Illustratio sacri patrimonii, seu, De bonis et possessionibus ecclesiarum : vbi agitur de veteris & nouae legis sacerdotum censibus, origine & fundatione oratoriorum, parochiarum, episcopatuum, monasteriorum, ecclesiae seruis, mancipijs, colonis, cas

431쪽

pike rum Verbo Christi petitur. Cum enim Christus in aua- ἡ.Dἡ ita am, cum,& hypocrisimiliari orum esset iii Μ h uectus, qui ea legis capita accuratissime scruabant, e quibus poterant capere aliquid honoris . loriae, reliqua vero fastidiebant quae ad veram pietatis disciplinam spectabant: Concludit his verbis Vae o biso criba harisei qui decimatis menthamo ne thum Comi m cirreliqui tu quae grauiora uni e 'gis iudicium 'mi sericordiam: haec oporthst fac re. Hi L non omittere. Quibus verbis, patet Christum laudare Scribas&Pharilaos, quod Sacerdotibus etia In Menthce Anethi Decimam persoluerent ac non modo, non improbare piam hanc consuetudinem, verum ipsam potius firmare dicendo. Hinc oportuit

facere illa non omittere. Ergo cum Decimarum Re

ligio fuerit Christi ipsius auca oritate de praeconio in

nou lege commendata, signum est eam Dc , non modo gratam esse, sed etiam ab eodem nouo veluti imperio confirmatam. Quam Obi cm Patres pene omnes ac Concilia

Decimam volunt esse iuris diuini praecepti, non vero Ecclesiasticar alicuius disciplinar Clemens Romanus aperte distinguit inter voluntarias populi Oblationes, necessariam Decimarum praestasionem: iecimas quidemque uxta Dei mandatum c ἡ ἡ Miuuntur, Vult ab Episcopo consumi, 'ia Dei homo c.' est quia Dei personam in terris sustiner Atsioi. cap.19. Oblationes voluntarias suadet orphanis, pupillis, ac pauperibus distribui. Quae ex Vecimi, miramiti si clinaum mandatam Dei dantur, ut Dei hcmo consumat: Voluntaria

432쪽

LiIerprima, H Volantaria vero, quae occasione praverum osseruntur, re ici di 'ensiet orphanis, viduis, afflictis inperegrinis egenti . Oricrenes homilan Numeros, przeceptum an tiquum persoluendae Decim uxta litteram obser uandum esse, in noua lege existimat, necesse Chri sti mentem ad allegorias, occultos sensus detor

quendam. Suomodo, inquit, abundat astinam plu luam Scribarum Tharisaeorum si illi destricti 2 α

bu terrae uae gustare non audent, pri quam ramitivi Sacerdotibus offerant, Leuitη Desimis separentura. ego nil horum faciens, fructibus terre abutar, ut Sarer dos ne cia Leuites ignoret, thinum altare non entiat. Et paulo post ita concludit. Haec, inquit, diximinas'erentes mandatum de Primitiis frugum, vel pecorum de bere e tum ecunilum litteram stare. Concilium Matii

conense 2. sub Guntranno Rege, cap. s. Leges diui ael

nae consulentes Sacerdotibus ac ministris Ecclesiarum pro ζμ- pnqhaereditaria portione omni populo praeceperunt Decima fmciuum uorum locis sacris praestare. Concit. Mogun Liui se tinum primum sub Carolo Magno c. 38. dmone j Ni Nycmus atque praecipimus Decimas Deo dari omnino no negligatur, qua Deus ipsi sibi duri consilituit. Quia timendum est liquisquis Deo debitum suum ustrabit, ne forte Deus per peccatum sevum auferat ei ne esseri cohin

lyae Vide etiam Concilii Triburtensiis can. 3 Geta

1em Epitcopum, Tridentinum Oncti odit incit cap. 2. Decreti de Reformatione.

