장음표시 사용
481쪽
Est enim ira Dei ignis consumens. Cui Dominus irasci- tur, ille non potest consistere ante faciem eius Hebr. I a. I v. 29. Idem mox aliis verbis repetit, ut solet spiritus ple- rumque hoc facere in Psalmis, amplificationis&exase gerationis causa. Et in indignatione tua abolemur. Quod tam cito ab ripimur ex hac vita,&plane in nihilum redigimur,putrefacti &consumpti a vermibus abolemur, ex indignatione Domini fit. Idem repetitur infra in hoc Psalmo verss. In ira tua transeunt dies nostri. Et tandem V. II. Quis nouit vim irae tuaeqCui enim indignatur Dominus, hic mox absorbetur, kin nihilum redigitur. Testantur exempla, Mundi originalis, vastatio Sodomorum, captiuitas Assyriaca Babylonica. Iratus Dominus Exod. 32. perdidit Israelitas gladio vi deverset 8. &singulari plaga ad sepulchra concupiscentiae, Num. ΙΙ. v. 33. Et in factione Olah, Num.16. Serpentibus ignitis, Num 2I. pastina alibi.
At quae causa irae MindignationisDomini, quod vitam abbreviat hominibus Et est ne indignatio Dei iustaξMaxime. Sequitur enim: Iniquitate S nostra ponis coram te.
Est itaq; peccat uni causa istius indignationis diuinae,&sic causa subordinata, mortis atq; omnium calamita
Quando enim nostra peccata in conspectum ipsius veniunt, sicut ante oculos ipsi sunt omnia tum non potest non irasciis indignari. Est enim inimicus peccato
Quia itaque in dies eum uiantur peccata, idco mox s-nem facit peccandi. morte abfumit.
Huc illa ipsa exempla,quae supra allegata sunt, repeti possunt, explicanda peccata causa strus indignataonis diuinae. Λ t
482쪽
At non ea tantum peccata, Qua incurrunt in oculos nostros, ut sunt atrocia scelera, Deus in conspectum su-uin ponit, sed etiam occulta delicta in lucem producit an re se, quae nos vel non iudicamus esse peccata, vel non se illimus. Quale in prirnis est Originale illud peccatum: iod ab Adanio transirit In omne S. Rom. . De clia grauiter Paulus conqueritur Rom. 7.Et. Psal. βά. eis 8.
Cum morte abripiuntur laomines, praesertim si improuisa subitaneanaorte intereunt, solemus inuestio a re causas mortis, easque vel in diaeta, vel in astrorum positu, in sciem iis coeleitibus, cli fortunae aduerso casibus volsa tali ac Stoica necessitate &c quaerim US.
t ei, quam peccatis nostris in nos concitamus, consumi pra abolet nos ante tempuS. Prim sim enim ita conuenit inter Deum Protopia fium, Quacunque die peccaueris, morte morieris. Gen. 3Nec potest Deus salua iusticia sua hanc reuocare sen
Errant itaque qui causam mortis vel Stoico fato, vecori constitutioni, vel temperamento lio minis,vel caec fortuna tribuunt. In nobis enim illa quaerenda. Vidi Leuit. υς. Dcut 28 quae causa mortis. Et haec etiam escausa omnium aliarum calamitatum morborun quoque qui sunt mortis nuncii Vide praeter loca allita etiam Syr. 38.V. IJ Et Psse l. IO7. V. ΙT. I 8. Agnoscamus ergo vim irae diuinae caueamupeccata,&seria poenitentia conuertamur ad Dominum&fic prolongari poterrent dies vitae nostrae. Exod 2
Quemadmodum Iehis hiae adduntur annicis Esai. 3, Quod si id non fiat, habet Deus suas causas, de quibvideri
483쪽
videre est 2. Par. et . v. 18. Sap. q. v. IO. a . properat ad meliorem vitam Esse 16 in sine De impiis autem 1llud valet Psalm. S. v. et . Et Hiere. IT. V. II. HiOb. 2I. v. 2I. II. Videmus etiam occulta peccata in conspectum Dei venire, Sc producentur illa quoque in extremo iudicio, Christo anirmante Matth. IO. v. 26. Itaque non dicamus ut illi, Nemo videt Esse. 29. V. IS.
