Pastor sive pastoris optimvs vivendi agendiqve modvs, per Nicolaum Hemmingium

201쪽

quaest

scelere nullum est grauius Chrysostomus dicit, se potius corpus suum daturum lace randum turpissimis modis, quam ut sciens ec volens velit corpus languinem Domini porrigere flagitioso homini, qui vivit

absq; poenitentia neq; id immerito Nam ubi hoc sit quadruplex scelus concurrit. PRIMUM enim manifesta contumelia sit filio Dei, & multo maior quam cum caederetur alapis, inexpueretur in faciem eius Grauis Christi admonitio est, teria: Nolite dare Sanctum canibuS. D EI N Di, qui Coenam porrigit homini,

quem scit poenitentiam seriam non medi

rari auget ipsius iudicium & damnatio

nem, atq; ita communicat alienis peccatis. TFM, vulnerat suam conscientiam. Nam manifeste facit contra conscientiam, di vere excutit Spiritum sanctum: amittit paulatim Malia dona quibus ornatu erat. PRIETE REI, exemplo multi deterio res fiunt, confirmantur in sua coecitate,

atq ita paulatim regnum Christi euertitur. Vt interim taceam, spectaculum exhiberi, tristissimum quidem castis Spiritibus, qui in sacra Coena astiant, ministrantes suo regi, gratissimum vero Diabolo, dccius angelis, hostibus Christi, qui istam contu meliam ficti Christo aduertunt.

Nihil

202쪽

UL DE PASTORE

Nihil amplifico expono vere rem p sam imo nemo latis grauitatem humi rei explicare oratione potest Propter huiusmodi abusum, Paulus te statur Corinthios magna plaga percussos, ac multos concidiste Nec dubitandum est. plurima publica mala, priuata, hodie es se poenas abusus sacratissimae Cenae. At dicat forte aliquis. Quid mea re. fert ipsuis res agitur, qui indigne Coenam sumit Cur ego luerem alion delicta Tua permagni re scri Deus collocauat te in tua Ecclesia, ut eam pascas, non ut eam destrua asi macies: dilantes. Quod sane facis,quan

coena mystcrium. Laudatur erat Ambrositis qui ne Theodosio quidem imperatori pepercit: quem ad faciam coenam non admisit pria usquam pCenirentia in magnae illius cladis egit,cuius autor fuit.

Consulo itaq; pastori ut diligenterdiu

sternat inter ouc, Christi veras xlarua. tas ne ibi iudicium grauius accersat. Harienus breuiter admonui, quinam sint a sacra Cinna arcendi. lam quia in nostris Ecclesi nemo ad sacram huius coene communionem admittitur, nisi qui avica se suo pauon examia

203쪽

nandum exhibuerit, paucis pastor meum

de examine conssilium communicare volo quod ut distinctius habeatur, in has quinq: partes distribuam, quae sunt: PRIMA. Vitae eius, qui examinabitur,

praeteritae consideratio.

SEU Noa Colloquium pastoris cum eo, qui ad Coenam se admitti expetit. TERTI . Consolatio poenitentis. urARTA Absolutio.Ω IN I a. Admonitio , qua soluitur

examen.

CONsIDERATIO pra: teritae vitae eius, qui est examinandus, diligenter est obser

uanda pastori. Inde enim intelligi potest, quibus potissimum morbis aliquis obno xius est. Conssiderabit aetatem, 'quibuslvicijs maxime quaelibet aetas est exposita: considerabit sexum, artificium: vitae genus obseruabit caeconiunx quis sit, an iniundi, an in Magistratu aut sub Magi stra. tu, an diues, aut pauper. Nam pro hac di uersitate homines ali alijs laborant vicijs. Hae igitur circumstantiae pastori nequc quam negligenda sunt coLLOQVir, sequitur, in quo si pastor dubitat ue confestione, aut profectualicuius in doctrina Catechismi, omnium primum requitatur enumeratio Decalogi,

204쪽

ite.

