장음표시 사용
401쪽
itidum statuere, quam silium patri crνδιιοιον dicere In alia eruiit, ideo sue s uopte qui desii colinantia acie istae dialectico) doctrina ecclesiae Occident ilis de Orient; tibi is placitis tri in lipha, it Neond. Antigia. p. 482). Elinati Didymus catecheta Alo Xondrinus ab Allianasii pulli laus stetit. Do spiritii sancto doctrina, qualenus ad vitam tali lis est, linia ab Occidera talibus, tum ab Alexondrinis patribus elium a Clemente, quamquam apud ipsum plura hoc de re desiderentur) proferebatur. Irenaeus sibi confinias id lati lumdo spiritu sancto oblinet cf. lib. IV, 33b, quod ad institutio
Delii vitae vere christianae specteti Athenagoras et Clemens sicut Tertullianus, cui spiritus sanctus est , , grodUS ieritia Strinitatis V adv. Prox. c. 4., cf. c. 8.) etialia illeorelicδm Irii
jus dogmatis partem tangunt, sed ambiguis literque utitur verbis. Clarissime Origenes repugnans igitur Sabellianis opinionibus) personalia divinatii spiritum sanctum esse dicit, gradu vero eum silio minorem quippe γενx Tox a patre per sili uni pendentemque a silio), o in Dibus lamen si lii creaturis subli miorem. Idem Pierius et Theognostias censuisse seruntur; DionysiuS autem eandem quam patri silioque naturam spiritui videtur tribuisse, id quod Arius negavit. Arianis demum istiS controversiis contra Macedonianos - stabile aliquid hac in doctrina decernebatur, istisque placitis convenienter Didy anus spiritum sancium patri silio 'ae ol tost Gi0ν esse et pro cedentem eum quidem do patro mitti a filio) dixit. In doctrina de angelis et daemonibus, qu te qui
dem non est e christianae religionis fundamentalibus primariis, de rebus gravioribus nostri consontiunt neque ab occidentalis ecclesiae putribus ita dissentiunt, ut utrorumque singulaS di Screponii RS compRI Bre operae pretium sil). Omnes nostri angelos, baud prorsu S incorporeos, libero praedito esse arbitrio censent; alios autem bene illo usos et et ne hos quidem omnis vitii experios esse Origenes cum Didymo putat , aliOS Vero, quorum princeps sit diabolus, libertate abusos, ex communione Ciam Deo osse lapsos Omnes enim nostri in eo conveniunt, quod gnosticorum syrorum sensa de aeterno materiae principe ina probant, et Didymus separatia ii diobolum non osse ita genitum mullis contra Manichueos ostendit). Illos quos Didymus et
402쪽
Origenes alloquuntur , Dei in admhaistrando mundo do sententia Λthenagorae, Clementis et Origenis ministros, hominumque Judicibus Clemente , Didymo et maxime origene)tutela res, bona, hos, Deo sapienter non prohibente, mala hominibus asserre. Neque tamen - de sententia Clementis, Didymi et praecipue Origenis de horum salute plane de sperandum est, dummodo, id quod omnino Valeant, ad
Deum re erlanlur, cluam conversionem OrigeneS - verisim
