Promptvarii execvialis pars prior, continens centvrias III. dispositionvm, qvibus themata funebria siue Scripturae dicta varia

발행: 1610년

분량: 955페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

161쪽

rat ipsum a morte pietas insigia is, nec summa dignitas,

nec communis terrae AEgyptiacae salus,&c. Terra enim est, in terram reuerti debet.

L. I. Commune hoc habet vir hic magnus&piissimus cum omnibus Maioribus suis, quorum duo Catalogi recensentur, Gen . II. Est enim Via omnis carnis, I. Reg. 2.1os 13. Et mors nemini parcit. Mors seruat legem, tollit cum paupere Regem. Monentur ergo illustri, nobili magno loco nati, qui ad summos honores sunt euect i, nihilominus tam criipsis esse moriendum. Illa meditatio faciet, ut eorde si pienti discant ambulare, Psalm.'O.v.I2. De his omnibus alias plura. L. II. Vivit tamen ad Lucridem Iosephus cum omnibus beatis Maioribus, nec laus illius unquam interibit in terris. Tanta enim virtutes in ipso sunt conspectet, quiet iulum immortalem reddiderunt Laudanda illius pueritia,

cum fratrum scelera proderet patri, Gen. 37. promptitudo in exsequendis mandatis patriS, Ibid.v. I . Celebratur illius in officio fidelitas, castita S,&patientia, Gen. 39 Prouidentia item,&cura pro populo sedula, Gen. I. Pietas erga parentem, νηουα obliuio iniuriarum erga nutatres, humilitas erga omnes: quae est omnhum istarunt virtutum fundamentum, Timor Domini, Gen. So. Has&alias complures virtutes imitentur , qui immortalitati

suum nomen voluerint consecrare.

IV. Pars. Mortui Iosephi patris patriae corpus aromatibus conditur: propter spem resurre Chionis, ut a putredine conseruaretur; quamdiu posset. Et reponitur in loculo. atque certo quodam loco in AEgypto asseruatur, ut possi tsuo tempore inde asportari in Canaan: quod factum este Exod. 13. supra diximus. Lo cvs est, Corpora dennetorum honeste tracta da Partim ut sic nostrum amorcmerga ipsos testemur,

162쪽

praesertim si patria patres, ut Iosephus, vel parentes, vel bene de nobis meriti sunt. De his Syr. 38. v. s. Partim ut demortuorum resurre Chione spem sic alamus&augeamus. Vide I. Cor. IS. Semen. Bifariam autem peccatura nostris ut plurimum. I. Athenim plane negligunt defunctos, in omni honore suos sepeliunt vel, ut nummis parcant, vel quod oderint defunctos,vel tamen, quod tales non curent. Σ. Alij vero in excessu peccant, ad ostentationem omnia faciunt,di defunctorum corpora vel sepulchra ni- . Inis sumptuose ornant Modus itaque seruandus, pro conditione cuiusq; personae agendum.

Numer. 33. V. 8.

Aaron astendit montem Hor, ct moritur ibi anno e

ratis Ias.

In hoc capite Numerorum describitur mors Aaronis, summi Sacerdotis, fratris Mosis, quae in eodem libro iam ante etiam descripta extat, cap. 2 o. Non autem sine causabis idem repetitur. Etenim singulari decreto Dei Aaron hoc ipso loco,&hoc tempore moritur: quod exprimitur loco iam citato Singula pene verba suas peculiares circumstantias inserunt, quaSiam ordine excutiemus,&singulis suas doctrinas subiiciemus.

