Pastor sive pastoris optimvs vivendi agendiqve modvs, per Nicolaum Hemmingium

171쪽

certificat nos de tempore,quo nasci debuit Messias.

Diligenter itaq; pastor cum Propheti

conferat euentus. Quos cum videt respon dere Prophetijs certum testimonium a. bet, quod verbum, quod huiusmodi Pro. phetae docuerunt, habeat ipsium Deum au

torem.

stra Rra Consensus om nium docto rum Ecclesitae, qui habent diuinitus testi monium suae vocationis. Quales sunt Moases,Prophetae, Helias, HeligeuS, Esaiassere mias,&c Christus quia prima promissio ne elapsis fere oto. annis venit, .Pro phetias compleuit di quae Moses veluti breuibus aphorismis complexus est, quaeq; Prophetae longioribus concionibus expli carunt,ipse clarius docuit, is Apostolis suis, quorum vocatio multis miraculis est con firmata, tradidit. Hic consensus manifeste conuincit animos nostros de veritate doctrinae,quae sonat in nostris Ecclesijs. QVINTA. Duratio Ecclesiae, in totae tantis furoribus Diabolorum, homi num. Huc Christi dictum accommoda: Portae inferorum non praeualebunt aduerusus eam. Hanc promissionem cum euentus comprobet, satis conuincimur de doctri na certitudine.

172쪽

I. t. DE PISTORE.

SETT a Cruenta victoria plurimorum martyrum, qui hanc doctrinam suo con firmauerunt Languine, atq; ideo dicti sunt martyres, hoc est,testes.lnternum principium, per quod dea monstratur veritas doctrinae religionis nostrae est arrhabo spiritus in cordibus pio rum qui obsignat doctrinam. Haec demonstratio est doctrinae Eccle

sitae quae saepe miserio cogitanda pastori est, atq alijs com mendanda saepius. Porto huius doctrinares rumpet quoddam, veluti corpus tenere pastorem oportet,

quod huic capiti subiici debet. Quemadmodum propter peccatili ho mines(qui ad imaginem Dei creati fite

runt a Deo damnari, a reatu per fidem Christi liberantur: ita liberati Deum vero

cultu in hac vita, in societute Ecclesiae, co. Iere debent, quo tandem resuscitatis cor poribus immortalitate donentur. Ad hoc caput totum doctrinae corpus

referendum est .apte distribuenda sunt in embra huius corporis, cx singula suis io

cis collocanda.Deindesingulorum membrorum veluti an atomia quaeda instituenda est, quae con

stabit methodo didascalica, nunc simplici, nunc composita Singulorum definitio. ne

173쪽

DE PASTORE. I .nes,diuisiones, descriptiones, exempla steneantur, Una cum aliquot illustribus de ungulis membris scripturae pronunciatis.

Hoc corpus cum pastor sibi parauit,sa cile erit, cum usus postulat, inde docendi

materiam petere.

Huius corporis membra,quotidiana te inone fouenda, reveluti alenda sunt quo crescant in utilem magnitudinem Et quaecunq; faciunt ad complementum huius corporis suis locis sunt signanda, ut inde peti possint,quoties res postulauerit. Postquam pastor hoc doctrinae corpus instructum habet, proximo loco qua perspicuitatem simplicitate sit instituendus populus obseruandum est. Hic si pastorsi.bi gloriam Dei, haedi Mationem Ecclesiae proposuerinutili perspicuitati iv simpliciutati operam dabit. Atqui contra faciunt, ct suam quaerunt gloriam, pompam oratio m & timetis o uti sectantes, conantur Mixet oui aedicere, quo apud imperitos in

maiori sint precio Vt igitur pastor solius Dei gloriam quaerat, haedificationem Ee clesiae spectet omnino necessarium est.

Perstuaitatu hac praecepta lint:

Prymum, stium ma in rerum,de quibus diacturus est, pastor erudite comprehensam, auditoribus proponat

174쪽

uo. DE PISTOR R.

Deinde hanc summam partiatur in

partes.

Tum, partium particulas apud se dispo

nat, ne memoria excidant.