liter etiam Clemens et Didymus - reVera eXspectat . Quae aliis Alexandrinis aliter visa sunt quemadmodum Λ henagoras et Clemens cum Tertulliano de idol. c. 9., de Vel. IrS. c. 7., oliis -- favent litorali narrationis de concubitu daemonum cum mulieribus humanis interpretationi, origenes allegoricae , omnia tractare singula quippe quae communi ratione coiispici iX queant , longius est, neque necessarium, cum ex su pra allatia, singulorum opinionibus faciis comparatio institui possit. Neque tamen gnosticae quaedam opinioneS praeter millendas sunt. Basilides eadem ratione de suo archonte cs. Noand. Gnost. Sys L p. 47. 80 et Valentiniani do suo de Iniurgo cogitarunt, qua origenes de singulis angelis, reliquis gentibus extra populum Dei a Deo praefectis. Sententia porro Clementis, ex qua angeli, quibus mundi cura data est, solventur aliquando hoc munere, Valde appropinquat gnosti corum opinioni dicentium, mundum per demiurgum ejusque angelos administi Ari, usque dum, spiritalibus naturis itio uita elatis, ipsi ab isto ossicio molesto liberentur Neand. I. I. p. 219 . Denique cum nostris Marcio contendit, idololatriam ab impiis daemonibus essici ib. p. 285 . Homine 1n tribus constaris ex partibUS, corpore, Rnimast spiritu mente , Clemens, origenes et Didymus dicunt, ideoque, quod ad Verba attinet, a gnosticis, qui tria in homine principia distinguunt, To πνευματικον, τυ χρυχικὰν et TO υλικον, Propius 3bsunt, quam Tertullianus, qui hominis animam et spiritum minime separat cf. de anima c. 1Ο - 12. 20. 21. . Gnostica vero ista principia si se in vicem excludunt, haec sententia, haereticae notae gnosticis
propria, Alexandrinis minime probatur id quod de Origono et Didymo apparet, neque de Clemente dubium esse potest,
403쪽
quippe qui per fidem perveniri ad gnosi ii dixerit, noc si delys
a gnosticis adeo ut fidelis fieri non posset gnosticus separa verit . To υλικον gnostici ab omni parte malum esse dice hant, unde in ascetica sua disciplina praecipue corpus jube
bant cui igni i. A thenagoras Vero non solum corpus PeCC ire ait, et Clemen S corpus neque bonum, neque Dantum esse as
seruit; gnosticis sententiis paulo convenientius Origenes a quo Didyinus proxime, procul Vero Tertullianu S abest, qu1 cor porth dignitatem egregie laudat de res. cni n. C. 43. 44. 47. Ne ind. Antigia. p. 409 - corpuS esse statuit additamentum molestum, sedem peccati. Si autem gnostici nomo illi omnesunturAS humanas, exceptiS pneumaticis, fato subjiciunt ideo quo nocent doctrinae christianae de vero) Iibertate; omnes contra Aloxandrini plenam hominis animo libertatem quum neque occident'les Degant, ct r. Irenaeus lib. IV, 4 et dΘ Ter tulliano Neaud. Λntigia. p. 372b tribuunt hanc trie studiosi usquam occidentales prae omnibus doctrinam commendRnt, cruamquam simul haudquaquam negant, ad bonum persi ciendum auxilio divino opus esse. Eo, quod doctrinam de prae exi stentia animorum cui quidem Petrus Martyr contradicit) Cle
mens lenissime , Origenes, Pierius et Didymus proferunt, conveniunt cum Basilide lem. Stroiia. Ι , I 2, 6 m , Burdesane Pseudorig. diat. de recta in Deum si de opp. O .ed Ruaei I, 862 , Julio Cassiali 0 Clem. Sir. IV, 13, 553 , aliis valde autem disse uti aut a Tertulliano ejiisque asseclis ,
ciui de anima c. 19. 20 - 27. , Neond. Antigia. p. 45Φ de traduce animae quam Clemente et Origene minime Assen tientibus se nihil, si nou corpus V esse dicit de amnia c. 7.
