장음표시 사용
421쪽
quando cliti dem ipsum menda estam, ut quod cum aliquo dolo dictum sit, non eli sermo otiosus, sed exercetur ad vitium. Undique ergo veritali lestii nonium seri solu8 gnosticus, et facto et carotione; semper enim in omnibus Omnino se recte gerit, et in sermone, et in actione, et in ipsa cogitatione. VEx his jam colligi licet, quid de j ure jura n d o Clemens
docuerit. , , Absit' ait Paed. III, 11, 299, , , ante Omnia
ju8jurandum, rerum, quae Vendiantur, enula sit Sceptum.
Absit autona olia in in aliis jusjurandum. V Similiter Str. V, 14, 707 interdictu in nobis esse jusjurandum dicit, et Str. VII, 8, 861 haec Verba facit: , , Multum abest ut, qui in tali pietate probatus est, sit ad mentiendum propensus et ad jurandum; si ἐν γαρ εστιν ostολογία Oριστικλῆ μεlta 7προπαρα-
D il εc0ς θείας. Oui est semel si delis, quomodo seipsum in
si delem pruebuerit, ut etiam opus habeat jurejurando, et non ita vitam instituat, ut ea sit struatim ac desinitum jusjuran dum, fidemque ostendat confossionis in constanti stabiliquo vita et sermone 2 Si autem in judicio ejus, qui agit et loqui tur, positum est facere injuriam, non in perpessione ejus, qui patitur persequutionem, neque mentietur, ne quo pejerabit, ut qui Deum assiceret injuria, cum eum sciat natura esse hia jusmodi ut minime laedi possit. Sed neque propter proxi mum mentietur Vel aliquid transgredietur, quem didicit di Iigore, etiamsi non sit familiari s. Propter seipsum autem multo minus aut mentietur aut pejerabit, siquidem nunquam sua sponte in seipsum injustus iiivenietur. Sed neque jurat, ut qui in assii matione quidem et o ναί, in negatione autem Toου usurpare constituerit. 'Os νυναι γαρ ἐστι το ορκ0ν, χη ας χν ορκον, aras διανοίaς προςτερεGθαι ZΓαρGGτατικως. Sumsicit igitur ei vel assii malioni vel negationi addere illud, verct dico, ut fidem faciat iis, qui responsi ejus non perspiciunt sta bilitatem. Oportet enim eum habere, ut ego quidem exi stimo, apud externos Vilam fide dignam, ut ne postuletur quidem ab ipso jusjurandum, apud semetipsum autem et qui cum apso conversantur animi aequitatem, quae est justitia volun taria. Jam vero recte gnosticus jurat, proclivis autem ad jurandum non est; raro accedit ad jurandum eo quem diximus
422쪽
p. IV . Ethica. ,, Patriam et leges ci Viles Vir justiis, vi est magni
excelsique animi, Libentissime contemnere debet, ut i. e. si modo hoc contemptu Deo sat amicus et consequatur dex teras partes sanctuarii, sicut et fecerunt apostoli ' Str. IV, 4, 670). Verum se si quando fuerit in magistratu constitulus Str. VII, 3, 83 7 , non secus ac Moses praeibit ad salutem iis in quos obtinet imperium, et mansuefaciet id quod osto greste et insidete, cum honore quidem eorum qui sunt optinii ac praestantissimi, supplicio autem improborum, qualenus conVeniens rationi est ad disciplinam. VDo dignitato muneris docendi haec Clemens ha bet Str. VII, 9, 862: se Gnostici dignitatem maxime auget et amplificat, qui aliorum docendorum sit Scepit praefecturam, ut qui maximi quod est in terris boni dispensationem et verbo
et facio acceperit, per c Fam tanquam mediator hominem cum Deo conjungit. VBono ficentia benefacit enim gnosticus pro viribus hominibus, qui voluerint, Str. VII, 3, 837, eliam inimicis, Str. VII, 12, 873 nec propter metum, nec propter spem pro missi. honoris est exercenda; ιιονλὶ τὶ δι ἀγάHrὶν εἰ ora γγ δι αυτο το καλον πιθετλὶ τ ω γγ 'στι γῆ Str. IV, 22, 625).
