Illustratio sacri patrimonii, seu, De bonis et possessionibus ecclesiarum : vbi agitur de veteris & nouae legis sacerdotum censibus, origine & fundatione oratoriorum, parochiarum, episcopatuum, monasteriorum, ecclesiae seruis, mancipijs, colonis, cas

발행: 1636년

분량: 626페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

351쪽

,, De bonis cclesiari instecie, liberi essebantur. Quum alij duntaxat persenali liber late potiti. Qihilominus rarum uarum nomine Dominis .sent obligati, puta quotannis it soluere t principibus, aut nobilibus iri s . velia tu aut mini Perora quod gemu monetae sapμd Turcas cuius in perprris numerandae pecunia causa Pe Prarit dicebantur H c.

De operis, re disciplina feruorum Ecclesiae. I seruis i cclesiae tria hic nobis spe standa sunt,

primo functione 5 operae, quas Ecclcsar praestabant. Secundo disciplina qua continebantur,

tertio gradus, sidignitas, si modo speciem quandam dignitatis vilissima capita obtinent, qui tamdiu honorum omnium aditu pelluntur, quandiu manent seruitutis nexibus illigati. Quψd ad primum attinet. Tria functionum, operarum genera praestabant serui Ecclesiarum. Aut enim eligiosis erant obsequiis addicti, aut

prophanis, aut nec prophanis, nec facris operibus vacabant, sed tributo tantum censuque annuo Ecclesiae se subiectos fatebantur. I ligiosas operas praestabant Ecclesiae, quos voluntas defunctorum legauerat aedibus sacris, vel ad custodia, vel ad labes ruinas senescentixi,

Basilicaru naaurandas, vel ad sepulchra obser

352쪽

Liber tertii . 333uanda purganda, defendenda, aut ad pompam exequiarum illustrandam, tessumque singulis annis instituendum, quoties memoria destinetorum solemnibus sacris celebraretur. De hoc autem seruorum genere mentionem et pressam facit Ca- non nonus, Concili Parisiensisteriij, cuius titulus est D sis, i ulum o ministerio e -rAn degenerum.

Vult enim Concilium Parisiense ut quos seruos morientium dominorum voluntas sepulchro seruando ac custodiendo addixit, illos nefas sit ab his functionibus auelli, quinetiamsi pietas testatoris seruos uos ad Ecclesiarum defensionem manciparit, illi quoque Ecclesias strenue tuean tur,&occursum impendant. De degeneribus seruis '' qui sepulchris defunctorum, pro qualitate ipsius mini- --' sterii deputantur hoc piacuit obsimari, ut si qua ab auctoribus fuerunt conditione dimisit, siue boedibu id est siue haeredes eos diuiserint vi deputauerint sepulchris parentum sim Ecclesiis fuerint deputati, volo'ta defuncti circa eos in omnibis debeat obsternari. Quod

si Ecclesia eos desisti functio,iibia in omni parte dessen

derit, Eccbsiae, tam illi, quam posteri eorum defensione in omnibus potiantur, e occurium impendant. Qu in Canone duo obscura sunt primum quid stat degeneres serui secundum quid sit occursum impendere.

Degeneres seruos meo quidem iudicio intelli T gendos esse dixerim , quos antiqui mediastinos P

vocarunt olim enim duo seruoruerant genera,

353쪽

33s De bonis Ecclesiarum serie, callerent, scriptoriam, lanificiam, medicam c. Ali mediastini qui sine arte essent. Et hos certe degeneres merito appellandos esse censeo, quod

ceteris minus Vtires hiberentur. Ipsos autem po tius quam alios epulabris deputabant, seu mo rientes, seu eorum haeredes quia ex ipsorum operis tenue admodum lucrumin commodum etissent percepturi occursum autem impendere, forta e quispiam suspicabitur nil esse aliud, quam funebri pompae anteire. Ita enim Romani solebant exequias suas ambitioso comitatu seruorum libertate donatorum illustrare, qui pileum liber talis indicem eo die, quo patroni corpus efferebatur, gestabant. Hanc pompam describit Propertius, ubi luxuriosi cuiusdam ingluvie extincti funus describit. portam indos calces extendit at tam

Huic Iustinianus edixit ne qui pileati cadauera deduxissent, aut stantes ante lectulum ventilassent, illi adseruitutem possent retrahi Eo enim tem-aesis, O pQx Van liberalitatis specie iactabant se com- plurς pileum seruis die funeris imponebant,ta in L ut ex Domini munificentia libertatem accepi i Viderentur,i cum . t , g. ed; qui D mini, Me Lucina libertate to endo.

