Prima principia scientiarum seu philosophia catholica ...

발행: 1873년

분량: 677페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

211쪽

METAPHYSICA. 187Metaphysic 3 generalis in posteri i casu abdim iur Deus es Augesi, qui Metu physicὶ specialis

objectum e stituunt. Anima rationali non est proprie ob edium Mela physica , nisi inquaIllum OnSideratur ut separata a corpore ad quod informandum nata est; quia licet anima habeat esse subsistens et separabile a mulctia quantum ad actualem conjunctionem, non

lamen quantum ad pii fudinum, ne quantum ad 0rdinem ad materiam, et con Sequenter neque quantum ad persectam cognitionem tam essentiae quam proprietatum et ejus perali Onuin pomnis autem cognitio per materiam phySic est. Uare, apud Veleres, Metaphysica ei plectebatur duntaxat iit ologiamo Theologiam uuluralem, quia de intelligentiis sepuralis, scilice angeliS, Onni Si pauei Ora lumino naturali cognoscor valemus vide Suar. Metreph diSp. I, ecl. 2 n. 9 1 20. modernis aulem lem Doribus Sivo

forsan quia minus recte de natura uim in humanae ulillius uuione eum corpore Sapi Verint, Si quia Scientiae physico magnum incrementum SuSceperint,

seiduitu de anima humanu, imo ut Scientia mundi, Sallem quoad primurias uius rationes, in ambitu Motu physii de olloquii suis. Unde jam e munitur Moln-phyrieu spm uilis dividitur in Cosmologium, Psych0lagitimus Theologiam ualui alum. Verum generali Oresnoliones ad Cosmologiam Spectante Sat commode traduntur in niologia et Theologia naturali ideo brevitalis ausu, tunc peculiarem parium omniemus. 0uia uro uel apitysica generali 0Xplanat notiones et principia quibus iudigemus in cael rarum partium investi alionibus, ab illa XOrdimur.

212쪽

SIVE

, Mi inphysi 'a seuerulis pro biecto ubet iispa decisum ab omni maleri u 901 ruburaci bitum mentiS; iduo tu desiniri potest Scientia resum prout stimnibus maxime abstractis ea hibentur vel elium Scientia supremarum veritatum entis in Venere lumirienaturali comparata Eri enim unalogice pro dicatur de Omnibus rebus sic graphiste dicitur Deum esse

Η δ' pars philosophiae ii quibusdam appellatur leologia, eo quod res abstracide os universales in iduis lautum for maliter exis aut ut Helius uncupatur Oniologia, quia supremae illis erilales hic non sumuntur Sub uetive prout Siriit montis prole S, Sed p0lius ob eqsive, prout sedi de illi concuplus reseruntur ad objecta quae repraesoniani: ideoque appelluntur rationes objectit M. Saeculo praeteruo, in contemptu suorun qu aestiones ii ologicoe, quia sere omnium mensus plus minusve so dii verus sensisturum dolorina; hi si uidem et Jan-wuislde in seiunitis principulum eruulus, ii qui quilius lis bubulis udustiones muti physicus, quibUSseliolastici impens lucubuere'. 1 lumen sine his vora ui complus a seiunita haberi non polosa unde

si ulla sorte est philosoplii a pars quae obstrusi Nimul lolio, i, tu eritionibus uia is luxuri ut, ut in qua Subtiliti l iiivgis

214쪽

ONTOLOGIAE

PRIMA PARS

CAPUT q.

ARTICULUS I.

6. Eris derivatur a Verbo sum, Sique participium ejuS; Verbum autem sum absolute dictum Sigitisiculuctum Ssendi, Seu Xi Stendi essu enim et Xistere idem Sunt, ut e communi usu et Significatione horum Verborum constat significat ergo adaequale eris id quod si undo apud Aristotelem, lib. I Physic., teXt. 17, et S aepe alibi loco entis ponitur id quod est, id est, quod habet velum essendi seu exiSlendi, illiclem Sit ens, quod existens dicit ergo ens de formali 08Se Seu Xistentiam quae est Xtra reruni quiddi- talem Interdum vero Sumitur ut nomen ignis1-cans de Ormali ossentiam ejus rei quae habet, Vel poleS habere esse, o potest diei significare ipsum HSSe, OI ut Xercitum uetu, Sed in potentia, vel aptitudine Sicut vivens, ut est principium, Significat a lualem usum Vitae ut verum est nomen, Siguisicat Solum id quod habet naturum, quae oleSt SSe Vitalis operationi prinoipium . . . Unde . hOmaS, in Quod- lib. II, 3. 3, postquam tractavit de ente, prout dicitur ab actuali esse, subdi Sed erum est quod hoc nomen e/ιS, Secundum quod importat rem cui competit hujusmodi esse, sic siti hisicut essentiam rei, et dici lisurper

215쪽

mas formale i si P0w00iu Omnium quae in re uni.

