장음표시 사용
361쪽
spiritus ipsius processio in eo ab aliis processionibus secornitur, quod consubstantialiter facta sit. V Quare etiam ad spiritum
sanctum precandum esse DidVmus ait. Demadmodum, in quit de tr. ΙΙ, 5, 139, 1ilium ad Oramus, τον ἶσον τροπον καὶ περὶ του αγίου πνευsιατος διακει ιεθα , et ib. c. 21. p. 292r
clo, uti de silio, doctrinam thesibus quibusdam XXΙ dotr. III, 2, 329 sqq. repetendo comprehendit; sed praeterea etiam ib. II, 25, 295 sqq. summam disquisitionis de spiritu Liradit hisce verbis: o Cum ergo sublimium divinorumque lex ituum testimonio probetur, spiritum sanctum coaeterne ex unast suprema divina natura. εκ τῆς suας καὶ αν υτατυ θεικῆς φυσεως eluxisse, eumque secundum essentiam et potentiam aeque ac patrem et silium sine ulla discrepantia infinitum osso et incorruptibilem, et propria lac testate praeditum: το αυτεμ ξουσιον) et bonum et sanctum, et Omnia habere, quas antea dicta sunt, adeo ut ex ipso cognosco mus , Deum in nobis ha bitare ; cumque pater, dum illum declarat esse ipsius spiritum, manifesto testetur etiam, eum ipsi consubstantialem esse et Deum increatum; cumque ne silius quidem dedignatus sit, ob communionem , quam cum ipso habet, deitatis et regni et gloriae, et in ipso ungi, et eum manentem apud ipsum habere, et per semetipsum 'illiu S adVentum praenunciare, et aequali talem honoris ei tribuere, quam apostoluS etiam serVavit, qui
communicationem quoque et unitatem ipsius commemoravit; et cum similiter omnes aliae scripturae unam esse divinam ita turam ostendant, et unum nomen esse dicant summe hono
randae trinitati, et illum in tantis et talibus donis aut simul cum silio collocent, aut etiam seorsum ipsum de divinis operi
bus et virtutibus loquenleS memorent, et eum Vocent per e
collentiam spiritum anctum, spiritum Dei, et ex Deo existen tem, et a patre procedentem, et spiritum unum, et spiritui averitatis, et spiritum divinum, et statum Omnipotentis , quae vel sola per se sussiciunt contra Omnes haereticas perversitates; cumque eaedem testentur, quod nos et Dei filios facit et dolia. neat et liberat et rursum creat, et peceatorem Venia dignatur,
362쪽
t sapientiam ac cognitionem nobis praebet, et omne quod se clum est, 19nctificat, et tria latet orbem terrarum, et continet omnia, et ipse coelorum Virtutes firmavit at lue corroboravit, si ipsi des condenii coeli aperti stitit, et a inundi constitutione su per aquas ferebatur easque sanctificabat, et proplietas atque postolos inspiravit, eosque misit ut dominus, et una cum patro et filio cooperatur, et solus novit quae sunt Dei, quem
admodum Unigenitus, et spirat tibi vult, et divina donat, ut vult, et fidelis Itoino templum ipsius est aeque ac patris, et sicut in honorem et gloriam dedalis linigonili sanciunt pasclia, ita et in honorem et gloriam spiritus festum Pentecostes ab ini lio celebratum est, et ei ininistrat Gabriel sicut omnipotenti
illo qui nos deis cat ' Quomodo non est dominus illo, qui nos liber late donaly Quomodo non est rex et glorificatus illo, qui in hymno simul cum creaturis Deum laudare non jubetur, quique nos dignos facit, ut per baptismum regiae mus et glorificemur cum Christo 'Nihil enim in iis omni bus, quae antea de divino spiritu dicta sunt, invenitur, quod
creaturarum proprium sit, neque coelestibus unquam Virtuti bus hic honor delatus est, ut simul ctran Deo et patre et cum filio commemorarentur, cum de divina aut gratia aut Opera tions aut glorificatione sermo est. Quae Vero creatur irum
propria non sunt, ea solius Dei propria esse perspicuum est;
