장음표시 사용
71쪽
Origeue3. depreI1enditur, et spiritu, secundum id quod etiam quaedam in se coelestia teneat, ut apostolus dicit, quia exemplari et umbrae deserviunt coelestium ., , Paulo inferiu8 ejusd. homil. 5. p. 209 sic loquitur: VTriplicem in divinis scripturis in tolligentiae saepe diximus modum, Ilistoricum, moralem M nysticum, unde et corpus inesse ei et animam et spiritum in telleximus. ,, Pariter lib. IV. f. 11 de princip. Vol. I, 168:Ο Ουν, ait, τρισσως απογράφεσθαι δει εἰς τὸ ν εαυτου φυ
stor vocabulo spiritalis sive mystici sensus significatione latiori, simpliciter ejus quidem oppositi literati sive grammatico, saepe complectitur - uti hominis animam et spiritum commutat ani Disie nomine - . Quid sit literatis, per se patet. Nusquam, quod sciam, declarat, quid sensus morulis Vocabulo intelligat. Consistit autem is partim in dogmatibus de mutationibus, quas anima hominis sive mali si ve boni subire potest, partim in praeceptis, quibus Vita christiani hominis tam interior, quam exterior, gubernari debet. Veri nominis spiritalem de prin cip. IV, 13. VoI. I, 170 his Verbis describit: IIνευlιατικοδιήγγ)σις est talis Rusini haec versio cum textu graeco con vetito, Vsi cpiis potest ostendere, Piorum coelestium exempla ribus et umbrae deserviunt hi, qui secundum carnem Juda ollant, et quorum suturorum umbram lex habet, etsi qua hii jusmodi in scripturis sanctis reperiuntur, Vel cum requiritur,quao sit illa sapientia in mysterio abscondita 1 Cor. ΙΙ, 7 , et occasionem nobis praestat intelligentiae, ut possimus adve tere, quorum sigurae erant ista, quae illis Judaeis) accide bant. ,, Repraesentat igitur hic sensus mysticus statum, na
72쪽
p. II. Hermeneulica turam si histori9m mmadi spiritalis. De quaestione, uirum is duplex sit anagogicus quidem, qui ad mundum coelestein Perlineat, et allegoricus, qui res a Christo et ejus legatis iutiis terris gestas eventusque regni Christi exhibeat quod Mos hemius statuit t. l. p. 644, ubi autem sapienter addit, non semper hanc distinctionein observari ab Origene, qui Vocabulo
cillegoricus nonnunquaIn utatur latius , an Vero si Inplex, pro
miscue usurpato Vocabulo allegoricus quod Rosenuit illero pia cet I. I. p. 114 sqq0, permulta hiicus lue dicta sunt. Id mihi vi detur illos viros invicem reconciliaturo hac de re statuendum: Sensus r. s. allegoricus, Veri nominis mysticus vel spiritalis, portinet ad mundum spiritalem cf. Τ. XIX. in Joh. Vol. IV, 805 . Mundus autem spiritalis est duplex, coelestis et veri nominis christiana terrestris. Ad illum spectat sensus anago gicus, ad hunc allegoricus sensu strictiori, utraque autem spe cies interdum nomine generis dicta allegorica sensu latiori. Jam vero se Quoniam, V ait OrigeneS de princ. IV, 12. Vol. 169 , se scripturae quaedam sunt, quae nihil habent corpo reum, . . Blicubi sola Veluti anima si spiritus quaerendu S est. Hoc ita nemo intelliget, quasi dicat O. , nonnullis locis omnino non inesse sensum literalem. Contra xium per se in aperto est, esse quidem omnibus Iocis sensum It teralem; neque Vero ex sententia Origenis in omnibus is est verus. Ego, o inquit homil. I, 4 in EXOd. VOl. ΙΙ, 131, Vcre
dons verbis domini mei Iesu Christi, in lege et prophetis jota
quidem unum aut unum ispicem non puto esse mysteriis Va cuum. o Clarius, quam de Prine. I. I., mentem suam aperit
homil. XI, I in Numer. VOl. II, 304. V Sunt, se ait, V qui ita di ea ut, quia si aliquid domino obserVandum est secundum Ilio Tam, cur non et cuneta serventur. Si vero ad spiritalem in
Triplex enim, scilicet allegoricus, tropologicus et anagogicus, id quod Hiietius vult not. ad Comm. Ox. in Μatth. T. X. ap. Ruaeum vol. III, 458 , esse non potest, quia tropologicus, qualem Hiietius describit, idem est qui moralis, qualis autem revera est, allegoricum et anagogicum comprehendit, oppositus
quidem, uti spiritalis et mysticus senIu latiori, literati cf. T. XVII, 35 in Matth. vol. III, 827 .
