Promptvarii execvialis pars prior, continens centvrias III. dispositionvm, qvibus themata funebria siue Scripturae dicta varia

발행: 1610년

분량: 955페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

241쪽

ligabunt, ut vix prcessentissima aspiciant. Exemplum. Isaac, Gen. 3J Ahia. I. Reg. Ι . s. Claudentur ostia in platea. Labia Occlusa erunt, per quae egreditur alioquin tanquam ex platea, quicquid est incorae humano. Mat.Is Senes aute nec possunt, nec valent amplius multum loqui. Quia vox molitricis exi- Iis.Vox senibus infirma&humii scit, ut non amplius clare loquantur.

6. Expergiscitur senex advocem aviculae. Senes facile a somno qui propter vetriculi cruditatem vel cerebri siccitatem est leuissimus excitantur cum iuuenis tubas

nante vix excitetur interdum. 7. Incuruantur filiae cantus. Aures audientes alioquin cantica& suavem melodiam, obsurdescunt senibus: ut nec percipiant sonum, nec delectentur amplius concentu musico. Barsiliat. 2. Sam. I9. V. S. 8. Excelsa timent&sormidant invia Senes alta loca conscendere metuunt, lento incedentes gradu timent

leuissima quoque offendicula in viain lapsus metuunt. Meticulosi semper incedunt.Via plana illis aspera,&quiuis lapillus instar montis est. 9. Floret amygdalus Caput canescit, minstar florentis amygdali capilli capitis&barbae apparebunt. Io. Onerabitur locusta. Incuruantur coxae&spinae dorsi ad modum incuruatae locustae. Vel, crescit incute Eallosa durities, quasi locustae crustadiar. II Abiit desiderium. Fastidium cibi&potus designa

tur.

12. Rumpitur funiculus argenteus. Quia senex non amplius cum desideri, sed cum perpetua nausea edit bibit, ideoque rumpitur funiculus argenteus. Prouerbio

73. Decurrit scaturigo aurea. Humidum radicate paulatim deficit. Et extinguitur cat' naturalis. Sicut lampas deficiente oleo extinguitur. Iε. Urna

242쪽

I . Vrna putei conterὶ cur Ventriculus, qui alioquin haurit cibum sotum , non amplius potest concoquere id quod accepit, sed instar urnae confractae cibum reiicit. 11. Tandem rota putei confringitur Iecur alias instar rotae extrahentis aquam ex puteo quod optimum est de cibo potu, ex ventriculo extrahitin distribuit a limenta. Iam vero non amplius facit officium in sic non possunt vires hominis refici, ideoque plane concidunt. Haec sunt incommoda senectutis. Ideo'que antequam haec experiatur homo, in tempore conuertatur ad Leuim

suum. Quod vero nonnulli senes his incommodis non videntur grauati, sciendum fuisse illud beneficium siti gulare quando scilicet Moses, Abraham , c. leguntur mortui in senectute bona Attamen ut plurimum haec vi demus accidere senibus. Itaque non est, quod meliorem exspectes fortunam. L. Insignis haec senectitiis pictura facit ad doctrinam pro iuuenibus senibus, Sc omnibus. I. Discant enim hinc iuuenes&quicunque ali procrastinatores, quam periculosa sit illa procrastinatio , deqsa etiam Syr. I 8. cap monet. Nescis enim virum ad se nectamusque sis victurus. Quod si vero contingat, te sieri senem vide M luce secum ferat incommoda senectus si enim cogites, ubi senuero, pietati studebo, ibo ad rem piunt; respondet Salomon, At pedes te non ferent. Si di cas, Tum audiam conciones, respondet,st auditus hebetabitur, deficiet. Legam, ais, verbum Dei. At oculi caligabunt Meditabor tamen, in tri, audita. At tot aetagritudines corporis non patientur illud. Labia tua cessa bunt, vox tua non audiet Ur amplius. Itaque initi uentu ted1sce timere Deum. Exempla piorum Iuvenum sunt in

promptu, Ioseph, abiet, Toch, Iosias, Dauid, PCal. 1.

Spes mea a Iuventute Samuel, Timotheus Psalm II9.

