Pastor sive pastoris optimvs vivendi agendiqve modvs, per Nicolaum Hemmingium

181쪽

lis a

tet. Et quoniam conscientia hypocritae est velut sopita, excitanda est flabello legis, prouocanda ad tribunal Dei exemplo Ioannis Baptistae christi. Sunt autem hypocritae durius tractan. di propter ea quod hoc hominum Oenus securius stibi blanditur,ac se quodammodo titillat propriae iustitiae opinione. Et quia maxime haerent hypocritae in operibus externis, ostendendum est iis qua procul absint, cum legis iustitia, tum a Christi. Illam habere non possunt, quia spiruualis est lex, illi autem carnales. Hac exaciderunt, quia nemo iustitia Christi parti ceps esse potest, qui suam tanquam reiecta mentum non habuerit, quemadmodum diuus Paulus suo exemplo docet, Phili p.

Qui maleo flagitiose vivunt, ut qui per

petuis heluationibus se dederunt, aut avarerem agunt, aut libidinose uiuunt,aliter tra,ctandi sunt. Nam qui in horum numero est, Voca nisdus est ad examen legis Dei, hostendenodum quam aperte se opponat Deo. Deinde comminationes legis sunt priponenda . Tertio, ostendenda sunt exempla irae Dei aduersus peccatores, quorum multi

brepti sunt in perpetuas poenas, ut Cain, Saul

182쪽

ur. DE PASTORE.

Saul, Architophel, infiniti alii. Qiuarto, docendus est talis, quod seu, stra glorietur de Christo, qui vitam in me,

lius non commutat.

Quinto quod seipsum priuet benedi.ctione Ecclesii aes precibuS. Sexto quod ut proditor castrorum Christi, militet Sathana . Septimo,quod quo diutius dit ferat pota nitentiam ,eoiit disti cilior. Octauo quod subito exardescat ira Dei,d quod nesciat homo, quo momentota quo medio sit hinc tollendus, quod peccatum unum mox aliud suo pondere se

cum trahat. . .

Haec sunt diligenter inculcanda flagitio. se viventibus idq animos, prudenter, exemplo Nathan Prophetae Heliae, Baptistae, Christi. Qui putant satis esse vicia in genere arguere, vehementer errant,&ossicium non

rectius faciunt quam medicus qui demorbis quidem multa facit verba sed laeuis membris medicinam non adhibet. Et quia in hac re non parum pleriq mi nistri verbi peccant, excitandi sunt comominationibus Dei, qui minatur se sanguinem eorum, qui pereunt requisiiturum a pastoribus, qui peccantes non arguerint.

183쪽

DE PASTORE. II

Qui premuntur aliqua crure, aliter tra ctandi sunt: idq; pro crucis diuersitate scciusdem causis. Ut autem hic medicina recte appli . cari possit, obseruanda sunt tria: P RIM M, quia in ille, qui cruce pri

mitur.

sεCUNDUM, quid si quod premit,seu

quale crucis genus. TER I M praesenti dolori rite medi cinam accommodare.

Qui premitur cruce aliqua, aut pius est, aut impius. Si pius est, statim indicata communi filiorum Dei sorte con lationibus eriagendus, confortandus ac fouendus est. Ac primum ostendere oportet, malum istud non casu sed voluntate Dei conti gisse, iuxta illud: Non est malum in ciuitii te, quod non operatur Dominus. Loqui tur autem Propheta non de imalo culpali sed de malo poenae. Deinde, ostendat passor, quod Deus promiserit se ast iturum ijs, qui sub cruce ad se clamant, iuxta illud: Inuoca me in die amictionis, cego exaudiam te. Quare pastor hortabitur pium , adscriam inuocationem, ut Deus crucem vel

tollat, vel leuet aliquo modo remitiget,

184쪽

iso. DE PISTORE.

ad constantiam Sc patientiam, ne crucisa.cerbitate fractus abi jciat confessionem. Huc addat sanctorum exempla,quorum nullus adhuc fuit inmundo, qui morsum serpentis non sensit. Postremo adiungat commonefactionem de causis crucis, conferat exemplo Pauli, praesentes arumnas ad futuram gloriam, qua reuelabitur erga filios Dei. Huiusmodi consolationibus erigaturpius,qui cum aliqua cruce luctatur. Et hoc sit renerale sicatholicum remedium.