d00ius se habui ad ius ullustium, sicut color ad Visum, ut quemadm0dum visus nullum polus initiori objuctum uisi coli e sullusum ita intolluetus nihil intelligit, nisi quatenus rufionem enti participat. Praeterea, ut aliquid possit definiri debui genus dissurentiam

habere, e quibus coalescit species porro en generi ut disseruuitiae, universuti et particulari adque Ompulit est enim notio erilis omnium communisSimul l simplieissima, in quam dei de omne infimum resolvi possunt. Vide D. Tliom. udost. I de Verit. v. l . Unde notio ratis licet primario oecurat inordino diruel os spontaneo cognitionis, iustique omni intelis fui qui de olentia in elum pr0rumpit, in ordine rell0XOmi scistulisse ultima est, et quia est abstrue

Allia moti si improprie telum i upis desinui ouum, tuis diei iesus quidquid liquo ni di Per se et positi se concipitur u concipi potest id Muro qui ruus sivei l pur liud intelligitur, vocatur nihilum.

216쪽

Omnibus en uni voco pi dedicatur, IJ us ipse habui unum saltem proprietatum uinibus utibus e mu- num Sed Deus est aetus purissimus ut simplieissimus: ergo caelera nitu hunc actum SiVe realitatem simplicissimam habent et ecce crudus paullieismus.

Notio entis est nature. 8. Prob. 1 Uni voca sunt quae contrahuntur per disserentias Xtra rationem communem positaS analogavero sunt quae determinantur per Vario modos participandi rationem communem. Atqui en non Olest contrahi per differentia extra rationem entis OSiluS. Ergo MMO patet uni Voca enim dicuntur ea quorum nomen S commune et ali aequaliter est in omnibus, unde non disserunt quoad rationem Ommunem, quaSi diVei Si inode illam participent, sed a11-lum per aliquid rationi communi adventilium : sic animal non dis eri tu homine et brulo secundum diversum modum Xisiendi in utroque homo enimul rufum eodem modo participant rutionem animalis et ejus proprietates, ut Sentire comedere, dormire,ol: , sed solum dissert per adventilius disseruntias. scili, ut per rationabilitatem et irrationabilitaue/n. Mitior quoque certa est disserentiae proprie diesiae

debent esse Xtra rationem communem atqui nulladiiseretilia est X sua rationem entis alioquin non essu dilrerentia : Orgo, fC. 2 faenus proprio dictum prorsu idum remanet,

licut ipsi adnexae si ut quaecumque disserunt id tum specificae, tum individuatus Si rati animalis uadomost in iomino et leonu in uiro et tuli leone Porro contrarium si in notione ensis modo Dina essenii i-

217쪽

litor dissereni praedicatur il ontibus essentialiter disserentibus si substantia et accidens dicuntur en-lia, sed alionibus essentialilo dissimilibus substantia dieiturins sine dependentia et ordino ad accidens accidens vero eum dependentia et ordino ad substantiam. Ergo Hoc autem elarius adhue lueet quoad finitum se intimiliam.

Ens analoyse non autem univoce de Deo et creaturis

sertiodicatur

9. Prob. 1 Esseclus non adaequan Virtutem Suae causae non OnVenit uniVoee eum illa. Atqui en erealiam os se melias illis ineruasi non adaequans illius Virtutem. Ergo Major coria est quum enim esseelus non ad .Pquat Virtutem Suae causae, non recipit ejus similitudinum, nisi diversimode, et Secundum modum longe inseriorem hoo autem Si contra leges uni VO- eorum qiue debent eodem modo participaro alionem communem in qua Sunt uniVOea Minor VorOs il probatur virtus Dei est infinita ens Verocreatum est si nilum quoad omnia, etiam quoad rali ,- non enlis Deus est plenitudo et ipsamet veritas entis o respuetu illius reatura Si tantum umbra,

perseeiu participalio et aliquod vestigium. Unde ipsumo Plato, ut refert August. VIII de Civit. Η,

diei solum uiuum esse simpliciter, O quod omneSperseetione eontineat; n et sanetus Dionysius diciter 'aturam quidem XiStere, Sed Deum SupereXiSlere. lino Seriplura saera dieit Ioum SSe pSum DS,

uoste propositio ad Theologiatu naturalem pertinet; sed quum maximam assera lucem in notione entis, eam iu On- vi nienter cum Suarest in Oe loe pertraciamus.

218쪽

Iuguntur ponderans Isaias, cap. XL, T, dicit omnes Ventos q/tas non sint, sic sunt corum eo, e quasi nihilum et inane reputatae Sunt ei.