Quo autem consilio decimam potiti , Hamalia partem Deus exegerit, non siitisci tum

433쪽

M De Decimis,obtitionibus. Primit e Iuttatis ideo Decimam gratam esse Deo suspicatur. quod ad Deum peruenire homo non possit, nisi

transacto noti enario. Rerum enim Omnium uouem

veluti orbes, ac sphaeras fingit,quarum prima Elementorum est, septem succedentes Planetarum, nona firmamenti,postquam ad Intelligentias Deum que transcenditur. Em o χος ἰὰ χε μγ G

uem enim partes mundus distribuitur. Aio in coelo , Ν- premum orbem septem reliquos erratisorum deram similes cursus habentium: nonam autem terram cum aquam aere Vorum enim na est cognatio, varias mutationes recipientium Vulpu autem has nouem partes com pactum ex his mundum, vir autem perfectu eum colit, rerum omnium artificem, qui super hos nouem orbes indecima deluti sphaeras constitutas Eandem rationem x1ὸ Decimarum soluendarum adfert, Clemens Alexan. α ib. 1. Stromat 'Epiphanius haeresi octava Decimarum omen aliquod& praesagium vult inesse Sacrosancto nomini Seruatoris nostri. Si quidem nomen Iesu, sub quo transummaque curuantur, initialem habet litteram Iora quae apud Grςcos numeri denari nota est: Propterea vult decimas ab antiquis ludaris tam cli

giose Dersolutas, nihil aliud fuisse, quam figuram

434쪽

Liber primus. 33 nominis Iesu , sicut victime: legales signum erant agni Euangelici cuius sanguine mundi sordes ex

nes istos , crouis ictima rationis expers, quae nos ad illam magnam celestemqueperduceret ovem ero nostrae, tutus mundi salute mactandum. Traeterea instituta pudillos decinatiosuit quae nos e deduceret, ni t Iota litteram quae nota denari,s, m nomini Jesu initium, non 'sp-mus gnorare. Ali volunt decimam ab homine persolui, quia homo decimum locum occupat inor, dine di serie rerum creatarum. Taceo infinita mysteria, quarin numero denario latere acuta sibi fingit hominum meditatio. Iade enim non video eruiposse argumentum, ad necessitatem Decimarum ostendendam: Cum caeterorum tur

nificatio mytteriis non ca Lugdunens

xeat, possitque ingeniosus quilibet, ut in nubibus his sis Centauros olim Iuppiter,ita in numeris rerum gran ''ς' quidium ac luculentarum imagine pingere.

435쪽

3 De Decimis, Obtitionibus Primitsis.

Restondetur argumentis aduerses Decimarum quotam propo sitis Libruas Ecclesiae remittendi Decimas tempore persecutionis. Decimarum consiuetudo etiam tem pore persecutionis recepta ex Ctimente, C priano, origene Initia Decimarum in Apostoli ex Jrena Iro.

SV periori capite praemisimus eorum rationes, qui Decimas volunt esse recentioris Eccles aecommentum, cui initium dederit Sacerdotum aua ritia,magis quam populorum pietas: quod non tam lege aliqua diuina,quam consuetudine, dongi temporis praescriptione subnitatur. Nunc itaque eorum argumenta libranda sunt, quorum primum refricabat veteris Ecclesiae memoriam cuius Sacerdotes nullum aliud vectigal a potapulo flagitabant praeter fidem, constantiam,qua in Christi caussa seminam adhibere hortabantur. Caetera libera erant inquiunt ac voluntaria. Fateamur ergo nil postulasse, a populo veteres Clericos, agnoscamus ipsos summum sibi, lonestissimum in Christi paupertate patrimonium collocasse: An propterea cessabat lex de Decimis persoluendis, minime vero Quo ergo pacto plebs sese eo debito exoluebat qua ratione legem pendendarum Decimarum implebat , si modicam stipem, si vile stipendium suis tantummodo rogabat Sacerdotibus Z

436쪽

Liber primu . 33saelle est autem istud intelligere. Nam quotie uiti, bhGE.