73쪽
Origeneso telligetitiam quae lex continet reserenda sunt. nihil omnino secundum literam, sed spiritaliter debent universa discerni.
Nos autem utriusque assertioniS insolentiam tempernnte8, qua lis rogula in hujuscemodi Iegis sermonibus observanda sit, ex auctoritate divinarum scripturarium proferre tentabimuS.
Hinc Origenes inseri, qiuicquid legis nomine in Mos. libris ex primatur, id totum mystico sensu scilicet Veri nominis mystico, cujus, si ipse explorari nequit, Vices tantummodo ex plet moralis, ad quem iceirco, quae de mystico sensu exponemus, parum pertinent) esla accipiendum quia apostolus
legem umbram esse doceat futurorum bonorum); secus Vero
quicquid mandati, testimonii, justitiae, judicii vocibusi de
claretur. VQuid opus est, se inquit ib., Vin his allegoriam quae rere, cum aedificet etiam litera, ,2 Paucis interjectis p. 305 pergit: VNunc requiro, si sunt aliqua, quae et secundum literam quidem stare possint, necessario tamen in eis allegoriam requiren daan. se Argumento est ei tum illud, quod de matrimonio di etiam est et ad Iesum atque ecclesiam ab apostolo refertur, tum historia Ismaestis et Isaaci, A garis et Sarae, quae allegorice ab eodem apostolo exponitur. Tum subdit: Vostendimus, ut opinor, auctoritate divinae scripturae, ex iis, quae in legΘscripta sunt, aliqua penitus refugienda esse et caVenda, ne se cundum literam ab eV. discipulis Observentur; quaedam Vero omnimode ut scripta sunt Obtinenda; alia autem habere qui dem secundum literam Veritatem sui, recipere tamen utiliteret necessario etiam allegoricum sensum. Erit ergo jam sapientis scribae et edocti de regno Dei, qui sciat de thesauris his
proferre no a et Vetera, scire quomodo in unoquoque loco scripturae aut abjiciat penitus occidentem literam, aut confirmet omnimode ut utilem, ac necessariam probet literae doctrinam, aut, manente historia, opportune et decenter introducat etiam mysticum sensum. DIta minime quidem per se inutilem esso sonsum litoralem origenes dicit. Potius de princ. IV, 12. Vol. I,
169: ,Per se utilem eum esse posse,'' ait, otestatur eorum mul
titudo , qui ingenus et simpliciter crediderunt. V Ibidem sub finem f. 14 p. 173, postquam singulatim enarravit, in quo lite ratis sensus consistat, sic concludit: IIροέκειτο γαο καὶ το A-
74쪽
dssice των πνευματικcsa , λέγco δε το Gc0s πιικῖν των γραφιοῦν, ἐν πολλοῖς ποιῆσαι οὐκ ανωφελἐς, δυνήsιενον τε τους πολλους, ως χ 09ουσι, βελτιουν. Eodem fero modo diluit Celsi ca- Iumnias contra Cels. IV, 49. Vol. I, 541: Qtiodsi legisset Cel sus) nostras aequo animo scripturas, non dixisset utique eas non posse allegoriam pati. Neque enim ex historia ipsa, sed ex prophetiis, in quibus historiae narrantur, cognoscere est, quae sint historiae, quae eo sine scriptae sunt, ut allegoriis ex plicarentur : quod sapientissime provisum est, ut et simplici fidelium vulgo et iis paucis conVenirent, qui reS altiuS et pria denter sortitari vellent aut possent. V Cf. quoque ib. f. 50 p. 5 2 et lib. I, 18. p. 336. Verum solam itera Ionis. s.ssententiam interdum falsa, absurda et im possibilia, in re continere dicit. , , Quoniam,' ait desprine. IV, 15. 16. Vul. 1, 17 3 sqq. , se si leg;s utilitas et Varietato
oblocinias historiae series ubique se proderet, non utique cre
didissemus aliud quiddam praeter id, quod obvium est, inscripturis intelligi posso, iccirco Dot Verbum in lege et histo ria interponi curavit osseaulicula et impossibilia quaedam, nodictione nihil praetor illocobram habenis delinili, et nihil Doo
dignum addiscentes, tandem a dogmatis reced3m HS , Rut nudae literae penilius adhaerentes, nihil divinius percipiamus. Illud praeterea scion dii in ost: Cum eo praecipue spectet Dei Verbum, ut intelligentino spiritalis coinsequentiam custodiat in rebus gestis et gerendis, ubi secundum historiam quaepiam inVenit, quae arcanis istis accommodari possent, illis usus est,
multis Occultans abstrusiorem sensum; ubi Vero explanandactilli spiritalium connexioni non conveniebat certarum qUar an
dam rerum historia, intersoruit scriptura historiae quod factum non erat, imo aliquando quod fieri non poterat; quando luctoutem quod poterat quidem fieri, sed tamen factum D On est. Accidit etiam interdum, ut paucae interjectae sint dicti nos Neritali, si ad corpus spoctes, non consentaneae. Est tibi mul lae hujusmodi sunt. Idoin fore judicium de lege ferendum est, ubi saepe quidpiam reperitur per se utile et temporibus
legis conveniens; aliquando autem nulla Bpparet utilitas.