I is do natura filii et spiritus sancti quem, uti vidi DIUS,'n patre proscisci mittique a filio statui i) o Didymi mente propositis, ja injam dilucide apparet, de trinitate ipsum symbolo Nicaeno eonvenientissime docuisse. Quod quo stiam penitius intelligatur, dicta ipsius nonnulla, qui
bus de trinitate Vel tria de universa agit, eandem rem variis modis et demonstrantia et illustrantia, adscribemus. Voli omentissime, ut id anticipemus, de tr. III, 41, 445 o Mon
quit de s p. scio l. I. p. 505, Vcommunicat spiritui sancto, sta ii in communicat patri et silio; et qui caritatem habet patris, habet eam a silio, contribulam per spiritum sanctum. Sed or
363쪽
qui partIceps est gratiae Jesu Christi, eandem gratiam habst, datam a patre per spiritum sanctum. In omnibuS enim appro batur eandem operationem esse putris et filii et spiritus scit. Quorum autem una est Operatio, una est et substantia; quia quae ejusdem substantiae, διι Ooυσια natat, easdem habent operationes , et quae alterius substantiae et avostooυσια, dissona atque diversa sunt. - Ιb. II. p. 507: Voperante patre multi plicem charismatum plenitudinem , multiplicat eam si lius sub sistentem per spiritum sancium, , quod paene iisdem verbis origones dixit . Ib. p. 508: 'Haec est salus credentium, et disponsatio ecclesiasticae disciplinae in hac trinitate perficitur. ,, Quod a creatura gignitur de tr. I, 15, 26 , per communiOnem alterius ad Alterum generatur, neque ejusdem naturae est cum generante, nec persectum statim est, nec sine passione procedit: in divinitate Vero res contraria ratione se habet; nam cum creatura sic generet, generntioniS Ructor contrario modo
gignit, non vero similiter ut propriae illiu S creaturae faciunt, sed eo modo, quem illa duntaxat cognitum habet, quae haec novit, beata trinitas /ὶ s/Gκαρια τριGς); nam neque in com prohon sibilis esset, si comprehenderetur, nec slerium se rei si cognosceretiar, nec Deus si c3peretur, nec Omnium con ditor, si certo tempore existi coepisset, nec incompositus ot partibus carens, si cum eorporibu S conferri posset. Ex eo quod sit paler ib. p. 3 ab colligitur, eum neque tempore, nec ossonita disserre a silio aut a spiritu ipsius; nam si postorius gigneret, immularetur But con erteretur, quod alienum est a dei tale. V Ib. c. 18. p. 52 dum scriptiirae L locis comprobat,ot patrem et silium et spiritum s. bonos appellari, concluditosso hos ὁμοουσίους. DiVinorum Rutem , inquit ib. p. 56, omnique honore colendarum tia postasium Bequalis vis ac po tensia in eo etiam similiter significatur, quod dominus Dous Verbum per praedictam sustia de baptismo hymnis semper ce Iobrandam Vocem aequalitatem bonoris cum patre sibi et spi rilui s. servaverit. Atque ob hanc aequalitatem sacri libri modo quidem prius mentionem faciunt patris, tum filii aut spiritus s.; modo, ero prius memor int silium, quod natura ab iis individuus sit et quod Dei nomen sine ulla discrepantia omnibus conVeniat. V. DPropter hanc ipsem porro rationem
364쪽
ib. c. 24. p. 66 aut Boiiiines Dei aut Christiani mit Spiritalos
in scriptura cognominamur, V et patet simul, secur, nimirutuob consubstantialitatem, ea quae alicubi dicant sacrae literae
esse patris, alibi dicant osse si lii aut spiritus sancti V c. 25. p. 67). Est enim αγία καὶ σεπιλ adoranda) καὶ παρ' λὶμ stipdo a s νζ os ι00υσιος τριάς e. 34. p. 104 . , , Qui II, 1, 112 sqq. templum so esse student aliquatenus dignum spiritu sancto insidelibus habitante, utpote qui illucescentem ipsis in
