장음표시 사용
391쪽
3 r. De bonis Ecclesiarum in 'ecie,
eretum. Ut Archiepiscopi perfngulas prouincia constitu ti nostramauctoritatem seqMuntur Suffraganei vero illorum exemplar illius penes se habeant m quando&ιmqtieuefamiba Ecclesiim utilis inuentu alismis, ordonandus est,in Umbone ipsa auctoritas coram populo te atur
reorum Sacerdotibus , momni Clero ante cornu alsa ru sicut in nostra aucioritas cominetur remota qua tibercalliditate libertatem consequatur. tunc demsi adgradus Eces ta licos promouinu . Ex quibus liquet quod cum seruus Ecclesiae manumitteretur, primos Olebat instrumentum , seu Carta manum illionis eiusdem auctoritate Episcoporum confici. Deinde legebatur instrument una istud bis in Ecclesia, primo ex Ambone seu iuggestu, unde Sacerdotes solent verba aci populum facere. Secundo lege
batur cadem Carta ante cornu altaris, ut inclusi in sacrario accidotes,&Clerici posscint exaudire. Existimaverin aut eas cerem Onias locum habuisse tantummodo in manumis inibus eorum, qui ad clerum essent promouendi. Nam uestamento eruos Ecclesiae Episcopi manumittebant, ita in testamento Diui Remigij plures libertate donantur, quorum aliquoScredibile est e familia Ecclesiastica fuisse. Diuus Gregorius Naalangenus in testamento suo edicit, ut omnes illi quos vel sua voluntate vel beatissimorum parentum desiderio manum iterat certa libertates suantur. Et certe tantis viris concesi, libertates infririgi non poterant qui Ecclesiae suae in te' grum sacrauerant padrimonium, ut ex testamento
392쪽
D. Remigi qui Remensem, Gregori qui Nazian
genam Ecclesiam haeredem scripsit. Haec ergo fuit ratio ritus &cautela manumittendorum seruorum Ecclesia nunc quibus legibus ac institutis viveret postquam beneficio Praelatorum forent libertatem consequuti, paucis aperiamus. Imprimis iis caute prospiciendum fuit ne beneficium iniuria rependerent, cirreuerentia fastuue maiestatem Ecclesiae hederent, a qua salutem sperabant & acceperant libertatem c.heuehit Vnde in Concilio Spalensi canone g. actum es c 3 de superbis Ecclesiis libertis, ut ad scruitutem reuocenturi cuius Canonis verba omitto, quibus aequissimi patres mactandam recidiva seruitute
censent Elisaei cuiusdam ex familia Agabrensis Ecclesie superbiam,qui libertatem assequutus,de
tollendo per veneficia Episcopo cogitarat. Secundo oportuit libertos Ecclesiae operis sibi inter manumittendum impositis sedulo defungi, &seu censum seu opem augendae, ac defendendae Ecclesiae, haud segniter impendere. Ita Concilio Toletano quarto canone 6 9. iubetur qui a Prae latis manumissi sunt, eorum latrocinium Ecclesia retineat, i liberti utilitates sibi iniunctas iuxta quod potuerint prole quantur. In Concilio Aurelianensi quarto canone . decernitur ut liber. I ii, liquos sacerdotes, presbyteri vel diaconi de Ecclesia sibi commissa facere voluerint. Ac ι Ecclesia Cone Aga- proelμantur, quod si facere contempserint ad pro hςΠίς ε'
393쪽
1 De bonis Ecclesiarum in spec;
prium seruitium reuertitur Quid est autem actus Ecclesiae prosequi nisi commodis Ecclesiae inui ilare,&promissas ei operas strenue ac gnauiter exequi quod faciebant liberti villas ac praedia Ecclesiarum tuendo, regendo, & omnino actorum Dficio, ac partibus defungedo. Actores enim apud antiquos dicuntur villici, seu procuratores praediorum. Sic Capitularium lib. cap. I. edicitur ut si fugitiva mancipia in villas Regia sese receperint, actor requirenti Domino ea non contra dicat.
De proses Tertio oportuit libertos Ecclesiarum una cumio uiri et eorumdem liberis infra annum ab inauguratio- ς' si ne noui Episcopi sistere se coram ipso& Cartam ingenuitatis ac manumissionis tabulas apud eumdem proferre: quod certe inuentum ab Ecclesia, ne lapsu temporis libertorum memoria intercideret in operis sibi debitis atque obsequiis Ecclesia tandem prorsus orbaretur, ita constitutum in SATI Concilio Toletano quarto canos o Liberti Ecclesiae s quia nunquam moritur eorum patroni a patro cinio eiusdem nunquam discedant l, nec pulei ita quid. meorum, sicut priores Canones decreuerunt. Ac nejortebbertas eorum in futura prole non pateat ipsaque po- feritas naturali ingenuitate obnitens, est ab Ecclesiae patrocinio subtrahat, necesse est, tiam iidem bberti, quam
ab eis progeniti professimnem piscopo suo faciant , per quam se ex familia ecclesiae liberos effictos esse fateantur, elusique patrocinium non relinquunt sed iuxta vir tutem suam obsequium ei, et et obedientiam rabeant.
