장음표시 사용
221쪽
septuaginta vel Oectoginta annos attingui apud nos. Nec mirum spacio ter mille annorum decreuisse artatem hominum decem aut viginti annis, ut quod tum fuerunt γα&Io iam sints O.&6O .anni. Sic itaque nos vere cum Iacobo possumus dicere Dies peregrinationis meae pauci,
non pertingunt ad numerum annorum vitae Patrum me oram. Gen. T.
Sed quae causa est quod resipe in Patriarcharum muniadi Originalis vita nostrata breuis est Plures haud dubia
causae sunt, quas hoc loco nolumus commemorare. In specie quidem possemus dicere, has esse inter praecipuas,sc. peccata hominum, quae Dominus tamdiu ferre amplius non vult: in temperantiam etiam nostri seculi, quae abbreviat vitam. At generaliter dicendo, mundus vergit: ad finem, ideoque decrescunt cinclinantur cum ipse Omnia Sic etiam aetas hominum. I. Facere autem debet haec meditatio ad doctrinam, ut cum tempus vitae breue sit, bene istud collocemus, ct
in tempore opportuno conuertamur ad Dominum. Memento creatoris in iuuentute Eccl. 12. Redimentes tempus Eph. . Ol. q. Ne accidat idem quod virginibus Ω- tui s. Matth. 2s. De rege Iosia, quaerebat Dominum cum
puer adhuc esset. 2. Par. 3 . V. 2.2. Deinde qui acem pus vitae bre te est, non graue sitiobis cito mori. Quid enim reser si uiuasso annos, tanen breue est tempus. Vide Syrach. I. in sine. Quin po- iu d aeterna tabernacula aspirandum. 2 Cor. S. D qu
II. Pars. Diximus breuem esse vitam hominis&minime durabiem. Quod si breues vitae dies liceret transigere cii magna oluptate esset hoc utique tolerabile. At docet Moses, tuam sit vita hominis non tantu breuis, sed &misera atq; nolesta. Vbi non loquitur de vita hominis alicuius su- ra inodum afficii, vel aegroti aut morbidi vel captiui,
222쪽
vel pauperis, c. sed de vita hominis bene habentis pro . nunciat, quod sit misera δέ uno verbo labor atque dolor Haec vero non affirmat de singulari aliquo atq; tristica . su, qui accidat interdum homini uni aut alteri, sed de eo, quod in vita omnium hominu est pretiosissimum eminentissimum. Labor&dolor id quod optimum. Quo loco igitur habendum id, quod est pessimu invit humana. ocvs Vere haec omnia dicta Mose praeter scripturae
Tientia. At unde tanta miseria A peccato. Propter peccata enim sudor vultus, labor molestus Volor anxius generi humano imponuntur, Genes . Et sicut per peccatum morS Rom. F. Ita omnis generis calamitates utpote mortis nuncij ingressae sunt in mundum. Hinc sit, ut fletus prima sit vox hominis, cilla duret per omnem hanc lachrymarum valleni. Vide sapient 7 vers 3. Psal. I. Haec autes naniseriarunt meditatio nos ad seriam
Peccatorum agnitionem, veram poenitentiam adducere debet: ut scilicet conuertamur ad eum, quino Spem
cussi, Hos .versi. Et ideo vula nos ingredi Salomon domum luctus, ut quae fiant circa genus humatium apud animum nostrum perpendanaus, Eccles T. 2. Deinde quia tanta est huius vitae miseria, ut illi ut nobilissimae portio praeter laborem dolorem nihil habeat, stulte faciunt, qui his tantis miseriis non cupiunt valedicere, sed Deo euocanti adhuc repugilant, diu trus cum his malis conflictari, quam liberari ab omnibus optant. Cum tamen omnis creatura liberationem ab haesvanitate solicitis gemitibus a Deo petat, Rom. 8. Certe qui fana mentis sunt, non optabunt vivere in his turbis, sed potius dissolui, Philip. I. versas dimitti, Luc. 2. V. 29 α superindui desiderabunt r. Corinth. F.versi. Cum meliora in his terris sperare non possimus, Syro I. vicissura in altera vita omnis plenitudo Laetitiae parata sit, Psal. δε. yersIL
223쪽
Initium sapientia timor Domini se scientia sancto
Posset in funere alicuius defuncti senis frudentis vi.