III. Facile ex hoc loco intelligimus quare decrescat aetas hominum, cum olim fueritat tam longaevi quia scilicet peccata crescunt, ea vero Deus ferre non potest: ideo mox finem facit vivendi
Non laudabilis tantum consuetudo de honesta defunctorum memoria, sed me cessitas atq; utilitas nostra requirit,ut freque tes habeantur conciones funebres. Ideoque nos Salomon ex domo conuiui ablegat ad domum luci us, ut in illa sinem cunectorum hominum ad animum nostrum reuocemus. Eccl. 7. v. 3. Idem quoq; volunt haec
verba Psalmi excellentissima, quibus docet Propheta: I. Quam necessaria sit crebra mortis meditatio. α Quam utilis sit eadem. I. ars. Meditationem mortis crebriorem omnino esse neces sariam, ex eo patet, quod Propheta Deum ardentissime orat, ut edoceat ipsum hac de re, ut frequenter hoc antino ipsius infigat. Primum autem vult Propheta, ut saepius admoneatur se morte,&qudd sit mortalis. Dein.
484쪽
Deinde numerum iterum certum a mille in libro Do a
mini annotatum, Ps 1lm. Ι39. v. T , . . terminum hunc prae
teriri non posse, Hiob. 14. atq; vivendi tam cito finem adesse, de his Plaltes cupit edoceri a Deo. Hicat aliqui cur petit a Deo doceri, cum id omnibus constet ZQuis enim tam sit stupidus, qui haec nesciat Respondeo Tanto grauius est quod scimus, desinae rim de his parum cogitam US. Sicut scimus Deum diste peccat ad tamen dum sui
gulis pene momentis peccamuS, non de hoc cogitamus Ideoq; seruus sciens voluntatem, Luc. Ιχ. Idem et Iam hos loco notandum.
Facit enim huius vitte blanditia derum terrena ruicontinua tractatio, longioris aetatis propria imagina tio,vt vel nunquam vel raro de morte cogitemus Elini in carniri sanguini amara mortis meditatio, Syrac. I praesertim ubi est affluentia bonorum terrena felicitas
Ideoq; necesse est ut admoneamur, quia inuitos subit lla cogitatio. Testatur ipsa diuina sapientia, nccesse esse nos lusu rebus admoneri: ideoque variis modis id nobis inculcare studet Spiritus sanctus.
I. Verbo&sacris oraculis. Gen. 3. Terra es. Antiquuii edus, Syr. I .v. 18. Omnibus constitutum, Heb.9.2. Variis creaturis Gramine Floribus, foeno ri
3. Exemplis eorum qui longaevi, Gen. J. v. S. seq. sortes, ut Samson, Iud. Ι .vers 6. sapientes, ut Salomon 2.Reo . 3. V. 12 formosi, ut Absalon, a Sam. I .)pit, yt No lia, Moses,David, Danies, Iosia fuerunt,in tamen mor
. Quotidiana experientia aliorum vicinorum, cEt variis casibus mortis repentinae, Syr. 8. v. 23. hodie tibi. s. Morbis inproprio corpore, qui sunt mortis nun-eh. Atque variis modis aliis Testantur haec necesse esse, ut infigatur animo mortis meditatio.
485쪽
Quia tamen caro tantum inhiat huic vitae&mortem odit, fugit, ideoque etiam meditationem illius intermitarit, Psaltes exemplum suum imitandum proponit, ut pii
orent ad Dominum, ne unquam elabatur animo mortis memoria.
usus huius loci inter alios hic erit, ne ita trepide muri biliora mortis aduenerit Piis enim nihil praeter exspe .ctationem euenit, cum id semper fuerint meditati Tela praeuis minus feriunt. Veteres dixerunt, Quis sis, quis fueris, quis eris, semper mediteris Soliti etiam fuerunt cantare, ter deii tragi liu exdmetriti gulgurere enmn siti Picturas semper ante oculos habuerunt, vel imaginem mortis, vel horologium, vel similia alia, plerumque curn hac vel simili inscriptione: Respice finem. Et sunt haec sane laudanda, si etiam animis id inscribatur. II Pars. At, inquis, quorsum necessaria mortis illa meditatioa Numquid non satis cito de illa cogitatur, cum instat hora mortis Quid opus nos tristioribus illis cogitationibus torqueri Possemus magis iucunda interim tractare, quae animum oblectarent, exhilararent Respondet Psaltes, ideo necessariam mortis crebram meditari nem, quia illa sit utilissima Solemus autem commodum spectare viplurimum in omnibus. Ad quid igitur utilis Vt ambulemus corde sapienti ut prudenter agamus in omni vita nostra. Non sapientiam coram hominibus intelligit, quae in impios interdum cadit, ut in Ahitopherem. a. Sam Is Et Herodes vulpes est, sciens uti foro. Luc. a 3. At intelligit Psaltes sapientiam coram Deo, cuius imiarium est timor Domini. Prou. I. Syr. I. I. Docebit igitur mortis meditatio cauth ambulare, uia post mortem sequetur iudicium Heb. 9. v. dio. Etiavult sapiens Syr. 7. Memorare nouissim ad non peccabis
Eccl. I 2.v Vlt. Fac Guod lubet, at cogita, c. Exemplis;esset planior,
486쪽
Avarus cogitans illud Luc. I 2. Hac nocte auferetur . ni In tua prudentius aget. Et perpendet illud Nudus,
Iob. I. V. 2I. Eccl. S. V. I . I. Tim. s. v. T.