394쪽
Liber sicundus. 37 Quamobrem si hac in parte peccarent liberti Ecclesiarum suppressione Cartarum vellendi
manumissionis memoriam expungere, tum certe adseruitutis iugum quasi ingrati ac scelerati clientes solebant retrahi. Hanc tamen legem ut duram nimis: seueram temperari oportere censuerunt
patres Concilij Caesar Augustani sexti Canone . PI: et
textum canonis ad scribo. Quia peciali modo sancta' si decreuit Synodus ut si ipsi liberti infra anni spatium,superuenienti suo Pontifici chartulas libertatis irae praesentare neglexerint, protinus eos in pristinam seruitutu redigant conditionem O licet istis congruentius satisque luculentius retractatum fuerat, hoc tamen a nobis conbpicuuperpenditur, quo non bolum c praedia Ecclesiarum debita
auctoritate diponimus, sed etiam inresis pium suffragium porrigimine per quod di cupiditas sacerdotalis
frustretur: imbeciditas pauperum subleuetur. Quia eriago comperimuν, quosdam Pontifices potiuι lucra putam pliare studentes, quam de mercedis opere Domino placentur, liberos, quos ex familia Ecclesiae a suis praedece foribuι inueniunt, pro eo, quod libertatis suae chartula infra consultum tempQ non repraestentent, statim eos in proprium eruitutem redigere: unde hoc pietatisstudio generali modosubrogamu beneficium messiuilem liberti forsitan ignorauerint ordinem canonum Lauicerte ut ad 'let fen ad praesentendas libertate sua tepuerint, ipsius Pontificis disitudo, mox in sedem sibi creditam successerit, per clerum aut domesticos, perquirere procurabit,
quos docentes Episcopi de fumibis Ecclesiae manumissionis gratμuuemni ut eodem Pontifce praemonente, ipsi li-
395쪽
De bonis EcAesiarum in specie,
beri chartulas suae libertatis repraesentent: qualiter ne li-b ra EccIsiade institutione Canonum ignorantes e et se
prohibeant, nec sacerdotis castida Toluntas patescat. yn de contra ordinem reducantur manumissi ad originem fruitutis. Quos si Pontifice praemonente, contempseriηt
insta anni statium siuas libertates propriae edis piscopopandere icitum sit e , secundum anonhm sanestiones in iure Ecclesiae uae reducere.
N itaque humanissime lector uniuersia fer uorum libertorum historia, ex variis tum legibus tum monimentis Cartisin tabulis eruta. Cui nil admodum utile ac necessarium addi posse existimo, nisi labentium seruitutum occasus finemque posset aliquis curioso consilio a nobis expectare. Quam in rem dicendum primo non eodem tem pore apud quasvis gentes seruitutes desiisse, apud alias tardius apud quasdam serius iura ista& conditiones perinarum exoleverunt. Imo vero in Vna, eadem gente quaedam Collegia societa tes seruos suos prius mancipatus iugo exemerunt iugo quam alia. Si quidem manumisso publica, Qua sancti Germani sodales seruitutem uniuer luburbi remi serunt
396쪽
Liber tertius. 37 serunt data, est anno ir so. tamen nonnisi multo post tempore extincta est omnino seruitus in Galalia,regnante videlicet Ludovico Hutino, circa annum si s enim cum ad Bellum Flandri cum instituendum pecunia indigeret, Libertatem pretio addixit, dc singulis qui vellent manumitti, certam summam aerario inferendam irrogauit. In Flandria autem refert Meycrus annalium ME, tiis
Flandriae libro nono sub Maro areta comite serui 20 lium tutum iurauesiti sie. Id autem contigit circa annum liby. I 2 2. Eodem, inquit, anno eruos se ancilla , a quibus morientibus dimimum bono um mobilium Comites acci piebant ota Findria manumisit.
