Pastor sive pastoris optimvs vivendi agendiqve modvs, per Nicolaum Hemmingium

131쪽

tis Tertium contumeliae Quartum infaniae esse dixit. Atq; ideo non immerito pythagoras ebrietatem insaniae medita tionem farmavit. Non igitur oportet bibendi modum excedere iustae hilaritatis limites Homerus hilaritatem conuiuiorum in canit, salutatione collocauit, quae Vocat avet intae r PGID, Ornamenta conuiuij,

ad exhilarandos conuiuas adhibita. Syracides cap. gr. potum vini ad hila ritatem non vituperat, cum ait Lauitiam animi & hilaritatem pari potus vini iustus, opportunus. Iustum vocat, qui modum non excidit Opportunum, qui temporis habet rationem Homerica illa anathemata, si fuerint moderata, pastor in

alijs ne reprehendat sed ipse ab ijs prorsus

abstineat.

Quid ergo de philothesiis, io inperiphoris sentiendum Philothesias,quae sunt eum amicitiae ignum praebibimus alicui, ac deinde poculum porrigimus, laudo:

modo ad exhauriendum nemo cogatur. Neq; symperiphoras, cum ordine dicitur, canitur, bibitur, in honesto consortio re prehendendas iudicori modo conuiuae maneant intra modestiae terminos.

Sed quia dissicile est modum seruare, suadeo

132쪽

ret. BA PASTOR r.

suadeo ut pastor Socratem imitetur, qui ait Ali vivunt, ut edant&bibant, ego vero edo tibo, ut Vivam. Ego soleo inter piorum ili Epicureorum conuiuia, hoc discrimen statuere Boni viri Integri saepe bibunt, sedeant diutius honestae dc piae collocution is ergo. At porci de grege Epicuri, hoc est, homi . nes ventri dediti, voluptatis mancipia, sedent diutius,ut bibant copiosius. Hinc sepe accidit, ut nonnihil hilaritatis o dum excedant pth boni viri, quod in illis

tametsi vicio omnino non caret: non tamen est temere damnandum, modo in foedam ebrietatem no fuerint prolapsi. Nam illud Pauli praeceptum Catholicum est,seruandum in omnium piorum conuiuijs: Ne inebriemini vino, in quo luxus est sed impleamini spiritu loquentes inter Vos mutuo per Psalmos, Mymnos, cantiones spirituales, canentes psallentes in corde vestro Domino. Hae Apostolus avditatae recitat conuiuii Christiani ignota Homero, quae sinat Psalmi Hymni, Accantiones spirituales edantithesin facit inter hilari tatem ex ebrietate ortam .hilaritatem sanctam quae ex pijs carminibus Isalinis impiorum coetu oritur Cum autem in corde dicit, non hoc vult Apostolus, ut quisq;

133쪽

DE PASTORE. I .

intus&apud se sine lingua canat, sed seri,um cordis a plectum rem iri t. Duo ergo in cantionibus piorum con ..

iungi debent, pius cordis icctus, lingua quae affectibus excitandis seruit. H aec de hi

laritatis modo sint dicta. MORANDI IN CONVIrIO TEMPUS,

non protrahatur ad insaniae initium, sed tantum ad hilaritatis medium praesertit in Pastori,in quem ali oculos conijciunt. Nihil foedius esse, aut dici potest, quam Pastorem insaniae pocula exhaurire, potastremum esse, qui domum abeat. Qui talis est mihi videtur indignus, qui caprarum curam habeat, nedum ovium Christi. Hu ius modi a Iuda Apostolo maculae in fra. ternis conuiuij dicuntur Vt qui pro voles plate ducentes in diem frui delicijs, .se misere maculini, alijs macularum occaasionem praebent. Iam locus postulat, ut diaeiplinam prae scribamus, quae in contractibus Pastori est

seruanda.Primum itaq; caueat Pastor, ne quaeratfordidum quaestunt, seu ut Paulus loquiatur, ne sit Xyonis pilo hoc est,turpiter lucri cupidus, Deinde, ne implicet se negotiis ad se non pertinentibias, qui hoc faciunt voAu-