2 Ens, non secundum eamdem rationem, sed secundum nomen tantum praedicatur de Deo et criniuris. Ralio nim utilis desumitur ab esse esse aulem modo essentialiter disere panto creaturis es Deo compelli: Deo quidem per essentium ; creaturis ero se parit

ei pationem, ita ut 0lus Duus est esse quod nihil habuid non esse. At vero reatura plus habet de non esse quam do esse suilinim nihil or lolam infernuuium, ut dum oXisiit, constat o insinui non esse ; sic homo habui quidem esse humanum, non ero esse angeli, esse OliS, etc. Unde creatura, Si nomen Sumatur a principaliori, obet potius diei non ens quam oti ireapSe Seriplura saera docet lorum, Substantiam nostram esse unquam nihilum anto Dominum. 3' Eutilas reaturae est substantiali lor dependens ab illifalo divina sua ossi lenio et Xemplari cariSa porro de essentia univoeorum est ut ratio Ommunis dequaliter descendat ad omnia partieulariaci et ideo contra rationem eorum est ut unum essentialiter dependeat ab alio. Ergo ele insuper Deus plus distata realiaris quam creaturae ab invistem. Atqui propter distantiam unius creaturae ab alia, Ollitur ui-VO Ilio V. g. inter hominem Verum et hominem picium. Ergo a sortior infer Deum et creaturam.

Corollarium.

10. Ex his insertur eum D. Thoma, P . q. XIII, a. 5, nihil esse univoeum Deo et croaturis, quia eadem argumenta quae probant rationem ontis non SS uni-VOeam Deo et creaturis, idem de aliis perseelionibus

flabiliunt. Unde quidquid dicitur de Deo et realiariS,

219쪽

ut supientis, justitis, sero ridentia, et , tange Superiori ei esseniivliter dissereni ratione convenit allissimiae illi nitiali, a conveniat erua luris . uare Dionysius dedignatur vi are Deum nostris nominibus, dieitque non esse bonum, Sed Superbonum non Sapientem, Sed supersapientem, ole. Allamen non sequitur inde, iis posse considerari ut a dedicatum aliquod, quod natura Sallum, ante edat Deum amens absolute sumptum, quatenus omnem limitem 0Xeludit, cum Deo identineatur; et lune prastilicatum nullo modo ve0dit subjustium viduci . hom opusc. 2. De natura steneris . . e famuli inde insuras eum nlologis OS O DOSe re creatura Solum per Dei cognitionem, Sallum habitualem quia eadem res concipi et cognosci potest duplieitur, nimirum absolute et relatiVe. Porro crea-lura, quin ullo modo de Deo cogitemus, percipi potest et cognose saltem imperseel : licet enim sit enlitas partieipala, nihilominus si aliquid reale olpoSitivum. Quando autem ruatura oneipitur rela live, inquantum os onlitas pallisti pala jam non iuratione illis lanium, sed falis illis oneipitur. Hic ullimus e duplus usi quidum perseelior sed persei litis utili Xeludit inperseelius econtra in ordinue0gnitionum nostrarum illud praesupponit.

1 RTICULUS III.

l2. Principium contradictionis. Priueipium quod

primario proslui amolione ensis est principium con- radietionis . eoinmunitor exprimitur hac sormula Idem potest esse simul et non esse. Dicitur prin-L 12'

220쪽

stipium cibus radidit inis, quis uelut a duo donii adie-loria, scilicui esse ei non osse non posse simul inoodum subjecio ui sub eodem respectu consistere.

0uum ens non enli, sicui assirinalio negationi, opponatur, Si intellectus en ea non ente Omparot illico advertit imum nocessario exeludere liud sed Omno

judicium est assii malivum aut negativum, et qui cognoscit, explieilo aliquod objectum, eo ipso cognoscit, saltem implicito, illius oppositum. Res

oppositis; sed nola eniis vel non enlis est ultima omnium, et alterutra noeeSsario ompetit objoelo conceptionis nostrae. Unde Si conceptu nostro re Sol-VimVS neeeSSario devenimus ultimo ad contradictionis principium, ultra quod egredi impossibile est, quia idea erilis est omnium simplicissima et uniVersalissima. 0HOad res succeSSiVas, principium intradietionis noeessario includit notionem temporis quum enim mutabiles Sini, non repugnat ut successivo habeant proprietates inter se OppOSilas Sic eadem materia soles esse SuccessiV rotunda et quadrata. uoad res immutabiles, uti rerum essentias, principium contradictionis in se non includit notionem temporis, Sed solum simullanellatis sic dicimus circulum non posse esse Simul rotundum et quadratum, Deum non posse esse simul justum et injustum. Altamen quia in tempore Versamur, quando nilimur res immulabitus inluseri, et de ipsis ratiocinari eas tanquam SuecessiVas singimus atque nonnisi mediale, sellicolope alioeini delegimus, ipsas eSS SueeeSSioni pror-Su immunes, et ideo a temporis conditione inde pendentes Unde Oeabulum simul in Su OnSUelo, signissient sub eodem respectu, et eodem tempore.

3. Principium exelus medii 4r0fluit tanquam

SEARCH

MENU NAVIGATION