장음표시 사용
381쪽
3 2 De bonis Ecclesiarum in pecie,
et in Ecclesia Mobrentur ab myeratore poceAdum. Quando vero manumissiones in sacris AEdi bus peragi Lolitas audimus, non sunt passim quaelibet aedes sacrae intelligendae: non enim in Mona steriis olim,&oratoriis Monachorum licuit ma numittere, sed tantum ubi Episcopus, aut Sacerdos praesens esset, ut eorum beneficio ciuilem libertatem reciperent, per quos scelerum nodis eximi, mae monum mancipatu poterant libearari. Quamobrem priuilegia manumissionis ex indulgentia priuatorum aliquando fuerunt MO- Greg. lib. i. nasteriis erogata. Ita Abbati Eusebio concessit
y - Ecclesia sua facere suouaue dero de his quae a nobis praediciti bi nostri enda postulant reueAnte Domino ρ- liberare pol mus , Clericos ex laicis ordinari, necnon manum iones apud te in eadem Ecclesia solemniter celebrari concedimus.
Quod vero liberti, qui beneficium manumis. sonis in Ecclesia acceperant, egent in patrocinio, ac defensione Ecclesiae, ad eius familiam pertineret, multis argumentis potest confirmari. Siquidem, si sine liberis& legitimis haeredibus es sent, his Ecclesia Iuccedebat, unde si casu fortuito aliquis libertos in Ecclesia factos interficeret, is Ecclesiae pro hominis nece satisfaciebat, mul- - 1Em, dg pendebat octoginta solidorum Liam auiadm niς , x. Ecclesiam d missi siunt liberti mel per Chartam libertar
tem acceperunt occidantur xxxx. Audi 'luanta ecclesiae, vel liis eius
382쪽
Secundo, libertus in Ecclesia manumis iis , si sua culpi inseruitutem recideret seruus Ecclesiae fiebat, non cius qui manu miserat, Si ancilli dimissa fuerit per 'artam, aut in Eccosia, postea sterno nupserit. Ecclesii ancilla permaneat, legis Alemanicae, tit.
18. l. 1. Terti b, Ecclesiam in manumissos per tabu Lem Alebulam ac lacro Status, auctoritatem patronorurn eo.
habuisse, leges Ripuariae, clarissime indicant, illis
enim decemstur, ut in Ecclesia manumissi sub tuitione Ecclesiae consistant, eidem obsequia impendant seruos suos alio ritu quani Ecclesiastico non manumittant: non alibi quam in Ecclesia, ubi relaxati fuerunt mallum teneant, si absque liberis decesserint, Ecclesiam haeredem habeant. Ita vero rem se habere textus legis satis indicat,
tit. 18. De tabularijs. Hoc etiam iubemus ut qualiscumque Francus, Ri Lege Ripuarius, tabulariusseruum suum prs anima suae reme it a Trio, seu pro pretio secundum legem Romanam i raro Ris W- oluerit, tin Ecclesia coram Pres 'teris, Diaconibus, seu cuncto Clero, , plebe, in manu Epi opiseruum cum tabulis tradat,o pi opus Archidiaconuiubeat. et σtabulas ecundum Legem Romanam, qua Ecclesia vivit, oe scribere faciat, e tam si , quam omnis procreatio eius liberi permaneant,m sub tuitione Ecclesiae consistant,
vel omnem reditum status, auseruitium tabulari eorum reddant. Et nullus tabularius denarium ante Regem pra 'sum jactare eossifecerit, CC. olid. cu .inae σ-hilominus ipse tabularius o procreatio eius tabulari persi tant, momnes reditus flatus eorum ad Ecclesiam
383쪽
36 bonis iccte aram insteeie, reddant: nou aliubi nisi ad Ecclesiam ubi relaxati unimalium teneant.
Quodsi ouis tabuimum, si Ecclesiasticum hominem contra Epi opum defensare voluerit LX. olid. cu . iud. r in luper homi rem cum omNibus rebus fluae Et me ea situat. Quia inclitum ducimus, quod Ecclesiis concessi
mus,iterum ab Eccle ijs reuocare.