1. Ascendisse legitur Aaron in montem Hor: in quo tum nihil illi erat negoti), nisi ut moreretur. Et scit a ne Aaron ibi sibi moriendum, quamprimum ascenderit. Mirum igitur cuipiam videri posset, cur non fugerit, khunc montem auersattis fuerit: pCaesertim cum a fratre Mose intellexerit, in hoc ipso monte se obiturum diem suum , Num. 2o.At textus causam habet huius ascensus in mon

tems

163쪽

tem, iuxta mandatum Domini. Mandauerat hoc ipsi Dominus per Mosen, ut ascenderet&moreretur. Paret huic mandato Aaron promptissimo animo, nec moras nectit, nec excusationem aliquam praetendit, nec alium locum eligit, nec reluctatur, c. L. Mors alacriter prompto animo subeunda, ubi hora aduenerit. Cogitandum enim, Hoc est mandatum Domini. Grave istud quidem carni&sanguini Vide quo modo effugia quaerat bonus Hishias, quomodo trepidet Esa. 38.v. 3. Et nemo nostrum nisi coactus hunc montem conscendisset. At vincenda tamen lupeianda omnia, quae nos remorantur, hac una ratione, Hoc inandat Dominus. Haec est voluntas ipsius. Huic nec possum nec volo resistere. Vivum igitur te licet velint uxor liberi, iubeant amici, bona tua, c. omnia tamen frustra tentabis, si Domi nus diuersum iusterit. Tu extremum illis nox dicas vale. Curabit illos Dominus. Iudex viduarum pater orphanorum. Ps68. Et in hunc montem necesse est te ascende- .re, Domino mandante, utcunq; reluci eris. Est enim Do minus vitae mortis potestatem habenSSyr. II. v. I .ωSap. 16. v. I3. Ideoq; qui te Viuere voluitide etiam te vult mori.

Dic igitur, Fiat quod bonum est in conspectu Domini. Resignare enim debes vitamin omnia tua in Dei tui

manum. Exemplum habemu 1 Sam. 3. v. 18. ubi dicit .H-pse Dominus faciat, quod lubet. Huic affine est illud, a. Sam. IJ Dauidis, Ecce praesto sum, c. r. Mortuus legitur Aaron ibidem, in monte Hor. Quare hoc loco&non alio Quia tum in extremis finibus Edomitarum substiterant Israelitae, mox post ingressuri erant terram promissam Antequa autem ingrederentur terram Canaan, moriendum erat Aaroni, quia

hoc ipsi denuntiatum fuit a Domino, in poenam incredulitatis seu inobedientiae. De quo Num et O. legitur integra historia.

Sed quod locus, idipsum tempus obitus ostendit.

164쪽

Moritur enim anno ipso quadragesimo egressionis filio, xum Israel ex AEgypto. Hoc enim anno finiebatur terminus circumvagat Ionis in deserto,&mortis omnium eorum, qui contra De una murmure isto peccauerat, de quo

Num.1 . Et hoc ipsum etiam Hieronymus in Epistola ad Fabiolam, de χ mansionibus Tomo .animaduertisse

videtur, ubi sic inquit Moriebatur eo anno, quo nouus populus repromissionis terram intraturu erat, in extremis finibus terrie Idumaeorum. Vt autem Intelligatur,

quam exacte Deus observet puncta temporis, quo se alitaquid puniturum praedixit, additur hic dies&mensis. Ob iit enim Aaron prima die, mensis quinti, anno quadragesimo Innuit scriptura, nondurn penitu elapso anno postremo, quo finito ingrediebantur Canaan moriendum fuisse Aaroni,ut intelligerent omnes, Deum inseruandis suis comminationibus esse veracissimum, neque unquam obliuisci eorum, quae ex re suo exierunt. Liae v s. Generaliter quidem stipendium peccati mors

