장음표시 사용
121쪽
Tertio obseruandum dixi, ubi dicatur, Nam non est decorum, quae ad forula spectant,in locis sanctis tractare. Vnde Augu stinus in Orario nihil agendum eque dicit, praeter id quod sacrum Pastor igitur in tem plo loquatur de rebus, ad religionem spectantibus extra templum, cum dereli gione, ubi res postulauerit, tum de alijs rethus utilibus. Loca autem in quibus ana, ociosa, superflua dici debeant, inueniri non possunt, quia Domini est terra ple nitudo eius. Quarto obseruandum proposui, quando dicatur. Est tempus tacendi inquit Saulomon est tempus loquendi. Idem ait: Mala aurea in lectis argenteis, qui loquitur verbum in tempore suo, Prouer, as Etsi autem tempus loquendi quod sit prudens docebit experientia, ct experta prudentia: tamen quaedam huc ex Salomone&Syra cide asicribam dicta. Salomon dicit In multiloquio non deerit peccatum: Qui autem moderatur labia sua, prudentissimus est. Proinde nun quam est tempus multiloquio. Item La bia iusti considerant placita, Vos impiorum peruersa. Item: Qui prius respondet quam audiat, stultum se esse demonstrat,
confusione dignissimum. Et Syracides: H Si est
122쪽
Si est tibi intellectus, responde proximo:
sin minus , sit manus tua super Os tuum. Idem Priusquam interroges, ne Vituperes quenquam, cum interrogaueris, corripe iuste. Priusquam audies, ne respondeas verbum, sin medio Seniorum ne adiicias loqui. Et rursus Salomon In auribus in spientium ne loquaris, quia despicient do ctrinam eloqui tui. item : Ne conten das cum pessimis, .ne aemuleris impios. Item : Vir sapiens si cum stulto contende rit siue irascatur, siue rideat, non inueniet Tequiem e
Haec de tacendi .loquendi tempore confusius dixi, quia prudens experientia, ct experta prudentia, ut dixi, haec melius
Restat quod ultimo loco proposui,
Quomodo dicatur Modus autem loquen
di, ut ait Gregorius, in tribus consistit. Ingestu, insono insignificatione.s Esrus sit modcitus humilis. So nus demi us&suauis Significatio verax Sc dulcis Modestiam debet habere gestus
loquentis, Ut nec inordinate, nec impudice nec turbulente inter loquendum membra moueat ne vel oculorum nutibus, vel ali qua minus decenti conformatione , siue transmutatione vultus, gratiam sermonis foedet.
123쪽
i Cedet. Debet humilitatem habere gestus loquentis, ut apud auditores gratiam seriamo eius inueniat. Thrasonicam in dicenti
bus arrogantiam, omnes Oderunt.
so Nps loquentis sit demissus, ne vel strepitu, vel immoderato clamore audito res suos, aut iniuste terreat aut iuste offen dat Suavis quoq; debet esse sonus, ne proanunciationis asperitate, tanto fiat animus audientium onerosior, quanto ad aures durior venit, iniucundior. SIGNIFICATIO, hoc est, sermonis sen
ius, ideo debet esse vera,quia fallax verbum etsi composite ornate, iacunde dieitur, tamen noxium est,ideoq ut primo diuisionis membro diximus est fugiendum. Debet praeterea significatio esse dulcis, quia piae-runq; .veritas auditori amara efficitur, ubi dulcedo non est in verbis loquentis. Haec sint de disciplina sermonis dicta, quae si pastor obseruauerit, gratiam sibi det amicitiam, trauitatis laudem sermone suo conciliabit. Sequitur de disciplina pastoris in conaui vijs seruanda Et si praecepta quae hactenus dedimus, etiam pastorem in conuiuio gubernare possunt tamen seorsum hac de re nonnihil adijciam. Video enim complures in hac parte grauiter peccare.