sententiam fovet. rariter omnium, quae ab illitio fuerit, animarum ae linali inlem OrigeneS contra Heracleonem conten
dit Tertullianus Vero de anima c. 23. contra Basilidem re ἰici occidentales et Alexandrini imaginem Dei homini inditam esse censerit, hoc nutem discrimine , ut schola AleNon drina hac in doctrina Anthropomorpbitas praecipue refutans
sola in spiritali hominis notura imaginem Dei quaerendam esse dicat, Tertullianus autem et ipso quidem praecipue in anima eam ponat et iid Antigia. l . 372 , sed eo, quod de
404쪽
in carne nominat, aliqua ratione etiam In corpore inveniri eam censeat Neand. l. l. p. 407. 408 . Jamvero polluit ho mo hanc imaginem peccando. Historiam do Λdami lapsu Imitti gia ostici allegorice interpretabantur, atque Ophitae eo etiam procedebant, ut lapsum illum omnis sapientiae fontem dicerent. Tertullianus contra cujus super doctrina de Adami integritale cf. Neand. Antigno . p. 375 - literalem hia jus narrationis sententiam premit apolog. c. 47. eique in capite rei Dionysius A lex. et Didymus adstipulantur); Clemens riliqua ratione pro suis opinionibus locum torquet, statuit la men culi Athenagoras peccatum ortum esse ait e libero arbi trio per daemones corrupto), a diabolo, serpentis forma in diato, primos homines haudquaquam perfectos, sed aptos ad persectionem) ad peccandum concitatos esse cideoque cum Clemente Marcio convenit, qui item de diabolo locum de A da mi peccato interpretatus est, dum serpentem symbolum habuit daemonis perniciem molientis es homines ad transgredienda creatoris praecepta instigantis; Neand. Gnost. Syst. p. 289). Origenes autem diserte historiam Adami allegorice sumit, et si revera primorum hominum Vestes polliceas intelligit de in
dumenio animae, corpore terrestri, in eo separallin cum Bar
des in istis de quibus cf. Pseudorig. diat. de recta in Deum sidsin or. opp. I, 862 convenit. De peccato in universum
omnes et occidentales et Alexandrini, necnon plurimi gno
stici dualistae, non pantheistae) eo, quod maXimum est,
consentiunt, quod Ia ominem adeo contaminari peccatis con cedunt, ut alieno a Deo statu esse persuasissimum cuique esse debeat; dissentiunt vero de ratione, qua malum istud con templandum sit. Gnostici dualistae tolum Vitae terrestris cur sum intuebantur aut lanquam mali daemonis aut imperfecti demiurgi opus, ac dicebant, generatione hominem materiae imperio subjici. Contra hanc sententiam Clemens generatio . Dem mali non esse causam asserebat; ita Vero in Opinionem incidebat, Carthaginiensium doctorum sententiae paene con trariam. Tertullianus enim diserte de , , originis vitio V doctrinam profert de anima c. 21. 25. 40. 41.; de testim. BD. e. S., contra Marcion. V, 17; cf. Ne ind. Antigia. p. 455 , et Cyprianus peccatum hominis ortum esse dicit ex peccato Ada
405쪽
mi et Veneno serpentis de opero et eleemos. p. 196 et ep. 59 ad Fidum loquitur do , , contagio mortiS Anti quae ' Origenes modium inter Clementinam et Carthaginiensium doctrina in locum tenet, quippe qui omnes quidem homine' propter pec cala olim ab ipsorum animabus perpetratn DB turn peccatores et propter mylterium generationis impuros esse dixerit, sodnatura peccantes esse negaverit abitriique libertatem sempor praedicaverit. Didymus denique ex A dami lapsu conlinuntii peccatorum seriem prosectam esse censet, n3turalem Vero ho minis malitiam negat. Duplex igitur studium apud illius novi patres apparet, ab altera parte libertatem arbitrii contra gno sticos validissimo contendendi, ab altera corruptionem huma nae naturae et regenerationis necessitatem perspicue pingendi; studium utrimque autem praeruptarum antithesium declina tionem invenimus, eaque causta est, cur multo demum post
pugna his de dogmalibus eruperit. De persona Christi jam proximis Apostolorum novo temporibus plures sectae falso senserunt; nam praeterquam quod Ebio nilne et postea Theodotiani, Alogi ut videtur, fata lus Samosatenus et Photinus) Deum esse eum neg3runt, tres gnosticorum classes surrexerunt, quae male de Christo judi carunt. Prima Docetarum sensu strictiori) in eo vim ian tum modo agnovit divinam omniaque humana pro specie tia buit q); altera tribuit ei quidem corpus, sed non nisi in spe
Tertia λογον factum esse hominem nega it, et cum homines Jesu το et tu πριστῆ ) baptismatis demum momento noquo abhinc in seinpiternum) λογον τον ανω πριστον) sese conjun misso dixit. Jnati vero nostri nexi et Occidentales et Alexati drini patres in eo conveniunt, quod Christo et Vere divi nam et humanam naturam adscribunt. Contra Docetas Cle mens , Origenes et Didymus disputant ; tamen nostris acrior fuit in resulanda ista haeresi Tertullianus ad V. Mar
) Huic classi anumerari possunt ollam Μanichaei; Μanetis enim ex sententia spiritus ille solis, cx purissima Dei IuCe constans, in terram descendit, et in speciem tantum humana suscepit.