Quin et interdum praecipiuntur impossibilia , et id quidem eo consilio, ut qui sagaciores et in rerum inquisitione acriores sunt,
75쪽
sola renim scriptarum consideralioni atque investigationi dan tes, sibi maxime persuadeant, dignum Deo in illis rebus son stim quaeri oportere. Non solum autem de iis, quae adven tum Claristi praecesserunt, haec spiritus sanctus procuravit, sod utpote idem unius ejusdemque Dei spiritus, idem in evangeliis et apostolorum scriptis fecit; cum nec illa secundum corporalem sensum omnino sinceram habeant Iiistoriam eorum, quae contexta sunt, et tamen facta non fiunt, nec leges et
praecepta habeant rationi consentaneo. Ejusdem libri 8. 9p. 164 sqq. ex ignoratione viae, qua insistendum sit, ut adscripturarum intelligentium perveniatur, natos esse errores in finitos ostendit, adducitque in exemplum Judaeos, haereticos non nullosque sui temporis Christianos , ut in literati scriptura rum interpretatione sitam esse probet tillam istam viam, qua ad praecipitium ducit. , , Duri corde ,' inquit, se et idiotae, quio circumcisione sunt, prophetiarum , quae de Christo loquuntur, dictionem sequi se existimante S, in salvatorem nostrum non crediderunt, V et qu. sq. , et postremo: se Quin etiam simplicio ros nonnulli, qui se de ecclesia esse gloriantur, creatoro quidem nullum majorem existimant, sanam hac in rs amploxi sententiain; verum ea de ipso suspicantur, cluae ne da homine quidem crudelis sino et injustissimo cogitaro fas sit. Iis autem omnibus nulla falsariarn opinionum, nulla impieta iis ot stolidorum de Deo sermonum causa esse alia videtur, qua in scriptura non secundum spiritalem sensum intollecla, sodsecundum litoralem occepta. ' Pariter Strona aliam Iib. X. apud Hieronym. lib. III. Comm. in Galat. c. 5 ap. Ruaeum Vol. I, 41: VN in Valde, , , ait noster, reos juvat historia scri plurae, qui sic eam intelligunt, uti scripta est. Quis enim non
docebitur servire luxuriae et fornicationem habere pro nihilo, cum Iudam ad meretricem legerit ingredientem et patriarchas habuisse multas pariter uxores Quomodo non ad idolola triam proVocabitur, qui sanguinein laurorum et celeras Levi lici victimas non plus, quam quod in litera sonat, putaverit indicare P . . HaereseS quoque magis de carnali scripturae in telligetilia , quam de opere carnis nostrae, ut plurimi existi Inant, substiterunt. Necnon invidiam et ebrietatem per legis
literain discimus. Inebriatur Noe post diluvium et patriarchae
76쪽
apud fratrem Ioseph in Aegypto. . . Multorum ergo malorum occasio est, si quis in scripturae carne permaneat. . . Dunm obrem spiritum scripturae fructusque quaeramus, qui non di cuntur manifesti se etc. Itaque in Mosis lege ex Origenis sen tentia multa sunt, quae literati sensu accepta nullam habent seriem, nullam consequentiam, sed potius impossibilia sunt, rationi contraria, Deo indigna et legibus mere humanis inseriora. Qua de re: VSi assideamus, ,, inquit homil. VII. in Levit. l. 5. Vol. II, 226, Vliterae et secundum hoc Vel quod Judaeis, vel id quod Vulgo Videtur, accipiamus quae in lege scripta sunt, erubesco dicere et confiteri, quia tales leges de derit Deus. Videbuntur enim magis elegantes et rationabiles hominum Ieges, V. c. Vel Romanorum, Vel Atheniensium, vel Lacedaemoniorum. o Cf. c. Ced. VII, 20. 