장음표시 사용
41쪽
designatur traditio canonicatus Secundis hoc igitura tralhellia novae legis nihil plus essent quam signa gratiae, eum Hae ex multis sanetorum auctoritatibus habeatur quMMeyamenta novae legis non solum significant, sed eausant grauassi. Et ideo aliter dicendum, quod duplex est causa agens, principalis et instrumentalis. Ρrincipalis quidem operatur per indis me sormae, cui assimilatur effectus, sicut ignis suo calore Melaeit. Et hoc modo nihil potest causare gratiam, aut heus, quia gratia nihil est aliud quam quaedam participata iissiilibido divinae natum, secundum illud H. Petr. I a Magna astis et pretiosa promissa donavit, ut divinae simus consortesilaiurae s Causa ver instrumentalis non agit per virtutem istae remae, sed solum per motum quo movetur . principali Pala; unde effectus non assimilatur instrumento, sed prin-tipsi agenii, sicut lectus non assimilatur securi, sed arii quaerit a mente artificis. Et hoc modo sacramenta n0vae legis puta causant adhibentur enim ex divina ordinatione ho- si sis, ad gratiam in eis causandam : unde Augustinus dicit,
contra Faustum cap. 9 : Hae omnia scilicet Menssienialia fiunt et transeunt virtus tamen scilice Dei),' per ista operatur, jugiter manet. Hoc autem propriεε iis instrumentum, per quod aliquis operatur; unde et rit. Ill, dicitur a Salvos nos fecit per lavacrum regeneratiotis. .
, primum ergo dicendum, quod caus principalis non pro-yti potest dici signum effectilis, licet oeculti, etiamsi ipsa sit
rasibilis et manifesta; sed causa instrumenialis, si si manuasu, potest diei signum effectus occulti, eo quod non solum geram, sed etiam quodammodo effectus, in qugitum m ytur, principali agente. Et secundum hoc, sacramenta novae sima sunt causae et signa; et inde est quod, sicut comitantie dicitur u efficiunt quod figurani. v x quo etiam tu gube habent perfeci rationem sacramenti, inquantum unitantur ad aliquid sacrum, Ma solum per modum igni, ae etiam per modum causae., seeundum dicendum, quod instrumentum habet duas inhaes manu instrumentalem, secundum quam operatur,
Ma a virtute μ' ia, sed tu virtute priueipalis agoalis; stli m
42쪽
antem habet actionem propriam, quae eompetit ei secunditae propriam formam sicut securi compeii scindere ratione suae acuitatis, lacere autem lectum, in quantum est instrumentum artis. Non autem perficit instrumentalem actionem, nisi exedicendo actionem propriam scindendo enim laesi lectum. Et similiter sacramenta orporalia, per propriam operationem quam exercent circa corpus quod tangunt, eniciunt operasionem instrumentalem ex virtute divina circa animam sicut aqua baptismi, abluendo corpus secundiim propriam virtutem, ablati animam, in quantum est instrumentum virtutis divinae nam ex anima et corpore unum fit. Et hoc est quod Augustinus
dicit, quod a corpus tangit, ei cor abluit. M ter,ium dicendum, quod ratio illa procedit de eo quod est causa gratiae per modum principalis agentis Me enim est proprium Dei, ut dictum est corp. .