Quomodo in culpate vixerit adolescens, inquit David:&respondet, si custodierit sermones tuos. Disce igitur Voluntatem Domini ex verbo ipsius,& cum accedent an ni aD

243쪽

n1 afflictionis, senties consolationem. Et certe vehementer opus est, ut in iuuentute orent pij ad Dominum, ne in senectute abiiciantur vel derelinquantur. Qiόod videmus factum a Dauide, Psal. 7 I. V.9.&48. II. Quicunque vero senes ij haec incommoda senatiunt, illi loco magnae consolationis ponant id ipsum, quod intelligunt, ipsorum infirmitates Deo non esse incognitas quia tam exacte a Spiritu sancto describun tur. Et soletur I ipsos istud Esaiae 6. Ego ad senectam usque portabo. Non derelinquam te ubi senueris. Ego tecum. r. Fideli S Deus non sinen ultra Vires tentari, r. Corinth. IO. Scit enim quale simus figmentum, Psalm.

III. Omnes autem in genere intelligunt, vecum es.se illud Proverbium, Senectutem esse hospitem, qui quidem a plerisq; saepius invitetur; ast ubi comparuerit ab omnibus tum fastidiatur. Non igitur tantis contentionibus petendalonga uitas se nrtes anni sed etiam in iuuenta paratis Dus discede I ex hac lachrymarum valle. Astibi Deus nos ad longam senectutem vivere, atque haec etiam incommoda experiri voluerit, est ut patienter feramus. Si enim bona in integras corporis atque animi vires in iuuetute accepimus a Domino, mala cur non sustineamus, Hiob. 2. V. IO. Et roganduS Domin US,Vt non abiiciat nos tum a facie sua, nec Spiratum sanctum auserat, Psal. SI.

II. Piars. Sed quid tandem sit, ubi senectus tam vari E affixit ho

minem Z Tendit homo ad domum suam sempiternam si dest, ad sepulchrum tandem deuenit, ibique ipsi manendum usque ad sinem seculi. AE ternitas etlim in scriptura tripliciter intelligitur Vel ad finem vitae hominis refertur, ut erit tibi seruus in aeternum , id est, quoad vixe- Iit. Deuteron I S. v. 17. cladfinem huius saeculi extenditur, ut hoc loco Vel infit itam aeternitatem denotat, ut

Genes

244쪽

Genes 3.v. 22. Psal IO a. v. I 3. Et hoc quotidie tur qui frequenter in viis circueunt lugentes.

exempla talium fere quotidiana Hodie mihi, Syrach. 38. Sed quid tum siet Numquids1licerni oram abscondito, omnia tum finem habent, vim Ialla amplius sit memoria om nium eoru quae in terris acta sunt At restat aliud Eslvirdi messitati ovo et tistidia. Pulvis quidem reuertitur in terram Corpus ex terra est, adeoque in terram resoluitur Gen. 3. Spiritus autern hoc est, anima hominis, reuertitur ad Deum, qui dedit eum. Anima

sistitur iudicio Dei, ut is pronunci et, quo loco habendast.1s enim potestatem habet super Spiritum, quia de die eum. Respicit ad formationem Protoplasti Gen. i. vers . Veui de animis piorum hoc tantum intelligatur de impiis enim alia est ratio hoc vult, animas piorum in

manu Dei asseruari, ne tangat illa tormentum. Sap. 3. Uocvs I. Cum Salomon puluerem nobis hic obiicit, ad humilitatem inuitat, ne superbiamus, neve alter alterum contem bat, cum omnes ex eadem assa facti sint, scit ex limo terrae Agnoscit hoc Abraham Gen. 18.puluis&cinissum .Hinc Syr. Io. Quid superbit terra cinis Iob ait nos incolere domos luteas cap. .v. I9. Et sciendum quod etiam reuertendum nobis sit eo, unde sumus prognati. II. Cum videamus animam non simul cum corpore

extingui, sicut Epicurari sibi ipsis persuadent, sed certunt

sit, animam mox ubi egressa fuit ex corpore Deo iudici sistendam, ut pro gestis in corpore vel ad barathrum inferorum, vel ad sedem beatorum adiudicetur: Certe iuuenes&onanes ali caute agere in tempore cum Deo in

ratiam redire debent, ne in lacum, sulphure S igni arentem,proiiciantur. Quam prim timenim moritur homo, tum experietur qUO modo ViXerit Syr. II ver 29.