134쪽

m. DE PASTORE. Wr Dori sunt,quos vel Isocrates damnar, qui moAvvrsa Moetiuin opponit Retu top,

quam Paulus Thessalonicenses hortatur, obtestans eos per Dominum nostrum I sum Christum. Tum, ne suo exemplo comprobare Vi deatur, quae in aliis culpet ne sit caupo non

exerceat mercaturam non emat ut maio

ris rursus vendat sed sit arcti rum, d sua vocatione contentus vivat ex suis decimis&agris. Siquid autem supersiit, partem iuste vendat partem reseruet in uxoris Vlibe rorum usum partem eroget, sicuti supra dictum est,in usus pauperum. Caveat ne quicquam cuiquam debeat, nisi quod naturali iure debeat Omnibus, hoc est,dilectionem tabeneuolentiam. Vice plurium praeceptorum, sint honestorum pastorum exempla. Praeterea, pastor fugiat forenses lites, ac potius mediocrem patiatur iacturam, quam ut lites sequatur, quae ministerio

non parum obfuturae sunt.

Breuiter, in omnibus actionibus aeon tractibus sit pastor candidus, nihil auare agat Debet enim auaritiae non solum cri men, Verum etiam suspicionem magis fugere, quam Ullam pestem Avaritiae enim a

bes, cum ministros ipsos exponit obtrectationibus

135쪽

DE PASTORE. III,

tionib hominum, tum ministerio ipsi probrum conciliathinuidiam Caueat igitur pastor, ne sua auaritia seipsum perdanc ministerium reddat hominib inuisum. Hactenus visi sumus nobis satis dixisse, dedisciplina seruanda pastori in communi vita, iamiliari hominum consuetudine. Nam, ostendimus quomodo agendum sit cum singulis hominum generibus, aequalis es e debeat moderatio in vestitia, g

stu, verbis conuiuijs. Atq; etiam declara uimus qualis candor requiratur a pastori bus, in omnibus vitae actioni b. contractibus. Nunc proximo loco sequitur, Vtexplicemus, qualem se pastor exhibere debe, at, in Ecclesiastico piorum coetu. Co TV ECCLES V

gregationem Ecclesiae, ad audiendum verbum, ad precandum, ad percipiendum sacramenta, congregatam Sunt enim hi tres sines, cur pi in aedibus sacris seu tem plis conueniant. Ex quo patet,qua in re oporteat excellere pastorem in coetu Ecclesiastico Nam est Augustinui ait, ita oportet pastorem excel

136쪽

Da. DE PASTORE.

lere in omnibus, ut caeteri prae illo grex eo

videantur.

Primum ergo sciat pastor, quod in templo,ubi congregatur Ecclesia,debeat quam attentissime verbum Dei audire, quoties conetonatores audiendi sunt. Quidam mepti totum tempus, quo praedicatur Verbum, consumunt nunc colloquijs interdulectionibus, saepe somno ac si a se non pertineret mandatum Dei, quo omnes iubentur ipsius audire verbum. Horum ecror est corrigendus, nisi iram Dei velint incurrere, es maiorem damnationem. Quidam autem hoc faciunt, ne videantur abillis discere. Horum superbia odio digna M. Quidam alias forte causas praetendunt. Verum pio pastor consulo,ytorianes suos auditores pietatis declarationec abim tamen hypocrisi re audiendi dili gentia superet. Hinc enim copiosisssim una percipit fructum.

Primum enim confirmatur voce do, centis indoctrinae

Deinde etiam discere potest aliquando creo, qui prae ipso idiota videtur. Saepe enim Deus per infimos ea mysteria vexit, quae sapientissimi suo acumine non potu

runt eruere.

Mos fuit beato Luthero in sancta imae

137쪽

memoriae Philippo Melanthoni, diligentissime audire concionatores. Et saepe conses si sunt se&consolationibus erectos, Sc in doctrina confirmatos aliorum Voce. Praeterea gratum est Deo ossicium au diendi verbum.

Postremo exemplum prodest. Nam cum homines pastorem ipsum avide audi re verbum animaduertunt, ipsi ad diligeniatiam maiorem excitantur.