406쪽
p. ILL Dogmatica.cion. III, 8. cie carne Christi c. 5. 9. , aliis locis Neand. Antigu. p. 397 , necnon Irenaeus III, 18. A secundae gno Ilicoriam classis sententia patres occidentales procul absunt; oppropii strat ei Vero Clemens, sed iactus fortasso stoica et Platonica απaθ είaς doctrina, minus Origenes. Tertiae Opi ni insem nostri cum Occidentalibus improbarunt, quam quom
Origenes et ut videtur Didymus) λογον cum homine Christo
penitus conjunctum, quam ipsum hominem factum esse dicet 'Inaluerit. Omnino nutein Origenes primus Toη nDucorpus solum humanum, sed elium animam funes, silide urnia clitate sua dignam sese hac communione effecerit) sumpsissu dea non stravit; etenim Irenaeus V, 1 al. an etiani animaliatimna nam Christo tribuat, haud diserie dicit, Clemens multo obscurius loquitur, et licet Tertullianus Traducianus odv. Prax. c. 30. et de carne Christi c. 1Ο - 12. Origenis sententiae valde appropinquet, tamen sumit potius cf. de carne Chr. r. 5. 13.; Bd V. Pr3X. c. 16. 27.; npol. c. 21.) id, quod Origenes Praeexistenti unus) demonstrat. 4rius liostea - et Apol linaris - Origenis de anima Christi humana sententiam rejo
eii. Distinxit igitur primus Origenes eodem sere tempore
quo Manes humanam Christi naturam negavit) duas in una Josu Christi persona naturas intime ianitas, humanam Ac divi nam quam quoque recentiorum Platonicorum auctoritate seia
tonitam defendere potuit . Tum A lexandrina schola cf. quas exposita sunt de Dionysio et Petro M.) id maxime egit,
ut divinas et humanae Christi naturarum altributa accuratius distinguerentur, et acculavit ad ersarios crimine ea confundendi, incidit Vero apud eos, qui sicuti jam Origenis iem pore Beryllus ante conVersionem) humani atque di tui, quod
Christo inest, unitatem obtinere studebant, in suspicion semeriminis utru Inque acriuS disjungendi, qua ex opinioni rin diversitate altiores in dies radices agente postea Didymus idem fero quod Origenes contendit, sed videtur etiam disertius, quam Origenes, Verbis suis futuram Nestorianorum haeresi ii improbasse) Nestorianorum ac Monophysitarum controversiae
In doscribenda vita Iesu Christi terrestri eo dis sentiunt Clemens et Origenes ab Irenaeo, quod illi corige
407쪽
nes, ait Videliar, non prorsus constanter unum tantum an num Christium doctiisso statutini, qua in Ireia aeta S sententiam
Doctrina claristiana do redemptione per Christum saeta etiam a gnosticis annumeratur primaritS; multa autem inVeniuntur in eorum decretis inlograe scripturae s. discipli nne repugnantia. Necessariam esse statuunt redemptionean ad liborandos homines a potestale materiae, ideoque multa, quae ad vitam vero citristiane instituendam pertinent, non
tangunt, quoniam in physicis saepissums disquisitionibus ac quiesciunt. Apparuisso naturam divinam sufficit; passus sit filius Dei noctis , haud maximi interost. Quin Basilides etiam pugnat contra doctrinam de morte desu Christi expiatoria. Ac ne exeanplum quidem Christi celobrure omnibus gnosticis licet, quippe in speciem tantummodo corpore humano prcle dili. Quare e contrario et occidentales et Alexandrini patres semper christiana hujus doctrinae elementa, haud quidem systematice, verum ad instituendam Vitam vere christianam optissimo illustrant. Maximo autem eo Irenaeus cs. lib. V, 16, 3 ;17, 1 et Tertullianus ab Alexandrinis disserunt ), quod illi Tertullianus pria laus est de opero Christi vocabulo satisfactio niSusus, de pudicit. c. 9. 18.; de patient. c. 3. 9.) diserte ad doctrinam de obedientia Christi nostras vices sustinente recur runt. Clemens neque de morio Christi tacens plurima dochristi doctrina ud Verani gnosin perducente de ejuSque exem plo proposito a Deo ad efficiendos nos divinos verba facit; origenes haud cluaquam neglecta doctrinu) plurima pariter de desu vita et ea quidem tum ante tum post ipsiuS ad en
Ad in foros Christus doscondit do sententia Tertulliani de anima c. 55.) et Irenaei adv. h. IV, 27; V, 31, qui etiam alios
non prorsus videtur a Ialute illa exaludere) servaturus pios Veteris Test. , do sententia Marcionis ethnicos demiurgi ditioni erepturus, et de Alexandrinorum Clementis et Origenis sententia omnibus, qui morem gerant, hominibus, etiam gentilibus , salutis viam annunciatiirus. De sententia Clementis I paratim hiajus operis socios et successores habuit, qui gentilium maxime Ialutem curarent, apostolos.