Utrum oratia sacramentalis aliquid addat super gratiam
Ad secundum sic proceditur 1). Videturqub gratia saeramentalis non addat aliquid super gratiam virtutum et donorum. Per gratiam enim virtutum et donorum perficitur anima suffcienter et quantum ad essentiam animae, et quantum ad potentias ejus, ut patet ex bis quae in II part dicta sunt i, , qu lis, an Me εὶ Sed gratia ordinatur ad animae perseetionem. Ergo gratia sacramentalis non potes aliquid addere super gratiam virtutum et donorum. 2. Praeterea, desectus animae ex premus causantur. Sed omnia peccata sufficienter excluduntur per gratiam virtutum et donorum, quia nullum est peccatum quod non contrarietur alicui virtuti Gratia ergo sacramentalis, cum ordinetur ad detectus animae tollendos, non potes aliquid addere super gratiam virtutum et donorum. 3. Praeterea, omnis additio vel subtractio in sormis variatii Be his etiam intra qu. 72, art. 7, ad 2 et IV MM.,
43쪽
meae, vi dicit VI metaphys 'ext. 10 . Si ergo gratia
aeraueritalis addat aliquid super gratiam virtutum et don dissi, sequitur Fb aequivooe dicatur gratia; et si nihil cer- istae actis ostenditur ex hoc quM sacramenta dicuntur gratiam
sedeontra est, qubd, si gratia sacramentalis non addit ali- si super gratiam donorum ei virtutum, frustra conserrentur atrassitata habentibus et dona et virtutes. In operibus autem Riaihil est frustra 1 . No videtur quod gratia sacrame ruis aliqhid addat super gratiam virtutum ei donorum. cosoLssio. -Gratia sacramentalis supergratiam virtutum idonorem addit quoddam divinum auxilium, ad finem sacra-Masi rensequendum, sieu dona et virtutes super gratiam. 4ere videntur quamdam perlectionem determinatam ad pro nos potentiarum actus Minciendos.)8ρspondeo dicendum, quod, sicut in II pari dictum est i ' φL 110, arι. 3 et 4 , gratia, secundum se considenata, uini essentiam animae, in quantum participat quamdam si aliudinem divini esse. Et sim ab essentia animae Muntiiqi paleatiae; ita , gratia fluunt quaedam persectiones ad y italus animae, quae dicuntur virtutes e dona, quibus potenuae tieiuntur in ordine ad suos actus ordinantur autem sacra' di ad quosdam speciales effectus necessarios in vita ebris- rara, sicut baptismus ordinatur ad quamdam spiritualem re- aerationem, qua homo moritur vitiis, et fit membrum Christi; Isti quidem effectus est aliquid speciale praeter actus poten- m animae; et eadem ratio est de aliis sacramentis. Sicut vita virtutes et dona adduni super gratiam communiter dici quamdam perlaetionem determinath ordinatam ad proprios
si Illud Philosophus ipse profitetur et pro axiomate poniti I lib. De eoelo, ubi dicit Deus e naιura nihil faciunιm, fra Scriptura idem docet; nam legitur Deuser. XXXII, sei perseeis sunt opera; et Proverb. XVI, 11 Pondus i inera ivdie a Domini, ει opera ejus apides occvti; Meu. MXIA, 21 Opora Domini mn Moriniso in vald/. diei non possent, si Deus aliquid fresis setisses.
44쪽
actus potentiarum, ita gratia sacramentalis addit super gratiam communiter dictam, et super virtutes ei dona, quoddam divinum auxilium, ad consequendum sacramenti finem; et per hunc modum gratia sacramentalis addit super gratiam virtutum et donorum. Ad primum ergo dicendum, quod gratia virtutum et donorum sufficienter perficii essentiam et potentias animae quanitiae ad generalem ordinationem actuum animae. Sed quantum ad quosdam effectus speciales qui requiruntur in vita christiana, requiritur sacramentalis gratia. Ad secundum dicendum, qud per virtutes et dona exes duntur sulficienter vilia et peccata, quantum ad praesens ei futurum, in quantum scilicet impeditur homo per virtutes et dona a peceando. Sed quantum ad praeterita peccata quae transeunt actu, et permanent reatu, adhibetur homini remedium specialiter per sacramenta. Ad tertium dicendum, qubd ratio sacramentalis gratiae se habet ad gratiam communiter dictam, sicut ratio specie ad genus. Unde, sicut non aequivoc dicitur animal communiter dictum, et pro homine sumptum, ita non aequivoc dicitur gratia communiter sumpta, et gratia sacramentalis.
Utrum aeramenta novae legis Ontineant oratiam.
Ad tertium sic proceditur 1) videtur quod sacramenta novae legis non contineant gratiam contentum enim videtur esse in continente. Sed gratia non est in sacramento, neque sicut in subjecio, qui subjectum gratiae non est corpus, sed spiritus neque sicut in vase, quia a vas est locus mobilis, o ut dicitur in IV. Physic text. 1); esse autem in loco non convenit accidenti. Ergo videtur quod sacramenta novae legis non contineant gratiam. 2. Praeterea, sacramenta ordinantur ad hoc quod hominesii Be his etiam IV, Mnι. dist. 2 qu. 1, ari. 4, quae
uune. 4 et de verit. U. 27 art. 7.