est Rom. 6. At certi peccati etiam mors accelerari potest. Moses Aaron non fuissent priu mortui, qua in terram Canaan ingressi essent, si non infidelitate sua Deum offendissent, ad aquas contradictioni S Num. χO. Atqui poenitentiam agunt, cum Deo ingratiam facile redeunt, ut mors ipsis transitus sit ad vitam , sicut Mosi di Aaroni. Qui vero cupit vivere ad longam sene ictu tem, Deum Drneat,&caueat peccata. His promis est longaeuitas,Proauerb. 3.v. 2. 9. V. II. Vt illi S, qui parentes honorant, Ephes6. Exempla autem plurima leguntur eorum, quibus dies vitae abbreviatae sunt propter peccata, Ger Onanis Gen. 38. Nadabin Abiha, Leuitic. IO Ophni Pine has, 1. Sam 1 Dolosi non dimidiabunt dies, Psal. 11. Hoc loco reprehendi possim iij, qui ebrietate, scortatatione, iracundia, odio, inuidia, allitq; peccatis cotra conscientiam, sibi vitam decurtare solent. Nisi resipiscant, etiam mors secunda, Apoc. 1 I. illos mortuos excrpiet. Quod sp ij interdum abripiuntur praematur morte,

165쪽

habet Deus eius rei causas, diligentibus Deum omnia cooperantur in bonum, Rom. 8. 3. Mentionem etiam facit scriptura aetatis Aaronis. Dicitur enim mortuus anno aetatis 127. Et hoc consolationis alicuius causa haud dubie scriptura adiecit, innuens,licet diutius potuisset vivere Aaron, tamen illum ad summam peruenisse senectute,&sic cursum suum compleuisse. Nostrates dicunt, Esill hine nititum bulesia hevia rect)totesches en Ideoq; ipse bonus Aaron sententiam

mortis aequo tulit animo. Locus Tametsi Cicerone authore nemo tam senex sit, qui se annRm non post euiuere putet, tamen nusquis que, siue senex, siue iuuenis si, cogitet, se satis esse senem, sat temporis compleuist , si Deus ipsum velit mori. De

quo Sapient. q. V. I . Senes autem maxime decet, Deo ex hac Vita euocaturo obedire, cum iam huius lucis usura satis diu ipsis concessa fuerit. Noue rutaenim hoc, semel ipsis moriendum. Et ad summum ipsos vivere posse 7 o. aut 8 o. annos. Nihil etiam praeterlaborem&dolorem Psalm. 9 o. ipsis expectandum. Ideoque iucunda debebat ipsis esse mortis recordatio, Syr. I. Stulti sunt, qui diuersum sentiunt senes, quia non didicerunt, quanta sit huius vitae vanit/s,&quanta alterius saeculi felicitaS.

Non multum dissimile est hoc Thema vi& sequens numero undecimum praecedentibus aliquot videlicet, Classis I. Themati VII. VIII. XI. Et Classis II. Themati V. VIII. Ideoq; in tractatione horum erimus bre

166쪽

uiori ore eosdem locos cum taedio lectoris saepius re

Singulare fuit priuilegium optimi Iosuae, quod cum

caeteri Coaetanei ipsius omnes in deserto periissent, ipse solus cum Calebo terram Canaan ingressus est, par- rem haereditatis in ea possedit. Quae fuerit ni ius rei

causa, videatur una. I .

Atqui nec in ipsi terra Canaan perpetuo illi vivere datur, scd tandem inde etiam euocatur per mortem. Idque legimus hoc loco&Iud. a. Deseribitur autem pruino loco mors, Deinde etiam sepultura illius.

Iostia fuit fidelis famulus Mosi, rebus grauissimis adhibitus, inter exploratore terrae Canaan ipse cum Calebo delectus, populum reci e instruit, postea etiam Dux populi constituitur, eamque in terram Canaan, deuict IS multis Regibus atq; populis introducit. Tande celebratis comitiis omnem Israelem multis verbis hortatur ne a Deo ad Idola deficiat, sed grata mente ingentia Dei beneficia agnoscat. Vocatur hic via Overbo , Seruus Domini, fidelis scilicet, sicut Moses antecessori His omnibus rite peractis moritur optimus Dux populi Isi aelitici, heros fortissimus Iosia, anno aetatis II O. Eodem aetatis anno Iosephus legitur mortuus. Gen. O. L. I. Etiam magni viri fortissimi heroes, pissimi Duces populi, de Repub d Ecclesia optime metati moriuntur Mors enim nemini parcit. L. I Ad iustam a talem vivere permittit Deus bonos principes, alios Ecclesiae vel Rei p. ministros fideles atque utiles,ut diu possint facere ossicium, Deo que inseruire multis benefacere.

