Illustratio sacri patrimonii, seu, De bonis et possessionibus ecclesiarum : vbi agitur de veteris & nouae legis sacerdotum censibus, origine & fundatione oratoriorum, parochiarum, episcopatuum, monasteriorum, ecclesiae seruis, mancipijs, colonis, cas

111쪽

Quibit, in partibus poti limum Ecclesia primi temporibus ' 'sitones habuerit in Gallia, Tungris reueris

NIl certius ac constantius dici potest, quam Ecclesiam,dum irrigua sanguine Martyrum

cresceret, splendorem tuum ab infamia ordiretur, non eodem modo sese in omnibus locis acregionibus habuisse : Vbi enim Imperatores Romani sedem fixerant, vigebatque maxime uaeorum auctoritas , ibi periculosus degebat Christiana Religio : illic bonis omnibus fortου ni imterclusia, praeter tenuem censum: angustos reditus nil habebat, quos ubique tores Imperiales, seu potius praedones publici inuenissent, confestim populabantur. At ubi pax erat in fauebant Alcyonia, illic luisculentiores erant Ecclesiarum fortunae quod in Galliis maximi euenisse comperi. Nam in Treuerensi, TungrCnsi,&Coloniensi territorio Ruas sedes Deus ad pacem Ecclesiae secreuerat alter

post Christuna iaculo res Christiana in tantum

112쪽

Liber istam 93sorebant, alta pace fruebantur, ut gradus ordines Clericorum omnes distincti essent,&sco sim suis muneribus fungerentur. Illic Parcociae certis erant limitibus definitae ciuitates integri Christum coleban t: Ade 6que publice Decimae&Primitia i iis partibus primum cepere persolui. Ita enim habet Harigerus Abbas in vita sancti H ei Materni Treuerensis, Tungrensi S Coloniensis iis Meses Episcopi, bis enim tribus ciuitatibus unicus pri ς' nium praefuit Episcopus. Hic, inquit id esst,apur re laga urna contra in deles paganae supersitio , M=stas pugnantis, proditiori ignorumque uel lium silendor donec pondere eritatis attrita eluitas D itatis, ut non olum reciperet signa milit; Chri fianae, e confre erit quoque signa filacis idololatriae instrue

bAntur Tungrensis iugum Domini ferre , qui consueuerant inferre. Uaectu es ciuitas Decimiso oblationibus si DAChris tributaria , quae tributa prouinciarum exegerat λmK. timeraria. Et paulo post Danaiar cultura Johis unoni sive ac Veneris, emundantur delubra daemonum, dedi cantur Ecc Isiae Sanctoru, que adnumerum septuaginta duarum Con 'relationum. Haec de Materno, cuius

obitus incidit in annum centelimum trigesimum obsit anno

Ex quibus patet eo tempore apud Gallias Ec-c esiam multis ceptam opibus ornariri latifundiis ditescere. Nam cum tantus Ecclesiarum numerus Christiana pietate consurgeret, ac de nouo fundaretur, oportuit necessari,concedi Ecclesiae fortunas non mediocres , quibus Ecclesiarum

Clerici alerentur &sacra Christi familia victita-

113쪽

s De bonis Sy0 lesiovissus Ecclesiarum, ret Quippe templa&aedes sacras sine dote funia dari Ecclesiae disciplina perpetuo interdixit. Merit,itaque Gallia antiquitatem Religionis

Christianae sibi vendicat,in Primogenita praerogativa gloriatur. Nam ante alias regiones Christum complexa, Ecclesiam insigni opum ac diuitiarum pro uentri Ornauit, cum ipsa in aliis terrarum paret bus vix spirare sineretur.

hes ii Hinc primores illi Christianae Religionis vina 'dices scriptis suis Gallia rura Ecclesias commen i dant, earu aut horitate doctrinam Catholicam,

haereticorum contumacia arietatam defendunt Irenaeu; l. i. Irenaeu Ecclesitarum quae apud Gallos sunt me VAP R minit lib. i. cap . aduersus haereses. IV.im inquit oesi inmundo loqueladi 'milessunt, sed tamen irtus truditionis, vae ea Lm est ' Et neque hae quae in Germa-inia fundatae fiunt Ecclesiae, aliter credunt, aut AIter Ira dunt, ne u hae quae in 'beria, ne ue hae quae in Celm,m - φ etae in Ortinte. Caeterum Tungros Treveros inter ciuitates Gallia Belgicae numerant