45쪽
pit ea gratiam consequantur. Sed gratia, cum si aecidens, ῆρ potest transire de subjecto in subjectum. Ergo pro nihilo esse gratia in sacramentis. . praeterea , spirituale n0 continetur a corporali, etiamsi j ρο sit; non enim anima continetur a corpore, sed potius mstedet orpus. Ergo videtur quod gratia, cum sit quiddam. inleale, non eontineatur in sacramento corporali. ρ eontra est, quod Rugo de S. Victore dicit te mera---Gib. I, pari. IX, cap. l), quod a sacramentum ex sanci levisa invisibilem gratiam continet n eo assio. . Sacramenta novae legis continent gratiam, meausa instrumentalis effectum continere dicitur.)8espondeo direndum, quod multipliciter aliquid dicitur esse. lio; inter quos duplici modo gratia est in sacramentis uno
φθω, sieut in signo, nam sacramentum est signum gratiae; eis Odri sient in causa, nam, sicut dictum est art. 13, 3-ς Renim novae legis est instrumentalis gratiae causa. Undes 3 es in sacramento novae legis, non quidem secundum -xedinem speciei, sicut effectus es in causa univota n ' iussi secundiim aliquam formam propriam et permanen- να proportionatam ad talem effectum, sicut sunt effectus .eausis non uni vocis, puta res generatae in sole, sed secun- RQ qtavidam instrumelitatem virtutem, quae est fluen et in-RRpleia in esse naturae, ut insis dicetur ari. 4).,4 primum ergo dicendum, quod gratia non dicitur esse in Remiqient sicut in subjecto, neque sicut in vase, prout vas Milaeus quidam, sed prout vas dicitur instrumentum alicujus veris aciendi, secundum quod dicitur Eaeeh. IX uinus-φasque is intersectionis habe in manu sua. n,4 seeundum dicendum, qudd, quamvis accidens non transeati obieeto in subjectum, transit tamen a causa, per instru- Redium, aliqualiter in subjectum, non ut eodem modo sit in 'ii, sed in unoquoque secundum propriam rationem. 14 ertium didendum, quod spirituale existens perleci ia 'N0, eontinet ipsum et non continetur ab eo. Sed gratia est ' Meramento secundum esse Mens et incompletum. Et ideo aeoa ementer sacramentum dicitur eontinere gratiam.
46쪽
inrum in saevamentis sit aliqua retus stratia causativa.
Ad quartum sic proceditur l). Videturqubd in sacraurentis non sit aliqua virtus gratiae causativa Virtus enim gratiae causativa est virtus spiritualis. Sed in corpore non potest esse virtus spiritualis, neque ita quod si propria ei, quia virtus fluit ab essentia rei, et ii no potest eam transcendere; neque ita quod recipiat eam ab alio, quia, quod reeipitur ab aliquo, est in eo per modum recipientis. AErgo a saeramentis non potest esse aliqua virtus gratiae causativa. 2. Praeterea, omne quod est, redueitur ad aliquod genus entis, et ad aliquem gradum boni 2). Sed non est dare in quo genere entis sit talis virtus, ut patet discurrenti per singula; nec etiam potest reduci ad aliquem gradum bonorum, neque enim est inter minima bona: quia sacramenta sunt de nece sitate salutis neque etiam inter media bona, cujusmodi sunt potentiae animae, quae sunt quaedam potentiae naturales neque etiam inter maxima bona, quia nec es gratia nec virtus memtis. Ergo videtur quod in sacramentis nulla sit virtus gratiae
3. Praeterea, si talis virtus est in sacramentis, non eausatur in eis nisi per creationem x Deo. Sed incoaveniens videtur quod tam nobilis creatura statim esse desinat, saeramento perfecto. Ergo videtur quod nulla virtus sit in sacrameniis ad gratiam causa am. 4. Praeterea, idem non potest esse in diversis. Sed ad sacramenta concurrunt diversa, Milicet verba et res unius autem sacramenti non potest eras nisi virtus una Ergo videtur Fbd in sacramentis nulla sit virtus. 1 me his etiam infra qu. 78 art. ε; et o Mnt , dist. 1,
47쪽
sed contra est, quod Augustitius dicit super Ioan. Traei. LIIIJ:einde tanta vis aquae, ut corpus tangat et cor abluatruviada diei e. 10 in Luci), quod a Dominus tactu suae
Ullldissime amis vim regenerativam contulit aquis. o eo cinsio. Est in sacramentisquaedam instrumentalis virtus M adurendum gratiam, quae est sacramenti essectus, proporii 'ulastrumento; non permanens quidem, sed transiens sientissimaeenium, nisi h principali agentem0tum, non operatur.