Quid igitur faciendum, cum animae quidem omnium diuino iudicio sistendae, piorum autem tantum saluandae Nin manu Dei asseruandae stat Hoc agendum, ut animae puraein sanctae sint. Nam inimundus non legira

245쪽

bit inierosolyma coelesti, Esa. J2.v. I. Itaque purificandales sanct isicandae anima: Quomodo Fide Actor. IJ. V. 9.ut expurgetur vetus fermentum I. Corinth. F. Hinc illud psal. 11. Domine, quis habitabit in tabernaculo tuo Qui ingreditur sine macula, c. Corda nostra ita paranda, vesint templa Spiritus sancti I. GOrin. 6. Hinc, Rom. 8.egre gius extat locus in hanc sententiam, Quod si Spiritus e citantis Iesum a mortuis, habitat in vobis,is vivificabit&mortalia vestra corpora,propter ipsius Spiritum inhabi. tantem in vobis.

Syrach. 4 I. in fine. Noli metuere iudicium mortis. Memento asse, cordinatum esse super omnem carnem eorum videlicet, qui ante tefuerunt, ct qui poII te in hanc mundum ingredientur. Et quid recusa Poluntati diuinae obtemperare, sue plura tantum decem annos, sue centum, siue mille 'In morte enim non quaeritur,sa diu qm pix rit Grata I epati hyo non est redargutis vita. I O.

Mors omnium malorum terribilissimum existimatu ea plerisq;,cum coniunctissimos diuellat, neq; tantum a amicos, sed etiam corpus animam separat, nec sine do iore Hinc quoq; pishorrent mortem,& trepidant multi vel ad nudam mortis mentionem. Et hoc videtur es Semataturale, atq; mnatum hominibus. Notandi itaque magno studio Loci scripturae, quia maritudine mortis vincere, a horrorem illum ipsa morte acerbiorem pellere docent.

Talis est &hic insignis locus Syracidis, ubi Sapiens docet

1.Mortem non esse tantopere extimescendam rubi notan

dum,de quib. hoc sit intelligendu. . Causas addit, quarte mori non debeat esses Ormidabilis, qiras excutere placer I. um i

246쪽

Noli metuere, inquit Syracides, iudicium mortis .Hoc loco natandum, quibus mors non sit extimescenda. Impi sane haud immerito mortis iudicium timent, una audiunt, se mox ubi natur: edebitum persoluerunt, cruciatibus adiudicandos esse arternis. Duplici enim morte illis pereundum. Primam enim corporalem excipit

mors secunda. De qua Ap Oc. 21. Sic enim Syr. II. V. 29. cum En oritur lio talo, experitur quomodo vixerit. Et simul illud de Diuite Luc. s. quod mox ubi sepultus fui me gitur, confestini addatur, ipsum fuisse in inferno. Hoc est quod mortem facit impiis formidabilem malam Testi enim est Augiastinus lib. I de Civit Dei

cap. ΤΙ. quod hoc quod sequU I mortem, malam etiam faciat mortem. Et hoc maxime curandum, quo qui S Ο-riendo ire cogatur. Cum autem impii moriendo adaeternos cruciatus ire cogantur, non sine causa mortis iudicium metuunt. Ibi enim excipiet illos fetus S stridor

dentium Matth. 8. I . Luc. 13.

Simile. Qui extremo supplicio afficiendus, timet pulsum campanar, trepidat ad conuentum Iudicum, curn tremore audit sententiam, cibu in anxietate capit. Quia scit, peractis his mox se tradendum carnifici, ut occidatur. Ita de impiis sit, cum instat hora mortis. Cum his itaque non loquitur Sapiens, sed cum piis, de quibus longe est alia ratio; quorum mors mala esse non potest, cum bona vita praecesserit. Nec malum est quod sequitur illorum mortem. Vsus. Debebant itaque impi vel ob hanc unam causam abnegata impietate pietati studere, ne cogana Ur cum timore&tremore mori, expedi a re tam triste supplicium. Debebant saepius meditari illud Heb. Io. vers 27.

quod post mortem maxime ad ipsos pertinet, sic quod superiit formidabilis quaedam iudici diuini expectatio,&c Cumpi vicissim magna cum voluptate exspectene

aduentum redemptori S.IL Pars.