408쪽
iii iri terrentem ad proponendum nobis vivendi nostraequo animae T J λ adhaerendi exemplum octob et praeterea depretio solutionis morte ipsius quam etiam Petrus Martyr pro maximo ejus opere la abero videtur) diabolo dato nonnulla etiam de continuato Clarisii opero scit. de intercessione cet.)habet. Didymus in rebus gravis si aliis cum Origene consen tire, propiuSQlamen ab illa ecclosin0 Occidentulis docendi Tntione videtur abest e.) Insuper Origenes cum Didymo etiam angelori tin salvatorern esse Christum censet, quRm Ter tullianusi jam ante Origene1n) opinionem refellit de carne Christi c. 14. Vindicaro sibi homo potest Christi opus veniamque pec-cntorum eo coaliparatam) ex sententia Clementis et Origenis fide indeque profluentibus christianas sanciis alis bonis operibus cum poenitentia , imprimis martyrio etiam nDidymo celebrat ob ), hoc autem discrimine, ut Clemen' qua in re Didymum habet ali enlotorem) cum fide quam praesertim ad gnosin perduciam Clemens intelligere 1nalii BretiuS Opera conjungere Vide itur, qualia Origenes. Tertul lianus contra saepius fide sola nos justi sicari nil adv. Marc. V, 3; adV. Jud. c. 8.), et Cyprianu Si de opere et eleem.1': 200 fidem operaque inseparabiliter conjungit. Uterque, et Clemens et origenes, necnon Dionysius et Didymus, ad excipiendum Claristum fide et operibus i nitandum gratia odivinae auxilio Opus esse concedunt, cujuS ad participatio nem, ut ijunt, pro ipsius quei nisue dignitate Deus praedesti navit. Quod ad occidentalium doctorum consensum hac in re attinet, anajoreali neque tamen ii resisti bilem) Tertullianus de anima c. 21.; Vid. Neond. Antigia. p. 459 sq.) gratiae di vinae ossicaciam concedit, multoque disertius, quam A lex in drini, cooperans tantum gratiae munia S tribuentes, Cyprianus de gratia Dei ad Donat. p. 3. 4; de orol. domini p. 145; ep. 76. p. 232) omne quod homo agat bonum a solo Deo de rivat. Gratiam, quae per spiritu in sanctum regenerontem)
) Origenes proclivis ost ad dicendum, etiam a martyre aliis hominibus sitiandam peccatorum v niam Comparari Posse, is uod Tertullianus de pudicit. c. 22. negat Noand. Antigri. P. 275).