Superbus de morte cogitans, ad animum reuocabit il
Epulo de morte cogitans, ob oculos sibi statuet exemiapta Nabalis, I. Sam. 2J. v. 38. Epuloni S, de quo Luc. 16. Mortuus. Et cum esset in inferno. Inuidus cogitabit id, Matth. S. Dum in via es, reconciliare. Sic de caeteris Vtile igitur id, Memento mori. 2. Deinde mortis meditatio faciet ad patientiam , quae etiam est sapientia coram Deo,& hominibus, Pro uerb. 19. v. 11. Cum sciamus, finem malorum tum instare. Etenim quia dies sunt mali, optimum est, quod sunt pauci, Gen. T. Maxime autem hoc recreabit, quod mors piis est transitus ad vitam,IPan. f. Stulti igitur, imis insani sunt, qui non volunt ferre, ut coram ipsis sermones instituantur de morte , vel adpulium campanae, cum signum funeris datur, e horreis scunt. Nunquam illi sapienter agunt.
Brevis haec est, at insignis Salomone digna senten- tia: qua Rex sapientissimus mortales, ut plurimum sibi futuros euentus felicissimos promitteteS, hortatur, ne glorientur defuturis , quia incerta sit hominum fortuna omni tempore. Multum autem prodesse poterit haec sententiola paulo accuratius expensa: ideoq; primum verba excutiemus, deinde usum illorum subiiciemus. Parm.
487쪽
Paraphrasis textus. Noli, inquit Salomon, gloriari de crastino. Primum
omnes homines alloquitur non cum aliquibus loqui tur quos haec non deCeat gloriatio, cum caeteris non pari ratione vitio verti possit. Sed omnibus, tam in dionitate&authoritate constitutis, quam vilissimis concio
natur hoc loco. Imo potius illis quam his quia plura agitant illi consilia. Deinde neminem, cuiuscunque sit conditionis, vult gloriari de crastino Gloriari autem de crastino, estia ctare, superbe de his vel apud se gloriari vel apud alios declamitare, quae homo proponit sibi venturis temporibus efficienda siue magna sint sue parua. Exemplum talis iactantiae refert IacobuS cap. 4. v. Is Cras ibimus in ciuitate lucrum ibi faciemus. Et addit. exultatis in superbiis vestris,at talis exultatio mala est. Deterior autem est ista gloriatio, si proposuimus apud animum nostrum aliquid mali, de his superbe gloriamur: sicut Ahab gloriatur, si in pace reuersurus sit ex bello Syriaco, tum semendaci velle arguere Prophetam qui illi semper infelicia praedixerit hactenus. I. Reg. 22.V. 27. Rationem autem addit Salomon, quare non gloriari debeat quisquam de crastino. Quia scilicet nesciat, quid hodie ipsi sit euenturum. Vari enim sunt casus humani,&magna atque' improuisa saepe rerum vicissitudo. Nesci mus enim quid serus v spe vehat. Multa cadunt intexcalicem supremaque la ira Nostrates dicunt: Essauge Ahabus prius sagitta ictus perit, quam reuertatur ad Micheam Prophetam, c. Vbi supra v. q.
I. Docent haec Salomonis verba, nunquam nos deis bere obliuisci fragilitatis cinconstantiae vitae humanae, quae tot est obnoxia periculis, ut lingua effari singula
488쪽
Etenim quot tectum habet tegulas , tot minitatur transeuntibus mortes. Potest te vel in via extra domum occidere canis rabidus, bos cornupeta, equus indomitus, homo obuiam factus ebrius, c. In aedibus non ab araneis, imo ne a muscis quidem tutus esse poteris. Nihil de ruinis aedium, terrae motibus, incendiis, bellis, seditionibus, poculis venenatis dicemus. Dicut nostrates, aes tari
Cum Hadrianus Pontifex forte cum suis expatiatus refrigerandi gratia Anagniae aquam ex fonte hausisset, nausea in os illius inuolas gutturi ita adhaesit,ut cum nulla Medicorum arte eximi posset, misere suffoca tus interiret Fabius Senator hausto pilo cum lacte suffocatur. nacreonTeius poeta, dum aliquando liberius Baccho indulgeret, acino uuae passae strangulatus est. Ideoq; semper nos decet vigilare, paratos esse cum
lampadibus, Matth. 21.v. q. Quia nescimus, quando venturus est Dominus,&nΟSauocatur US, Matth. i. . I. Peceant itaque qui vel tantillum proponunt sine Dei voluntate.Vide Iac. .v. IJ Et Psal. I 6. v. . 2. Peccant quibus nulla unqua in mortis recordatici in mentem venit: qui se non prius morituros credunt, quam ubi opes, multasq; diuitias corrasierint: aut magnos honores consequuti fuerint. Contra vide triste illud e emplum,Luc I 2.V.2O. Vide etiam syr. II. V. I9.