Singula confirmet dictis hexemplis, si

milibus: contrarijs. Post haec colligat rursus summam, ostendat doctrinae usum ac com mendet. Simplicitas requirit, ut rem saepius eandem inculcet, eadem iisdem verbis semper tradat, quantum quidem id fieri potest aehoe potissimum requiro inuli,ctrina Cate chismi,quae debet esse simplicissima.

In fine concionis repetat praecipua con elonis membra ac ea accom modet auditoribus,exhortando,consolando, accusando, monendo, prout intellexerit opus esse. Et si autem haec doctrinae accommodatio uti lis est in tota concione tamen eius propriaus locus in peroratione est. Verum quoniam frustra docetur voce hominis, nisi Spiritus Dei corda audienti um mouet, Pastoris est ante concionem, non solum populum hortari ad preces, verum etiam se prosternere coram Deo, di petere ut sibi adesse velit, .suam vo cem, ac verba moderari, in auditorum salutem. Poterit autem ac formulavit.

175쪽

Odio Mi N Iesu Christe, qui perditas

t uas oues precioso sanguine redemi sti, pasce, quaeso,Ques tuas pabulo verbi tui, ac refice fontibus salutaris doctrinae tuae,da mihi intellectum verbi tui,pone verba tua in ore meo, madde illis virtutem, ut eis pata scantur oves tuae. Da soli nomini tuo gliriam, A MAE . Iam quae sit doctrinae recta sectio, seu orithotomia verbi, breuiter explicandum est. Paulus scribens Timotheo vult Episco pum lilaeto situ, hoc est, reo e secareverbum veritatis. Nam quemadmodum medicus,

non cuius morbo adhibet quodlibet rem e dium, sed pro ratione morbi remedium temperat haccommodates sic singularis prudentia acquiritur, in verbi Dei accom modatione. Nam ali alijs vicijs laborant, e non eisdem malis omnes premuntur. Si hic promiscue omnia fiant, quid boni spe randum EChristus legisperito non sentienti petacatum suum, legem proponit, dicens: Si vis ad vitam ingredi, serua mandata Al

dicit: Si vis perfectus esse, vade dc vende

176쪽

ua. DE PISTORE.

quae possides, Ma pauperibus, c. Phariis

saeis acribis dicit: Vae vobis Scribae, Pharisaei Hypocritae, e . Sentientibus peccati sui molem dicit Huc omnes qui laboratis et onerati estis. Hanc prudentiam in secando verbo, earitatis, qui non adhibet,operam itidit Ali ter enim agendum est cum securo hypocrita aliter cum afficto peccatore, aliter cum flagitiosiis, aliter cum honeste viventibus, aliter cum ignaris Euangelii, aliter cum do ctis Euangelium,aliter cum desperantibus, aliter cum si mis, e De hac ergo ortho tomia, iam praecepta quaedam sub ijciemus.

Omnis cum quo pastor aget, aut est

docendus aut mouenduS, Si est docendi aut est sapiens, doctus, iuxta mundum aut silmplex, Scrudis.

Vterq; aut tangitur sensu peccati, aut tu, rnet sua iustitia.

Si mouendus est, aut est doctrinaelo. stis, aut doctrinam publice profitetur. Si doctrinam profitetur, aut alacrior est incursu, aut segnior aut est hypocrita, aut male vivit, aut premitur aliqua cura, idq;vel animi, vel corporiS. Pro hac auditorum diuersitate, doctri na accommodanda est facile est vide

re quod si quis apud hos eadem docendi

forma

177쪽

DE PASTORE. s.forma uteretur, perinde faceret, ac sutor,

qui ad unam formam puerisin senibus, magniti paruis, calceos pararet. Quomodo ergo singulis, horum generia doctrina adhibenda sit, conaboros edere. Si ita a docendus a pastore est a re quis,

spectandum est, ut dixi,an sit sapiens Eo ctus iuxta mundum qui si fuerit docilis,

sua sponte docenti credit expositione est informandus in ijs, in quibus doceri cupit. Sic Nicodemus qui ad Christum noctu e nil cupiens de salute sua doceri ex possitio ne potissimum instruitur a Domino, ut habetur Iohannis 3. At si docilis non fuerit, hoc est, si se

doctrinae opponit, occupante animum contraria sententia , argumentatione est

conuincendus.