L. III. Vivunt coram Deoin omnibus bonis, qui ad exemplum Iosuae bene praefuerunt Ecclesiae vel Reip. perpς

167쪽

perpetuis laudibus celebrantur omni tempore, Psal. 112 Illorum pietas virtus o'nibus imitanda, quae immortales facit homineS. L. IV. Quia post mortem taliumvirorum plerumq; mala imminent Ecclesi vel Reipub.rogandus Dominus, vitales diu conseruet. Vivente Iosua populus Deo seruit, ipso mortuo mox ad Idola sese conuertit, ut patet ex libro Iudicum. Idem de Ioiada dicitur, a. Reg. 12 V. a. d. Par. 2 . Sic de caeteris. L.V. Cum mortales videamus esse tales heroas,rogansidus Dominus,ut illis deficientibus, semper alios idoneos substituat, atq; donis necessariis instruat , suoque spiritu

regat, Ut multis prostat.

Haec omnia & singula inDispositionibus stipra allega

tis, ut aliis,copiose iam sunt pertractata. II. Pari. Iosua mortuus honorifice sepelitur in loco habitatio. nis, videlic ciuitate Timnathseres, quae sita erat in moniate Ephraim. Nota In gratiam eorum qu allegoriis delectantur, volui adiicere locum Lyrae super secundum caput Iudicum, ubi eadem historia de sepultura Iosuae extat, si inde forsitan nonnihil colligere velint. Sic autem habet. In

Hebraeo habetur sic, in Tamnath Heres, id est in amnath solis: Quod sicut dicunt Hebraei, super sepulchrum Iosuae fuit posita sitiailitudo Solis in memoriam illius f

icti mirabilis, quod fecit stare solem, Iosuae Io. Vt omnes transeuntes lugerent mortem tanti hominis , per quem Dominus talia fecisset. Et ideo ciuitas illa sic vocata est, quae prius Tamnath Sare vocabatur. Haec ille. Locus alias hine nativus is surgit, qui in Dispositionibus supra allegatis, praesertim vero classe I. Dispositio ne VII parte IL de sepultura Samuelis, est pertractatu videlicet,inter beneficiaDei temporalia khoc nunieran

dum, si contingat homini sepultura in terra patria, Veii ioco

168쪽

Ioco optato,&c. Vide ibi Felicior fuit Iosua hac in parte ipso Mose Aarone, qui extra terram Canaan sepulti

sunt. Atquidcunque fiet de corpore nostro,hoc tamen gendum,Vt anima in sinum Abrahae per Angelos deportetur,ubi Lazarus solatio fruitur, Luc. I 6.

Ex Iudi c. 8. vers 2. De morte sepultura Gitionis. DISPOSITIO EADEM IERE

cum praecedenti. Iud. 6.Angelus Domini Gideonem vocat Heroem

tissimum. Et fuit sane victor& triumphator bellicosus, qui vicit Midianitas hostes populi Dei. At hoc loco legi

tur superatuSamor te.

Describitur autem I. mors, 2 sepultura illius. I. ars, Recenseri possunt apparitiones factae Gideon 1, miracula ingratiam illius facta a Domino,Iud. 6. 7. ω8. Fuit in ipso gelus, destruxit Idola populi: fortitii do. Nam hostes vicit&humilia uit,ut O. annis non ausi fuerinthiascere contra Israelam Iudex populi constituitur. At dignitatem oblatam respuit, I Ud. 8. v. 23. In hoc grauissime peccauit an te ni ortem, quod suo Ε-phod author fuit populo, ut cultum Dei peruerteret. At quia non tantum in senectute bona mortuus scribitur, sed etiam Hebr. II inter sanctos Dei viros numeratur, ideoq; non est dubium, quin respuerit,in cum Deo in gratiam redierit. posset hinc forsitan tractarii ocu siste, qui Psalm. 6 r. versio habetur, Praeclaros scilicut viros naeuis non carere. Sed de morte illius praecipue hic tradi a tur: non devita&rebus gestis. Deinde vero iidem hic recurrunt loci, qui in parte prima Dispositionis praecedentis de Iosia sunt annotati. Est enim hic locus vivi persona priora