In bono ciendi habitu constitutuS ευ ο ιας , ne pro pter mercedem quidem a Deo exspectandam gnosticus agit
ib. p. 626 . Do amicitia noster haec dicit Str. II, 19, 483: ,, Do
cemur, esse tripleta genus amicitiae; et eorum primum quidem est, idque optimum ac praestantissimum, id quod vir
tuto conciliatur; valida enim est, quae e ratione oritur, di lectio. Secundum ac medium e remuneratione; est autem hoc genus aptum ad societatem ac communicationem, Iuben ter impertiens, et vitae conducibile. Communis enim est quae e gratia oritur amicitia. Ultimum ac tertium nos dici
mus id, quod est ex consuetudine; illi vero philosophi) id,
quod propter Voluptatem Vertitur ac mutatur. Ac milii qui dem pulcherrime Hippodamus Pythagoreus uvidetur d0 scribero
amicitia, altera hominis, tertia animalis. V
423쪽
Servorum possessionem per se non Vituperat Clemens, omnino Vero multorii iii faed. III, 4, 268 . Divitiae in universum, id in libro Qu. div. sal v. Cle
menS Ostendit, per se non nocent; Omnia enim externa per se sunt ne que bona, neque mala. Nocet tantummodo amor bonorum terrestrium. Verae autem divitiae sunt paupertas
cupiditatum Paed. II, 3, 191), justitia et λόγος, ο παντος OD. σαυρου πολυτι si μυτερος ib. III, 6, 275 . , , Quae quidem divitiae, ib. ex pecoribus et praediis non augentur, sed a Deo donantur, divitiae quae auferri non possunt, quarum est thesaurus sola anima, possessio ei, qui illona possidet, optima, quae hominem Vere reddit beatum. V Itaque solus pius Clari Itianus et gnosticus Str. VII, 3, 838 appellandus est dives Cohori. 12, 94 .
Corporis cura non est negligenda; sed non est curan dum , ni id ut conservetur corpus Str. VI, 9, 775. 777 et an mae negotia prospere succedere queant ib. IV, 5, 573. 571 ; VI, 12, 790). Cupiditates corporiS i. e. OmneS Omnino cupi ditateS, quippe quae eX corpore et eX 3nima corporali prosi ciscantur) sunt contemnendae ib. VII, 12, 880 et coercendae
ib. II, 20, 486b. Liber a quacunque gnosticus esto ib. VI, 9, 777; VII, 12, 875; VI, 9, 776 , imprimis a Voluptate II, 20,
485 , adeo liber, ut sit ἀ π α θῆς cs. - quamquam non omni bus his locis ipsum hoc nomen inveniatur- Str. II, 13, 460; 19,
480; 20, 492; IV, 6, 581; 18, 6 17; 23, 632; VI, 9, 775. 777; VII, 12, 875 . Occisis cupiditatibus IV, 3, 569; 22, 626;
VI, 10, 777 abstinentia et continentia Virtutis esto fundamen
suit Keilius de doct. vet. eccl. culp. etc. l. I. p. 761 sqq. , qui p. 78 4 sq. etiam fontes istiusmodi sententiarum investigavit eosque et Platonis et Iudaeorum Nasiraeorum, Essenorum, Therapeutarum, Philonis) et singulorum quorundam Novi T. Iocorum doctrinam esse censuit . Ita gnosticus infestis 1imus est omni intemperantiae, etiamin odendo, jejunia tamen commendat Clemen S tantum moralia; ,, jejunia', inquit Sir. VI, 12, 791, , , significant Omnem abstinentiam ab omnibus malis tam quae actu sunt,
424쪽
'uam quae Verbis et ipsa cogitatione; cL Str. VII, 12, 877. , bibendo, vini permodicus iustis permittitur Paed. II, 2, 17 7 sqq.), dormiendo. Copiosissim0 hanc rem, respectu vulgi Christia norum habito, tractavit Clemens faedagogi libro secundo, Praecipue c. 1. 2. 4. 9.; Vid. Keil. l. I. p. 787 sqq.; Staeudlin. l. I. p. 191 sqq0 Paed. II, 5, 196 οποσα φυσικατοις ανθρωποις εστὶ, τα α Ουκ ἀναιρειν εξ αυτων δεῖ, s αλ- λον δε si ετρον α Oiς γ at καιρον επιτιθέναι πρεποντα. Ve rum etsi maxime coercendu S quoque est coeundi appeti tus cuti- de voluptate - modo vidimus; cf. Paed. II, 10, 224 al. Ioc. , tamen matrimonium conceditur ib. p. 227),