247쪽

M. Pars. Sed videtur tamen piis etiam mors esse sormidabilis, eum sit destructio vitae,& dissoluat corpus animam 3 Atrationes adducit Syracides, cur non extimesce lumino tis iudiciam. Prima sic habet. Memento a Deo sic ordinatum esse. Dei voluntas haec est, ut qui ex terra natus est, in terram reuertatur. Quia igitur is habet potestatem vitae iecis, Sap. 16 licet illi de nostravita statuere quod vult. Iustum enim est, ut puluis reuertatur in terram Spiritus autem ad Deum, qui dedit eum, Eccl. I 2. Si igitur animam repetit Deus, quod suum est, repetit. Ideoq; non iniquus est. Altera latet in verbis,ubi dicit: Super omnem carnem sic ordinatum esse a Deo. Eadem est sors omnium, qui tecum vivunt. Quid igitur petis pr*rogatiua Z ut tu scilicet

solus supersis Estq; haec via uniuersia carui S. I. RCg. 2. ΙΟ-

suae z3. ouqediscitet insit. Mors nescit legem, tollit cum

paupere Regem Pallida mors aequo pede pulsat pauperum tabernas, regumq; turres. Moriendum tibi est Co

gita, aes gehi tiro dime audernae uteir. Tertia ratio esse potest in his verbis: Eorum qui ante te fuerunt, qui post te ingredientur in mundum. Ne

enim quis existimet, eos qui ante ipsum vixerunt, fuisse feliciores, aut post se venturos tales fore: anteuertit Syracides cogitationes,&respondet, Non tantum omnes, qui tecum vinunt, sed 'ui ante vixerunt & qui post te victuri sunt, eandem ingrediuntur viam. Anne igitur me lior es patribus aut posteris tuis Elias certe dicit, I Reg. 19. Non sum melior patribus meis. Tolle animam meam. Sic tudicas, lubens moriar, cum patribus dormiam.

Quarta ratio. Si maxime quis conetur resistere voluntati diuinae, dum vel moras nectere, vel prorogationem termini impetrare, aut mortis horam in aliud tempus reiicere tentat, nihil efficiet. Non enim habet homo potestatem Spiritus, in hora mortis, c. Vide Eccl. 8. v. 8.

248쪽

pes sinus; dochmmathlistidia. Ideo non valet, si dixeris prius attigissem annum sexagesimum aut octogesimum tum lubenti animo cuperem dissolui sed iam non surreparatus Perinde enim est, si maxime mille annos vixi sies, tamen semel est moriendum Agebrusso gut bel)όeitials uber Iang. Mors enim non curat quamdiu quis vixe rit statam decennem quam centenarium hinc euocat.

Ergo non graue sit tibi etiam in flore aetatis mori. Stir,

Vsus Haec, quae diXimus,amaritudinein mortisvin .cere poterunt. Cum enim non nisi Deo volente moriamur, sine cuius voluntate nec capillus cadit in terram, Matth. Io Certum est, quod diligetibus Deum, mors sicut alia omnia, Rom. 8. in bonum cooperetur Piis enim morS non tantum est somnus,Ioan .II. I. Thesi. . Ddulcis quies, Esse. J6 Apocal. I .v. 13. sed etiam transitus ad vita priaeternam,Ioan. S. Cumq; ante nos hanc viam ingressi in

omnes sanisti Patriarchae, Prophetae, Reges, Apostolii Martyres, illorum vestigia sequamur, finem illorun intueamur, Heb. 13.V. 7. imitaturi fidem illorum. Et qui: non tantum illos, quos praemisimus, sed etiam quos posncis reliquimus, in eadem via inuenimus, cum quibu perpetuo laetari licebit, tanto minus graue sit nobis ino ri. Vide verba Dauidis, a Sam. 12. Cumq; qui citius m ritur, citius etiam liberetur ab omnibus malis, cupiam ilimo dissolui, esse cum Christo, iremus, veni citia DOMI κ IES v, Amen.