ritale poni exordium. Terrae demandaturi hodie virum senem prudentem in vita sua,conuenimus maiori numero Sunt autem haec quae in ipso conspeximus, smgularia dona I. prudentia scit.vel sapientia singularis α. senectus annosa atq; venerabilis. Quia vero pleriq; nostrum&sapientes euadere,& senes fieri cupimus, visum est vobis haec verba Salomonis proponere, quibus docet, I Quomodo quibus mediis sapientia comparari possit. 2. Deinde etiam quΟ-mod seneci ute adipisci liceat. De his videamus breuiter. I. Pars. Sic autem habet Salomon. Initium sapientiae timor
Domini. Eadem sententia extat etiam Psal. III.v.II. Prou. 3.V. 7.&Syr. Ι.V. Lis. Videtur autem nobis horum verborum
commodissimus interpres esse Beatus Hiobus, qui cap. . . in sine hanc sententiam sic explicat: Ecce timor Domini sapientia est,& vitare malum prudentia.Vno verbo,
qui vere sapiens haberi&esse vult, is Deum timeat; exitilotimore Dei filiali vitet peccata, quae Deum offendunt. Hic sapiens est coram Deo. Idem explicat Salomon subsequentibus verbis: Et intellectus docet quae sancta sunt. Idem est ci, Hi ob dicit, intelleci us seu prudentia est vitare malum Nam qui timetDeum, Capiens. Qui sapiens est, vitat malum,& facit quae sancta sunt,& quaeDeo placenta D IscIMus hinc, quaesit vera sapientia: ea scilic. quae cognoscit DominumDeum,&facitquq sancta sunt. Haec
224쪽
est ipsa vita aeterna,vi cognoscant,&c.Ioan .r Qui gloriari vult, glorietur in eo, quod me cognouerit, S intelleia
di sapientia, in qua gloriantur ali quidem, quod cognitionem habeant variarum rerum absconditarum , quas iudicio humanae rationis inuestigarunt, qualis est sapientia Philosophorum ali vero, quod astute omnia scire expedire possint, qualis nostratum multorum est sapientia, coram Deo nulla est. Imo de his Paulus, quod 1nitia sapientia Deum non cognoscant,ideoque confundi cum
omni sua sapientia, quod Philosophis is uliis aliis acci
Itaq; non contemnendi hi, qui licet simplices sint, videantur νήπιοι,yeram tamen Dei cognitionem habent. Sum citassis quod Christum sciant. Qui vero iuxta etiam a Deo donati sunt prudentia ciuili, ut pos inesseruire Reip.utiliter, duplici honore digni sunt: pr sertim si conferant donum acceptum in usus publicos, non priuatos, sapientia sua viantur ad iuuan dum non autem ad perdendum proximum. Exemplum liuius est Husai Arachites 2. Sam. 17. Contrari vero e emplum Ahitophel Ibidem. Disc inus porrbetiam hinc, unde illa vera, de qua supra diximus, sapientia comparari positi. Non ex libris Philosophorum, aut aliis, sed ex timore Domini, qui discitur ex verbo illius scripto.Iubet enim verbum Domini, Deu in time, Θ mandata illius obserua, Eccles 12. Dominum Deum tuum timebiS,Deut. 16.