124쪽
In conuiuij itaq; spectentur haec Licus, tempus, conuiui genus, conuiuae, col loquia,edendi bibendiq; modus, hilaritatis moderatio .morandi tempus. Ad haec membra referamus praecepta de disciplina Pistoris quam seruandam esse in conuiuijs
Locus conuiui si fuerit obscurus, aut infamis, fugiendus est Pastori. Nullo enima acto decet, ut Pastor in tabernis, aut lupata nari, aut in hominum infamium domo conuiuam agat. Nam hac ratione nonio lum suae personae, Verum etiam ministerio inureret infamia notam, ae ita suam a mam periclitari permitteret, taministeri uni probro assiceretis lare si quando ad huiusmodi loca fuerit inuitatus Pastor, modeste se excuset, cum declaratione gra . titudinis& beneuolentiae, Vssimul prece xur, ut conuiuis ipsis cedat conuiuium be.n caueatur omnis Dei offfensio. Tem pus conuiui sit opportunum Opportunum dico, quod nec noctu sit, nee tempore sacrorum in templis, nec tempo. re com munis luctus. Noctuina conuiuia sem per fuerunt in famia. Videntur enim potius turpitudinis gratia instituta, quam honesta hilaritatis. Sacrorum tempore celebrata conuiuia,
125쪽
uel Afro RE rara in contumeliam cedunt ministerio. Illis ergo interesse debent nulli pij, nedum Pa stores Ecelesiastici.
Tem pote communis luctus conui viis operam dare signum est malignae naturae quae calamitaribus publicis nori asticitur. Hoc enim tempore, melius est ire ad do mum luctus, quam ad domum conuiuij,
iuxta Ecclesiastae sententiam, cap. I. CONFITIORVM genera sunt duo Ho nestarum, Inhonesta. NON ES A dico, quae vel amicitiae in eundae confirmandam causa vel honestae hilaritatis gratia, vel gratulationis ergo, vel moris gentis seruandi caula riasti tuta sunt. Haec tantisper honesta voco, donec locusta tempus seruantur debita, .non iustae hilaritatis modum Conuiua trans grediuntur. Conuiuia amicitiae causa insti tuta 1 Graecis dicuntura propterea quod in eis mutua fouebatur charitas. Hoc nomine etiam dicuntur conuiuio, quae pauperibus r. focillandis instituunt uitqualia solent in Lolandia patria mea cre bro fieri. Qui enim illic aut nuptias cele brant, aut puerperia, aut alioquin sole n. nia conuiuia, pauperibus mensas aptans fercula apponunt non minus lauta quam
alijs conuiuis , Ac si quis conuiuator pari H peres
126쪽
Ier. DE PISTORE. peres non admitteret, aut non benigne tractaret, non solum auarus, Verum etiam in Deum impius, in pauperes crudelis haberetur. Hunc morem etiam in Scania, Iulia, Fionia &Selandia, in quibusdam esse
locis constat. Hunc morem commendabit pastor, inuitabit conuiuatores ad huma nitatem erga pauperes, commendans ipsiis
praecepturis Domini, qui ait Cum facis
conuiuium, voca claudos, pauperes, caecOS:&beatus eris, quia non pollunt vicem re pendere tibi. Retribuetur enim tibi in re surrectione iustorum. Hac sententia multa continentur. Pri
mum, probantur a Christo honesta&pia conuiuia Deinde, monemur ut cum hila res esse velimus cum amicis .familiari bus, not. negligamus pauperes, sed eos
quoq; in nostrum recipiamuSconuiuium . Tertio, promittitur merces a Deo, quia pauperes non possunt vicem rependere: camq; mercedem dicit reddendam esse in resurrectione iustorum. Quod autem Dominus dicit Cum facis prandium, noli vocare amicos tuos, non eo pertinet, ac si Dominus vetaret,conuuuia agitari inter cognatos re familiares: quod sane barbarum. nimis austerum es set. Quid enim,quaeso, inhumanius,quam
127쪽
a mensa hospitali excludere amicos, ho mines arcere ab omni comitate Sed hoc tantum vult Dominus ostendere, ossicijs in mundo usitatis, minime veram probari charitatem. Quare hortatur ad verte cha ritatis officia erga pauperes. Probat itaq;sic conuiuia Christus, si pauperes non ex
Hularitatis honestae causa instituta con uiuia non improbantur sed inter honesta numero, quae potissimum exhibere solent
homines, post aliquem laborem honeste peractum Idq; potissimum reficiendarum