inaedla non causani gratiam nisi per quamdam concomitantiam, possunt quod in sacramento non sit aliqua virtus quae operetur saera nil essectum est tamen virtus divina sacramento nisiens, Fae sacramentalem effectum operatur. Sed ponendo F saeramentum est instrumentalis causa gratiae, necesset i simul ponere quod in aeramento sit quaedam virtus in immentalis ad inducendum sacramentalem effectum. Et haec Ridem virtus proportionatur instrumento unde comparatur insite absolutam et persectam alicujus rei, sicut compa-- lastrumentum ad agens principale; instrumentum enim, nitidae est art. 1y, non operatur nisi in quantum est mi principali agente, quod per se operatait. Et ideo virius Reipalis agentis habe permanens et completum esse in na- virtus autem instrumentalis habet esse transiens ex uno aliae et incompletum, sicut et motus est actus imperfectusa areale inpatiens. , primum ergo dicendum, quod virius spiritualis non pons esse in re corporea per modum virtutis permanentis et impleis, iam ratio probat. Nihil tamen prohibet in eo Dre esse virtutem spiritualem instrumentaliter, in quantum tilicet eorpus potest moveri ab aliqua substantia spirituali, ad aem effectum spiritualem inducendum; sicut et in ipsa rate sensibili est quaedam vis spirituali ad excitandum intel--yssi hominis, in quantum procedit a conceptione mentis. Et iide Modo vis spiritualis est in sacramentis, in quantum rebula a Deo ad effectum spiritualem.
48쪽
Ad secundum dicendum, quod, sicut notus, eo quod est actus imperfectus, u0 proprie est in aliquo genere, sed diducitur ad genus actus persecti, sicut alteratio ad qualitatem, ita virtus instrumentalis non est, proprie loquendo, in aliquo genere, sed reducitur ad genus et speciem virtutis persectae. Ad tertium dicendum, quod, sicut virtus instrumentalis aequiritur instrumento ex hoc ipso quod m0vetur ab agente principali, ita et sacramentum c0nsequitur spiritualem viriu-iem ex benedictione Christi, et applicatione ministri ad usum sacramenti. Unde Augustinus dicit in quodam sermone De iphania is Nec mirum quod aquam, hoc es substantiam eorporalem, ad purificandam animam dicimus pervenire Pelavenit planh, et penetrat conscientiae universa latibula quamvis enim ipsa sit subtilis et tenuis, benedictione lamen Christi lacia sublilior, occultas vitae causas ac secreta mentis subtili
rore pertransit. BAd quarium dicendum, qudd, sicut eadem vis principalis agentis instrumentaliter invenitur in omnibus instrumentis ad edictum, prout sunt quodam ordine unum ita etiam eadem vis sacramentalis invenitur in verbis et rebus, prout ex verbi
et rebus perficta unum sacramentum.
Utrum aeramenta novae legis habeant virtutem eae passione Christi.