aliquis in odium, inuidiam Christiani nominis 2 u

Iarte aliaua fortunarum spoliatur. quoties Christi tere Deci

ostes in eum Leuiunt, cit Anathema pro Iratri pote perse bus . toties Ecclesia, solet quantum potest, clades 90'03-

ei inflictas beneficentia sarcire, suis etiamsi opus est, visceribus instaurare: Quod si Ecclesie hoc genus pietatis usu receptum est , multo magis eidem licet sua iura, census ibuentione populis remit tere, si quando pro Christi nomine, Barbaris: infestis verae Religioni nationibus, duri aliquid ac

incommodi patiuntur At quot oneribus, tribviis verum mitiora sunt ista dicamus, crucibus, equuleis, tormentis , exiliis, proseriptionibus veteres premebantur Christiani quot lucris, quot commodis fraudare seipsos cogebantur, ut Christum lucri faccrentri Quis unquam ex Christiana gen te, ante Constantinum honores, magistratus,ac dignitates adeptus est. Itaque cum in fauorem Eccle 1iarum, tot calamitatibus pressi ingemiscerent, tam grauem ferrent rerum suarum tacturam, meri-rito Ecclesia, quas poterat flagitare Decimas ipsis beneficentissime indulgebat quarum imminutatem non superbia fastusque insolens sed vulnera, infames notae frontibus iniustae, truncum corpUS, squaliorque carcerum impetrabant.

Alterum vero quod huj argumento opponi πόα potest, est ipsam et Christianorum eius co temporis te: -

Pietas religiosa bonorum profusio. Quis enim poribus De Decimam ab eo expoltulet, qui totum tradit qui sit

E iij

437쪽

3 De Decimus, obtutiombses Primitiis nil iuris sibi in rebus propriis retinendum putat

qui omnia arbitrio Sacerdotum permittit, nec vult laseulla opum ac fortunarum possessione ab iis seiungi, quibus sacramentium ac pectorum societate coniungituri Atea fuerunt primi Christianorum

populi studia mi in Sacerdotes affectus: ipsis sua

omnia credebant,nec fortuna suas putabant posse prudentius regi, quam si earum curam Sacerdotum prouidentia gereret, quorum consiliis orbem gregeque charissimum , emptum suo sanguine Christus commendauit. Itaque eo tempore quidquid opus habebant Ecclesiae, pauperes , Clerici, ea facillime Sacerdotes a populo impetrabant: quorum largitionibus, qui mensuram aliquam praefixisset,& Decimam imperasset, is non tam legem stabilire visus esset, quam euertere charitatem. Praeterea dicamus non tam insuetam fuisse De cimarum pensitationem, hisce temporibus, quin aliquae eius notae, etiam ante pacem a Constantino factam conspiciantur. Clemens Romanus i non ille Petri successor, saltem antiquissurii seculi scriptor,Decimarum non semel meminit:tum lib. 2. Constitutionum Apoclemen, Iolicarum cap. 19. quem textum antea citauimus,

i , tum eiusdem libri cap. 1. . 38. Vbi Decimas in sta tributi alicuius deberi Episcopis QSacerdoti bus refert,quia Regia in terris pollet Maiestate, piscopos σSacerdotes, b rincipes, b Reges destrosputatote, tributa tanquam Regibae pendite, de destro enim i los, O dome istos illoram ab oportet, quemadmodum

438쪽

Liber primus 3. Samuel praecepit populo de Reg in primo Regum, et Mosis de Sacerdotibus in Leuitis , eodem modo nos de Episcopis mobis praecipimus. Nam si tuo populus proportione, tanto Regi Mnera praebebat, quanto magis nunc Di opus decre sibi a Deo capere inpendia δε-bet ad se alendum, serisos, qui apud eum pani suo sialiquid orationi addendum est plura his capiat, quum

ille olim. Ille enim rem militarem tantum administrabat,beL pacisque moderator ad tuenda corpora, hic ero Dei Sacerdotium administrans corpus d animam periculis liberat. Quanto igitur anima corpore est excellentior an-Lo Sacerdotium sino praestat. Ligat enim id oe soluit supplicio, vel indulgentia dignos ideo Disicopum diligere

Lbetis et Tatrem, timere et Regem, honorare ut Dominum. Fruectus estros , opera manuum et rarum, in f ham benedictionem id offerentes, primitiagvestrins decimas, partes, dona vestra dantes ei,ut Sacerdoti Dei primitias inquam frumenti , vini, olei, pomorum, atque omnium, quae Deus praebet Tobis. Libro octauo cap. 38. ex Matthaei Apostolide Μ 'hm 'creto Decimas esse Sacerdotibus soluendas probat cretum de