Hinc etiam dicitur, verbum Dei praestare sapientiam paruulis, Psalm. 19. v. 8. Et mox ibi post verbum praeceptum Domini ponitur timor,versio. quia ex verbo discitur. Idem Psal. II9. v. 13o sapientes facit simplices. Qui sit irr sapiens vult fieri, ex verbo Dei discat Deum timere, facere voluntatem ipsius. Hinc colligitur, non curanda mundi iudicia, qui stulto. iudicat pios & timentes Deum, contra astutos, 'ui
225쪽
tes in omnes formas vertereno Iunt, prudentes iudicat
At Deus stutia eligit. I. Corinth. I. Ideoque qui vult esse sapiens coram Deo, stultus fiat in hoc mundo. I. Cor. 3. Interim nemo sit solicitus, quin Deus studiosis piet tis&coelestem sapientiam primum quaerentibus, etiam largiri velitin possit prudentiam politicam, quantum os ficium illorum postulabit, quantiam ipsis salutares turum est aerentibus enim coetistia caetera adiicientur Matth. 6. Et qui dedit quod maius est, dabit etiam quod minus est. Is etiam Salomonem ornauit sapientia rara cincredibili, cum is prius sapientiam hausisset ex verbo Dei in iuuentute, mediante Nathan Propheta&
praeceptore 2 Sam. 12. V. S. Certe Dauida teneris imbuta
tus cognitione coelestis sapientiae, etiam prudenter agere potuit in omnibus. I. Sam. I 8. Non enim sunt contraria: Timor Dei seu pietas, prudentia ciuilis siue politica Contra quam nasutuli sentiunt.
Audiuimus unae sapientia, sic extimore Domini, qui facit sapientes Nunc porro audiendum, unde senectus&longaeuitas. Respondetur, ex sapientia. Sic enim sequitatur Permes ita quit sapientia multiplicabuntur dies tui,&addentur anni vitae'. Etenim sicut sapientia oritur extimore Domitii, ita vicissim longaeuitas ex sapientia. Nam qui sapie Meragit iuxta praescriptum verbum Dei, is dignus habetur cui contingat longaeuitas. Cum stultum vicissim perdat ira Dei Iob. J. vel f 2. Locus. Omne optamus longaeuitatem, sed patres cogitant, quom ido illam possint aut velint adipisci. Saapientia autem coelestis mulit plicat dies. At harcsapien tia nihil est aliud, quam seruare praecepta Domini studere pietati ut hoc non tantum loco, sed Prouerb. 3.v. 2.&q. v. IO. scriptura docet. Piis enim Deum timentibus&seruantibus mandata Dei, sicque vere sapientibus promissa est longaeuitas Exo et O. De ut. S. Eph. 6. Deut. . V.39
Exempla. Abraham, Iosua caleb.
226쪽
Contra impiorum dies abbreviandos minatur Domia
Quod si tamen videatur Deus nonnunquam ab hac Regula discedere,in cito abripere pios sciendum, ne sic quidem falli ipsos. Etenim quia vita aeternavera est longaeultas, properat Deus ad beatiorem vitam, ut anni Piorum sint feliciores. Et quod eius rei causas habeat piis sa IutareS, patet ex Sapient. . Coram ipso omnis plenitudo Iarticiae, Psal. I 6.