Ceterum mallum tenere nil est aliud quam caussas agere. δ cognitioni sese iudicum summit Cap.3. m. aere, nam Mallum pro foro sumitur apud veteres: Unde malium Regis malum Comitis passim in capitularibus legitur.
Qua autem cremonia in Ecclesii is manumitte. Eribi: rent Veteres .illi, sati S liquet ex antiquis eorum tam numis dem e Vibus Nam si fani essent nec morbuς pro-
cram ducere, illic que Episcopo , Sacerdoti, aut Diacono ad minus tradere: ille seruum apprehen summanu, sacris sistebat altaribus. quo facto Dominus serui, testes adiurans Episcopos, SacerdoteS, Diaconos,"quot cerem omis interessent, seruum suum liberam pronunciabat Huius audita voluntate sacerdos liberum ire iubebat: tandem vero Diaconus libertatis Cartam conscribebat, .manum iis tradebat Sin vero Dominus serui,violenta aegritudine angeretur, nec posset sacris manumissicinum solennibus interesse, de si1-gnabat Sacerdotem, cuius manu volebat seruum altaribus admoueri, qui,siiDominum contingeret emori, iuxta eius testamentum& Decretum ser-
384쪽
Liber tertius. 363uo manumissionem impertiebatur. Quiritus hauriuntur ex antiquo iure Gallorum Longobardorum. Nam Longobardicae legis tit i8 de Vlii mis, Olim talibus ex Rotharius, sic constituit: H in
Si Lonstobardu ad nem mortis properauerit , itali nec
Thin mare hominc suum possit, nec in manu sacerdotis tradere circa ait ire Iberum dimittendum propi rsubitaneam mortem instituerit, Vt pol obitum eius, per manum cerdotis, qualem designauit uirca sacram altare duci habeat, cauis mi erationis decrevimus , ut sicut d
minus eorum praeceperit,ata impleatur m sacerdos, quem de ignauerit circa altare cum ab que cuiuscunque contradictione labloluat.
At Diaconum seu Archidiaconum solitum manumissos tabulas libertatis conscribere, aut conscribi cura reliquet ex praefatis Ripuariorum legi bus: tum etiam ex Carta manumissionis Sigi mari cuius da, de qua superius diximus quae a uatone diacono conscripta legitur, cuius subnotatio talis est FqoVuato Duiconus rogatus Acripsi subscripsi.
Ea porro manumissionum ceremonias ne di cam ex Foronis Deae te pio manasse, apud quam serui olim manumittebantur hausere Galli nostrates ex antiqua Romanorum consuetudine, apud quos in praesentia Antistitum serui manumittebantur ex rescripto Constantini ad Protogenem Episcopum Uam si tim C. de his ut in . .
Ecclesiis manumittuntur. Iamdudum ait Impera C. M histor piacuit ut in Ecclesia Ciatholica libertatem, domini
385쪽
36s De bonis Ecclesiarum inseci , - άς ' flemibn Christianorum Antistibus idfacianti ro-
- ζ si tersecti memoriam interponatur vice actorum , quali se lib.1. hist cunque scriptura in qua vice testiam signent. re. N hzib Caeterum, quoniam ii qui in Ecclesia manu 7 μ δε mittebantur', Tabulas seu instrumenta ac documenta manumissionum de manu Diaconi sume bant ideo a tabulis dicuntur Tabularij a Cartavero Cartellari Ita intelligendus est Canon vige Oh gium simus Concili Vermeriensis, cuius titu iis est, ut Carteilarius qui cum n cistafornicatur , eam libertate
donatam, uxorem habere cogatur.
Tertius tandem vltimus ordo libertorum, qui in Ecclesiae patrocinio versabatur eorum erat, quos ex familia sua manumittebat Ecclesia , de quibus sequens caput instituendum.