Plinius lib. 3I. cap. z. taesar lib. α de Bello Galli- p. . Caetco , Ausonius in Epigrammate de Trevirorum urbe. pie etiam Tertullianus, ut Mediae imperio gentes paruisse ostendat Galliarum meminit, quae in Christi fidem iampridem repudiata superstitione commearant. Etiam, inquit, Getulorum

,duersusIu varietates Maurorum must fines, Hilpamarum omnes ' φ 0Τ terminii Vastiarum diuerse nationes, Britannstrum

inaccesse Romanis loca Christo ubdita. Neque ab hoc studio Christianae Religionis

lib. i. belli Gallici. Au sonius in Epigr.

114쪽

prima Gallia seuDioecesses istae cis Rhenum, desciuuerant Hieronymi remporibus, nam illic dies complusculos ipse moratus est, Vt constat ex Epi αzm stola ad Florentium n qua refert, se Treueris de lentium.'gentem librum de Synodis ab Hilario confectum descripsisse Et rursus Epistola ad Suniam Ire-

telam , De Psalmorum interpretatione laudat Ger manorum studium& contentionem in addistentada Hebraica lingua mere, inquit, in vobis posto ni

licus sermo completus est, Inomnem terram Xrtiri onus Fretelam eo rhm. Quis hoc crederet , et barbara Getarum lingua Hebraisam quereret deritatem, γ' dormitantibus Gre

cis ipsa Germania Spiritus sancti eloquia crutaretur Aduerte autem per Germaniam, tam apud Hieronymum quam Irenaeum intelligi eam Galli partem, quae cis Rhenum est, quae dioecesim re uerensem continet, apud quam etiam Athana sius pulsus Ariano furore, is sua sede deiectus, constitisse memoratur. Ferunt iti aliis Galliarum partibu 'ζligio i ne Christianaria nobilium studiis ac largitatibus themam decoratam, Druides a Potentiano ad fidem fui se traductos, 'uidquid in terris habebant apud Carnutas quam maxime regionem incolebant, teste Caesare Ecclesiis illis constructis consecras. se item Priscum eius prouincia Comitem domi ni suo in fauorem Ecclesiae cessisse. De quibus consulantur vita sancti Potentiani, Carnotenses tabulae,5 c.

Cum itaque in Galliis, in Africa, caeterisque

115쪽

, De bonis, possessionibm Ecclesiarum, terrarum partibus Ecclesii aliquid pacis quietis

spirarem, neque omni ornatu ac subsidio diuitia rum essent destitutae; sola Romana Ecclesia diu tissime tempestatem passa est nec nisi meliorisy de re Constantini affulgente, ex iiS, quibus continue iactabat Hr fluctibus, emersit. Interclusa erat

illi omnis opum ac diuitiarum possessio in solisdqloribus' suppliciis patrimonium versabatur. Nam 1 quando Christiani stipendia Clericis&dotem Ecclesiis e suo fundo ac patrimonio contastituerent tum Aulicorum rapacitas fero ungue in praedam irruebat,& tenues Sacerdotum redi tus una cum eorumdem sanguine exorbebat. Quapropter cum opes facultates Christiano rum , arcessendae tantummodo inflammandae Imperatorum crudelitati utiles viderentur hinc fas umest, ut istis temporibus Romana Ecclesia omnes immobilium rerum possessiones respue ex hὸ ret, 'Uaecumque donarentur Venderet, ac colacies iiii ledium pretium in Clericos partiretur. Eorum te habuit porti calamitatem respexiste mihi videtur Theodorus lector collectaneorum Historiae Sacrae sub finem, ubi ait ab immobilium possensione Roma-

nae Ecclesiae mos essefertur, itura non sint immota, sed etiam si cuipiam contingant latim mendatur, st intre partes diuidatur, ita ut Ecclesiae na, Epi copo altera,