Cuius decreti haec est summa. Et Matthaeuuepraeci ratio pio omnes Primitias adferri Episcopo, Pro Biem, P Diaconis, ad victum ipsorum. Decimas o ferre , ad et ictum ruiquoram clericorum, Virginum Viduarum, O his qui unt paupertate oppres Cyprianus, qui ipse inter persecutionum aestus Cyprianvidi fluctuavit ' non semel Decimarum meminit p/st 7 tanquam vectigalis alicuius Deo persoluenda. Epistola . quae est de unitate Ecclesiet, sic restigescen-

439쪽

38 De De mis, Oblationibus o Primἰtti . tem sui sqculi charitatem carpit opposito feruore primorum Christianorun D nolis inquit, sic na

nimitas diminuta est , it m largita operationis infracia sn domos tunc fundos venundabant m thesauros in caelo reponentes iastribuenda in usus indigentium, pretia Apostoli offerebant. Nunc de patrimonio nec Decimas damus , cum vendere iubeat Dominus mi mus potius m augemus.

quo loco clarum est Cyprianum invehi in Christianos sui temporis, qui de patrimonio Decimas

non soluebant. Ergo etiam saeuientibus Tyrannis, desinter Ecclesiae pericula vigebat lex, consuetia- Cypriinus do Decimarum Epistola Σ . ait Clericos Decimas ex fructibus accipere, ut ab altari dessacrificiis non Oxigς'ς recedant. Origenes uiri ipse calamitosis Ecclesiae

Numeros temporibus vixit, Decimarum legem agnoscit homilia undecima in Numeros, eademque pamear gumenta profert, quibus si sumus ad necessitatem Decimarum suadenda. Tandem Irenarus Lugdu-

que initiat, ab ipsis Christi temporibus deducit. Cuenim Apostoli per diem Sabathi spicas vellerent, in agris alienis, ad depellendam famem necessa

tia caperent alimenta, censet eo tunc lcmporis usos auctoritate Sacerdotii, quod a Levitis in Apostolos transierar. Itaque ut Levitae ius olim habebant le- dridarum Deci malum .maibus viverent. Ita successores Apostoloneorum locum gradumque suffccb,poterant ex agris ud acis speciem quandam Decimarima praecerpere, S me cetaria sibi alimanta Vindicare. His

440쪽

Tiber primiu 3ν Hic facile intelligi potest Decimarum consuetudinem non esse commentum recentioris alicuius

culi, lictum ambitione& auaritia Sacerdotum, sed sacram inuiolabilem quandam legem quacuertere ac labefac are nemo potest, nisii qui mundi dominatum, auctori Deo inuideat, velitque eius tribunal ambitione prodigiosa destruere.

Alterum argumentum, quo Decimarum Onsuetudinem, aduersarii Ecclesia insectantur, duci

solete paucitate Clericorum. Eos enim Decimam humani generis partem facere pernegant, adeo que hunc prouentum Decimarum,nimis pinguem esse ac luculentum , neque Clericis alio nomine Vtilem, quam ut ad luxum delicias inuit et ad quas opem diuitiae maximum habent incitamentum. Cui argumento non est dissicile respondcre. Si enim iusta omnium bonorum partitio inter homines instituenda, quot querelis, quot rixis cliti bus locus erit In hac arquitate ac Isomeria constituenda periret aequitas, iustitia violaretur, khumani generis societas concussa, terno ac immortalidissidio fluctuaret. Itaque ludicibus auferri purpuram. Regibus tribunalia ac diademata eripi, Magi

stratibus lucem, ac splendorem dignitatis suae sub

trahi,omnemque ordinum ac graduum varietatem

qua Respublicae ornantur, confundi necesse erit. Si ergo luculentiorem fortunam ceteris non inui demus; quid lacellimus Clericos eorumque facultates nil eos longe reliquis deteriores putamus,

quia Deo seruiunt,& insignia Christi,ac imaginem F