21 Vol. I, 708 sq. et homil. XI, 2 in Exod. Vol. II, 169, ubi et V Si quis est, si inquit , V qui legens Mosem murmurat adversus eum, et displiacet ei lex, quae secundum literam scripta est, quod in multis non videtur serVare consequentiam, ostendit ei Moses petram, quas est Christus, et adducit eum ad ipsum, ut inde bibat otroficiat sitim suam. o Eadem principia ad plurima V. Τ. prae- copia ab Origene accommodantur. Ita de princ. IV, 17. VoI. I, 176: 'Eaν δἐ καὶ επὶ τλην νομοθεσιαν ελθωμεν του Μω--σίευς, πολλοὶ των νομων τ P Oσον ἐπὶ καν εαυτους ρεισθω, το αλογον ἐμφαίνουσιν, Περοι δὴ τὰ ἀδυνατον. Cf. homil. IV, 7 in Levit. Vol. II, 208: Redeundum est nobis ad expositiones evangelii, ut lex possit inteIligi. Nisi enim velamen abstulerit evangelium de facie Mosi, non potest videri vultus ejus, nec sensus ejus intelligi , , , et homil. V, 1. p. 205: VHaec omnia nisi alio sensu accipiamus, quam
Iiterae textus ostendit, sicut saepe jam diximus, cum in ecclesia recitantur, obstaculum magis et subversionem, quam rationem aedificationemque praestabunt. is Pariter de sententia Origenis in V. Τ. quaedam ut gesta narrantur, quae nunquam contigerint, alia, quae prout referuntur falsa sint, ac proinde literati sensu non sint accipienda. Sic homil. VI, Sin Genes. Vol. II, 78: V Quae nobis, ,, inquit, 'aedificatio erit Iegentibus, Abraham tantum patriarcham noli solum mentitum esse Abimelech regi, sed et pudicitiam conjugis prodi
77쪽
Origenes. disso p Quid nos aedificat tanti patriarchae uxor, si putet tircontaminationibus exposita per conniventiam maritalem pHaec Iudaei putont, et si clui cum eis sunt literae amici, non spiritus. o Historiam Rebeccae homil. X, 2 in Genes. Vol. II, 87 hac ad auditores interrogatione concludit: VHaec fabulas pia talis esse, et historias narrare in scripturis spiritum sanctum p . . Saepe jam dixi, quod in his non Ilistoriae narrantur, sed mysteria contexuntur. , , CL praeterea homil. I. in Exod. et IX. in Jos. De princip. IV, 16. Vol. I, 175 haec habet: , , Quis igi tur sanae mentis' existimaverit, primam et secundam et ter tiam diem, et vesperam et mane sine sole, luna et stellis, et eam, quae'VeIuti prima erat, diem sine coolo fuisso p Ouis adeo stolidus, ut putet, Deum more hominis Agricolae plantasse hortum p . . . Et cum Deus meridie in paradiso ambii Iare dicitur, et Adam sub arbore delitescere, neminem lirbi tror dubitaro bis figurate per apparentem historiam, quae t men corporaliter non contigerit, quaedam indicari 1nysto Tia. . . Sed quid attinet plura dicere, cum innumera ejus modi scripta quidem tanquam gesta fuerint; non gesta Vero, ut litera sonat, qui is, modo non plane stipes sit, colligero possit. V Neque solius V. T. literae vilia illa Origenes dat, sed etiam in evangeliis falsa admittit, ipsique videbantur Evangelistae lacta nonnulla loco non suo narrasse et interpo Iasse, alia autem ut gesta retulisse, quae nunquam contigis sent. Ita, ut multa alia exempla omittam, negat de princ. IV, 16. Vol. I, 175, Christum a diabolo translatum fuisso in