Occursum ergo i impendere si ad defunctos referatur, nihil est aliud quam funus nobilitarc oc'

354쪽

I De tertius. 33

cηrsu suo. canueri occurrere quando in sepulchrum defertur. Verum si Canonis sensum

attentius inspicio illud occursum impendere, non tam ad defunctos pertinet.quam ad Ecclesiam, cisi iubentur seruire Nam quia eos seruos Ecclesia ab oneribus fisci tuetur, illi vicissim Ecclesam def-fendant, necesse est,' occur=- hoc est auxilium impendant. Interim vero legatos ad sepulchra seruos nocui dubiurn esse possit , Diui Remigii testamento illustratur, qui ad reficienda tecta eius aediculae, in

qua corpus eius condendum erat, legat nominatim Celtum seruum illam Huldriciacam. Ex quibus eum quem hermanam meam Celsa obrina Testamen-m alibi tradidit Ecclesiam Remensem alloquitur is,

O Huldriciaca Vista, quam Holdricus Comes ei loco bifi*4ψλxον, esse mea Sancti Fratres cloepi copii iocefω tuae ponenda elegerint, in te umentis destrulant,m . Mirum vero videbitur alicui veteres de sepulchrorum suorum tutela cogitasse. Vt quid fortasse, dicet quispiam,tantum honorem suis cineribus optabant. Nunquid Ecclesiae Moemeteria fatis A ituta loci Religione&humanitatis sensu, quae calamitatem mortuorum sacram fecit inimicitias Vetat Vltra vitae terna nos extendi. At cessabit a cile tota haec dubitatio si sepulchra mortuorum plerumq; non in Ecclesiis nec iuxta Ecclesias, sed in Campis villisque extructa recordemur. Itaque criptis, aut aediculis, quibus cadauera condebantur custodes addebant adueius hominum, aut

355쪽

ferarum iniurias. Mouimentorum vero in Campis qui lamm- iacentium mentionem facit Canon. 68. Concit. δὸ&Λῆ, Braccarensis 2. Non oportet Clerico praesumptores in titis super monimenta in Campo ministeria portare. aut μ

Atacineret oblati nem offerre.

Cum itaque Nobiliores, sibi sepulchra extrue rent loco singulari, o proprio quid mirum si ad

huius loci custodiam ieruos deputarent. Eam vero seruorum Ecclesiis seu monimentis mortuorum deputandorum consue audinem, manasse crediderim ex antiquo Romanorum iure. quippe ex rescripto Papiani libro i. responsorum, Seruos ad templi custodiam ouod aedificar Tito moluit destinatos, neque manumissos, baeredis se constitit, i. er-1 ribi . vos, si de liberali ca a. Ex qua lege fiebat anti et ibo: ii quitus,ut nonnulli horredum seruos religiosis muneribus addictos repetere vellent, propriis lucris ac commodo vindicare. Quamobrem statue runt Concilia ne fraus illa fieret voluntati testatorum sed serui in ea conditione ii siue locis permanerent, quibus essent auctoritate morientium dominorum deputati. Ita Concilium Aurelia

mus obicruan im, ut de cendens inde posterrias, Ῥοι- cumque quamans post longa sipat D temporum uatur in loco cui auctores eius constat fuisse deputatsi, reuocata

studio scerdotis, in eu,' ιae constituta est a defunctis conditionc permaneat, cui praecepto, siquis aeculari ungues