De libertis ex familia Ecclesiae. Non eadem fuit apud antiquos ratio libertatis indulgendae', nec semper fidei ac probitatis praemium extitit manumissio. Pleruq; enim seruos non alia caussa manumittebat, quam quod incommodi essent inutiles fugitivi, adeoque dominos torqHerent magis quam iuuarent. Vnde illi facile ad dandam libertatem adducebatur, seu quod eam ultro seruus arriperet, seu iquod eo ma-
386쪽
Liber tertius. 67numisso non tam seruum amisisse censerentur, quaru supplitum Ea caussa cum Episcopis , Presbyteris n=n liceret temere sine causta soniatica res Ecclesae distrahere, aliter tamen de fugitivis seruis de re tum est, ut nempe incommoda fugitiva pro arbitrio venderent, ac permutarent. Ita conti tutum legimus in Synodo Agathensi Canom 46 Fugitia etιam domos sua desie dira '' rentes qui etians reuocati fuerint . teneri non possunt: simili ratione a Episcopo si moluerit, aut si ita illi meruerint distia antur. Distrahi autem seruos Ecclesiae, in hicam manum transserri, poena supplicium ferais videbatur qui meliores a clementiores dominos nancisci non poterant quam Ecclesiasticos quorum familia diuulsi, plerumq; non tam mutasse seruitutem videbantur, quam amisisse libertatem.
Mitissimum vero seruiti genus fuisse apud
Clericos,& domestica eius ordinis virtus suadet moderatio,& studium Ecclesiae in extraneis seruis ab iniuria Dominorum liberandis Namsi quado
Dominorum atrocitatem vererentur tremuli, ac
pallentes serui, praesidium Clericorum in Ecclesia
querebant a qua non prius auelli seruos, atque a Dominis reduci Sacerdotes sinebant, quarn lemnem sponsionem edidissent deseruis non hedendis. Vnde lucem sumit Canon trigesimus no e
pab , si ad Eccle iam confugerit a corporalibus tantum svpliciis excusetur de Capidis vero vel quocumque vere
387쪽
368 De bonis Ecclesiarum in ' cie piacuita ominis iuramento non exigi. Quid est vero iuramentum de Capillis non exigi, id certe ex antiquo ritu illustratur. Quippe seruis negligentibus atque otiosis capillos incidere ac turpiter de tondere mos fuit apud Antiquos. Nam flagellatio, sidetonsio propria sunt seruorum supplicia,ut patet ex Capitularium lib. s. tit. 3o. ex legis Longobardicae lib. 3. tit. 7. lege I. Volunt ergo Patres Concili Epaonensis, posse compelli Dominum,ut iuret se non laesurum ulla parte corporis seruum, qui Ecclesiam vindicem implorauit, verum non debere Sacerdotem de non detondendo seruo Sacramentum exigere. Vt autem distrahendorum seruorum caussa erat frequens fugain impatiens animus dulcissimae seruitutis. Ita Manumittendorum eadem ratio plerumque fuit. Si enim seruus fugitiuus peculium haberet satis pingue quo se posset seruitutis oneribus eximere, facile adducebantur Episcopi, Abbates, ac Presbyteri, ut accepto peculio, libertatem indulgerent. Sic in artis Theotarii istius manumis sionis formulam legimus, in qua seruus quidam nomine Vnde rus fugitiuus, re bellis ad seruitutem reuocatur a Posione duocato sancti Galli:&ea de caussa coactus se sistere iudici ut eius sententia in seruitutem compjnge retur, dato satis diuite pinguique peculio ingenuitatis iura stipulatur Verba autem abuta manu
missoria sunt eiusmodi. Dictu homo Vnderus de medio quod habuit territorio inter Hagenbabis L inge
388쪽
Liber tertius. 363 ac Suetia iuchos quattuor, ad reconciliationem noιis dedit, scilicet dia die praebenti, ita ingenuus con stat, quasi ab ingenuis parentibus sit genitus, nosque ea ratione illa iacclientes, si satenus ipse nostra ex parte ab omni seruirutis inculo si exutus in perpetuum otaq; eius agnatio,
posteritas. procreati similiter sit absoluta, bub ea conditiione, quae modo a litigenitia e l. deinceps progenita fuerit, tanquam sinu senti liberas parentibus prooreati, hocque con criptioni Π inculo firmari tulimus. Eam vero manumissionem, qUae ex pacto tra
dendi peculij fiebat, amplissimam fuisse perfectissimam animaduerto. Quippe reliquae manu missiones ab Episcopis& Abbatibus fieri non poterant, nisi retinendo seruos manum istas sub patrocinio Ecclesiae, ratione cuius patrocini certas operas Ecclesiae praestare tenebantur, pote rantque si ingrati forent, aut iniuriosi in F cclesiasticos viros , ad seruitutem iterum reuoca-xi At manumissi ex caussa donati Peculij nullis amplius operis, nullis praestationibus amplius illigati tenebantur . 1ed optimam olenissimam assequebantur libertatem. Idcirco Carta manumis ria ingenuitatem praefato seruo adscribit omnes eius posteros cuiuslibet ope rae, atque obsequi vinculo liberat. Fluxerat istud
manumissionis genus ex antiquo iure Roman Ο-rum apud quos seruus emptus suis nummis, di manumissus,non debebat opera Spatrono, nec reuocari poterat inseruitutem,l. Si tui nummu , C. coperis libertorum.