etiam gnostico Multis de matrimonio de quo quid sense xit, hoc loco breviter interponere liceat) agit Clemens Strom. II, 23, 50 2 sqq. et III, 1 sqq. , 508 sqq. , idque defendit olphilosophorum et scripturae s. auctoritate ab adversariorum criminationibus. ,, Est matrimonium p. 502b prima legitima Viri set mulieris conjunctio, ad liberorum legitimorum pro Creationem. . Neque Vero est uxor ducenda cuilibet, neque semper, neque omni modo ac temere. V ,, Oportet felix ma
trimonium Str. IV, 20, 62l neque unquam divitiis, nec pulchritudine censeri, sed virtute. Eum Str. III, 7, 538),
ini uxorem duxit propter liberorum procreationem, exercere oportet continentiam, ut ne suam quidem concupiscat uxorem, quam debet diligere, honesta et moderata voluntalo operam dans liberis. V se Conserva udum est matrimonium Str. II, 23, 506), tanquam sacra aliqua statua, mundum ab iis quae polluunt; et a somnis quidem expergiscamur cum do mino, eamus autem dormitum cum gratiarum Rclione et Ore muS, . . tota nostra Vita dominum testantes, pietatem quidem ac religionem anima possidet ales, temperantiam Vero etiam usque ad corpus deducentes. V ,, Res autem est pulcherrima Paed. III, 11, 293 mulier domus custos 60ἰκουρος) , quae et se et mari tum propriis ornamentiS induit, per quae OmneS exuli Ant, liberi quidem propter matrem, maritus propter uxorem, ipsa Propter eOS, OmneS autem propter Deum. CL Str. IV, 20, Osculum Christianorum iraternum ah omni impuritate liberum est, Paed. III, 11, 301.
425쪽
620 sq. . De sociandis nuptiis haec Cleinens habet:
,, Dominus Str. III, 1 2, 548 dum Vetera reno 3t, non amplius concedit polygamiam, sed monogamiam introducit pro pler liberorum procreationem et domu S curam, Ad quam data est mulier adjutrix; et sicut apostolus propter intempe rantiam et ustionem veniam secundi concedit matrimonii, is quidem non peccat eta testamento, neque Vero implet sum mam illam vitae perfectionem, 'lune Bgitur eX eVAngelio. Gloriam sibi acquirit coelestem, qui apud se manserit, eam quae est morte dissoluta impollulam servans conjunctionem, et grato ac lubente antino parenS Oeconomicle, per quam esse ctum est, ut divelli non possit a domini ministorio. De externo hominis habitu cf. Staseiadlin. I. I.
p. 194 sqq.; Keil. I. I. p. 841 sqq.) Paed. l. II. et III. permultis
locis Clemens ita statuit, ut omnem Vestitum non nisi ad te gendum corpus hominis Valere debere judicaVerit ΙΙ, 10, 233), omnem splendorem a vestibus remotum voluerit ideoque sumptuosas Vestes ne in mulieribus quidem probaverit. Simili modo in reliquis eliam, quae ad corporiS cultum referri so Jent, summam simplicitatem postulat. Sicut omnes seminarum corporis colendi aries , in crinibu S crispandis Vel alienis capit Iis assumendis, genis fucandis, oculis pingendis pilis ius tingendis tunc temporis maNime positaS, acriter impugnat Paed. ΙΙ, 12, 243: λὶ γαρ εἶναι κοσμίας ενδοθεν, κai τλην τευν ἐσco γυνaῖκα dε in νυναι καλλὶν ' ἐν γαρ τῆ κατα-
que auri et gemmaruan ornatum unguentorumque Paed. II, 8, 208: se Nefas est dolosa Vesti in ento et unguenta in civitalem veritatis ingredi; oportet viros imprimis 3pud nos unguenta non olere, sed vitae probitalem; spiret autem femina Chri stum , qui est regalis unctio , non unguenta et diapasmala; di vina semper ungatur pudicitiae unctione, sancto delectata un-
Necnon Paed. III, 11, 289 annulos signatorios imaginibus deorum insignitos gestare viris et feminis interdicit.