169쪽

iadmodum similis Ideo breuitatis causa priora non repetimuS. II. Pars.

sepultu legiturGideon in sepulchro patris Ioas, quod pro e suisque extruxerat in ciuitate Ophra. Nota. Aia historia similis est praecedenti, ideoque Locus hinc quoque idem surgit, de quo in Thematis

praecedentis parte secundamentionem fecimus.

2. Samuel. I9.

Hanc de venerando sene Barsilla historiam, in funeret seriis defuncti explicare, operae pretium esse iudico Culmenim latus vir excellentistimo Regi Dauidi fuerit charis . simus,dignus est, qui etiam apud nos summam inueniati commendationem. At non propter ipsius tantum laua des, sed magis propter nostram utilitatem memoratu di- gna est historia. Nos itaque s. audiemus, Quibus virtutibus enerandus hic senex fuerit praedituS. a. Quanta senectutis incommoda senserit. Qiuae illius in hac tam graui senecta fuerint in

tauerit. Fuitis senex valde, & octogenarius. Est autem irorsini commendatione dignus Scriptu-xaillum vocat virum magnum valde,dignitate Mopibus clarum intelligit Nec mirum,cum appareant in ipso vir tutes tanto viro dignae.

I. Liberalis est erga suum Regem sunt alioquin se

170쪽

nes tenaces, sed hic multo tempore Regi exuli alimenta subministrat cum in Mahanaim exularet.

a. Nec facit hoc spe liberalissimae compensationis. Q af erct iiivur imbach gen or flanlut dicitur prouerbio

Nam metus erat tum, ne Absalom patrem omni regno exuetet, David in exilio mori cogeretur.3. In super cum Rex vellet illius merita compensare, non depraedicat sed extenuat sua officia, respuit tam largam compensationem. Quare redderet mihi Rex re tributionem hanc ait vers. 6. Aliis nunquam potest satis fieri, nec possunt satis laudare sua merita Nihil horum in Barsillai cernitur. . Barsilla magno gaudio afficitur propter Dauia, dem, quod regno restituitur: ut licet octogenarius He crepitus, tamen ipse Regem comitetur. Estque haec charitatis nota in Barsillai, quod congaudet felicitati Regis.1 Sed Dauidis in utraque fortuna sidus est amicus. Sicut afflictum in re incerta non deseritin compatitur exuli: ita iam non inuidet Regi suam felicitatem. 6. Contentus est sua sorte senex:&cum Rexillum in aula vivere atque suae mensae adhibere vellet conuiuam rille respuit & dignitatem, omnes delitias aulicas. Eli- it vivere in sua domo priuatus, quod est humilitatis in ictum. Nulla ergo in hoc viro arrogantia vel superbia.

7. Quamuis senex, tamen non est morosus, nec inhumanus, importunus vel immodestus, sed affabilis, modestus Madmodum urbanus. Vides enim quam humiliter, quam modeste respondeat regi,& quomodola

center omnia agati Liae a. Videmus hinc', quae virtutes praeter pietatem&timorem Domini sinuo non caruit Barsillai deceant senes Est quidem&esse debet senectus per se venerabilis Ideoque senibus honorem haberi vult Dominus.

At multi senes talibus Iaborant vitiis, qua tuorum nos misere solent foedare. Non enim omnium senectus Iaud

SEARCH

MENU NAVIGATION