Deinde pastor meminerit, sui mira neris esse in coetu Ecclesiastico, una cum Ecclesia precari. Hic veniat ei in mentem necessitas Ecelesiae cogitet de publicis cpriuatis calamitatibusta cogitet de hosti bus Ecclesiae Diabolo tyrannis, ct haereti cis,d flagitiose Viventibus. In his cogitationibus ardenter cum Ec clesia Deum invocet, ut ipse mitiget publi ci priuata mala, ut reprimat hostes Dicholos ut homines hostes, haereticos xly

rannos, aut sua bonitate conuertat, ut sal uentur, aut suo iudicio coerceat, ne Eccle

sae ruinam inferant ut scandala tollat do ctrinae: morum: ut Ecclesiae largiatur pacem ut confirmet fideles in pio dc sancto proposito: Vt doctores Ecclesiae suo Spiritu regat ut magistratum nostrum conseruet in vera pietate ut omnes status de ordines

homi

138쪽

I . ACTOR a. hominum, vinculo pacis coniungat: ut Et, clesiastico, politico coeconomico statui assit Breuiter, ut suum regnum quotidie adaugeat, de regnum Sathanae magis M. Bisq: destruat Haec petat pius Pastor quam ardentissime, suo Ecclesiam exemplo ad precandum invitet. Ad haec cum Ecclesia congregatur er- iam ad participationem Sacramentorum,

sit quoq; pastor in hac parte diligens de claret suam demes edat confessionem: percipiat Coenam Dominicam saepe cum alijs, ut auditores ipsius exemplo constram attin moti, pluris faciant Sacramenta Ecclesiae. Qui autem pastores raro com municaqt, exemplositio faciutar, vi Sacra: menta veniant paulatim in contemtum. Propter haec tria, hoc est verbum, priccs, Sacramentorum participationem, habetin Ecclesia congregata certas Cerrimonia S recitantur Psalmi canuntar ilia placantica: quae omnia adhibentur, ut sint veluti flabella quaedam, quibus spiritusto minis ad pietatis meditationem excitetur.

His quoq; eremoni j pius pastor adesse debet Cana tergo cum alijs, ostendat se istis carminibus astici. Impleamini, inquit Apostolus, Spiritu, loquentes inter vos mutuo per Psalmos

139쪽

DE PASTORE. . tr.

hymnos, tantiones spirituales, canentes Ac psallentes in corde vestro Domino. Cum dicit,Canentes: psallentes in corde, non prohibet ore caneres psallere sed si gnificatoris cantum nihil prodeste, nisi ex corde proficiscatur. Ex corde ergo proue nire debet: dum ore canitur, cor magis ad pietatem veluti flabello excitatur. Haec sint breuiter dicta de disciplina pastoris in Ecclesiastico coetu seruanda Siquitur de consilij. deliberationibus.

CONsr1TATIONES Ecclesiasticae, aut

doctrinae controuersia causa, aut mi

nisterij gratia, aut eorum ergo, quae vel ad doctrinam, vel administerium pertinent, fieri solent. Ad doctrinam examinandam collatio nes de controuersis articulis, dijudicatio necessariae sunt. Ad ministerium pertinent, ministrorum electio, vocatio,approbatio,ordinatio. Ad utrumq; Ceremoniae, disciplina, Scredituum Ecclesiasticorum dilpensatio re

feruntur.

Existimo nullam causam offerri posse sinam Ecclesiastico, quin sub his generib.

I a con

140쪽

iis. DE PASTORE.

contineatur. Dicam igitur qualis discipli na pastori sit commoda in his iudici Ecclesiastici partibus. Consultatio de doctrina controuer modesta debet esse, in qua pastor non tam

victoriam quaerat, quam veritatem imitatus Socratem, qui suum aduersarium ante disputationis ingressum admonuit hac sententia: Non tam quaeratur, uter nostrum vincat, quam inquiratur Veritas. Quando ita pastor animo affectus est, audiat aliorum sententias, .collationes scripturarum. Ipse autem modeste, cum rogatus fuerit, suam dicat sententiam. Qui collationes scripturarum non ad mittunt, rex illis nolunt interpretatio nem , quaesit consentanea cum tota scri

plura peti, in multa absurda incidun r. Qui legit Pauli dictum: Qui laborat, manducet, ita his verbis adhaeret, ut ex collatione non ferat interpretationem vi Jam, quae generale diruim ad certam spe

ciem restringit, is infantibus, iii agere nihil possunt, negabit vi cstum. Quo facto quid potest esie immanius Sic multi saepe unum dictum arripiunt,

cuius cum Verba mordaciter retinent, vim faciunt interdum articulis fidei. Qiive in controuersis articulis, opus est pruin