Hae forma docendi usus est Paulus, docens Romanos Galatas, Homines sila iustificari fide. At si docendus est implexin rudis, melius exemplis trahit ut, parabolis alli citur, quam Syllogismis impcllitur. Christus docturus rudem populum, quaesit iustitia hominis coram Deo, reualenam sit iustificati officium erga proximia, proponit parabolam de quodam qui debit. it domino suo decem millia talentorum,

L 3 cui

178쪽

ara. I 8 PASTOR p. cuicum non haberet quod solueret, petenti tota summa est condonata. Sed postea eum idem durus xcrudelis sit repertus ad

uersus conseruum, reuocatUr ad poenam.

Haec parabola simplicissime docet, quod iusticia Christiana sit remissio peccato. Tum hacceptatio diuina gratuita. Quae re missio tum demum impetratur, quando peccator prosternit se coram Deo xpetit

ex fide condonationem. Deinde crudelitas in conseruum docet, quod iustificatus de beat diligere proximum, studere innocentiae, ne ingratus reuocetur ad poenam.

Si docendus tangitur sensu peccati, Iuctatur cum desperatione, exemplo Christi mox inmrmandus cst de gratia, ct Scri pluris&exemplis ostendendum, quod omnes fugentes ad Christum in eo, nota heant remissionem peccatorum. Et potest pastor huiusmodi uti formula. Mi frater, sentis onus peccati, quod sine graue est. At Christus venit,& tuum peccatum suis humeris imposuit, c. Sed

de hac re alio loco

Si tum et quis iusticia legis, non est Euangelium ei propcinendum rariusquam utimine legis fuerit prostratus. Qui enim aut poenitenti proponit minas, aut tumenti

fiducia sui, proponit iusticiam Euangeli

perim

179쪽

D E PASTORE. II.

perinde facit, ac si quis medicinam para tam oculis, apponeret pedibus: mcontra eam, quae esset parata pedibus, at Tricaret oculis. Qui sane merito ab omnibus deri

dendus esset.

I actenus de docendi via Sequitur demouendi modis Hostes doctrinae terrendi sunt commi nationibus, exemplis&collationibus. COMMINOTION fBr agit Christus dum Pharisiaris valli, vaeli, Matthaei as totiues inculcavit. EXEMPLI paucae is ubi impoenitentibus proponit exemplum eorum, super quos cecidit turris. Nisi, inquit, Poenitenti. am egeritis,omnes similiter peribitis.

COLLATIONIBUS contrariorum exta

emplorum, ut Christus cum proponit cX- empla Epulonis Lagari,&c. Qui doctrinam profitetur, ,est in cursu alacrior, hortatione est incitandus, ut magis magis i abundet, Win cursu non deficiat ostendat pastor coronam Propositam esse legitime currenti. Multa huius sancti cursus exempla recitet. Praeterea moneat ut diligenter sibi in cursu caueanta tribus hostibus, Diabolo mundo, propria carne.

D DIGIT insidiatur currentibus variis modis,

180쪽

us. DE PASTORE.

modis, sed repellendus est gladio spiritus,

quod est verbum Dei. MVNDPs insidiatur sua vanitate, sed haec ad meditationem coelestium bonorum evanescet.

CUR o varijs illecebris cursum impedi re nititur, sed spiritus imperio cst subigen

Breuiter aduersus omnes hostes, qui currentes impedire volunt, fortissima turris est nomen Domini, ad quam confugiet iustus saluabitur. Si in cursu quis segnior fuerit, stimulis excitandus est, exempli Surgendus,turpitudine corporis, segnitiei commouendus, collatione currentium pro assequendo brabio marcessibili merituro, currentium pro corona immarcessibili in hunc usum

proposuit Dominus exemplum dispiensa toris, Paulus eorum qui in stadio cur runt. Ostendendum quod cessatio, aut se gnities non multum a defectione differa C Quare quotidie magis magis is excitandus est animus adcursum. Sic futurum est, Vt quae in principio fuerunt difficiliora, consuetudine fiant faciliora. Hypocrita cum mouendus est, detrahenda est ei externa larua, qua se ostentat, ostendendae internae sordes quibus sinis

tet.