occessibilem lucem semel habuerunt, aequaliter glorificant eo demque honore prosequuntur, sicut dominus in Inystica baptismi institutione praecepit, cum ingenitum Deum ae pntrem, tum ipsi ex ipso coexistentem dilectum et unigenitum filium Verbum, tum commemoratum spiritum L, qui latu S ex ejus hypostasi ab aeterno et continuo procossit; consubstantialitati quidem trinilatis sidem non denegantes, modum Vero 3c diSerimen generationis et processionis non investigantes; id enim Vel coelestibus Deo inservientibus potestatibiis ignotum est, inessabile et ad cogitandum formidabile; nec modum inqui xentes, quo in semetipsa ab aeterno substiterit sancta et uno semper eodemque modo se habens trinitaS, quae eta Relerno, ubi considet, solio abyssos conspicere potest, et lacera S audiri et tacentes audire, et quae futura sunt, antequam sant, scire, et Verbo duntaxat, imo verbo citius et sola voluntate Omnia producere, et priusquam in corde tuo consideres quid petas, dummodo fidelitor et juste pelas, statim postulat 3 concedere, et omnibus tempus ad beneficia eis conserenda disponere, et ad iram quidem larda esse, ad benefaciendum Vero prompta, et irasci quidem ob nostra delicta, poenam autem Ob propriam ipsius benignitalem condonare. Λc ne illud quidem in ipsa comprehendi potest, quomodo et unam habeat Voluntatem et ita loquatur largiaturque, ut loquela ac largitio tribus personis communiS sit, et non tam bonam corporum habitudinem speclet, clu B in ipsum contritum cor. Insuper ne hoc quidem intelligere licet, quomodo ipsa vel seraphicis oculis invisibilis sit, incomprehensibilis existat, ratione aut loco capi nequeat, individuam polentiam habeat, tangi non possit, quantitatis expers sit, profunditate, latitudine et forma cctreat, Omnia inspiciat, omnia audiat et omnium spes in ea sita sit, ac coe
365쪽
1on1 Iuco supra modum splendidior, et omni celsitudine, ultra quam dici possit, excelsior existat, et cujusvis mentis infinita
ratione intelligentiam excedat. Quomodo enim ea, quae ad trinitatem pertinent, omnibus incomprehensibilia non sint, cum ipsa rerum omnium creatrix sit, et supra quam
libot inlolligontem, imo et intelligibilem creaturam quam Ion gissime sextollatur, ac post ipsam nihil omnino ulterius sit, sed omnia potius sub ipsa sint, et propter ipsam, et stib pedibus ipsius, utpote creata' Auspicatus est enim pater complacendo προ τηρξατο ευδοκλήσας), creaVit ὁζsuουργὶ σεν autem Unigenitus ot sanctificavit spiritus Dei, et sanctificando perse eit, illuminavit, corroboravit, vivificavit, totus in omnibus et in singulis existens, et totus ab omnibus propter ipsius bonitatem participatus et receptus, non tamen diVis VS, neque alio tranSmigrans, neque mutationem subiens, sed omnibus eodem semper modo, non Vero ex parte, inspirans, et pro priam puritatem a corporibus incontaminatam serVans, et omnia divino modo illuminans et ubique sanctificationem, caritatem, pacem, sapientiam, gaudium, securitatem et Omno bonum adaugenS, utpote qui ex paterno fonte subsistenter emanaverit atque eluxerit ἐνυποστάτως ἐκλόsιφαν per quem et propter quem nobiscum Versatur DeuS et pater, quo cum spiritus ipse et in coelis est et apud noS manet; nam potest quidem unaquaeque divina persona omnia perfecte sin ullius indigentia facere; verum ut eadem ostenderetur Operalio, eademque cum essentia ipsarum, tum adoratio et gloria et gratiarum actio, quae eiS reddi a nobis debet V ila V. c. de tr. II, 27, 306 uniVersam trinitatem noster ad Orat, exorsu S Verbis: Aγαθωτότηὶ καὶ παναλκεστάτη τριός , se ideo communi ter a sancta trinitate creatio completa fuit. V f. de tr. II, 17.