excelsum mortem , unde Uno momento Omnia Orbis terrarum
regna sub oculos ejus subjecerit. se Sexcenta alia , ' pergit, , , his si initia in evangeliis observare licet altentius legenti, unde colliget iis, quae secundum literam gesta sunt, alia at texta esse, quae non conligerunt. V Eliam durius loquitur Τom. X. in doli. f. 2. ed. Huet. II, 150, ubi de recessu Jesu in Galilaeam haec annotat: -Ηarumce rerum Veritatem si tam esse nocesse est in sensu si raritali; aut si dissonantia non solvitur, recedon dum est a fide evangeli ortam, tanquam quae Vere non sint scripta per spiritum, neque sint diviniora, neque optimo Ordine commentata, V et qu. sq. Quare praef. in Joh. ed. Ηuet. II. p. 9. Ar 12ςαερ ἐσειν, ait, τοι ος σκιὰν περὶ υν
78쪽
G Ους πε7πεικότων λas βάνειν τὰ di γλουιιενα ἀλλὰ πῶς ἀγωνν suν ἐνεστηκε πειρ09μενοις εἰς τὰ βύγλὶ του ευαγγελικου νου φθήσαι καὶ ερευνχῆσαι τὴν ἐν ai To γυsινῖν τυπc0ν ἀλλ θειαν. Quin etiam N. T. praecopia osse Origea aes dicit, a quibus sen sus literatis excludendus et in Dibus lata in lolligentia spiritalis quaerenda sit, probatque Iaanc sententiam praecepto: Nemi nem per Viam salutaveritis de princ. IV, 18. Vol. I, 179). Verumtamen redit ad mitiorem suam sententiam do dignitate . sensus litoralis, de qua jam supra egimus, et de princ. IV, 19. p. 180 haec Verba facit: , , Ne quis Vero nos suspicetur in omni bus id dicere, nullam historiam contigisse, quoniam aliqua non conligit, et nullam legem ad literam esse serVandam, quo niam aliqua secundum literam aut absurda, aut impossibilia praecipit; Vel quae de servatore scripta sunt, secundum lile
valem sensum non esse Vera, aut nullam ipsius legem et prae ceptum servari oportere: dicimus a porto, in quibusdam hi storiae Veritatem nobis apparere. . Multo enim plura sunt se cundum historiam Vera, quam quae mere spiritalia illis at
texta sunt. . . OUamobrem necesse est, Ut accuralia S lector
servato hoc salvatoris praecepto: scrutamini scripturAS, 'UΘΠ donam verum sit, quod litera sonat, quando nam sit impossi bile, diligenter exploret, et ex similium vocum compnratione
dissu sum ubique per scripturas se usum ejus, quod secundum lil eram est impossibile, pro viribus investiget. V CL Itomil. VII, 2 in Genes. Vol. ΙΙ, 78. Mullo tamen praestantior, id quod jam ex superioribus perspicitur, Origeni sensu litorali est mysticus sive allegoricus. Nititur is quidem do ipsius sontentia auctoritate
N. T. estque omnino necessarius, ut ab hostibustri in maneat veritas scripturarum et ipsae Deo
dignas reddantur. Nili illum Novo T. , demonstrat ori
79쪽
genos locis 1 Cor. IX, 9; X, 1 sci a ; Gol. IV, 21 sqq.; Eph. V, 31; Coloss. II, 16. 17; Hebr. VIII, 5; IX, 1 scsq.; X, 1.