tertia Chro diuidatur. Qui locus de primis temporibus

116쪽

Liber primus 'Itibus, quibus feruebat persecutio, intelligendus est. Nam si posteriora tempora respicias, certe omnino falsum est Icclesiam Romanam bona immobilia non habuicte. Ex illa autem venditione rerum immobilium

grandes constabat pecunias Ecclesia Romana, qua, non sibi tantum reseruabat, sed aliis quo s..1ἡs, . que Ecclesiis impertiebatur prout ea nouerat ' prauius premi ita apud Eusebium libro quarto, , cap. vigesimo tertIO,legimus Epiliolam DionyllJ, dissici, in qua commendat EcclesiaeRomanae charitatem, quae carieris largissime succurrere solita erat, pecunias in solatia pauperum toto orbe languentium erogare. Sed eam pecuniarum copiam non fuisse constantes, d perpetuos reditus, imbEcclesiam Romanam quibusdam temporibus inopem ac calamitosiam fuisse , probamus hoc argumento. In caeteris Ecclesiis eo tempore pauperes, Clerici,&qui in carceribus fidei caussa lan r,pri, viguescerent, solebant communibus impens Zυ; . . si1bleuari ad subito euentu δε solatia misero

rum aerarium erat commune. At verbin Roma Dei et Vim

na Eccle1ia nullum publicum commune aera pendi no-rium fuisse, inde patet quod Marcelli Papae tem latio ele poribus, quidam Thrason nomine , de proprio si gi*ς0 censu ministrabat victum Martyribus omni opedestitutis. I. ipsi tempore sic habent gesta Mar χερ, Mi . cellio erat mi Chrissianus . nomine Thrason, - Σ ' 'potens , o facultatibus locuples, oe vita fidelis, hic K. Ianu.

117쪽

68 De bonis re posset ionibus Ecclesiarum,

de ua facultate Sanctiis Mart ribus alimoniam dictum minitarabat, per viros Chii lianos Sisenium es seriacum, maragdum Largum. Hoc audien beatus Marcellin Urbis 'mae Epit opus, g udio repletus esto cumque ab illis ad se accelsitis rem omnem didicisset , consecrauit Sisinmum ria

cum Diacoris Ecclesi Romana. Factum est autem, et υκ no ieci dum deferrent humeris sui Sanctis Mari ribis ictum quem Thrason ministrabat, retenti sunt a militibuti c. Nec mirum quod tanta egestate premeretur Romana Ecclesia, nec haberet Marcellus unde Martyres aleret nam eo tempore aliquid opis

contulisse Christiano fundum aliquem aut pciedium Ecclesiae donasse piaculum erat inam si eadem gesta peruoluamus, apparebit Lucinam nobilem Romanam, ea sola de causa, in exilium Ecclesiae deportatam, qubd bona sua Ecclesiae tradidisset.

temporibus Beata ticina eo tempore scit donationem de faculta-r,' te sua, ex omnibus quae habuit, si Catholicae. Hoc audiens Maximianus Agustus indignatus, pro criptione eam damna it. Ina vero nec Ecclesias suas coemeteri tuto obtinebant Christia ni apud P omanos : nam si quando locum conuentus sacri, Imperatores an sciscerentur ut

rem omnem Christianorum, ludibrio montumelia inquinarent, solebant Ecclesias in stabula vilissimarum animantium hospitia commuta Te: ac ne quid atrocitatis deesset, cogebant sacratissimos Pontifices, ibi sordidis gregibus pascen-

Fomanae

118쪽

Liber primus. 9s discurandisq; inseruire, ubi sacris apicibus fulge te paulis ante Deo ministrassent. Itaq; Ecclesias inuentas complanari,&plancis, hoc est, tabulis ligneis insterni curabant, in dedecus ac Religionis. Hoc est, quod de eodem Marcello refert Anistisiis.