Verum quidquid sit de Historiae istius veritate,
certe ultra hoc tempus durasse, seruitutes in Flandria, nemo audeat inficiari, qui castarum tabu Aubemularum lectione vel mediocriter fuerit informatus : l ΣNam apud Aubertum imum donationum Bel xvm ca,u'.
gicarum cap. 129. legitur diploma quoddam manumissionis factata Sigero de Liede erke D. de Boulario, quaquide manumittutur seruiri seruae osterutur S. Andriano in Giraldi monte. Datum est autem diplomaistud anno i 3i . Itaque signum est post Margaretam Comitem plusquam anni JO. durasse seruitutes in Belgio. Quo autem tempore in Italia, Cermania& aliis partibus seruitus extincta sit, non satis notum. Ex Decretalibus summorum Pontificum circa annum millesimum ducentesimum adhuc viguisse seruitutes clicitur. Si quidem Innocentius tertius qui sub
397쪽
n1 De bonis Scclesiarum insteci
haec tempora vixit, censet dirimendum matrimo nium, quod miles quidam contraxerat cum serua&ancilla Monasterit,ignarus eam seruitute teneri,
In Hispania quoque usque ad decimum tertium ieiuψxum ferme saeculum durarunt seruitutes, & etiam nunc durant in Mauris: Turcis,qui lege belli serui fiunt Hispanorum ausitanorum quando capiuntur. Ac mos est ibi permanere seruos etiam si Christia anam Religionem amplexi sint, quod certe non videtur absurdum. Nam ista gentium iures consuetudine inducta seruitus, Christiana egi non aduer
satur, quae cum seruitute tot annorum spatio cohaesit Attamen Petrus Matth us in summa constitutionum Pontificiarum refert constiturionem edi tam a Pio quinto qua iubet eos seruos, Qui recepto
baptismo patrocinium ciuis cuiuspiam Romani implorarint, ipso facto liberos fieri. Etsi vero Monasteria Sc Ecclesiiseruis suis libertatem indulgerent adhuc tamen antiquae seruitutis notas& vestigia in illis voluerunt residere. Notae autem sunt multiplicis generis quaedam sacrae,quaedam prophanae . Inter prophanas sunt pensio sola ric reditu sin consuetudines quas pendunt antiquis dominis, obligatio panem coquendi in furno Dominico uam premendi in eiusdem torculari. Sacrae note sunt oblationes, quas post purificationem mulieres altaribus Monasteriorum facere tenentur, post partus singulos quasi hac oblatione foetus a se prognati seruitutem redimant,ius istud
398쪽
Liber tertius nisin hominesiui suburbi retinuerunt sodales sancti
Germani diplomate a me citato. Non refero hic quaedam alia seruitutis exutae monimenta, ut manum mortuam, cuiusmodi --nus mortuae homines plurimi adhuc extant in Bur gu i'ruernia D e quibus,vide consuetudines Burgundiae, chalaneum enarratorem tit. J.
V praemissa de seruis clibertis Ecclesia
Drum tractatio, occasione bonorum Ecclesiae suscepta sit forsan inquiret aliquis, an ex tanta seruorum Ecclesiae&hbertorum multitudine res eius ampliores fierent atque auctiores in an extinctis seruitutibus eiusdem patrimonium vel uncia minutum fuerit ac labefactatum. Quibus respondendum non mediocres census ac reditu Ecclesiam e seruis ac libertis cepisse. Quidquid enim serui acquirunt, nomino acquirunt: hinc Ecclesia eorumdem studio, atque industria prouetus colligebat non exiguos. Morientius eruorum spolia ad Ecclesiam pertinebant, iure mortuarii, cuius etiam umbram quandam penes Germani Monasteria superesse author est Hospinianus. Refert enim licere Abbatibus eius regionis seligere quidquid voluerint spoliorum nomine, putaequum generosiorem aut fortius iumentum. P terea quamdiu seruorum opera Ecclesia usa est,non
399쪽
go De bonis Ecclesiarum instecie
erant ei conducendae extraneorum operae, seu ad
domos instauradas, sed ad angarias: parangarias, hoc est euectiones 4ransmissiones specierum quarumlibet. Erant etiam serui cerarij, qui ceram dc oleum ad luminaria conferebant. Liberti Ecclesiarum si sine liberis obirent, illorum he edita sem capessebat Ecclesiae, etiam eorum qui ex laica familia coram sacris altaribus forent manumissi, unde immensi reditus opes non poenitendae Liquet ergo Ecclesiam olim multo ditiorem, atque potentiorem fuisse , nec esse quod saeculi homines residuum illi splendorem inuideant, quem si amittat necesse est Religionem, quae nec opum ac diuitiarum illecebris commendata fatis placet, hoc ornamento, quo maxime amatura quibusdam, destitu tam extremo fastigio ac contemptu squalescere.