Ad quintum sic proceditne l). Videin quod sacrament novae legis non habeant virtutem ex passione Christi. Viris. enim sacramentorum est ad gratiam musanda in anima, ex quam spiritualiter vivit. Sed sim Angustinus dicit super Man. Tract. XIX , si Verbum, prout erat in principio apta Beum, vivificat animas secundum autem quod est caro εο tam rivincat orpora n Civii igitur passio Christi pertineδι η Be his etiam infra qu. 64 art. 2 et IV, Mnι. disi ir
49쪽
44 Iediae secundum quod est caro actum, videtur γω
a possit causare virtutem sacramentorum.1 Praeterea, virtus sacramentorum videtur ex fide dependere, quia, sicut dicit Augustinus uper Dan. Tract. LIIn l), u Verbum Dei perficit sacramentum, n0 quia diritur, sed quia creditur , Sed fides nostra non solum respicit idneae Christi, sed etiam alia mysteria humanitatis ipsius, ei primipalius etiam divinitalem ejus Ergo videtur qud saerassienia non habeant specialiter virtutem , passione Christi. r. Praeterea, sacramestia ordinantur ad hominum justifiea- isdem, secundit illud I. Cor. VI Abluti estis, et justi- ιοι estis QSed justificatio attribuitur resurrectioni, secundita illud Rom. IV Resurrexit propter justificationem Maram. Ergo videtur ubit sacramenta magis habeant vir- istis a resurrectione Christi quam ab ejus passione. ted ontra est, quod super illud Rom. V: In similii ossessi praevaricationis Adae, eici, dicit Glossa Ex laterectasti dormientis in cruce fluxerunt sacramenta, per quae Sal- a est Ecclesia n Sic ergo sacramenta videntur habere vir-test ex passione Christi. coecLusio. Cum per Christi humanitatem et passionem, v modo meritoriδ, sed etiam satisfaciori operatus fuerit beas nostram h peccatis liberationem et sanctificationem, om- de suam emeaciam habere oportet novae legis sacramenta a passione Christi.)8espondeo dicendum, qubd, sicut dictum est art. 1), satramentum operatur ad gratiam causandam per modum instr medii. Est autem duplex instrumentum unum quidem -- pustium, ut baculus; aliud autem conjunctum, ut manus Periastrumentum autem conjunctum movetur instrumentum separatum, sicut baculus per manum. Principalis autem causa diciens gratiae est ipse Deus, ad quem comparatur humanitas christi sicut instrumentum conjunctum, sacramentum autem iij si ex Trael. LXXX am superius notatum eSt qu. 60,
50쪽
40 PAR In QUAEST. LXII. ART. V.
sim instrumentum separatum. At ideo oportet quod virtus salutisera a divinitate Christi per ejus bumanitatem in ipsa
sacramenta derivetur Gratia autem sacramentalis ad duo praecipv ordinari videtur, videlicet ad tollendos desectus praeteri, larum peccatorum, in quantum transeunt actu et remanent reatu et iterum ad perficiendam animam in his quae pertinent ad cultum Dei, secundum religionem vitae christianae. Mania sestum est autem ex bis quae supri dicta sunt qu. 48 et 49), quod Christus liberavit nos peccatis nostris praecipu per suam passionem, non solum efficienter et meritorth, sed etiam satisfactorih. Similiter etiam per suam passionem initiavit rituae christianae religionis, s offerens seipsum oblationem et hostiam Deo, nisi dicitur Ephes. V. Unde manifestum est quod sacramenta Ecclesiae specialiter habent virtutem ex passione Christi, cujus virtus quodammodo vobis copulatur per susceptionem sacramentorum in cujus signum de latere Christi pendentis in cruce fluxerunt aqua et sanguis, quorum unum perlinei ad baptismum, aliud ad Eucharistiam, quae sunt potissima sacramenta.
Ad primum ergo dicendum, quod si Verbum, prout erat in principio apud Deum, vivificat animas, sicut agens prine, pale caro tamen ejus et mrsteria in ea perpetrata operantur instrumentaliter ad animae vitam ad vitam autem corporis
non solum instrumentaliter , sed etiam per quamdam exemplaritatem, ut supra dictum est qu. 56, ut 1 ad 3 . Ad secundum dicendum, quod per idem Christus habitat in nobis, ut dicitur Ephra. III; ei ideo virtus Christi copulatur nobis per fidem. Virius autem remissiva peccatorum speciali quodam modo pertinet ad passionem ipsius Christi et ideo per fidem passionis ejus specialiter homines liberantur hisee-catis, secundum illud Rom. III urauem proposuit Deus prinpitiatorem per fidem in sanguine ipsius. AEt ideo virtus sacramentorum, quae ordinatur ad tollenda peceata, praecipuhesi ex fide passionis Christi. Ad tertium dicendum, quod justificatio attribuitur resurreωtioni ratione termini ad quem, qui est novitas vitae per gratiam Attribuitur tamen passioni ratione termini a quo, scillae quantum ad dimissionem culpae.