426쪽
guento, nempe spiritu. Hanc sta avis odoris unctionem disci pulis sitis Christus parat, ex aromatibus coelestibus hoc unguentum componen S. Hoc unguento ipse quoque dominus
ungitur et cuna cum Tertulliano; Vid. Neand. Antignostic- p. 96sqq. et imprimis p. 119 sqq. coronarum ex floribus conse clarum usum iis dissuadet Paed. l. l. p. 214: Pulchra', ait,
,, amaranti eOrona ei est reposita, qui se recte gesserit. Hunc florem terra ferre non potest; coelum tantummodo eum potest producere. Aratione alienum est, nos, qui audierimus dominum spinis fuisse coronatum, ipsos venerabili domini passioni insultantes habere capita redimita soribus V), earumque capita Velari Vult; ita in maribus et barbae tonsurum ac pilorum abscissionem et alium quemcunque ornatum improbat. Munditiam Vero ad
hiberi jubet ad sanitatem Paed. II, 10, 238 . Poriter
de omnibus fere rebus faed. lib. ΙΙ. et III. verba facit ad externos hominis mores pertinentibus. Sic Paed. II, 7, 203 de loquendo: , , Uterque', ait, sequi disserit, is Vocem suam metiatur justa proportione. Elatus enim clamor pronunciationis est res insanissima; cum proximis autem ita loqui, ut non audiaris, est ejus qui nullo est sensu prae ditias, neque enim audient; et est hoc quidem, pusilli et ab jocii animi indicium , illud vero arrogantiae. Absit etiam Vehemens contentio Verborum pro inani victoria; nobis enim sinis ost esse a perturbatione alienos, et hoc sibi vult illud:
Pax tibi. Priusquam autem audieris, ne Verbum responde. Jamvero VOX quoque fracta et enervata est esseminati; mo
desti autem et prudentis est in Voce moderatio, qui a magni iudino simul et prolixitate celeritateqtie et multitudine oratio
nem lemperabit V et qu. sq. Quicquid ogat, semper se quies, pax et tranquillitas est Christiani propria V ib. p. 204 .
Quod allinet ad externum occlesiarum christianarum habitum, quem h. l. tangere liceat, comprobatClemens Str. V, 4, 662 legem Mosaicam, quae, ne rerum di vinarum imagines habeantur, interdicit, ως stri τοις αισθητοῖς
427쪽
De spectaculis Paed. III, 11, 298 haec dicit: ,, Mini
me ad spectacula nos paedagogus deducet. Nec inconcinne stadia et theatra pestium cathedram quis Vocax erit Ps. I, 1 ; nam hic quoque scelestum est consilium, quemadmodum ad Versus justum, ideoque maledictis devovetur, quae adversus eum fit, congregatio. Magna quippe confusione et iniquitata hi coetus pleni sunt, et occasio conventus causa est turpitudinis, cum Viri et feminae mixtim conveniant, alter ad alterius spectaculum. Hic perperam jam agitur concilium. Dum enim lasciviunt oculi, calescunt appetitiones, et oculi per otium ibi concessum proximos impudentius respicere assuefacti, intendunt cupiditates. Prohibeantur ergo spectacula et acroa mata, quae scurrilitate ac Vaniloquentia plena sunt. Quod enim turpe factum non ostenditur in theatris P Quod verbum impudens non proferunt, qui risum moVent, scurrae et histriones Z Qui e vitio, quod in Io ἐν ἔαυταῖς, fortasse cum
Louthio legendum D αυτοῖς, et referendum ad γελωτοποιοῖ, quod praecessit) est, delectationem aliquam perceperunt, eVi dentes domi imagines imprimunt. Contra qui his demulceri et assci nequeunt, in ignavas voluptateS non prolabentur. Si dixerint, pro ludo assumi spectacula ad recreandoS animOS, dicemus non sapere civitates, quae seriam ludis operam dant. Neque enim ludus est saeva gloriae cupiditas, quae fludis gla diatoriisJ tot mortes insert; neque vana studia et rationis expers ambitio et praeterea facultatum impensae. Neque quae his de causis excitantur seditiones spopularesJ am plius ludi sunt. Vano studio nunquam emendum est Otium; neque sapiens jucundum ei quod est melius praetulerit. VAd mores hominum et in melius et in pejus formandos
valere nonnihil dicit etiam musica1n. , , Est attingenda musca Str. VI, 11, 785) ad mores OrnandoS et componendOS. Certe etiam in convivio nobis invicem psallendo propinamus, nostram lenientes cupiditatem, et Deum glorificantes propter copiosam donationem eorum quibus fruuntur homines, et quod perpetuo suppeditet nutrimenta ad augmentum corporis et animae. Est autem supervacanea respuenda musica illa ni 1nis artificiosa, quae frangit animos et varie afficit passionibus,
428쪽
at quae sit aliquando lugubris , aliquando It inpliata et in
Singulis Itis gnosticae et claristianae Virtutis signis cons doralis, haud inviti uno loco Str. VII, 11 - 13. p. 867 sqq.