389쪽
s o De bonis Ecclesiarum in pecie, Secunda ratio propter quam serui Ecclesiae z manumitterentur, fuit singularis illorum probitas.&egregia indoles Cleri maiestati suffectura. Eam rationem antehac notauimus ex Conciho Emeritensi, Canone 7 . Ex quo liquet seruos ex familia Ecclesiae in Clerum euectos, non habuisse ius, potestatem transferendi in extraneam manum acquisitas suo studio &industria facultates, sed illorum haereditatem omnem ad Ecclesiam spectasse itaque de isto libertorum genere nil noui dicendum occurrit. Tertia ratio manumittendorum seruorum Ecclesiae, fuit liberalitas& beneficentia pii copo rum, qui seruos de se bene meritos,siue testamento sucinter vivos manumissione donabant. Neque vero cuilibet Episcoporum ac praelato rum licebat seruos Ecclesiae pro arbitrio vocare ad pileum M in libertatem vindicare : Qui enim Episcopus patrimonium non habet, neque potest
ex suo supplere quidquid Ecclesiae subducitur lucri&commodi ex manumissione seruoru is non habet ius manumittendi. Quamobrem manu missorem Episcopum oportuit esse auitis opibus&propriis fortunis instructum, deinde oportuit eum aut Ecclesiam ex asse haeredem relinquere, aut certe partem satis opimam rerum ac facultatum eidem testamento delegare. Hinc factum est ut in Concilio palensi primo, Serui per piscopum Gaudentium manumissi ad pristinam conditionem Ieruiti legem reuocarentur, quia
390쪽
nem heis Gaudentius neque Ecclesiam haeredem scripserat, neque ad compensandam Ecclesiam quidquam obtulerat. Confirmauit hanc sententiam Concilium TO' coneis τε letanum quartum, sub Sisenando Rege era ε 1. Canone 77. Ephcopi qui nihil ex proprio suo Ecclesiae Christi compensiuerunt, hanc diuinam sententiam metuant, liberos ex familijs cclesiae ad condemnatio nem suam facere non praesumunt. Impius enim, Ut qui res suas Ecclesia Christi non contulit , damnum inferat, ct ius Ecclesiae aliena repraesumat. Tales igitur libertos
successor piseopus , ab que aliqua oppositione ad ius
Ecclesiae reuocabit , quia eos non aequitas , sed improbitis ab obit. Qualibet vero de caussa manumitterentur sed ut Ecclesiastici eos necesse fuit perpetuo in patrocinio Ecclesiae contineri , nam absolutam de perfectam iis libertatem tradere,in potestate praesulum non erat , nisi pro compensatione duo mancipia eiusdem valoris in commodum familiam Ecclesiae inducerent. Ita Concilium Toleta Coneiuronum . Canone 68. i copia qui mancipium iuris En clesiastic , non retento Ecclesiastico patrocinio, manumitti desiderat, uo meriti eiusdem inpeculi coram Concilio Ecclesiae cui praeminet per commutationem bubscribentibus Sacerdotibus osserat , ut mota, iusta inueniatur
definitio manumittentis. Formula Vero manumitten Quo pati.r.
di seruo Ecclesiae e fragmentis Concili Toletani 'ii
primi petenda est, citatur ab Iuone, Parte I cap. I s De ecclesiarum meroseruis communi flententia est De