p. 282 . , , Si in trinitate cib. III, 2. q. 50. p. 322 naturam
non distinguit scriptura, nec prima et secunda et tertia natura in ipsa trinitate distinguitur; quamnam rationem asserre pos sunt haeretici adversus eos, qui illam credia ut essentialiter quidem unam esse, in proprietatibus Vero hypostasium distin elam ni Pst σθαι sι ἐν αυτὴν ουσωδcυς, de ἐν ἰοιοτησιν υ7ιοστύσεc0ν Z''
366쪽
Adjungimus denique verba, quae noster sub finem libro rum de spiritu s. p. 529 fecit: Abunde, ut reor, se ait, Voc cursum est propositae quaestioni. Quia vero ineptum et Ilial tum videtur adversus fatua respondere, et si quid in buccam ruerit impiorum, Ihoc velle dissolvere; non enim tantum im pietatis est scelerata proponere, quantum et de sceleratis sal tem resistentem velle tractare: iccirco illud quod solent tra ctare praetereo, sacrilega ad Versus nos audacia proclamantes: si spiritus sanctus creatus non est, aut frater est Dei patris
aut patruus est unigeniti Jesu Cliristi, aut situs Clarisii on, aut nepos est Dei patris, aut ipse filius Dei est, et jam non
erit unigenitus dominus Jesus Christus, cum alterum fratrem habeat. Miseri atque miserabiles, non sentientes de incorpo
reis et invisibilibus juxta corporalium et visibilium dispulari
non licere naturam. Fratrem esse Vel patruum, nepotem vel filium corporum nomina sinit et imbecillitatis humanas vocabula. TrinitaS Vero omnes haS praetergreditur nuncupa
tiones; et quotiescunque in aliqua de his cadit, nominibus nostris et incongruis vocabulis, non sua natura loquitur. Cum igitur sancta scriptura amplius de trinitate non dicat, nisi Deum patrem esse salvatoris et silium generatum esse a patre, hoc tantummodo debemus sentire quod scriptum est, et ostenso quod spiritus sanctus increatus sit, consequenter intel ligere, quod, cujus non est creata substantia, recte patri silio
que societur. 1, Angelo logia et Daemon ologia.
etiam incorporei dicti sunt do tr. II, 6, 157. f. Enarr. in 2 Petri II. p. 326: V Angeli manenteS tu IanelitBle, quam, ,
367쪽
sellicol ox indole) habent a Deo, sunt potiores hominibus, licst excellenter beati sint homines. . Non solum virtutis scientiae itis disserentia potiores sunt angeli, sed etiam cluod non sint gravibus ac passibilibus perplexi corporibus. ,, Sunt quidem de tr. ΙΙΙ, 16, 375 cum animae, tum angeli invisibiles Oculo corporis nostri, quia carent Visibilibus proprietatibus, colore scilicet, habitu, magnitudine; visibiles autem sunt
menti, qui est oculus animae, quoniam incomprehensibiles non existunt, utpote creati, sed eos mente complecti et cogi latione assequi possumus. Itaque etsi spectato corporei oculi oppulsu ac sensu sint invisibiles, spectata tamen contempla tione ac scientia, qua eos percipere ValemuS et comprehen
dere, visibiles sunt. V Tους s/ἐν αγίους φc0ταγωγοὶ φυλά τουσιν ἄγγελοι vid. fragm. , quod sub Didymi nomin se scri
pium reperit Mingarellius - Comm. de Did. c. 13. p. LI. -; cf. Enarr. iii 2 Petri I. I.: V Custodiuiit angeli sanctos viros et eis auxiliantur, dum homines nequaquam valeant angelis Praebere solatia . , , . Statuit etiam noster esse archangelos dotr. II, 4, 137 al. loc.), Varii muneris ' , 3ngeloSque sanctos allo qui non dubitat ib. c. 7. p. 199 . De angelorum immorta litalo videsis Eschalologiam de immortalitate animarum humanarum.)Angelorum apostatarum, quoS in terram e coelodoturbatos fuisso ait Didymus apud Wollium T. IV. Λnecdo torum p. 26 , , Cum ibi nempe in coelo , inquit, , , ad