virium causa, per honestam .modera tam hilaritatem. Gratulatoria conuiuia, qualia sunt nil
ptiarum&puerperiorum, commendantur
exemplis sanctorum Patrum. Illi enim so lebant gratulationis ergo, amicos conui ut, excipere Laban nuptiaru solenni mo redies celebrauit Abraham in die ablacta tionis fili Isaac,grande conuiuium fecit. Solent etiam conuiuia fieri ex consuetu dine gentis,certo anni tem pore,qualia nos in nostra patria vocamus fraternitates. Haec conuiuia modo absit superstitio, scin uana ebrietas, culpari non possunt. Veiarum in huiusmodi conuiuijs modum ter
128쪽
Ad hoc genus refero ea conuiuia, quae in Synodis agitari solent a Pastoribus fini tis consulationibus is acris, de quorum modo probo sententiam D. Petri Palladii piae memoriae, qui in suis Synodalibus de illis praecepta conscripsit. Hactenus dehonestis conuiuib. IN NON EST A conuiuia voco, quaeli bidinis. iniurgitationis causa instituun tur, quae potius porcis Epicuri caenueniunt, quam Christi ovibus. Ab his chortatur Salomon Prouerb. 23. Noli inquit, esse in conuiui potatorum, neq; in commessationibus eorum. Com messationes autem di cuntur, nocturna post coenam instituta conuiuia,& alia quaevis intempestiua iv in honesta. Habent autem nomen comessa tiones a Como, quem Deum agnouit geniatilitas, praesidem nocturnarum saltatio num. Hic dicebatur colla iuuenibus, qui coronati noctu cuna facibus musticisq in strumentis ad amicarum fores saltandi a nendri gratia concurrebant, procaciterq; lasciuiebant, ut fores nonnunquam cstrin gerent. Hunc morem turpissimum,in hac claraeuangelii luce, non pauci sola ganea nobiles reuocant.
Huiusmodi lim Lapitharum conui. ia, pius verbi praeco nunquam vel prae
129쪽
sentia vel signo approbet imo potius eo date reprehendat ac dam et , non, exitus alicuius personam Multos proh dolor)licet audire gloriantes, quod possint compotatores suos potando superare, ac non rninus eo nomine ibi tribuunt, quam o,
lim Achilles qui Hectorem pugna vicit. Sed Esaias illis canit: 's'mitiivae vobis inquiens qui consurgitis ad ebrietatem sectandam Aphtan irin usq; ad
vesperam, ut vino aestuetis. Item: aequi potentes estis ad bibendurn vinum, xviri fortes ad miscendam ebrietatem.
Pastor ergo potius auscultet Syracidi, qui ait In vino virum se non exhibeas. vinum enim multos perdidit Haec sinit dicta de generibus onuiuio. rum sequuntur colloquia conuiualia. COLLO QTIA CONVIVM LI serui an honesti hilaritati, aedificationi mu tuae. Absit sutilitas, absit garrulitas, absiit' acerbitas, absit male de absentibus loquen dilibido , sit pastor moderatus in verbis, sibi Catonis distichon ut regulam proponat. Irierimmi fac sis sermone mode rvi, videare loquax, dum, 'bantis haberi
Et illud Syracidae se conuiuio vini ne ar gua proximu nec eum in sua laetitia vitii
130쪽
peres. Hic recolat pastor praecepta disciplina sermonis,de quibus supra dictum est. bilem autem oporteat in conuiuijs
honestis esse EDENDI ET ILENDUM DUM ex ijs quae dixi facile intelligitur. Sed hoc addo, quod concertationes potandi, vcri Morror is, quae(proh dolor iam nimis usitatae sunt, nequaquam sint ferendae inter ChristianOS.
Quidam merito apud Homerum laudatur, qui conuiuis suis vina abunde apposuit sed nemine 'ineq; ad bibendum, nisi per quarn humaniter in initio conuiuii in uua uit, neq; ad certamen potandi conuiuas compulit. Est enim nimis barbara consumtudo certare poculis, nequaquam hominis dignitati conueniens, nedum iiij Dei, ikpastoribus gregis Christi, qui vice Christi
funguntur. Hanc ergo barbaram consuetudinem,
Deo invisam, homini probrosam, pastor relinquat Lapithis' barbaris, qui Christi nomen ignorant neq; hic sinat se consuettudine vinci.ΗILARITATIS MODERAT IO necessiaria est in conuiuiis. Nam cum hilari tas modum excedit, in insaniam vertitur.
Huc illud Anacharsis,qui primum quidem poculum sanitatis Secundum voluptatatis: