 6, 174. Itaque cum coelos cluidem Vocat reS in animatas otcreaturas irrationales, de coelorum substantia loquitur, cum vero eos a spiritu sanctificatos dicit, alteram sequitur interpretationem, ex clua etiam de tr. II, 4, 132 RngelOS Icos ατα Ου- ρανια nuncupari dicit. Verum etiamsi illo loco de tr. ΙΙ, 1 intellexerit Iubstantium coelorum, lamen inde non sequitur, animam eis ab ipso tribui, cum de tr. II, 25. Ρ. 296 παν τοπεποιMyιίνον αγιάζειν spiritus sanctus dicatur.
Neque malum, ethicum), nequo mala physico) hujus
terrae Deo vitio Verti possunt. NOS . . dicimuS, non esse
auctorem vitii, qui eum secit, qui potest sua propensione ac nutu ad Vitium Venire. Animal enim rationiS particeps fecit Deus, quod Volebat, ut Voluntate sua bonum esset, libera alioqui potestate praeditum, qua posset in utramque partem necti; volebat enim ut homo esset bonus, eligendo sponte
bonum; nemo enim inVitus potest esse bonus; potius omnes boni volentes sunt boni. Quare oportebat, ut qui Voluntais sua futurus esset bonus, potestatem haberet, clua idoneus et aptus esset ad capiendum, quod bonum et honestum esset. Consentaneum Vero erat, ut quod bonum eΘpere poterat, pomlat ilem malum. Sic fabricato rationis participe, ut ad ca piendam virtutem et Vitium vim insitam haberet, datum est
mandatum, ut Virtutem haberet actu; Vitium Vero non actu,
sed sola aptitudine ματ' ἐ7 τλύδει oc/ζτα ιιονδὶν . Lex enim creatoris hortatur et roborat atque adjuVat ad virtutem, de hortans naturam a vitio. Quamvis igitur insit potestas incompote rationiS ad capiendum Vitium , non propter potestatem est malus iste; utriusque enim, Virtutis scilicet et vitii, Iuni potestates et electiones. . Neque nostra solum est haec opi nio, sed omnium, qui recte de animalibus ratione praeditis philosophati sunt. . . Etenim quia non potest Virtus cum vitio simul arripi, est autem amica Deo Virtus, utriusque potestalem immisit utenti ratione, ut potestatem quidem virtutis ad suscipiendum actum illum participaremus, potestatena vero
348쪽
p. III. Dogmatica. iiii ad abstinendum a sine potestatis, qui est actus thyo τερευν τας δυνάMεις ἐνιεὶς T se λογικ υ, διὰ τουτο ἐνὶ κεν an τὰς, ἴνα την si ἐν εἰς ἐνεργειαν 1ιετGλύβωlιεν, τῆς de ετερας
δυν sιεc0ς του τελους, οπερ εστιν δὶ ενεργεια, ἀπεχωμεθα). Quare omnis particeps rationis factus est, ut esset probus et non pravus. Si quis igitur ratione utentium via auctori et gubernatori contraria ingressus est, non est culpa fabricatoris si legislatoris, sed eorum, qui contra legeS sancitas et earum providentiam vires intenderunt cycυν ἀντιτεινάντέην θος τους δοθεντας τους προνοουl ιευους νομους ' conixa Manichaeos in Canisti lectionibus antiquis ed. Basnag. Vol. I. P. Quod autem ad mala attinet, παν τὰ υπῖ θεου ECGφερομενον omue, quod a Deo insigitur) χρyissilu0ς ἐπι τερεται , τυγχάνονγὶ ἀγαθου ποιητικὸν ξ κc9λυτικον κακου' ὁ υρα θ εος κc91υειν τὸ κακὸν βουλυμενος ελ ιφερει τουτο ib. p. 216 . Doctrinam
o Nicaonao synodi decretis Didumus constituit cs. quas de Didymi hermeneutica supra tradidimus . De patre, cujus est υποστασις ἴθρλητος καὶ υπερου- σιος καὶ πρooυσιος καὶ καθολικλὶ καὶ ἄμορφος de trin. ΙΙ, 4, 134 , quid Didymus porro statuerit, in exponenda doctrinado filio ot spiritu sancto cognoscemUS. Filium singularem υποστασιν esse, multis locis Didymus ait, Veluti de trin. I, 18, 48. V Considera se, ait Enarr. in 1 Joh. V. p. 335. B., V quemadmodum consubstantialis patri, et non idem numero secundum Sabollium filius sit cum patre. ,, 'Unus de sp . scio II. p. 515 est patri filius, non juxta Sabellii dictum patrem et filium confundentis, sed juxta indiscretionem essentiae sive substantiae. o Jam diu, antequam homo factus est, per gratiam suam filius efficacem sese hominibus praebuit Enarr. in 1 Petri I. p. 322; de trin. III, 28, 421 . Eadem, qua pater, est divinitate, , En. in 1 Petr. I. p. 323. A. D.; in 2 Joh. p. 335. G. ; Vest Deus substantialiter repraesentatus ED. in 1 Joh. IV. p. 333. E.), Verus Deusi, in 1 Job. V. p. 335. B.; in ep. Jud. p. 336. E. . Loqui patrem et audire filium, vel e contrario silio loquente
349쪽
audire patrem, ejusdem naturae in patre et silio consensius suo
significatio est, , de sp . scio ΙΙ. p 515 . V Filius eadem a patro accipere dicitur, quibus ipse Ribsistit; neque enim quid aliudosi filius, exceptis his quae ei dantur a patre neque alia sub stantia est spiritus sancti praeter id quod datur ei a filio , , ib. p. 616 . Uberrime libris de trinitate maximo lib. I. do
homousia patris siliique noster agit. , , Qui silio credunt, ve reri non debent, ne accusentur, quod creatis diis θεσις honorem et gloriam reserant de tr. I, 7. p. 1 - Numquid, haeretici inquiunt ib. 9. p. 8. 9 , Volen S genuit Deus, an nolens y Sed nos prius, quinam sit illorum scopus.
dicere oportet, tum respondere. Eorum ergo scopus est, ut contra simplices homines ex utralibet responsione objoclion om ducant. Nam s. respondeas: Nolens genuit nemo autem
ipsis sic respondit , dicunt: Ergo quod non ult Deus, pali
tur filium generans, naturali necessitate ipsum invitum ad hoc cogente. Sin Vero ipsis reposueris: Volens genuit; inferunt: Ergo filii generatio eae patris Voluntate pendet, quae existen tiam ipsi per creationem dat. Maxime autem liberalis ευ νουσται est ista responsio; nam Voluntatem et noluntatem ανεθελλησι αν) et omnem cogitationem Antecedit cum Deus et
pater qui generavit, tum splendor gloriae illius, filius, nihil
que medium inter hunc et illum, ex quo est, cogitari po-10st. Similiter et imago Dei se habet. Est autem praeterea filius prima existentia, quae Velle aut nolle incipit, nec do snil ὁ υἱος Ουκ αποφιέν/ὶ ουδε παυ01ιDri πρ υτηὶ υπαρξις τλης γεDi σεως ζ sth θελ σε υς' . Generavit ergo in natura, quae consilio et mente superior est. Sed insuper ista, quam pro ponunt, quaestio absurditate plena est', et qu. sq. veluti et Si omnia per silium eX Voluntate patris facta esse credunt, non praeexistit Voluntas; seri enim nullo modo potest, ut opifex non subsistat, et postea putetur aIiquid per ipsum eron tum esse ). , , Ipsorum ib. 10. p. 14. 15) est etiam inane hoc et ad surdum sophisma, hujusmodi Verbis expositum : Si tolus generativus γεννητικοί est ingenitus Deus, non substantia liter 'υσι udo ς generatus est is, qui gener3lias est, cum tota ipsius substantia habeat hoc, quod est generctre, uon Vero ge nerari. Sed audiant responsionem. Si tota lux est generalius,
350쪽
non substantialiter splendorem 6απαυγασι ια generat, sed ab ex trinseco eum acquirit, cum tota ipsius essentia habeat hoc quod est generare, non Vero generari. Quodsi lux non ab extrinseco splendorem accipit, sed ex tota essentia illum continuo generat, ne Deus quidem silium ab extrinseco sibi additum habuit, sod eum ex tota substantia continuo genuit, utpote incorpo reus; eX quo sit, ut ait Vere pater. Inferunt rursus, iis, quae scriptura docet, semper contraria docentes: Si trans formata Dei essentia γεννyil ια dicitur, non est immulabilis ejus
ossentia, cum filii facturam ἰδιοποίθσιν , quae patris pro pria est, operata sit mutatio. Sed ne hoc quidem quisquam ipsis concedit ut dicant; haec enim a Christianis aliena esse, commemorata scripturae dictio Hebr. Ι, 3 probat, quae cui
vis haeretico permolesto morbo obsistit. Si enim transsor mala lux sit splendor, non est immutabilis lux, cum splendo ris facturam, quae lucis propria est, mutatio operetur; si vero lux non mutata splendorem generaVit, manens ipsa lux ot splendorem habens connaturaliter γυιις oc0ς ex se ipsa perfectum; etiam Deus manet immutabiliter Deus, etsi pro prii splendoris pater sit, eum non ab extrinseco illum acce porit, sed ex substantia eum generaVerit perfectum. 3 o Pau
Ius Hebraeis scribit ib. 15. p. 23 : Qui cum sit splendor glorias
patris, i. e. coaeternus ipsi et O OOυσιος. Ut enim ea, quae comparationem non admittunt, comp3ratione aliqua et exemplo illustrentur, atque hoc salteIn modo aliquantulum illud, quod supra mentem est, mente concipiatur, dicam cum par vo id comparans, quod magnum est et duntaxat magnum , simulac sol existit, e solis natura et ex toto disco indiviso et continue et aquali mensura totam Iucem simu I exseri simul suo operari, ac simul calorem rebus, quae hanc sensationem excipere queunt, praebere; substantiae Vero, a qua lux es funditur, qualitatem omnem in semetipso exserit ipsum tu men , quippe eum primo ipso momento, non Vero posteriori, ob ea profundatur simulque cum ea et procedat ot subsistat. Quodsi splendor, eorum quidem sententia, aliquando non erat, ubinain erat ea, eX qua splendor ipse est, lucis hypo
Dasis V Filius ib. 16. p. 38 sqq.) ob aeterno genitu S est, cum vero suo patre, veluti lux cum solis disco, et simul existens