huc essent angeli apostatae, terrae assectum aflixerant, ex quo illud consequulum est, ut e coelo in terram projicerentur ), quosque in fragmento jam laudato Ming. Comm. da
Gabrieli separatim apud patrem et spiritum sanctum ministerium trihuit de tr. II, 25, 296 verbis: Καὶ διακονεῖ αυτ p spiri
368쪽
p. III. Dogmatica. Did. p. LI.) improborum custodes esse docet τους- φαυλους
σκοτεινοί, scit. φυλάττουσιν αγγελοio, princeps est di a b o i ii s, quem ἀσαρκοις annumerat de tr. II, 6, 168 , quemque ex Iobi cap. XL, 10 sqq. demonstrat primam esse Dei creaturam de tr. I, 17, 44: τον διωβολον προυτον κτίσμα εἶνaι λέγει, εαυτον ποιήσαντα εγκαταπαίζεσθαι υπὴ των ὁγίων ἀγγέλων ὁιὰ το ἀνοσιον αυτου καὶ κακοβουλον τῆς προαιρε σείως, unde h. l. et de tr. ΙΙΙ, 32, 429 concludit, spiritum sanctum primam creaturam esse non posse; ἴλλως τε δε, ait loco posteriori, σεσημανται ὁ πρωτοκτιστος, ως τλῆς προ9 wείας δι' οἰκείαν ἀλαζονείαν εἰς τὰ εσχατα των επάτων EP sit pri . Ingenitus enim esse diabolus haudquaquam potest; id quod contra Manichaeos praecipue p. 204 sqq. hisce noster
verbis ostendit: ,, Nulla oppositio contrariorum fit ex toto, quin sint in eis aliqua contrariorum communia. Verbi gratia album, quod est contrarium nigro, et nigrum in iis tantiam, quibus disserunt, contraria sunt, cum habeant alioqui com
munem colorem et qualitatem. . In communibus autem non
est contrarietas; oportet enim colorem esse et qualitatem esse, ut sit album, similiter in nigro. Ad eundem modum Virtus et vitium prius conveniunt in communi ratione qualitatis et assectionis, quam sint contraria. Si igitur duo principia in genita sunt, et haec sunt contraria, vel ex toto sunt contraria vel sunt aliqua eorum communia; et nihil ex toto recipit con trarietatem, habent igitur haec communia, esse scilicet et sub stantias esse, et fi ci' id aliud in eis commune reperitur. Contraria vero ea facit esse alterum bonum, alterum malum; esse item alterum lumen, alterum lenebras. Prius autem cogita tur esse ea substantias, quam cogitentur esse bonum et malum.
Contrarietas igitur non est circa communia, sed circa propria. Postium autem est esse ea ingenita; nihil autem est ante ingenitum; at est ante haec contraria aliquid, id scilicet, quod dixi essu in eis commune. Ergo non sunt principia ingenita, quia haec ingenita sunt contraria. Ouod autem inest eis com mune , ante ipsa contraria est; non sunt igitur ingenii a principia, quia ante ingenitum nihil est. Sin vero dixerint, non
esse contraria ratione ingeniti, reperietur igitur commune eo
rum hoc. Sed rursus quia malum ingenite est malum, et bo-
369쪽
iiii in ingenite bonum, reperietur ingenitum malum commune Amborum, et ingenitum bonum commune item amborum. Sion im bonum sine ingenito non potest reperiri, commune Ru tem est ingenii uiri, commune rursus erit, quod necessario se quitur ingenitum; hoc autem es t bonum. Si Vero dicant, non esse commune eorum esse ingenitum; nam quatenu S alter utrum est ingenitum, non est alterum ingenitum; erit igitur ingenitum Vel bonum Vel malum , non autem bonum et ma
Ium. Quare si reperietur bonum ingenitum, malum erit genitum. Aliter: Omne malum est puniendum; nihil quod puniendum est, est incorruptibilo; nullum igitur malum est incorruptibile, quin sit incorruptibiliter corruptibile. Nihil corruptibile est ingenitum; est autem malum corruptibile;