Sin impius fuerit qui affigitur, maiorem curam, Ut in grauiori morbo, adhibe re necelle est. Nam qui statim im pium ho

minem conatur erigere consolatione, perinde facit ac is qui foris obducit vulnus, re intus relinquit saniem, unde maius periculum imminet. Quare pastor bonus, ubi m impium ocim poenitentem, qui affigitur aliquom a. lo incidit: omnium primium fulmine legis huiusmodi hominem deijciat, nec prius cesset, quam is, cum quo agit, fassus fuerat sinc hypocrisii suam impietatem, miram Dei in se concitatam agnoucrir clamaut

ritu cum Manasse, se multis modis reum ei se Atq; ita producenda est foras peccati sabnies,priusquam soris medicina ad tabetun

185쪽

egis

it Secundum, quod in consolationibus spectandum dixi, est crucis genus. Nisi e nim hoc diligenter expendatur, non poterit medicina perite satis adhiberi. Malum ergo quod premit,aut sua cui pa quis sibi accersivit, aut aliena culpa illa tum est. Si quis autem sua culpa sibi malum ac

cersiluit, Vti infamiam paupertatem, morabum,eXilium, mortem,&c non statim medicina est adhibenda, nisi forte reus serio peccatorum sensu tangatur. Tum enim iste peccati sensus magis, si videbitur opus esse, est excitandus, ac confirmandus verbo Dei. Deinde ad consolationes descenden dum est, hoc modo. Ostendat pastor in

huiusmodi cruce iudicium: misericordi am Dei declarari. Iudicium est, quod Deus punit peccautum, quod omnino rectum&iustum esse fatebitur reus. Ideo dicit Christus: Noli peccare, ne quid deterius tibi accidat. Misericordiae testimonium est, quod Deus castigat errantem Nam ideo hoc sit,

yt conuertatur, iuxta illudi Cor. 11. Cum iudicamur, Domino corripimur, ne cum hoc mundo damnemur. Hoc iacto fundamento in animo eius.

qui sua culpa crucem sibi accersivit, ad hi M bendi

186쪽

hendi sunt loci consolationum, de quibus

modo memini.

At ii vel hypocrita suerit qui cruce premitur aut alioqui impius, tantisper male dictione legis ideclaraticine irae Dei est dejjciendus, donec peccati sui atrocita tem agnouerit, killud sibi ex animo dole re confectus fuerit. Quod si eo lege Dei minis irae diuinae adigi nequit, non est margarita proijcienda ante porcos, neq; sanctum dandum canibus. Verum si perductus fuerit reus in sui cognitionem,& vero doloris sensu ob peccatum admittium tangatur tum demum arte medicina adhibenda est,m exponen da sunt ordine haec tria Lapsus, poena,& i- nisu triuiq;. Lapsum est eo primum proueni edocendus est, quod timorem Dei abiecerit. Id ostendi potest ex primo ad Roman OScapite Deinde docendus est, quod abiecto timore Dei, facilius in ipsum tanquam in inermem insidiae Diaboli, caro, rem probitas mundi praeualere potuerint. His caussis lapsus indicatis: confirma tisscenam ostendere oportet, nequaquam parem esse peccato commismo, sed esse tantatum testimonium duarum diuersi sima tum rerum nimirum irae Dei, heiusdem

187쪽

DE PISTORE. Iss. paterni fauoris clementiae. Irae quidem, sit non egerit reus poenitentiam, non sciuerit se corrigi ferula Dei Paterni vero se uoris, si correptus emendetur plaga, cadpoenitentiae portum confugerit. Finis postremo loco excutiendus est, cum lapsus,tum poenae lapsius quidem, ut posthac homo sit cautior poenae Vero,

quodsingulari conssilio Dei(cum interim multis imp ijs ct sceleratis parcituri sit ca

stigatus, non ut pereat, sed ut habeat para tum testimonium paterni fauoris erga se Verum quia hoc dissici litis persuadetur laboranti sub cruce testimonii exempla ex verbo Dei clari perspicua producen

da sunt.

i. Corinth. H. dicit Paulus: Nos rebus aduersis a Domino corripi, ne cum hoc mundo damnemur. Ecce finis crucis hic

statuitur, ne damnemur si scilicet admo niti cruce, egerimus poenitentiam.