celebrantem deinceps lotam gia Osticam sanctimoniam Clo mentem audiemus, peniti US eo et plenius principia ejus si hica sententiasque de ottaaci dici cognitiari. ,, Facto , ait c. 11. p. 867 , , ,δb admiratione rerum creatarum initio, at que eo ipso certum indicium, quod ad percipiendam sit ido neus cognitionem, domo secum asieren S, sit alacer et proin ptus domini discipulus. . . Merito p. 868 nunquam jucun dum praefert utili, nec si casu aliquo invadat eum meretricio que more forte fortuna pro Vocet formosa mulier. . Si vel morbus vel casus aliqui S gnosticum invaserit, atque adeo mors quae est omnium maXime terribilis, manet animo inter ritus, sciens quaecunque sunt huju8modi esse naturas neces sitatem; sed sic quoque Dei Virtute ea effici medicamenti mi salutis, ut quae per disciplinam eos beneficio assiciant qui dis sicilius ira nSformantur, et a bona Vere pro meritis dispertian iur providentia. UtenS igitur rebuS cre iti S, quando et cluan 1um dicet Verbum, eique qui exen it B genS gratias, usus ea rum sit dominu S. Nunquam acceptae est memor injurias, nsimitis sit insensus, etiamsi sit odio dignus propter ea quaesadii; colit enim creatorem, is iligit autem Vitue lodium , ejus
misertus et pro eo Ornn S propter ejUS ignornu iam. In corpus suo que sui imp eae consensionem issicitur, cui luidem natura patibiliosi alligatus. Non tamen primario moVetur ex perturbatione. of πρί0TOIrab G καTG TO ZΓα γος , In inVoluntariis certe casibus,
a doloribus se deducens ad ea quae. sunt ipsiuS propria, non abducitur ab iis quae sunt ab ipso aliena; sed iis solum dedit et soaccommodat quae sunt ipsi necessaria, quousque illaesa consor vatur anima. Non enim e istiniatione solum aut externa species vult osso fidelis, sed cognitione et Veritate , hoc est firmo sta hi que facto et sermone essicaci. Non solum ergo laudat bona et honesta, sed ipse etiam contendit est e bonus et lione stus, a bono et si deli servo Dei VS per caritatem amicuS, propter perfectionem holittus p. 869 , quam ex Vera disciplina stantilla exercitatione pure acquisivit . . Hac ratione laboros et
429쪽
tormenta et amictiones si istinet, non ut qiui sunt sortes apta dyltilosophos propter spem, praesentes cessaturos esse dolores , ipsosque rursus jucundorum fors participes ; sed cognitio ipsi persi insionem in generavit firmissi inam, fore ut recipiat quae sperat. . Est ergo in quovis casu sortis ac valida gnostici aiatina, cluae Veluti corpus athletae et opti via est habitudine et maximas habet vires. Est enim optimi consilii in iis quae ad homines pertinent, quid sit justo
faciendum decernens, ut quae principia coelitus, et ut divi nitati serot similis, lenitatem quandam ac moderationem p. 870 in voluptatibus corporis doloribusque sibi comparaverit; nudacior insurgit ad Versus metus, in Deo habens siduciam.