DE PASTOR X.

symboli apostolici,orationis Dominicae,&doctrinae, triusq; Sacramenti. Hic qui deficit,a coena arcendus est,donec rectius insti tutus fuerit. Est enim indignu,eum ad pariticipationem coenae Dominicae admittere, qui elementa pietatis non nouit recitare. Uerum cum quis nouit haec dextre reci tare, post recitationem, de poenitentia agmtur. Et quaerendum est, an vero sensu peccatorum suorum tangatur man doleat

ipse, quod Deum suis horrendis peccatis

offenderit. Hae si pastor Vllos errores no uerit in vita eius cum quo agit, debet eos candide aperire, perinde ac medicus, qui aegroto morbos exponit, quo libentius medicinam recipiat aegrotus,ac sanitati retstituatur, quam unice expetit. Deinde quae ret an se reus emendare velit.

Hoc autem intelligi volo de erroribus communibus, qui non videntur ex com municatione corrigendi. Nam inagitia pii blicam poenitentiam requirunt, vel saltem petitionem condonationis ab Ecclesia. Sed de hac re suo loco. Si offertur mercator, potest pastor de cicij usitatis in mercatoribus interrogare. Si iuuenis, quaeratur de ijs, quae iuuentuti

solent accidere,& sic de alijs. Porro hic etiam consulerem, ut propositis

205쪽

DE PASTOR R. sitis praeceptis Decalogi ordine quaerere turde oboedientia ergassingula, qua rationc homo consitens deduceretur commo uitsi me incognitionem sui. Postquam autem peccati confessio est facta, grauibus verbis pastor exponet rea tu turpitudinem .magnitudinem. De inde indicabit, quanta sit ira Dei&male dictio super peccatores non agente poeni

tentiam.

Hic si animaduertit pastor hominem cum quo agit, seria duci poenitentia, revero dolore propter peccatum tangi, quaerat an aliquod remedium aduersus hanc iram Dei: maledictionem nouerit: qui sit responderit in solo Christo remedium esse aduersus mortem Mamnationem, pastor debet hoc responsum Scripture dictis con firmare, graui oratione ostendere, quod Christus venerit in mundum peccatores

salvos facere.

Iam tertio loco addet pastor CoNso IaTIONEM per dicta Scripturae exempla, ostendet voluntatem Dei esse ut homo peccator non pereat,sed conuertatur vi uat ita enim scriptum est Nolo mortem(ait Dominus peccatoris, sed ut conuer latus vivat. Ostendet voluntatem Chri

sti esse, ut omnes laborantes sub mole pec ma cati,

206쪽

cati,ad se veniant. Ait enim Venite ad me omnes qui laboratis: onerati estis, ego vos reficiam. Ostendet Angelis in coeso gaudium esse ex poenitentia peccatorum. Ostendet serium Sc uniuersale mandatum Christi esse, vocari omnes ad poenitentio am. Ostendet Asrias Christi susticere pro peccatis totius mundi, ideoq; non esse cui quam desperandum, ob peccatorum suo rum magnitudinem. Nam hoc principi um immotum est Gratia exuperat peccatum. Hoc dictram inculcabit Sic Deus dilexit mundum, ut filium suum unigenitum daret, ut omnis qui credit in eum, non pe reat, sed habeat Vitam aeternam. Haec illustrabit exemplis atq; imprimis utile esset accommodare exempla perso nis congruentia, cum quibus colloquium institutum est ut avaro poenitenti, exemia plum Zachei: aulico, Centurionis: homi cidae, Dauidis meretrici Magdalenae blas . phemo, Manassis pauperia morbis exhau

sto, mulieris laborantis sanguinis prostuculo' sic de alijs.

ABSOLUTIO quarto loco sequitur. Hic quaeret pastor, an confitens Christum sibi propitium esse statuat, hin vere cre

dat in Christum mediatorem. Quod ubi fincere assirmauerit, pastor inferet eum iam

207쪽

ram in coelis coram tribunali Dei absolu tum esse,xia gratiam receptum. Haec enim est immora veritas: Omnis qui credit in filium, habet vitam aeternam. Hue addat hanc vel similem formam, manu capiti eius m abioluitur imposita, sine ramen superstitione.