356쪽

tat a

Lger tertim. 33, manae prauitatis impulse crediderit obvianδ m, quousque se corrigat, b Ecclesia Ahpendatur. Post religiosas operas, quas serui Ecclesiae im pendebat prophanas adoriamur. Prophanae opera triplicis sunt generis austicae siue colonariae domesticae, Militares De Colonariis Lex Alea manica tit. 12 uabter frui cissae tributa se uere debeant, onera atque functiones Seruorum, Ecclesiasticorurn ita praefinit Serui Ecclesiae tributa n, us a legitime reddant quinuecim sicla de Cervisa, po - φω

cum mah ntem tremisse etino, pane modis duo, pullos quis, Alemani que oua et Vinii Ancilla aut opera imposita sine neglecto faciant, steria dimidium sibi Uimrdium in Damiamco ratiuum reddant, si ver haec est sicut serui Ecclesiastici ita faciant , tres ales sibi ares in Domi

Quae ut facilius intelligi possint animaduertendum non ita duram austeram fuisse anti quorum seruitutem, quin aliquando rebus uiscosulere&peculium coparare possent itaque sic

totum vitae tempus partiebantur, partim agros

dominorum colebant, partim vero suo : vel si proprios non haberent peculioque carerent, pamcta mercede aliorum agris colendis operam locabant Ex iis vero lucris& commodis, quae serui capiebant, seu ex agri in peculium dati cultura, seu ex locatione operarum, tributum Domini dabant

quod tributi genus exprimitur in parte prima legis supradictie. Praeter quod tributum etiam te Vu

357쪽

3 o De baiu; Ecclesiarum in 'ecie, wai nςbantur per re dies singulis hebdomadibit,ien inter operas suas dominorum utilitatibus impendere. This, Ceterum illud fuit inter seruos, colonos discritamen quod Colonorum operae dierum numero non praefiniuntur Ad quantitate sortione agri, ita ut scirent Coloni quantum terrae in Dominorum commodum, singulare emolumentum, arare tenerentur, quo penso reddito nil aliud Dominis operae debebant, nisi quod ex fundis&prie diis ad coledum acceptis, decimam fructuum&obuentionum omnium rusticarum Ecclesiae persoluebant. Praeclare vero definiunt legesia

iuuariorum opera tributa Colonorum , ac seruorum Ecclesia tit. I. cap. . que totum hic exscribone dubium quidquam lectoris animo pos sit residere.

DE COLONI VEL SERVIS ECCLESIAE,

VALITER SER IANT.

I De colonis e seruis Ecclesia qualiter serviant, et et qualia tributa reddant, hoc est, agrariumsecundum aestimationem iudi iserouideat hoc tu e cundum quod habet donet. De triginta modiis tres domi, ij pa crearium desoluat secundum sium Prouinciae. I. Andecingas legitimas, hoc est, perticam decempedes habentem quatuor pertisas in tran uersio, L. in longo, arare,feminare,claudere,colliger m tradere Atremisse nostrui que accola ad duo modi sitionis excoiligere, feminare, colligere, 'recondere debeat. Et vineasplantan

358쪽

LLber tertius. 3 Ielaudere 'fodere tropaginare , praecidere, indemiare. 1ri Riaddant decinum foem delino. De apibus deci

mum vas Pullos patuor, Osa quindecim reddant. iv. ara redos dorent, ut ipsi vadant, ubi ei iniunctu uerit. A mascum carro faciant usque L. ku

eas,amplius non minentur.

v. ALCasia Dominicas stabulare foenile, granicam

zeltuninum recuperandum , pedituras rationabiles acci

piant m quando necessesuerit , omnino componant cadi ci furnium bi prope fuerit igna aut petra L. homines faciant, bi longefuerit, C. homines debeant exire: ad ciuitatem, vel ad mistam , ubi necesse fuerit psam calcem

trahant.