Prouerb. 3. Fili mi inquit Salomon)ne respuas correptionem Domini, neq; alficiaris taedio cum ab eo argueris. Quem enim diligit Deus corripit, quem casti sat velut pater illium an plectitur. Hebrae. 1a dicuntur spuri esse non silirum

qui sunt extra disciplinam. Huiusmodi plura testimonia coaceruata

188쪽

bit pastor, quibus persuadebit reo, quaesit

Dei paterna voluntas in cruce.

Exempla sunt complura ut Manassis, sororis ossis, Dauidis regis Vsiae, populi in captiuitatem abducti, plurimorum aliorum, qui ob certa peccata puniti sunt, postea per poenitentiam sunt reuersi Insigne praealijs latronis exemplum est, qui praeclaram poenitentias fidei exemplum edidit. Hic non ideo putauit se abiectum, quia morte ista infami erat ob scelera sua assiciendus sed spe in Christum concepta, patienter commeritam poenam subijt. Porro si aliena culpa illatum est malum, duo facienda sunt. Consolatio adhibenda est,sicuti supra praescriptum est. Et osten dendum rancesse sortem filiorum Dei,ut iniurijs Diaboli dc mundi sirit expositi. Iam postremo sequitur distinctio eius

quod premit Aut enim animam attingit solum saluo corpore: aut corpuS.Corpus affigunt morbi carcer, exili um,&c. Quibus accommodantur ea, quae de consolationibus dicta sunt Animorum autem cruciatus,habent va rias causas ut sunt, error, dubitatio, tenta tio desperatio, metus imminentis mortis, dolor ob mi as res. His malis non succur

ritur eodem pharmaci genere.

189쪽

DE PASTORE. Iss.

Errori medebitur pastor, si monstrata

veritate erroris causatieuerterit.

Errarunt Romani de iusticia. Hunc er rorem tollit Paulus, sublatis erroris cauusis, monstrata veritate ex verbo Dei. Errauit Nicodemus, sed Christus eum ab errore liberauit, ostensa veritate tacita futata errone Pharista persuasione. Dubitationi facilius occurritur. Nam dubitatio est cum in utrunq; promiscue se habet animus. Hic ubi pastor ostenderit alterius partis falsitatem,acquiescit qui dii

bitauit in altera. Tentatio praecipue oritur ex cogitatio ne praeteritorum peccatorum,& ex imagi natione stoica de particularitate. Si tentatio oritur ex cogitatione prate ritorum peccatorum,duo faciat parochus.

Primum instituat collationem peccatihmisericordiae Dei. Quantumuis a gnum fuerit pectatum, tamen Verum est, quod dicit Paulus Peccatum exuperat gratia. Et illud Dauidis Misericordia Dominisu per omnia opera eius. Deinde cumulet exempla misericordiae Dei erga maximos peccatores quales fue runt Adam, Manasses, latro David:&elicat ista edita esse, ut sint testimonia miseri cordiae Dei, quae testantur quomodo De-

190쪽

iis velit cum poenitentibus agere. Si tentatio oritur ex imaginatione stoica dc praedestinatione, ea superabitur, si pastor has sequentes regulas commendauerit ei, qui se tentari conqueritur. PRIMI Non ex ratione, sed ex solo verbo Dei, iudicandum est de voluntate Dei. Dicitur enim ideo verbum, testimo nium Domini fidele, quia certo testatur de voluntate Dei. Nunc autem hoc ver hum dicit Deum velle omnes homines saluos fieri, & nullos perire. Hoc igitur verbum omnibus imaginationibus stoicis opponatur. Habetur autem hoc verbum expresse, I.Tim. 2 8 2 Pet. 3. saepe alibi. SECUNDI. Promissio gratiae est, ni uersalis, ut habetur Matth. ii. Venit ad me omnes, qui laboratis onerati estis. Ioan. 3. Sic Deus dilexit mundum, ut fili um suum unigenitum daret, ut omnis qui credit in eum, non pereat, sed habeat vi tam aeternam Rom. 3. Iusticia Dei persi dem Iesu Christi in omnes msuper om nes qui credunt. Ad haec, mandatum Chri sti Mattharias uniuersale est Ite inmun

dum uniuersum praedicate Euangelium omni Creaturae. Qui crediderit Japti gatus suerit, saluus erit. Qui vero non

erediderit, condemnabitur.