Syrach 18 vers 6. mo cum egregie iecerit opin, vix inceptum est.

cum ex mais abseluisse, multum adhuc abe l. Quent homo 'ad quidptilis est' quid potestprodesse aunoceret Numerin dierum illiinin multum,censim anni

249쪽

rei nitatem.

Initio huius capitis Sapiens commendat maiestatem Dei Regis aeterni, Creatoris huius uniuersi. Postea subii cithaec quae praelegumus verba, cum druina potentia&Lapientia confert humanam imbecillitatem atq; operum humanorum imperfectionem: cuius causam poniti te uia talem fugacitatem vitae humanae sunt igitur egregu huius loci duo membra tractanda. 1. Alterum de imperfectione omnium operum lim

1. De breui vitae humanae territino, si conferatur ad

aeternitatam.

x pars. A Deo impositus est homini labor, pro ratione Vocat: tionis aut conditionis vitae. In sudore vultus pane vesci debet, Gen.3. Inter caetera autem requiritur etiam, ut suis domesticis prospiciat, I Tim. 3. nisi infideli deterior esse velit. Varia igitur tentat, ut haeredibus aliquid relinquat. Saepe autem fit, ut in medio vitae cursu abripiatur, iccum vix coepit prouidere domui sui ,priusquam absoluit, quod diu multumque animo suo agitauit, ex hac vita decedit. Deinde partem nostri laboris etiam sibi vendicat pa- . tria,vel Ecclesia, vel Respublica. Quibus dum homo suis donis diuinitus concessis inseruire studet, tamen mox cogitur cessare, cum mors ipsum auocat. Quid igitur potuit praestare suis Quid aliis DCerte non tantum prodesse potuit quantum ipse voluit Cum illi diu non detur vivere. Et si maxime propositum habilit et suis vel aliis inseruiendi utiliter, tamen in morte vanaiunt omnia hominis consilia, iuxta Psal. I 6.v. . vicissim

250쪽

debet quam longissime nec lioc poterit in actum producere, morte praeuentu S. Sic de caeteris hominum operibus

statuere possumus. Multi docti viri praeclara opera coeperunt, sed prius mortui sunt quam ad umbilicum perdiu cerent.Idem de artificib. dici potest. Magnum itaque consi. liorum&actionu imperfectione huius vitς breuitas facit Liae v s. Non sine causa Syracides haec consideranda, proposuit quanta sit imperfectio actionum humanarum. Multum enim profuerit haec meditatio. I. Primum itaque docet humilitatem. Cum enim ho mo ex sese neque prodesse neque nocere possit cuiquam: nisi vel donis vel viribus a Deo instruatur, vel etiam vita ipsi aDeo conseruetur aut concedatur, insanus certe erit, qui tanto fastu turget, ut se alterum Deum esse credat, hi cuius manu aliorum vita δ fortuna consistat. De his Psalm. 37. Tiansiui&ecce non erat, Plura ibidem cernere licet, quae huc referri debent. Nemo itaque superbiat, nemo alio Scontemnat, nemo quoque allis nocere tentet, quia nescit virum Deus ipsi vitam tam diu sit prolongat tus, ut possit exscq Irad,

quod in animo habet. 1. Deinde facit hoc ipsum etiam contra eos, qui confidunt in hominibus, quos sperant sibi fore instar magni alicuius numinis, affuturos in omnibus aduers1-tatibus Horum ope sperant se ad summum dignitatis fastigium conscensuros,&c. At cogitandum illud Psal m. 1 6. v. Exibit Spiritus eius reuertetur in terram: in illa die peribunt omnes cogitationes eorum. Et quid prodesse poterit mox moriturus sicut hoc loco innuit Sapiens Ideoque non considendum in hominibus, ne in

principibus quidem xsiliis hominum, in quibus non est salus. Ibid. Psalm.11 8.v. 8. Maledictus qui confidit in

homine. Ierem. 17.

3. Tandem facit idipsum etiam contra praeposterum hunc metum, ubi homua es iniquos&iniustos, quos videmus in atrihoritate dignitatib. constitutos, fro- Ptelea

SEARCH

MENU NAVIGATION