409쪽
operetur, Clemens rarius, Origenes saepissuriae tangil cum Di dy1no) isti clue operationi etiam quae suo tempore si eboiit mira cula adscribit. De blasphemia in spiritu in s. cum Origo ii
Theognosius videtur consentire. Didymia S minus recte de ea loquitur. Baptisma etiam gnosticis necessaritim idebatur, ut baptizandus cum genio redimente conjungeretur istaque ratio no ad supremi Dei communionem est erretur. Negabant con
ira baptismalis ne cossitatem sectae quaedam mysticae, veluti Cojani; adversus hos Tertullianus libro de baptismo illam do fendit, nimium vero signo externo tribuit, dum aquam ,,vim sane iis candi continere' ait Neand. Antignos t. p. 192 shq. 411 . Clemens ΛJ. multum quidem abest a Tertulliano, ias que tamen accurate distinguit rem baptismo exhibendam signumque ejus externum, et ita quidem maxime cum Iro
Daeo conVenit, cedit autem Cypriano, qui do gratia D sis. 3; ep. 69. Ρ. 188; ep. 73. p. 203) cum Lactanti Instituit. lib. III. c. 26.; VII, 5b etiam majorem baptismo Vim tribuit. Primus Orig0nes distinctione illa excellere incipit, Didymus vero signum et quod sub signo exhibetur non separat. Ba ptisma infantium jam Irenaeus significare videtur l. II, 22, rejicit Tertullianus de bapt. c. 18. Ne ind. Antign. p. 209 ,
comprobat Origenes, et tanquam necessarium commendat Cy prianus ep. 59). Haeretico S, unico haereticorum baptis ino imbulos, ad ecclesiam catholicam regredientes iterum
baptigari jussit ecclesia Africae septentrionalis vid. Cy priani epp. 70 sqq. cum Didymo et, ut Videtur, Clemento nostris Dionysii nostri hac de re sententia non satis stabilis
es i); vetuit Rom3n R. De coena sacra et Do celae, qui Verum Christi cor pus negabant, et gnostici ii qui omnia ad materiam perlinen ita ergo etiam panem et Vinum) profana habebant, falso non
statuere non poterant. PatreS vero aeVi Alexandrini tres in
classos dividi possunt. Prima, cui praeter I gnatium Antio
clienum et Justinuin Martyrem IrenaeuS annumerandus est
cf. adv. haer. V, 2) et, ut Videtur, Didymus, comprehendit QOS, qui sacrae coenae participes et spiritali et corporali ratione cum servatore conjungi et in signa externa corpus et san
410쪽
p. III. Dogmatica.guinem Christi Inystico penetrare censitoriint; altera Terturulian. - Vid. Neclud. Antigia. p. 517 sqq. - adv. Marc. I, 14.; V, 40; de antina c. 17.; de resurr. c. 8.; de pudic. c. 9.; docOroia. milit. e s.; de Orat. c. 6., et Cyprian. ep. 65. eOS, quo rum ex sententia signis externis et synabolicis conjuncta est sanctificans et naturae vires excedens corporis Christi communio; tertia denique eos, qui externa: quidem signa pro nihilo habuerunt nisi pro symbolis, et diserte distinxerimi inter ex te am et spiritalem sacrae coenae pereeptionem, tamen pre cibus eucharisticis totique actioni conjunctam esse aiatue m fere eandem Vim, quam secunda classis cori ori Christi adscripsit. Hujus classis antesignanum habemus Origenem. Clemenscundas classis sententiae haud repugnans obscurius eodem fera rodit; Dionysius vero et Petrus M. istius tertiae, an, id quod multo verisimilius est, primae aut secundae classis cives sint, haud satis constat. Quarta classiS eorum, quibus tota sacra coena nihil sit nisi symbolum, epulae in Claristi mortis memoriam symbolico institutae, isto seculo non invenitur Neand. An tigia. p. 52 4 sq.). Noliones, quae de sacra coena tanquam sacrificio reperiuntur apud Irenaeum IV, 16 - 18b, Tertu Iianum exhori. ad cast. c. 11., de corona C. S., BdV. Marc. IV, 1; de monogam. c. 10. et Cyprianum ep. 67. od Magnitin p. 155 , a nostris , excepto solo Didymo, non soVentur. Ne que Vero praeter Cyprianum et, ut Videtur, Didymum a Roma nae occlesiae dogmate de sacrificio missae quisqu3in I)r 'lius ab fuerit. De ceteris Vocabulorum eueharisticorum sacrificii,
προς φορας, significationibus Vid. Neand. Antignos t. p. 155.184. Ecclesiam gnostici multi, Piorum sola contemplations systema nitebatur, nonnisi invisibilem esse sibi persuaserunt,ot ne id quidem egerunt, sed in scliolis plailosophicis eri
gendis videntur acquieVisse. Neque defuerunt, qui a communi Christianorum coetu sese avellerent et ecclesiolas so- paratim conderent. Hinc factum est, ut multi patres ne cessitatem et unitatem ecclesiae defendere conarentur. Esse nutem Vix potuit, quin externa et interna ecclesiae unitas et visibilis ot invisibilis occlesiae notio mox confunderetur. Ve