3. Peccant qui prosperis successibus elati perpetuarii sibi pollicentur felicitatem: incerti quid hodie sit de ipsis
suturum. Ideo veteres: Diciq; beatus ante obitum nemo supremaque funera debet. Et qui diues pauper fit. Cito. Ante vesperam Syr. 18. V. LI. Fortuna vitrea est, c. Vide
. Peccant etiam procrastinatores, vitae emendationem post multos demum annos promittentes cum ne sciant, an hodie sit moriendum, Syr. I 8. v. 22. II. Admonitionem ex iisdem verbis Salomonis petere debent, quicunq; aliquid mali proponunt: Sub quocunq; id fiat praetextu. r
489쪽
visunt, qui minitantur aliis internecionem post mutitos annos qui vel seipsos ulcisci, vel posteris quoque suis id demandare volunt.Dicunt nonnulli, sinanti mii den: c
Et nesciunt an hodie stat victuri Contra Matth.I. Ver. 2S. Minatur Rex Assyrius dira Regi Iudain ciuibus, at nescit se tam cito periturum, Esa. 3 7.v. I. Insignis historia est de Benhadado, I.Reg. et O. Et notanda illa sententia Regis Achabi quantumuis impi Ibidem,vers I p. Non canenduna επινίκιον ante victoriam aes heiit sonit
III. Consolationem etiam pi capere ex his ipsis verribis possunt, ne terreantur minis aduersariorum. Fortas sis prius peribunt quam noceant, sicut Achabus Sanis heribus, de quibus paulo ante. A Deo pendeamus, in cuius manu sunt sortes nostrae. Illi omnia commendanda. Et sicut de crastino non gloriari,ita nec de eodem soliciti este debemus, Matth. 6. v. 3. Ultra quam vocatio nostra requirit.
Salomon author libri, qui Ecclesiastes dicitur, in illo varias generis humani miterias recesset pasiim,per totum seraelibellum inirier alias hanc non in inimam iudicat , quod nescia est mens hominum fati sortisque futurae: Proinde homo interdum subito variis mali circumuenis tu nescit modum,quomodo sese in illis gerere debeat.
490쪽
Vt itaque tela praeuisa minus nos feriant, duabus similitudinibus hane miseriam nobis depingit. Nos singula Regis sapientissimi verba primum excutiemus, deinde ad usum nostrum accommodabimus Texim explicatio. Nescit homo tempus suum. Per vocabulum tempus primum intelligitur dies supremus, nouissima hominis hora seu tempus nouissimum. Hoc sensu dicitur Mar. 13.v. 33. Nescitis quando tempuSssit. Et I. Sam. 26.V. ΙO.Venerit dies eiuS. Deinde per tempus intelligitur status rerum intempore Sich cper tempus hominis intelliguntur vari ca- ius hominis aduersi. Hinc Ephesos. v. 16 Tempora mala sunt. Et Luc. I9. v. 3. Venient dies in te. Germ. aesta iuditi dei uber dici tommcn. Sive itaq; hoc loco intelligamus tempus hominis de
hora mortis, siue de temporibus aduersis, de utroque pronunciat Salomon, Nescit homo tempuS suum. Venit enim mors citius opinione nostra: sic quoque casus aduersi. Cum dicitur pax repente adest interitus. I. Thest S.
Illustrat autem institutum duabus similitudinibus aptissimiS.I. Sicut aut cui dum qu runt cibum, laqueo obruuntur&capiuntur: ita Christus etiam Luc. 21. vers S amrmat, sicut laqueum superuenturum nouissimum diem. Id etiam de nouistimo die hominis intelligi potest. a. Sicut pisces dum avide vorare escam Volunt, hamo latenti attrahuntur: Ita homines vel improuisa morte vel casibus inopinatis obruuntur, dum nihil tale metuunt aut cogitant. Tempus autem malum vocat, quia tale est hominum opinione.
Et haec quidem quae dicta sunt piis pariter impiis
accidunt: at diuerso sine Piis enim licet videatur malum tempus, bonum tamen est, quia omnia in bonum cedunt,