vi Seruus autem Ecclesiae secundum posse onem suam reddat tributa. Opera inrestres dies in hebdomada in Dominico operet tres ver bifuriat. Si dero Dominus eius dederit e boues, aut alias res quas habet, tantum semiat, quantum ei per po bilitatem impositum fuerit, tamen iniuste neminem opprimat. Quibus in legibus ne quam facessat nauseam inculta latinitas, nonunum barbarorum inso lentia, paucis moneo Andecingas nil esse aliud quam certum aratoriae operae pensum quod villani, seu Coloni Dominis persoluunt. Galli vocant Coruees. At vero parasredos dare, est equos agminales subministrare , maiores quidem cle'nerosiores equis ordinariis cursoriis, Ut latius iii ἡ explicat uiacius ad tit de Cursu publico, Para *yo 'fredo autem antiquioris aeui scriptores paraue reio Sappellati t. Quamobrem Coloni Ecclesiasti-

359쪽

De bonis Vcclesiarum in 'ecie, citenentur primo ad arandum certam agri vaea suram ac potiionem in commodum lucrum Ecclesiae Ad prata formanda, colenda, purganda,

foenum secandum , tractandum, condendum ad vites claudendas, colendas, putandas interendas, pangendas,&c Secundo tenentur ad decimam

fructuum e praediis sibi in Colonariam datis Ecclesiae praestandam Tertio tenentur ad parasredos donandos, si quando equitum praesidiariorum opera Ecclesiae indigeant, ad angarias faciendas hoc est currum ministrandum quo res Ecclesiae deuehi, asportari possint intra quinquaginta

leucas. Quarto tenentur ad deducendum in domo se casas Ecclesia pascua quaelibet alendis armentis Calcem, ligna, saxa in renam freficien dis aedibus opus sit. Serui vero sic Hebdomadarias operas partiuntur, ut tres dies sibi triri vero Domino laborent, Postquam vero in F cclesiae bona&facultates grassari ceperunt, aut impij, aut avaritiae morbo dementati nobiles non praedia tantum& fundum Ecclesiae, sed etiam seruos faedo

peculatu rapuerunt. Quamobrem cum seruos Ecclesiae, optimates non pauci vindicassent, intra suae ditionis fines continui retinerent operis impeditos , ne Om 'nino seruorum suorum studiis famulatu Ecclesia careret, Carolus Caluus, sub quo res Ecclesiae labi ceperunt, edixit ut serui omnes Ecclesiastici quocumque in loco, ac potestate versiarentur Vi

ginti dies in Ecclesiae eom dum suas operas

360쪽

oue potestatibus subditi, inue melior consiuetudo desae calvit uotis commendatio , ex tempore e iussione Domini

Lι uici, vel certe Dominis aroli seu etiam Pipini non existit altemetirint diebus in anno, eidem Ecclesiae ad reficiendas i iis ruinas erui resinantur, bi autem e ambo commetatio, inmelior conbuetudo inde habetur, pro hac nostrae nece*tudinis consideratione non decidat. De domesticis seruorum operis nil illustre,aut clarum occurrit: quippe ipsorum ministeria cibis coquendis,parandis, domesticae rei componendae uia pendebantur, hortos,Vestes, cubicula curabit Nec enim putauerim monachos ad viles hasce operas adhibuit se confratres suos& sodales, ante extinctarn seruitutem Chronico Constantiens e in vita sancti Gebhardi Episcopi capite decimo xiens cap. nono, post extructum Monasterium refert Geba hardum seruos suos ad ministeria Monachorum deputasse Post haec conuocatis struis suis, eli&t ex eis optimo quo que m constituit ex eu cocoseistores, caupones ,fullones, putores: hortutinos, carpentarios , σsingularum artium magistros, inconstituit eis, ut eo die

quo fratribus deserairent de cibo pane fratrum cibarenturAEuia dignus est operarius cibo uo. Tandem inter seruos erat honestussimum g nus ad militares operas designatum quo non tam seruos quam clientes dixerim. Illi equestri agmine collecto, si quando opus esset Ecclesiam tuebantur, Wres eius inter bellicos tumultu is praedatione dessendebant, equos etiarn , eum

SEARCH

MENU NAVIGATION