Gloria iuuenum ei ortitudo eorum, ct ignit ἡ-
Quaelibet aetas sua habet commoda Lincommoda, Multa ferunt anni venientes commoda secum, Multa recedentes adimunt. Quaelibet etiam aetas sua vitia habet peculiaria,quibus laborat Seneci us est tenax, Iuventus prodiga,& sic de caeteris omni enim aetati Satan insidiatur.At vicissim etiam quaelibe tritas sua ornamenta a Deo accepit. De hoc loquitur versus Psalmi piae ens:& Iuuentuti laudem fortitudinis vicissim senibi s venerandam caniciem tribuit. De his dicemus, quid utrique aetati conueniat,videbimus, Deo dante, breuiter. Ι. Pars. Gloria iuuenum est sortitudo eorum. In vitia plane debilis est Minfirma, atq; indiga omni vitae auxilio Vagi tuq; locum lugubri complet, Vt aequum est, cui tantum an vita restet transire malorum Editus in lucem acuit sine viribus infans, Mox quadrupes, rituq tulit sita membra ferarum. Pueritia haud paulo est firmior melior. Atque ea est aetas mollis, mondum poplite firmo consis it Vicissim senedi us est tremula, infirma per se morbus. Iners senectus baculo adiuuat gradum. Et sane omnis
227쪽
innis gressus,pes'; senis, solet manus alienae expectaret
Hinc fit ut neq; puerilis nec senilis artas apta sit laboribus Ideoque iuuenibus labor tribuitur,&roboris illis pars maior quam mentis inest.His enim dicitur,Dum viares annique sinunt tolerate labores, Aut mare nauigiis, aut vomere scindite terram , Aut fera belligeras addita
Gloria igitur illorum est fortitudo, qua varios lab
Ies aggrediuntur', atque perficiunt. L. I. Discunt hinc iuuenes, si labor sit gloria ititudinis ipsorum, consequi inde, quod Ocium magna eorundem sit futura ignominia: si membra ipsorum torpescant ignauia. Fortitudinem enim acceperuta Deo,ut apti sint laboribus,in pacein bello, domi foris' serendis Etenim si omnibus dictum est, in sudore vultus vesceris pane tuo. Gen. 3. maxime iuuenibus dictum id est, in quibus e1t vis vigorque, ut labores possint ferre duros. Si hoc non curent, indigni qui manducent habentur,2. Thessal. 3. Et sunt sane plurimae causae, ob quas laborandum, sc xta faciat homo officium,utque bene sit ipsi .Psal. I 28.v.2
ueat libidines, furtain scelera, te discat male agere nihil agendo, cum ocium sit puluinar Satanae, Eph. q. v. 27. Quod si hae non mouent iuuenem, ut studeat honestis laboribus,una tamen haec ipsum impellere debebat,sc.ut eae fortitudine sua reportet gloriam labore partam, cum iuventus alias sit gloriae cupidissina a Videmus quam gloriam sortitudine sua comparauerit David, I. Sana. Ι 8. V. I QIngrati sunt erga Deum, quicunq; fortitudinem suam non conserunt ad labores honestos. II. Monentur etiam iuuenes quam grauiter peccent. qui vires iuuentutis crapula&ebrietate vel etiam illicitis libidinibus exhauriunt. Illos poena dolenda comita
ncm, eamque non iciti ercin petulanter laedant,vi prius quain
228쪽
quam aliquid boni effecerint, marcescant, Minutiles fiant ad omne gen1is laborum. II. Pars. Senibus , quia fortitudo robur corporis negata est,
aliud ornamentum concessit Dominus, de quo Salomo hoc loco, Decus senum canicies. Commendat hoc senes, quod illi ex antlatis multis laboribus, variarum reruni habent experientiam. Huic ad consilia apti gubernac
lis Reipublicae adhibentur. Estq; illorum tum maxime veneranda canicies, si superiorem aetatem honest peregerint. His ipsorum canis
omnes debent honorem. Et hac coma, tanquam plumis
cygneis, ornauit ipsosDominus, ut ab aliis prς mi & mercedis loco pro multis laboribus honorem accipiant. L. L Docet Salomon id ipsum, quod a Domino prae-
Cipitur, Leuit. I i. v. 31. Coram cano capite assiirges, khonorem habebis seni. Et magna fuit quondam capitis reuerentia cani Grauissime puniuntur pueri illudentes seni Eliseto,&exprobrantes ipsi calui ciem, 2. Reg. 2. OmneSenim optant sani consenescere, sicut Tobias Sara, Tobiae 8.v. IO. Et possunt nos senes de multis erudire, atque ideo ipsorum dicta audienda, Syr. 8.L. ΙL Neminem pudeat senectutis, aut canici ei, cuiuornamentum sit, non dedecus. Inepti igitur sunt, qui canos quoquo modo possunt tegere, vel alio colore uaduere tentant. Nota est historia ex Macrobi Saturn. l. 2. ca. s. desilia Augusti Iulia, lo: Ecum coepisset habere cano S, persamulas eos evelli curabat. Hanc cum interrogaret parer, an cana vel calua esse mallet, ipsaq; responderet, cana Esse malo, reprehendit parens, quod se caluam fieri curaret. Non igitur caniciei , sed rerum turpinni nos pudere debet Laprimis vero senibus cauendum, ne quid sua canicie indignum committant: sicut duo isti senes in histo
229쪽
contemnet cum non uni aetati cuncta Deus dederit, sed cuilibet suum ornamentum. Quin potiuS hoc agant omnes, senes paIiter auuene S, ut mutuaS tradant operas, coniuncitis operis iuuent Ecclesiam vel Remipub.Vid eur enim Deus propterea iuuenibus concedere robur, non prudentiam: contra senibus prudentiam largiri, robur vero negare, ut luter se firmius connectantur, dum nu alterius opera indiget. Unusquisque dono diuinitus accepto utatur adiuua dum commune bonum I. Pet. . vers IO.&quia a Deo i mnia accepit, non glorietur quasi non acceperit, I. Cor. . Et cogitet unusquis divisiones Hχυσγότων esse, I COAia ideoq; omnia ad usum communem contribuenda.