Anastasius Bibliothecarius, ubi eum iussu Impe t

ratoris in catabulum detrusum aiserit, pro quo Hystyri male Platina scripsit, Cacabulum est autem --cολιν Suidae emporium quodlibet&forum rerum Suida in venalium, apud Papiam Vere catabulum lic expo- . . nitur Catantum claubura animalium ubi desuper ali et bae ' i quid iaci . Verba autem Anastasij sunt Marcellas emper contemnens tar deridens precepta Maxentis dum natus est in catabulo , qui dum multis diebus seruiret in catabulo, dcc Etho c certe Anastasius expressisse videtur egestis rebus Marcelli, ubi haec ita habentur. Rouauit Lucina Sanctum Marcellum Ept codium.

v uomum eos nocte1iam conjecraret, quod cum omm de e

eadem ciuitate Missas celebrasset in dia Latina, audiret hoc Maximianus Augustus , iratus praecepit, ii in eadem Icclesia planc gernerentur , ad anima lia sabulanda , cs eumdem farcessum apiscopum ad eruitium animalium epula ιit cum et odia

pubtica Sic amor Petri etiam in succes ribuqtentatus, diuque atroci suppliciorum serie pro batus est , ut Ecclesia Romana non imperando tantum , sed patiendo Princeps existeret, nec inuidere ipsi quisquam posset eum splendorem , quem tonnisi flammis . caedibus,

119쪽

ido e bonis possessionibus Ecclesiiuram. equuleis longissima vexatione est consequuta. CApuri XIV.

rent Christiani.Ecclesiae primu emptaeornatusIcclesiarum primis temporibus. Quo loco constructae Ecclesia. rum sius etiam Apostolorum atate oec.

Vm primum Christiani Antistites atque Episcopi ad urbem aliquam peruenissent, id imprimis curabant, ut si quos ad fidem Christi

conuerterent, ex eorum numero Clericos elige

rent,&Sacerdotes, qui rem sacram obire . di uinis muneribus possent caste defiangi. Saeuiente namque persecutione,in mortis periculo unde quaque imminente, non Vltra annos aliquot duratura erat Religio, nisi Antistites primi,successuros sibi Sacerdotes prospexissent, qui τά post ipsorum in ortem rei sacrae praeficerentur. Ita QRhi Uib apud Gregorium Turonensem legimus Trophimi Astremonij, Pauli, Martialis aliorumque, discipulum quendam , Bituricensem ciuitatem, aggressum alutare omnium Christum Dominum Vntiu e. Ex his Bituricensibus inquit pauci admodum

credentes Clericior inuti ritum p inndi fuscipiunt qualiter Ecclesam con truant, vel omnino potenti Des solemnia celibrare debeant imbuuntur.

120쪽

Tiber primus. IOIClero itaque composito ac descripto prima 4,1)s, subinde cura veterum Christianorum erat, ut trita

Ecclelut in Construerent, ac compararent: Vbi ad Clui

uertendum, plerumque noluisse opus Ecclesiam emi an si qui nobiliores in opulentiores Christum aemplecterentur, illi sacra ambitione feruentes, nil amplius optabant, quam ut domus sua in Ecclesiam cederet, eamque Christiani Pontifiees legitimis ceremoniis inaugurarent Argu ha, , mentum est, quod de Blandina legimus in actis Eli, Marcelli multa eius generis reperiuntur uirii ''Sanctorum historiis. Sin vero nullus esset e Christianis,cuius domus satis ampla&commoda esse ut Ecclesiae construendae suffceret, etiam a Paga nis infidelibus emebant, qua fieri poterat prudentia. Ita domum Leo cadi Senatoris antequam Christianus esset, emptam, Ecclesiae componendae gratia egimus apud eundem Gregorium li-c .es

bro primo. capite vigesimo nono . Senatores in-ςRP, ' quit Bituricenses, et reliqui meliores phanaticis erant tunc cultibus obligati qui etere crediderant , ex pauperibus erant, in Uero non obtenta a quo petierant domo Leoca dium quesn m. or primam Galliarum Senatorem , qui

stirpe Vecti Epagati uit, c. reporerunt. Cui cum petitionem nam codem pariter intimassent , idere 'on dit, si domus mea, quam apud Bhuricam urbem habeo,

hvic operi digna eslet, praestare non abnegarem agi autem - dientes, pedibus eiusprostrati, oblatis trecentis aureis, cum di sco argenteo dicunt eum, huic ministerio esse congruam, qui acceptis tribus aureispro benediction clemen