Cum mi fili non solum te peccatorem reum agnoscis, ferio dolensq od Deum horrendis tui, peccata offenderis verunt etiam tedis pro millioni Euangeli de re,

in isa sone peccatorum, xvoci Chri ui Pronunciantis eum qui credit habere vita maternam, promittentis ratum fore iacoelo quicquid solutum fuerit in terra: Egot rior te remisitionem tuorum peccato

cum habere quam tibi vice Christi annun cio, atq; adeo, ut minister Dei in Euange. lio fili ipsius, te absolutum pro nutrito, in nomine I atris CF iiij, xcipiritus lan

Jam quinto loco addatur ADMONITIO, ut caueat absolutus ab insidi, Diaboli, ne. quitia Sc malis exemplis mundi, ab insidijs propriae carnis admoneatur, ut exerceae se in pietate, continue oret, fugiat mala sodalitia abstineat a crapulam ebrietate: ostendatur preterea quam periculosum sit saepius in eadem peccata relabi recitentur . execti.

208쪽

, . DE PISTORE.

exempla eorum, qui lapsi, non sunt reuerssper poenitentiam. Ad haec admoneatur de suo officio, ut illud gnaviter agat, neminem defraudet, aut in negotio citcumue niat, ut pro ratione suarum facultatum sit liberalis in paupereS. Haec aptari debent pro ratione tonaditione eorum, cum quibus agitur. Atq; hactenus de secunda parte ossicij pastoralis Sequitur tertia. D DI SCI CCINA, P

STOR SUUM GREGEM REGERE POSSIT.

Mac Na laus est disciplinae Christia

nae, cuius moderatio pastori potissi inum incumbit. Quare Pastor hie sedulus sit, ne sua culpa di lutiores languidiores reddantur auditores. Via vitaea inquit Salomon custodien tis disciplinam: qui diligit disciplinam, diligit scientiam. Idem . Tene disciplinam, ne dimittas eam,custodi illam, quia illa est vita tua. Et rursus Qui sapientiam, di sciplinam abijcit in melix est. Est autem Christiana disciplina astite factio cum interior, tum exterior, qualo mines assuefiunt ad pietatem, iusticiam, modestiam, id alias virtutes, quaq; in

ossicio

209쪽

ossicio continentur, ne quid Te errore, vel ignorantia, vel imitatione faciant, quod se haud decet. Huius sinis est.ut mancamus in Christo, ec non ab eius corpore mystico abscinda mur. Si vos manseritis(inquit Dominus in sermone meo, vere discipuli mei eritis, cognoscetis veritatem, veritas libera.bit VOS. Est itaq; amanda disciplina, quae nos

contineti nonacio, ne a sermone Christi deficiamuS. Porro disciplina haec absoluitur instructione x correctione. INSTRUCTIO praeceptis re egulis continetur,quarum mensura est verbum Dei. CORRECTIO est emendatio errato.

rum incidentium in moribus. Disciplina, ut ex desinitione quam posuimus apparet, est duplex internao ex

terna.

INTERNI est mentis, cogitationum, affect uum, voluntatis. Haec diligenter commendanda est auditoribus. EXTERNA est linguae gestuum vesti tus, c. De utraq; supra dictum est. Unde pastor desumat Maccommodet auditoribus, quae congruere animaduertit.

210쪽

ib. DE VASTO REUeraim quia hoc loco potissimum et Ltur de disciplina Ecclesiast ica,quae ad tuta Sisdictionem pertinet volo consilium memum pastori breuiter communicare quod si secutus fuerat, non operam ut spero lude r. Monui supra di ciplinam absolui duabus rebus instructiones correctione. De instruestione quae continetur pracepti ui tae, quae traduntur in Decalogo nihil hoc loco dicemus sed tantum de correctione praecepta dabimus.

Nunc autem cum omnis correctio eraratoriam est, modus correctionis ex erratorum dii Terentiis dependet. Sunt autem ditterentia duplices. Quaedam eniti errata sunt delicta, quaedam cru

DELICTAE a quibus in hac infirmitate

humanae naturae nemo tutus esse potest,

admonitionibus .castigationibus corrigere studebit pastor Debet enim diligentem rationem Ubere vitae cuiusq- statim ubi animaduertit aliquem non recta, ut decet, via incedere eum mox admon biis, conabitur reuocare priusquam a praecipitium ventum fuerit. Ruina, a vi sunt libidines, adulieria, tyrannis, vis stactae a veritate abducentcti c. c quibus scandalum publice oriu