Rouera ergo terrestris divinae virtutis imago est anima gno flica, persecta Virtute exornata ex his OmnibuS simul, natura, exercitatione, et quae simul cum eo creVit, ratione. Haec
pulchritudo animae sit templum sancti spiritus, quando dis positionem eVangelio consentientem per totam Vitam habuerit. Qui ost ojusmodi insurgit adversus Omnem metum, Omne periculum et quicquid est formidabile; non solum moriem, sed oliam paupertatem et morbum et ignominiam et quaecunque sunt hujus generis, ut cilii et a Voluptate Vinci nequeat, et rationis expertibuS dominetur cupiditatibus. Beno enim no vii quae sint agenda et quae non sint, ut qui strenue noverit, iunonain sint revera graVia et quae non sint. Und0 scient oron si istinet quae oportet, et quae de re ei dictat ratio, scien ior distinguens ea de quibus habenda est fiducia, hoc est onquae sunt bona, ab iis quae Videntur, et terribilia ab iis quae opparent, morte scilicet, morbo et pBupertate, quae quidem sunt opinionis potius quam Veritatis. Hic est revera vir bo nus, qui per habitum Vel dispositionem animae Virtute praedi
lae remotus ab animi perturbationibus universam illam vitam su peravit, quae perturbationibus est Obnoxia. Hujus omnia a se
ipso pendenti ἐαυτὸν civi τηται ad sinem acquirendum. Nam
quae fortunae dicuntur incommoda, ea viro bono non sun t sormi
dabilia , quoniam non sunt mala; quae autem Vere sunt gravia, ea sunt a christiano gnostico aliena, utpote quae e diametropugnant cum bonis; sunt enim mala, nec seri potest ut ei doni eodem tempore simul insuit contraria. Qui citra ullum ergo
430쪽
reprehensionem agit actum Vitae, quem ei Deus agendum praebuerit, quae sunt agenda et quae sit Slinenda cognoscit. .
Quare latus gnosticus sidenti est animo , ut qui norit bona quae sunt et sutura sunt, cum his autem, ut dixi, una sciat ea quae non sunt reVera gra Via; sciens quippe solum vitium osse inimicum et Oxitium asserre iis qui proficiunt ad cognitionem, armis domini munitus, adversus id bellum gerit p. 871). . Venio citra rationem ζαλόγο)d sortis, est gnosticus. . Qui est autem revera sortis, cum per populi malitiam in manifestum sit periculum adductus, quod occurrit sidenter admittit; huc ra tions discretus ab aliis qui dicuntur martyres, quod alii qui dein sibi ipsi praebent occasionem et se nescio quomodo in ipsa pericula injiciunt, hi Vero primo e recla ratione decli
nantes , deinde cum DeuS VocaVerit prompto et alacri animo se tradentes, et confirmant Vocationem ex eo quod nihil to mors de se constituerint, et Virum prRebent in vera ac ratio nati fortitudine probandum . . Gnosti. US Vir evnsit in ea quae ost erga Deum caritate. . Metu ergo p. 872b et forinidine vacuum et in domino confidentem reddit suum athletam, in ungens ipsum et exercen S caritaS, quemadmodum ei tribuit
justitia ut per totam vitam Verum dicat. . Amicitia perficitur per similitudinem, cum communitas sita sit in uno. Gnosii cus igitur, cum diligat eum qui Vere est unus Deus, et vir est vere pserfectus et Dei amicus et in silii locum cooptatus. Convonienter legi divinae c. 12. p. 873 non despicit fratroin eodem patre et eadem innire natum; eum qui assigitur, levat consolationibus, adhortationibus, iiS quae sunt ad vitam no cessaria succurrens, danS OmnibUS egentibus, Verum justo et pro meritis; quinetiam ei qui ipsum persequitur et odio ha bol, si eo indigeat; parum.eur'nS QOS qui dicunt, propter in6lum ei dedisse, si non fecerit propter metum, sed ut olopom ferret. Qui autem ut inimiciS subVeniant non parcunt pecuniae, quomodo non erit in suos major ipsorum caritas Qui talis est, ex hoc progreditur ad perfecte sciendiun, otcuinam maxime, et quantum, et quomodo sit daturus. Quis autem cjus viri jure suerit inimicus, qui nullam inimicitiarum causam praebet omnino I . . Et comedit et bibit et uxorem ducit, non per se ac principaliter, sed necessitate adductus