Timor Domini appone, , ct annos insitas
si qui ncuus huc aduentaret Medicus, qui singulari remedio inuen:o dies vitae humanae posset prolongare ad multos annos, bone Deus, quis ad ipsum totius populi fieret concursus Cum plerique nihil magis in votis habeant, quani. Vt diu vi iere pollini. Ecce autem hoc loco certissimum experimentu, non a Nugatore quodam civiscumforaneo, sed a sapientissimo Salomone nobis demostratum, quod ad vitae longaeuitatem conducit. Et cuileiare possumus subscribere,prooatu est. Nec hic multa pecunia opus, vitatum ditioribus liceat emere, sed vili pretio,imo absque pretio gratis omnibus, tam pauperib US, quam diuitibus concessum est. Et tale est sane remedium, quod omnes sibi facile possunt applicare : quodq; omni aetati, omniq; hominum complexioni vel conditioni a sonio datissimuma est. Haec autem ars omnis latet in hoc luem
230쪽
quem praelegimus versu, ex quo I. demonstrabimus, qua ratione dies vitae nostrae possint prolongari. 2. Deinde etiam quae sit causa , quod multorum anani abbreuianturi 1. Pars. sic autem Salomon: Timor Domini adauget dies viata'. Hoc hoc est unum illud remedium, quo dies vitae nostrae possunt prolongari. Varia solent alioquin excogitari ab hominibus remudia, quibus vitam ad multos annos possint producere. Alii de nescio qua medicina uniuersali splendide nugari possunt alii aurum istud potabile conficere tentant pro longaeustate hominis. Veteres olim Panaceam hominib. commendabant, ariorum morborum uniuersalem medicinam.VIrgil. Spargitq; salubris, Ambrosiae succos odoriferain Panaceanet, Lucianus. Et Panacea potens Hinc multiplex illud&
χιρώνειον, siue centaurium , aliud tandem Ligusticum At contra vim mortis non est medicamen in hortis: neq; herba neq; cataplasma sanare illos: poreIat. Sap. 16.
Vnum hoc, quod Salomon nobis ollestiit, instar medicinae uniuersalis est, quae dies vitae adluget Timor sc. Domini. Etenim qui vitae est morus Dominus Sapient. 16. hac nos uti medicina voluit, uni huic med 1 camento virtutem indidit, ut posse ad longaeuitatem fa-Cere, hoc modo: I. Vt qui Deum timet, studeat pietati&Vitet peccata Syr. I.v. 27 qua mortem alioquin accelerant. Etenim qui timent Deum, illi etiam vivunt temo Peranter,& cauent ab omni luxuria, quae cord vires aufert Oso. .Pietas itaque ad omnia utilis est, etiam ad longaeuitatem comparandam, in praesenti secuto Laim. . Sic enim promisit Dominus Deuter. 4. Serua praecepta mea, ut sis Iongaeuus super terram Idem Ex 2O Eph. 6. Et Deut. 3O. Haec est longitudo dierum tuoruin, ut diligas