malum igitur non est ingenitum. Nullum est malum secun dum substantiam; malum autem esse est assectum esse quali tate malitiae. At assectum esse qualitato non est substantia; malum igitur non est substantia. Omnia contraria se vicissim inierimunt. Quae ingenita sunt, non intereunt; non sunt igitur contraria; contraria o nim non sunt ab interitu li bera. Nihil ingenitum est mutabile; mutatur autem hoc bOniam a malo superatum. Bonum igitur hoc non est ingenitum. Quod est ingenitum, non expetit ullius interitum; malum ctu tem expetit interitum; malum igitur non est ingenitum. Scripturae divinae non solum malos, sed etiam ipsum diabolum dicunt assiciendum esse supplicio; quod autem supplicio ossi
ciendum est, id omne mutabile est; nihil autem mutabile in genitum est; nullum igitur ex malis ingenitum est. Eorum, quae ex toto sunt contraria, nihil est commune; quare omni no necesse est, ut quod uni inest, alteri non insit; inest autem bono esse ingentium, malo igitur neutrum horum inest; tu ire malum non est ingenitum. Quicunque recte aliquid expetit, si recte expetit, expetit a potitur; expetit autem
Deus malitiam delere; igitur malitia deleri potest. Quod si deleri potest, delebitur; deleta autem non est ingenita. Si
malum est ingenitum, nηtura ei inest esse malum; at nemo operan S secundum noturam peccat; igitur malum ingenitum non peccat; 'lod autem non peccBt, non est in cui PR, et reus non est; reus autem et in culpa est Satanas; Salanas igitur
370쪽
p. III. Dogmatica. non ost ingenitus. V Ex his jam sequitur, Didymo diabolum
non esse natura malum; lapsus est potius libertate abusus; idquod praeterea multis noster locis demonstrat. Ita Enarr. in 1 dola. III. p. 330. G.: V Diabolus,, , inquit, V non substantia liter, sed voluntariae operationis indicium est. ,, Enarr. in Jud. p. 336. G.: VNec est, , , ait, V diabolus terrena sub an tia. Habuit enim aliquando divinam gloriam et sanciam Dei scientiam, licet conversus de magnitudine tanta ceciderit. Ostenditur itaque ex communi sensu, quem habemus de cunctis rationabilibus, quoniam cum sint arbitrii liberi, et con
Versio, , scilicet in malam partem, non, uti Basnagius in Canisti lecti. antiqv. p. 199 inconsulto dicit, in bonam)' sit facta
diaboli, natura non malus est. . . Voluuiali S enim ejuS, non
essentiae diaboli nomen ost, ut frequenter dictum est. se Con
κατα φυσιν κακος, αλλ' ἐκ τροπλῆς του ἰδίου αυτε υσιου, et ib. p. 211, explicitis diaboli nominibus, ait: Eὶ τοίνυνδια παντων ων σηφιαίνει ὁ αρ κακος καὶ πρωτος ἀποστατηὶς τηνς ἀρετMὶς προαιρετικέως ἐστὶ τοιουτος, ου δυναται κατ' ουσίαν εἰναι κακος. Inimicus Dei ib. p. 213 non ingenii econtra eum se extulit, sed potius factus ut esset bonus, pote statem virtutis capiendae imperfectam et mancam servavit; potestatem vero vitii suscipiendi ad actum perduxit. V Quare Vitio nequaquam vertendum est Deo, diabolum creasse; et ita quidem noster, ib. p. 212 his verbis sactis: se Fortasse dicent: cur eum, qui futurus erat perniciosus et pestifer, bonus Deus produxit V ib. ros pondst: Καν τὴν ουσίαν τὴν καλουιέένγ ν διαβολον ὁ θεος εποίησεν, ουχὶ διαβολον αυτὴν Edrifusi ργησεν, αλλα δεκτέκνον αρετλης, ἴνα ταυτην καὶ δεκτικχην
κακίας, ἔ- ταυτης απεχηται. - Quae sint scelesta diaboli opera, saepius Didymus dicit. διαβολος, inquit c. Ma nich. p. 211, θεὸν ανθ ρc07τοις διαβάλλει, καὶ ἀνθρcυπους καὶ αυτους τους ανθ ρωπους ἀλλλὶ λοις se unde nomen istud accepit ), omni modo ib. p. 213b hominibus nocet, bonisque separatim de tr. ΙΙ, 27, 306)' semper in id et eo
rumque adversarius est. V Hanc suam efficaciam praecipue in
Juda ostendit. V Observans, , , Didymus ait de s p. scio III. P. 528, V diabolus quibusdam motibus et operationum signis,