Vid. de prine. IV, 12. 18. VOl. I, 170. Seripi Urδrum auctori lati auctoritatem ecclesiasticae traditionis adjungit id seo quo do princ. IV, 9. p. 166, postqua1n f. 8 demonstrasse sibi visus ost, Iiteralem sonsum infinitorum errorum causam exstitisse, sic Io quitur: se Quapropter iis, qui persuasum habent, sacros libros non hominum esse commentarios, sed sancti spiritus affatu, voluntate Dei parentis universorum per Jesum Christum scri pios esse et ad nos per enisse, qua via in eorum lectione insi nondum esse nobis videatur, indicare cola Bbimur, serVala coe Iestis secundum successionem apostolorum ecclesiae Jesu Christi rogula. Et esse quidem mysticaS quaSdam dispensationes, quas divinae scripturae indicant, etiam simpliciores fidolium credunt; quaenam Vero hae sint, cordati et modosii nosci ro solatoni ur. V Necessarium autem esse sensum mysticum, ut ab Ilostibus tuta maneat Veritas, multis Origenes locis ostendit, V. c. ubi Celsum refellit, qui Vehementer id Vituperabat, quod Jhistoria Mosis allegorice exponeretur, et aliuS, qu3m litera lis, in ea sensus quaereretur, c. Cels. IV, 48 - 50. VOl. 540 sqq. et lib. I, 18. p. 336. Tantum Vero abest, ut Omnibus
hic sensus mysticus pateat, ut nulli p e r sp i c e r e eum certo possint, nisi homines divinitus odocti. Ila homil. V, 5 in LeVit. Vol. II, 209: VSecundum spiritalem sen sum, , , ait, ' quem spiritus donat ecclesiae, Videamus, quod sit istud sacrificium, quod coquatur in clibano, vel quis istoclibanus inlolligi deboat. Sed tibi inveniam ' . . . Domin Ummeum Jesum inVocare me oportet, ut quaerentem me faciat in enire, et pulsanti aperiat, ut inveniam in scripturis cliba num , ubi possim coquere sacrificium meum , ut suscipiat illud Deu S. . . Non dubito multa esse, quae nos lateant, et sensum nostrum superent. Non enim sumus illius meriti, ut et nos dicere possinus: Nos autem sensum Christi habemus. Ips enim solus sest sensus, cui paleant universa, quae in Iegibia, sacrificiorum intra literae continentur ni canum. Si enim me rerer, ut daretur mihi sensus Christi, etiam ego in his dicerem: Ut sciamus, quae a Deo donata sunt nobiS, quae et loquimur 1 Cor. II, 12 ; sed nunc contenti parvitate sensus no-
80쪽
siti capituli Videamus eXordium. , , VHi thesatiri, , , alio loco dicit, de prine. IV, 23. Vol. I, 186, Viit inveniri possint, Dei adjutorio opuS est, cliti soluS potest portas aereas, quibus clausi
sunt et absconditi, confringere et seras ferreas comminuere,
quibus prolii betur ingressus perveniendi ad omnia, clitae in Gotiosi do diversis animarum generibus scripta sunt et oblecta ,, si quae sq. Etsi Vero quis donum illud divinitus accepit scri
plura in sacram mystice interpretandi, ineptus tamen et teme rarius fuerit, si speret fore, ut omnes, quos divinus codex complectitur, ni cauOS sensus perspiciat. Immo ias u in enim divina se sapientiae illesaurum continet s. f., cui a Sexiguam innium partem mentes corporibu S con
IV, 9. 10. , , EVangeliorum inquit f. 10. p. 167, se neeura ius sensus, utpote Christi sentia S, eget gratia. . . Λpostolorum aut in epistolae cuinam sagaci et perito sermonum judici vi deantur apertae atque intellectu faciles . . p Quis etiam quao Johanni revelata sunt legens non obstupescat in Occultationem mysteriorum . . 2 Quae cum ita se habeant et prope innum ori labantur, non sine periculo qui8 pronuntiaverit, se legendo intelligere, quae indigent clavi intelligentiae , quam salvatori senos legis peritos esse ait. V Quinetiam s. 26. p. 188 assir mare non dubitat, magnam mysticorum s. s. sensuum partem ipsi moti auto non apertam fuisse. V Si quis, , , inquit, 'curiosus explanationem singulorum requirat, Veniat et nobiscum pari ter audiat, quomodo PauluS ApostoluS per spiritum sanctum, qui perscrutatur etiam profunda Dei, altitudinem divinas sa piontiae ac scientiae scrutans, nec tamen ad sinem, et, ut ita dixerim, ad intimam cognitionem praeValens perVenire, despe ratione rei et stupore clamat et dicit: Ο altitudo divitiarum sapientias et scientiae Dei. Et quod desperatione persectas compreliensionis hoc pronianes averit, audi ipsum dicentem:
Quam inscrutabilia sunt judicia Dei et quam investigabiles vino ejus. Non enim dicit, dissiciis posse scrutari judicia Dot, sed omnino non posse; nec dixit dissicile investigari posse vias ejus,
sed non posse inves tigari. Quantumcunque enim quis in scrutando promoveat et studio intentiore promoVeat, gratia quo